1. Omów funkcje zarządzania. Planowanie



Pobieranie 317.87 Kb.
Strona1/7
Data06.05.2016
Rozmiar317.87 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7
1. Omów funkcje zarządzania.

1. Planowanie - określenie sekwencji przyszłych działań oraz środków niezbędnych do ich zrealizowania

2. Organizowanie -określenie najlepszego sposobu grupowania typów działań i zasobów

3. Motywowanie - powodowanie żeby ludzie zaczęli efektywniej pracować


4. Kontrolowanie - obserwowanie i wprowadzanie korekt do bieżących działań dla ułatwienia realizacji celów.
2. Omów klasyczne, behawioralne i ilościowe podejście do zarządzania
W ciągu kilku pierwszych dziesięcioleci zeszłego wieku wyłoniły się 3 główne podejścia do zarządzania.

Nazywamy je spojrzeniem :



  • klasycznym

  • behawioralnym

  • ilościowym


Podejście klasyczne stanowi podstawę wszystkich późniejszych teorii. Twórcy ujęcia klasycznego jako pierwsi skupili uwagę na zarządzaniu jako znaczącym polu badań. Okres największego zainteresowania to okres od 1895 do połowy lat 30-tych XX w.

Podejście klasyczne składa się z dwóch wyodrębnionych gałęzi:



  • naukowego zarządzania

  • zarządzania administracyjnego (klasycznej teorii organizacji)


Naukowe zarządzanie- podejście do zarządzania zajmujące się poprawą wyników osiąganych przez poszczególnych robotników, koncentrowało się na pracownikach w organizacji i sposobu polepszania ich wydajności.

Uznanymi pionierami naukowego zarządzania byli:

Frederick Taylor (sformułował podstawowe idee naukowego zarządzania)

Frank Lilian Gilberthowie (opracowali różne techniki i strategie eliminacji nieefektywności)

Henry Gantt (doskonalił pomysły Taylora w dziedzinie akordowych systemów płacy)

Emerson (akcentował znaczenie wyspecjalizowanych grup kierowniczych)


Zarządzanie administracyjne (klasyczna teoria organizacji)

Podejście do zarządzania, które koncentruje się na zarządzaniu całą organizacją i na sposobach uczynienia jej bardziej sprawną i efektywną.

Teoretykami tego kierunku byli:

Henri Fayol (opracował zasady sprawnego zarządzania; ujął zbiorczo praktykę zarządzania w 14 zasadach)

Max Weber (praca na temat biurokracji stworzyła podstawę współczesnej teorii organizacji)

Chester Barnard (zaproponował ważną teorię akceptacji autorytetu)


Podejście klasyczne jest bardziej odpowiednie dla stabilnych i prostych organizacji niż dla współczesnych dynamicznych i złożonych.
Podejście behawioralne- spojrzenie behawioralne koncentruje się na zachowaniu pracownika w kontekście organizacyjnym, kładzie duży nacisk na postawy i zachowania oraz na procesy grupowe zachodzące w organizacji. Spojrzenie to było rozwijane przez przedstawicieli różnych kierunków teoretycznych. Jednym z tych kierunków była psychologia przemysłowa, która doprowadziła do rozwoju ruchu na rzecz stosunków między ludzkich (human relations). Ruch ten zastąpił kierunek naukowego zarządzania dominującego w latach 80-tych.

Głównymi przedstawicielami human relations byli:

Elton Mayo (propwadził eksperymenty w Hawthorne)

Abraham Maslow (twórca piramidy potrzeb)

Douglas Mc Gregor (twórca teorii X i Y)

Podejście ilościowe- stosuje się w nim techniki ilościowe. Jest najnowszą z trzech głównych szkół myślenia o zarządzaniu. Podejście to w pełni rozwinęło się podczas II wojny światowej. Koncentruje się ono na podejmowaniu decyzji, efektywności ekonomicznej, modelach matematycznych oraz wykorzystaniu komputerów. Podejście ilościowe ma dwie gałęzie:

- ilościową teorię zarządzania

- zarządzanie operacyjne

Ilościowa teoria zarządzania- koncentruje się zwłaszcza na opracowywaniu modeli matematycznych, równań i podobnych form odzwierciedlania rzeczywistości, które stanowią pomoc w podejmowaniu decyzji i rozwiązywaniu problemów.

Podejście ilościowe- nie jest w stanie w pełni przewidzieć czy wyjaśnić ludzkich zachowań w organizacji. Jest bardzo użyteczne w procesie planowania i kontrolowania.



3. Omów rodzaje organizacji. Podaj przykłady

Organizacja non-profit - organizacja, której zadaniem nie jest wypracowanie zysku. Najczęściej jest to stowarzyszenie - dobrowolne, trwałe i samorządne zrzeszenie o celach niezarobkowych, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące działalności, której podstawą jest praca społeczna członków.

Organizacja nonprofitowa - utrzymuje się z budżetu Państwa, lub finansowana jest przez instytucje charytatywne, samorządy gminne. Wszystkie organizacje duże czy małe (nastawione na zysk) aby osiągnąć swoje cele wykorzystują grupę pewnych zasobów:

Oznacza to, że wszystkie środki finansowe organizacji są przeznaczane na realizację celów statutowych.

Większość społecznych organizacji takich jak Związek Harcerstwa Polskiego, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, Polski Czerwony Krzyż, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze jest organizacjami non-profit. Łącznie, w Polsce, zarejestrowanych jest ok. 33 tys. organizacji non-profit. Są bardzo różnorodne, np. Europejska Rada Nieruchomości, Fundacja Polskiej Fotografii Prasowej, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Fundacja Edukacji Europejskiej, Społeczne Towarzystwo Oświatowe, Europejskie Forum Młodych, Caritas Polska i wiele innych.

Organizacja profitowa - nastawiona jest na zysk, jest firmą, która sama na siebie pracuje
4. Podaj definicje misji. Podaj przykłady
Misja jest generalnym uzasadnieniem racji istnienia i rozwoju organizacji. Określa główne wartości, dla których organizacja została powołana bądź które realizuje przez swoją działalność.

Przykłady:

- IBM „komputer powinien być tani, łatwy w obsłudze, ogólnie dostępny”

- Johnson & Johnson „ponosimy pełną odpowiedzialność wobec lekarzy, pielęgniarek, pacjentów i matek oraz wszystkich innych, którzy korzystają z naszych produktów i usług”

- HESTIA INSURANCE S.A “przyjmujemy na siebie odpowiedzialność za to, aby wartości, które uosabia grecka bogini podtrzymywać na całym obszarze życia prywatnego i gospodarczego ; naszą misją jest zapewnienie Państwu poczucia bezpieczeństwa”

5. Omów istotę procesu globalizacji

Globalizacja to proces zacieśniania się więzów współzależności, w szczególności pomiędzy przedsiębiorstwami globalnymi oraz proces zwiększania dynamiki międzynarodowych przepływów gospodarczych i wzrostu współzależności państw i rynków.

Dzięki wzrostowi powiązań między różnymi podmiotami życia międzynarodowego oraz umiędzynarodowieniu rynków i kapitału, przyspieszeniu technologii i komunikacji, rośnie konkurencyjność, która tworzy zarówno niesłychane możliwości, finansowe i ekonomiczne, jak i rosnące, coraz większe zależności


Na proces globalizacji największy wpływ miały następujące czynniki:
postęp naukowo-techniczny (np. rozwój Internetu, nowoczesnych środków transportu, telefonii),rozwój konkurencji międzynarodowej oraz liberalizacja handlu międzynarodowego (np. przynależność państw do Światowej Organizacji Handlu),
polityka ekonomiczna państwa oraz regionalna integracja gospodarcza (np.Unia Europejska czy Północnoamerykański Układ Wolnego Handlu - NAFTA)Należy podkreślić, iż wymienione wyżej czynniki są z sobą powiązane i wzajemnie na siebie oddziałują.

Wytwarzana przez globalizację linia podziału różni się od tych, które jeszcze do niedawna wyznaczały strukturę rzeczywistości międzynarodowej. Jest to linia podziału na coraz bardziej bogatych i coraz większy odsetek coraz biedniejszych. Ta linia przebiega nie tylko pomiędzy krajami i regionami, ale także wewnątrz społeczeństw w poszczególnych krajach. Procesy globalizacji są także źródłem potrzeby po­szukiwań odniesień i struktur znajdujących się pomiędzy podmiotami klasy narodu, społeczeństwa czy państwa a tym, co globalne. To, co globalne jest zbyt abstrakcyjne, odległe i obce, dlatego ludzkie społeczności potrzebują oparcia w mniejszych, bardziej „swoich” układach odniesienia. Chodzi przede wszystkim o ugrupowania regionalne i subregionalne, w ra­mach których kraje czują się bardziej „u siebie”. Lokalne struktury tworzą się zarówno według kryteriów politycznych i ekonomicznych, jak i religijnych, kulturowych, cywilizacyjnych czy historycznych. W konfrontacji z obcą i po­strzeganą jako zagrożenie dla własnej tożsamości wzrasta potrzeba i cena ta­kich struktur, które chronią tożsamość i różnorodność

Globalizacja pociąga za sobą także wzrost możliwości działania i zna­czenia pozarządowych uczestników stosunków międzynarodowych. Zyskują one globalny zasięg swego działania. Dotyczy to nie tylko klasycznych organi­zacji pozarządowych, lecz w jeszcze większym stopniu korporacji trans narodowych, a także ruchów ekologicznych, mediów czy organizacji reprezentują­cych interesy grup pracowniczych.

Następstwa globalizacji są rozległe i różnorodne zarówno dla porządku międzynarodowego, jak i podstawowych uczestników stosunków międzynarodowych - państw i tworzących je społeczeństw i naro­dów. Ich analiza i interpretacje nie tylko są przedmiotem ożywionych polemik między specjalistami, lecz także stają się one argumentem w dyskursie poli­tycznym oraz powodem demonstracji tych, którzy postrzegają globalizację jako zagrożenie dla swoich interesów czy tożsamo­ści.


6. Opisz zmienne istniejące w otoczeniu organizacji i posiadające wpływ na organizację.

Otoczenie organizacji odgrywa ważną rolę jako czynnik sukcesu czy porażki firmy. Każda organizacja ma otoczenie zewnętrzne (wszystko poza organizacją co może na nią wpływać) i wewnętrzne (warunki i siły wewnątrz organizacji). Na otoczenie zewnętrzne składają się dwie warstwy: otoczenie ogólne i otoczenie celowe.



OTOCZENIE ZEWNĘTRZNE:

1. Otoczenie Ogólne: Obejmuje wymiary i siły bliżej nie sprecyzowane, wśród których działa organizacja i które mogą mieć wpływ na jej działania. Należy do nich 5 wymiarów, które wywierają na organizacje szeroki wpływ o różnym nasileniu.

a) Wymiar ekonomiczny: ogólna kondycja systemu gospodarczego, w którym działa organizacja (popyt, inflacja, bezrobocie, stopy procentowe)

b) Wymiar technologiczny: metody pozwalające przekształcić zasoby w produkty i usługi. Mimo, że technikę stosuje się w ramach organizacji, to formy i dostępność tej techniki pochodzą z otoczenie ogólnego organizacji.

c) Wymiar socjokulturowy: zwyczaje, nawyki, wartości, cechy demograficzne społeczeństwa, w którym funkcjonuje organizacja. Znaczenie procesów socjokulturowych wynika z tego, iż określają one jakie produkty, usługi, normy postępowania społeczeństwo będzie sobie najbardziej ceniło. Do czynników socjokulturowych wpływających na organizację zaliczamy: rosnące zapotrzebowanie klientów na jakość, zmienne gusta klientów, postawy siły roboczej.

d) Wymiar prawno-polityczny: państwowa regulacja działalności gospodarczej i ogólne stosunki pomiędzy gospodarką i państwami. Jego znaczenie wynika z 3 podstawowych przyczyn:
- system prawny określa to co organizacja może i czego jej nie wolno
- nastroje w kręgach rządowych przychylne lub nieprzychylne działalności gospodarczej
- stabilność polityczna może znacząco wpływać na działalność gospodarczą

e) Wymiar międzynarodowy: zakres w jakim organizacja uczestniczy w działalności gospodarczej w innych krajach lub pozostaje pod jej wpływem. W wyniku postępu w technice, transporcie, łączności właściwie żadna część świata nie jest odcięta od innych. Niemal każda organizacja znajduje się pod wpływem wymiaru międzynarodowego.




2. Otoczenie Celowe: składa się z konkretnych organizacji lub grup, które mogą wpływać na organizację. Jest 7 takich elementów. Wymiary te są związane z konkretnymi organizacjami w środowisku, więc ich wpływ będzie miał charakter bezpośredni.
a) Konkurenci: organizacje które konkurują między sobą np. o zasoby
b) Klienci: płacą za nabycie wyrobów, lub usług
c) Dostawcy: organizacje, które dostarczają zasoby
d) Sojusznicy strategiczni: organizacje współpracujące ze sobą w ramach wspólnego przedsięwzięcia
e) Regulatorzy: jednostki, które mogą kontrolować, regulować, lub w inny sposób oddziaływać na politykę i praktyki organizacji.
2 rodzaje regulatorów:
f) Związki zawodowe: siła robocza, pracownicy zwłaszcza jeśli są zorganizowani w związkach zawodowych mają duży wpływ na bieżące funkcjonowanie zakładu pracy
g) Właściciele: ci wszyscy którzy uczestniczą we własności organizacji

OTOCZENIE WEWNĘTRZNE: składa się z zarządu organizacji , jej pracowników i kultury
a) ZARZĄD: jest integralną składową wew. otoczenia wielu organizacji (nie każda org. ma zarząd)
b) PRACOWNICY: gdy pracownicy stają się członkami organizacji, stają się jednocześnie częścią jej otoczenia wewnętrznego
c) KULTURA: to zestaw wartości, które pomagają członkom organizacji rozumieć za czym organizacja się opowiada, jak pracuje i co uważa za słuszne. Kultura jest pojęciem nie przedmiotowym, które wymyka się obiektywnemu pomiarowi czy obserwacji. Niemniej odgrywa ważną rolę w kształtowaniu zachowania menadżerów jako podstawa wew. otoczenia organizacji.

SIŁY WPŁYWAJĄCE NA STOSUNKI ORGANIZACJI I OTOCZENIA
Do 3 podstawowych czynników, które wpływają na stosunki organizacji i otoczenia należą:

1) Zmienność i złożoność otoczenia
Otoczenie organizacji można opisać wg dwóch wymiarów (Thomson): stopnia zmienności (otoczenie stabilne lub dynamiczne) i stopnia jednorodności (otoczenie może być względnie proste lub względnie złożone). Oba te wymiary nakładają się na siebie, określając łącznie poziom niepewności na jaki natrafia organizacja. Niepewność jest siłą napędową, która wpływa na wiele
decyzji w organizacji. Im bardziej złożone i dynamiczne jest otoczenie organizacji tym wyższy poziom niepewności organizacji. I odwrotnie im bardziej proste i stabilne tym mniejszy poziom niepewności.

2) Siły konkurencyjne
Porter sugeruje by organizacje widziały swoje otoczenie w kategoriach 5 sił konkurencji. Należą do nich:
- zagrożenie ze strony nowych konkurentów- to łatwość wejścia na rynek lub jego segment nowych konkurentów. Zagrożenie to dotyczy szczególnie niewielkich i mało stabilnych organizacji.
- próby wyeliminowania rywali- należą do istoty stosunków konkurencyjnych pomiędzy firmami dominującymi w branży. Firmy mogą konkurować poprzez: zacięte wojny cenowe, reklamę porównawczą, wprowadzenie nowych produktów lub usług, poprawa warunków gwarancji, upusty cenowe.
- Zagrożenie substytutami- to zakres w jakim alternatywne wyroby lub usługi mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na dotychczas sprzedawane wyroby lub usługi.
- Siła nabywców- to zakres w jakim nabywcy produktów lub usług w danej branży są w stanie wywierać wpływ na dostawców, ich siła przetargowa.
- Siła dostawców- to zakres, w jakim dostawcy mogą wywierać wpływ na potencjalnych nabywców, ich siła przetargowa.

3) Zakłócenie płynące z otoczenia
Organizacje muszą liczyć się z możliwością zmian i zakłóceń środowiska, które niekiedy przychodzą zupełnie bez ostrzeżenia. Najpospolitszą formą zaburzeń w organizacji jest kryzys. Zakłócenia w otoczeniu mogą często zmusić organizację do zareagowania na dramatyczne wydarzenia. Skutki kryzysów mogą być dla organizacji niszczące, zwłaszcza jeżeli menadżerowie nie są przygotowani na ich pokonywanie. Rozwiązaniem jest opracowanie planów kryzysowych i tworzenie sztabów, zespołów kryzysowych.
7. Opisz wpływ wybranych instytucji istniejących w otoczeniu, które posiadają wpływ na organizację.
Instytucje w otoczeniu organizacji:

instytucje finansowe – banki z polityką kredytową, firmy ubezpieczeniowe i ubezpieczenia finansowe o podwyższonym ryzyku, instytucje leasingowe, fundusze inwestycyjne (fundusze dużego ryzyka),

instytucje sprawujące władzę polityczną – instytucje administracji rządowej i lokalnych samorządów

instytucje wsparcia


INSTYTUCJE WSPARCIA
Mogą one w aktywny sposób kształtować rozwój przedsiębiorczości na danym terenie. Ogólnie są to podmioty infrastruktury usługowej, które wspomagają prowadzenie działalności gospodarczej, jak: izby i stowarzyszenia gospodarcze, agencje i fundacje rozwoju lokalnego i regionalnego, instytucje pośrednictwa finansowego, przedsiębiorstwa doradcze, edukacja (szkoły wyższe i instytuty badawcze), związki ekologiczne i inne tzw. szczególne grupy wpływu. Najczęściej wyróżnia się następujące rodzaje tych instytucji:

  1. instytucje promocyjno-szkoleniowo-doradcze, m.in. szkoły,

  2. zarządzania i biznesu, ośrodki informacji gospodarczej, firmy,

  3. konsultingowe,

  4. instytucje promocyjno-handlowe (targi, wystawy, giełdy),

  5. izby i stowarzyszenia gospodarcze,

  6. inkubatory przedsiębiorczości i centra wspierania biznesu,

  7. agencje i fundacje rozwoju regionalnego i lokalnego.

Zakres prowadzonej przez nie działalności sprawia, że w szeregu sfer działalności, w których firma może natrafiać na bariery dla swojego rozwoju możliwe jest wsparcie ze strony wymienionych wyżej podmiotów. Mogą one służyć pomocą merytoryczną, jak również kapitałową, a także dzięki swej działalności mogą inicjować powstawanie nowych firm. Celem właściwego kształtowania postaw przedsiębiorczości możliwe jest wykorzystanie różnorodnych instrumentów, które mogą być kreowane przez instytucje otoczenia biznesu. Można je podzielić na:

1. usługi szkoleniowe,

2. usługi informacyjne, w tym także promocja regionu np. przez działalności wydawniczą,

3. usługi doradcze,

4. usługi finansowe (np. udzielanie poręczeń),

5. promocja innowacji i postępu technologicznego.
8. Omów przedmiot i zakres ergonomii.
Ergonomia jako nauka o przystosowaniu człowieka do pracy i pracy do człowieka istniała od zarania dziejów: rolnicy, sklepikarze, inżynierowie starali się w jakiejś mierze ułatwić sobie pracę wymyślając coraz przyjaźniejsze narzędzia pracy a także wybierając dla siebie pracę, która była dla nich bardziej odpowiednia.

Na przełomie XIX i XX w., gdy zaczęto produkować masowo i gdy pojawiły się trudności związane ze specyfiką takiej produkcji rozwijać się zaczęło organizowanie pracy na zasadach naukowych.

Pierwszą próbę podjął W.F. Taylor próbując zoptymalizować wielkość (powierzchnię) łopaty w zależności od typu materiału przesypywanego - lekkiego czy ciężkiego, tak żeby zawsze obciążenie wynosiło około 6-8 kg. I choć z perspektywy czasu może się to wydawać nic nie znaczącym faktem, był to początek naukowych rozważań nad dostosowaniem pracy do fizjologii człowieka.

Reakcją na jednostronne podejście Taylora, który głównie bazował na idei zwiększania efektywności pracownika dla pracodawcy było powstanie szkoły humanistycznej w naukach i analizie pracy, m.in. w tym można dopatrywać się początków psychologii pracy. Badacze zaczeli zwracać uwagę na psychomotorykę, czyli racjonalne ruchy, usprawnianie przyuczania do pracy, optymalizację warunków pracy i środowiska materialnego, umiejscowienie narzędzi, hałasu, oświetlenia, stanowiska roboczego...

Jednym z wniosków takiego podejścia było stwierdzenie, że praca najbardziej efektywna może być jednocześnie nieekonomiczną, jeśli uwzględnić koszt biologiczny pracy człowieka. Np. praca na akord jest niemożliwa w dłuższym czasie, bo doprowadzić może do wyniszczenia organizmu pracownika, którego nie da się łatwo zastąpić ze względu na czas wyszkolenia.

Inny badacz, niemiecki fizjolog G. Lehmann opierając się na opracowaniach historyków konkludował, że np. kielnia ma kształt taki jak kiedyś wynaleziona przez Egipcjan, młotki, gwoździe i obcęgi jak rzymskie, a rydle i łopaty wg jednego schematu używano przez wiele setek lat. W rezultacie wskazuje na często bardzo złe przyzwyczajenia ludzi wynikające z przeświadczenia, że pewne rozwiązania są najlepsze i nie należy ich zmieniać, np. łopaty i taczki są bardzo niefunkcjonalne w klasycznej ich konstrukcji... Lehmann podkreślał dodatkowo, że pewna automatyzacja produkcji narzędzi doprowadziła w pewnym momencie do bezrefleksyjnego powtarzania wzorów narzędzi, które kiedyś robiono pod konkretną ręką fachowca, z uwzględnieniem wagi i jego możliwości. Z drugiej strony teraz dostrzec można odwrócenie tego procesu, np. warto zobaczyć w hipermarketach technicznych wielość rozwiązań w maszynach... nie zawsze najlepszych rozwiązań.

II Wojna Światowa spowodowała szybki rozwój ergonomii, wywołany koniecznością dostosowania coraz nowszych technologii wojskowych do możliwości ludzi, np. piloci nie byli w stanie dobrze pilotować samolotów, ponieważ rozmieszczenie wskaźników i bardzo niska temperatura w samolocie na to nie pozwalała... ergonomia starała się rozwiązywać takie problemy.
Pojęcie ergonomii:

Ergonomia - nauka o pracy, czyli dyscyplina naukowa zajmująca się dostosowaniem pracy do możliwości psychofizycznych człowieka. Ma na celu humanizowanie pracy poprzez taką organizację układu: człowiek - maszyna - warunki otoczenia, aby wykonywana była przy możliwie niskim koszcie biologicznym i najbardziej efektywnie, co uzyskuje się m.in. poprzez eliminację źródeł chorób zawodowych. Ergonomia jest nauką interdyscyplinarną. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria i nauk technicznych, np. materiałoznawstwa, budowy maszyn.


Twórcą pojęcia "ergonomia" (z gr. ergon - praca, nomos - zasada, prawo) jest Wojciech Jastrzębowski, który zdefiniował ergonomię jako naukę o używaniu nadanych człowiekowi od Stwórcy sił i zdolności.
Przedmiotem badań jest układ człowiek - maszyna - warunki materialnego otoczenia pracy - warunki pracy na stanowisku roboczym. Celem głównym jest polepszanie warunków pracy człowieka, które obejmuje dostosowanie warunków pracy do możliwości pracownika oraz właściwy dobór pracownika do danej pracy i jego edukację obejmującą specyfikę stanowiska.
Wyróżnia się ergonomię koncepcyjną (wprowadzanie zasad ergonomii podczas opracowania koncepcji oraz projektowania) i ergonomię korekcyjną (korektę warunków pracy na drodze modernizacji już funkcjonujących stanowisk pracy (maszyn, urządzeń).
Ergonomia - ergonomika, dyscyplina wiedzy zajmująca się zasadami i metodami dostosowania warunków pracy do właściwości fizycznych i psychicznych człowieka, czyli takich konstrukcji urządzeń technicznych i kształtowania materialnego środowiska pracy, jakie wynikają z wymagań fizjologii i psychologii pracy.

Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1983, wyd. 3, t.1, str. 729.

Zakres prac w działaniach ergonomicznych na tych wszystkich polach aktywności człowieka obejmuje zawsze relacje miedzy aktywnością, człowieka, środkami służącymi do uprawiania tej aktywności a środowiskiem. Rolą ergonomii jako nauki jest tworzenie wiedzy kompleksowej oraz opracowywanie metod i narzędzi integrujących te dziedziny.
Jeśli chodzi o zakres działań stosowanych, to wyróżnia się dwa kierunki ergonomii:
- ergonomie koncepcyjną, projektową,

- ergonomię korekcyjną.


Ergonomia koncepcyjna zajmuje się optymalizacją układu człowiek - technika - środowisko na etapie projektowania. Projekty te dotyczą przede wszystkim środków i środowiska pracy, natomiast możliwości psychofizyczne człowieka są tu punktem odniesienia. Bazą do ergonomicznego projektowania są wyniki badań podstawowych i stosowanych oraz metody: diagnoza i modelowanie.
Ergonomia korekcyjna jest realizowana w miejscu pracy. Zajmuje się analiza, istniejących warunków na stanowiskach pracy, oceną pod katem zgodności tych warunków z wymaganiami jakie dyktują psychofizyczne, antropologiczne, biomechaniczne cechy człowieka oraz wymaganiami społecznymi i organizacyjnymi cechami pracy, następnie opracowaniem projektu optymalizacji.



  1. Opisz istotę celów organizacji, oraz podaj podział ze względu na szczebel, dziedzinę, czas trwania.

Planowanie – wytyczanie celów organizacji i określaniu sposobu ich najlepszej realizacji.


Cele mają kluczowe znaczeni dla skuteczności organizacji.

Spełniają cztery ważne funkcje:

  • stanowią wskazówkę i nadają jednolity kierunek działaniu ludzi pracujących w organizacji, pozwalają zrozumieć dokąd organizacja zmierza i dlaczego osiągnięcie celu jest tak ważne;

  • skuteczne wytycznie celów sprzyja dobremu planowaniu, a ono z kolei ułatwia ustalanie celów w przyszłości;

  • cele mogą być źródłem motywacji dla pracowników (konkretne cele o umiarkowanym stopniu trudności motywuję, zwłaszcza jeśli osiągnięcie celu może zostać nagrodzone);

  • cele dają skuteczne mechanizmy oceny i kontroli (przyszłe wyniki będzie można ocenić na podstawie stopnia realizacji wytyczonych dziś celów).

RODZAJE CELÓW ze względu na:


SZCZEBEL: cele są ustalane na różnych szczeblach i dla różnych szczebli w ramach organizacji.

Cztery podstawowe szczeble obejmują:



  • misję : to sformułowanie podstawowego, niepowtarzalnego celu organizacji, który wyróżnia ją spośród innych firm tego typu i wskazuje na zakres operacji przedsiębiorstwa w kategoriach produktu i rynku.

  • cele strategiczne: to cele wyznaczone na najwyższym szczeblu i dla najwyższego kierownictwa organizacji (prezes, dyrektor naczelny). Koncentrują się na szerokich ogólnych problemach. Np. zapewnić inwestorom 10% zysku przez przynajmniej 10 lat

  • cele taktyczne: to cele ustalone na średnim szczeblu i dla menedżerów średniego szczebla organizacji (np. wiceprezes ds. marketingu). Koncentrują się na sposobie operacjonalizacji działań niezbędnych do osiągnięcia celów strategicznych. Np. wyznaczyć i przyciągnąć 2 nowe segmenty rynku w ciągu 5 lat

  • cele operacyjne: są wyznaczane na niższym szczeblu dla menedżerów niższego szczebla organizacji( np. dyrektor ds. reklamy). Dotyczą one krótkookresowych problemów związanych z celami taktycznymi. Np. opracować w ciągu roku regionalne kampanie sprzedaży.

DZIEDZINA: organizacje wyznaczają cele dla różnych dziedzin np. finansów, marketingu, zasobów ludzkich.


RAMY CZASOWE:

Niektóre cele maja wyraźnie określone ramy czasowe (np. otwarcie 150 nowych restauracji w ciągu 10 lat), inne natomiast nie maja określonego horyzontu czasowego (np. utrzyma nie 10% rocznego tempa wzrostu)


Organizacje wytyczają cele w różnych ramach czasowych:

  • długofalowe

  • średnioterminowe

  • krótkookresowe

Poszczególne ramy czasowe mają zróżnicowane znaczenie w zależności od szczebla. Na przykład na szczeblu strategicznym długim okresem jest 10 lat, średnim 5lat a krótkim 1 rok. Natomiast na szczeblu operacyjnym już 2-3 lata będą długim okresem.

(literatura: R. W. GRIFFIN „PODSTAWY ZARZĄDZANIA ORGANIZACJAMI”)



10. Omów planowanie strategiczne, taktyczne oraz operacyjne.
PLANOWANIE STRATEGICZNE - zakreśla ogólne ramy dla zasadniczych decyzji przedsiębiorstwa. Jest TO proces ustalania celów i wybierania metod ich realizacji przez naczelne kierownictwo organizacji. Planowanie strategiczne udziela odpowiedzi na pytania ”Czym się zajmujemy?” ”Kim są a kim powinni być nasi klienci?”.
Plany strategiczne - to plany opracowane dla realizacji celów strategicznych. Jest to ogólny plan zawierający decyzje dotyczące alokacji zasobów, priorytetów i działań niezbędnych do osiągnięcia celów strategicznych. Plany te są ustalane przez zarząd i najwyższe kierownictwo, na ogół mają dłuższy horyzont czasowy i odnoszą się do kwestii zasięgu, dystrybucji zasobów, przewagi konkurencyjnej i synergii. Jest to plan długookresowy – wieloletni od 5 lat i wzwyż. Nawet do kilku dziesięcioleci.

Każdy plan strategiczny jest wdrażany przez kilka planów taktycznych


PLANOWANIE TAKTYCZNE - jest zorganizowanym szeregiem posunięć mających doprowadzić do realizacji planów strategicznych.
Plany taktyczne - nastawione są na osiągnięcie celów taktycznych i opracowanie dla realizacji określonych części planu strategicznego. Plany te na ogół angażują wyższy i średni szczebel zarządzania, mają horyzont czasowy nieco krótszy niż plany strategiczne i koncentrują się na konkretnych sprawach. Plany taktyczne zajmują się więc bardziej realizacją zadań niż ich stawianiem. Jest to plan średniookresowy, czyli obejmujący okres od 1 – 5 lat (2-3 lata)
Do opracowania planów taktycznych należy:

  • Rozpoznanie i zrozumienie nadrzędnych planów strategicznych i celów taktycznych

  • Określenie odpowiednich zasobów i terminów

  • Rozpoznanie i określenie dostępnych zasobów ludzkich


Do realizacji planów taktycznych należy:

  • Ocena każdego kierunku działania z punktu widzenia jego celu

  • Pozyskanie i rozłożenie informacji oraz zasobów

  • Obserwacja poziomej i pionowej łączności i integracja działań

  • Obserwacja bieżących działań podjętych dla osiągnięcia celu.

Planowanie taktyczne powinno się odnosić do szeregu celów taktycznych wynikających z szerszego celu strategicznego. Czasami sytuacja może wymagać zupełnie samodzielnego, wyodrębnionego planu taktycznego, jednakże na ogół plany taktyczne wynikają z planu strategicznego i muszą być z nim zgodne.

Planowanie taktyczne zajmuje się konkretnymi zasobami i kwestiami czasu oraz wymaga użycia zasobów ludzkich. Właściwa realizacja planów taktycznych zależy od mądrego wykorzystania zasobów skutecznego procesu decyzyjnego i przemyślanych posunięć we właściwym czasie.
PLANOWANIE OPERACYJNE - zmierza do tego, aby przy uwzględnieniu celów strategicznych i taktycznych ukierunkować codzienne działania firmy. Plan operacyjny jest taki, jaki buduje sobie menedżer dla konkretnych zestawów czynności w konkretnym dniu, tygodniu, miesiącu. Planowanie operacyjne pełni „funkcję wykonawczą”.


Plany operacyjne - koncentrują się na realizacji planów taktycznych dla osiągnięcia celów operacyjnych. Opracowuje go kadra średniego i niższego szczebla kierowniczego. Plany operacyjne koncentrują się na krótkim okresie i mają stosunkowo wąski zasięg. Każdy taki plan obejmuje dość wąski zestaw działań.
Plany operacyjne mają dwie formy:


  • jednorazowe – opracowywane są dla realizacji zadań, które w przyszłości nie będą powtarzane

    • programy – dla szerszego zestawu działań (np. może obejmować procedury potrzebne do wprowadzenia nowego asortymentu),

  • projekty – podobne do programów, ale o węższym zakresie i mniejszej złożoności (może być częścią szerszego programu lub być samodzielnym projektem, przykład: plan wprowadzenie nowego produktu w ramach istniejącego asortymentu)




  • ciągłe – trwale obowiązujące, opracowywane dla działań, które się regularnie powtarzają w pewnym okresie.

    • wytyczne polityki – określają one ogólna reakcję organizacji na określony problem lub sytuację (np. McDonalds ma politykę nie udzielania licencji osobie, która prowadzi już zakład szybkiego żywienia)

    • standardowe procedury działania – konkretne kroki, jakie należy podjąć w określonych warunkach (np. procedura przyrządzania big maca),

  • przepisy i reguły postępowania – najbardziej szczegółowa forma planu ciągłego, która opisuje dokładnie sposób wykonania określonej czynności; podstawy do podjęcia określonej decyzji (np. McDonalds zabrania korzystania z telefonów firmy przez klientów). Od standardowych procedur różnią się tym, że dotyczą tylko jednej czynności.


11. Omów istotę zarządzania strategicznego.
Zarządzanie strategiczne - jest kompleksowym, ciągłym procesem zarządzania nastawionym na formułowanie i wdrażanie skutecznych strategii sprzyjających wyższemu stopniowi zgodności organizacji i jej otoczenia oraz osiągnięciu celów strategicznych.

Zarządzanie strategiczne (prof. Obłój) – to proces informacyjno-decyzyjny, którego celem jest rozstrzygnięcie o kluczowych problemach przedsiębiorstwa, o jego powstaniu i rozwoju ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania otoczenia i węzłowych czynników własnego potencjału wytwórczego

Zarządzanie strategiczne (prof. Moszkowicz) – jest całościową koncepcją zarządzania, która w obliczu burzliwości otoczenia zmierza do przeciwdziałania negatywnym trendom zewnętrznym i znalezienia skutecznej przewagi konkurencyjnej zapewniającej przetrwanie i realizację celów przedsiębiorstwa

Organizacje powoływane na czas nieokreślony mają własny cel, niezależny od misji bądź celów, dla których zostały powołane - przetrwać jak najdłużej w zmiennym środowisku. Z punktu widzenia tego celu organizację postrzega się jako podmiot tworzący wartości dla jej kontrahentów społecznych (interesariuszy) oraz wymieniający z nimi te wartości na inne wartości (np. zasoby, akceptację społeczną) niezbędne jej do przetrwania i rozwoju. Ponadto większość organizacji gospodarczych i wiele organizacji społecznych na otwartym rynku konkuruje z innymi podmiotami.

Zapewnienie długoterminowego przetrwania organizacji jest zadaniem zarządzania strategicznego. Do zarządzania strategicznego zalicza się zazwyczaj:


  • formułowanie wizji, misji i celów strategicznych organizacji,

  • konkretyzację strategii (ang. Strategy Deployment), zazwyczaj do postaci polityki kierownictwa,

  • zapewnienie kluczowych zasobów: finansowanie organizacji, zapewnienie personelu, kształtowanie harmonijnych relacji z kluczowymi kontrahentami społecznymi,

  • formułowanie strategii walki konkurencyjnej i kierowanie (albo co najmniej nadzór nad) realizacją tej strategii,

  • zarządzanie ryzykiem, często zaliczane do zarządzania finansowego,

  • zarządzanie zmianą,

  • zarządzanie rozwojem organizacji,

  • zarządzanie kryzysowe,

  • zarządzanie wartością firmy,

  • formułowanie polityki przejęć i fuzji (ang. Mergers and Acquisitions, w skrócie M&A) oraz realizacja tej polityki

Niekiedy do zarządzania strategicznego zaliczana jest także rachunkowość zarządcza, która właściwie jest metodologią oceny stanu zarządzania, stosowaną także do symulacyjnej analizy planów strategicznych i średnioterminowych organizacji. W niektórych organizacjach do zarządzania strategicznego zalicza się także utrzymywanie kontaktów z kluczowymi klientami (ang. Key Account(s)).

Rozpowszechniony jest tradycyjny pogląd, że do zadań zarządzania strategicznego należy także kształtowanie struktur organizacji, które - ponoć - mają być podporządkowane strategii (celom strategicznym). W praktyce trudno znaleźć dowody na to, że powiązanie takie zawsze jest konieczne. Niemniej jednak, z uwagi na wymogi prawa handlowego lub innego (np. cywilnego) w wielu krajach zarządy organizacji odpowiedzialne są także za kształtowanie struktur organizacyjnych oraz podejmowanie decyzji w sprawach funduszy, np. funduszu zapasowego i funduszu rozwoju, czy funduszu socjalnego.

Elementy składowe strategii:

- zasięg (określa na jakich rynkach organizacja będzie konkurować)

- dystrybucja zasobów ( sposób w jaki organizacja rozdziela swoje zasoby pomiędzy różne zastosowania)

- wyróżniająca kompetencja (strategia powinna określać to, co firma robi szczególnie dobrze)

- synergia ( strategia powinna określać w jaki sposób różne obszary działalności firmy mogą się uzupełniać i wspomagać)
Poziomy strategii

Organizacja może formułować strategię na poziomie:

- przedsiębiorstwa (dla całej firmy)- to kierunek działania wytyczony dla całej organizacji określający na jakich rynkach organizacja będzie działać, jaki będzie jej zasięg

- autonomicznej jednostki gospodarczej (dla poszczególnych dziedzin działalności)- strategia koncentrująca się na sposobie, w jaki organizacja będzie konkurować na każdym z wybranych obszarów działania (rynku)

- funkcjonalnym (dla poszczególnych funkcji)- strategia …..
Strategie muszą być ze sobą powiązane!
12. Omów metody wdrażania strategii.
Proces wdrażania strategii jest ściśle powiązany z poprzedzającym go formułowania strategii. Formułowania strategii jest procesem tworzenia, określania strategii dla przedsiębiorstwa, a wdrażanie to metody, za pomocą których strategie te wykorzystywane są w organizacji.

Przemyślana realizacja strategii zależy od struktury organizacji, przywództwa, systemów informacyjno-kontrolnych, zasobów ludzkich, techniki.

Sformułowana strategia musi przeniknąć całe przedsiębiorstwo.
WDRAŻANIE PRZEZ STRUKTURĘ

Struktura wpływa na realizacje strategii, ale jednocześnie jest kształtowana pod jej wpływem. Od stopnia centralizacji firmy zależy, jaki wpływ na strategie ma personel. Przyjęcie pewnych typów strategii dyktuje z kolei odpowiedni zakres przyszłej decentralizacji.

Strategia może zawierać wytyczne co do ilości szczebli zarządzania, podziału pracy, czy np. zwiększenia liczby kierowników bezpośrednio podległych dyrektorowi.
WDRAŻANIE PRZEZ PRZYWÓDZTWO

Pomyślne wdrożenie strategii wymaga skutecznego przywództwa. Przywódca musi popierać komunikacje i motywacje oraz pomagać w ukształtowaniu kultury niezbędnej do realizacji wytyczonych celów.


WDRAŻANIE PRZEZ SYTETMY INFORMACYJNE I KONTROLNE

Systemy informacyjne są potrzebne do przekazywania celów oraz decyzji strategicznych innym członkom organizacji. Z kolei kontrola ma duże znaczenie w obserwacji postępu wysiłków na rzecz osiągnięcia tych celów (kontrola budżetowa, finansowa pozwala określić jak rozlokowane są zasoby i stwierdzić, czy są rozlokowane odpowiednio).


WDRAŻANIE PRZEZ ZASOBY LUDZKIE

Dla realizacji strategii niezbędne są odpowiednie zasoby ludzkie, tzn. odpowiednio przeszkolona, motywowana i przygotowana kadra, dzięki której organizacja będzie skutecznie osiąga swoje cele.


WDRAŻANIE PRZEZ TECHNIKĘ

Organizacja musi zapewnić sobie odpowiednią technikę, aby skutecznie wdrażać swoje strategie. Właściwa technika obejmuje zakład i sprzęt oraz ukształtowanie przepływów roboczych. Do najważniejszych problemów strategicznych, przed którymi staja współcześni menedżerowie należy tempo – możliwie szybkie przechodzenie nowych produktów z desek projektantów do klientów.

Dla realizacji strategii bardzo istotne są zasoby ludzkie mające dostęp do odpowiednich narzędzi.
13. Scharakteryzuj informacyjny system wspomagania zarządzania
System informacyjny dla wspomagania ZZL jest to system informacyjny, którego elementami są:


  • Użytkownicy czyli wszystkie osoby pracujące w danej organizacji, niezależnie od formy zatrudnienia,

  • Posiadane zasoby informacji i wiedzy dotyczących zarówno bezpośrednio osób pracujących jak i aktów prawnych ich dotyczących, jest to element kapitału intelektualnego organizacji,

  • Meta-informacje czyli informacje o posiadanych zasobach informacji i wiedzy o ich wiarygodności możliwości przetwarzania,

  • Środki techniczne użyte w procesie zbierania informacji i wiedzy a następnie ich przesyłania, przetwarzania i przechowywania,

  • System zarządzania organizacją, zupełnie inaczej będzie funkcjonował system w warunkach decentralizacji zarządzania a inaczej w warunkach centralizacji.

Podstawą funkcjonowania, każdej organizacji jest posiadanie określonych informacji, które stanowią jej niematerialne zasoby. Coraz częściej mówimy o kapitale informacyjnym organizacji lub też o kapitale intelektualnym. Nas szczególnie interesują informacje o zasobach ludzkich. Informacja dla zarządzania, która jest przetwarzana w systemie informatycznym jest jej szczególnym rodzajem. Pozwala ona na realizację podstawowych funkcji zarządzania, czyli: planowanie, organizowanie, przewodzenie i kontrolowanie. Skuteczne i efektywne zarządzanie przejawiające się w podejmowaniu właściwych decyzji jest tylko możliwe wtedy, kiedy posiadamy informacje o organizacji i jej otoczeniu. Informacje te wyodrębniany z całego zbioru informacji po to, że na skutek ich posiadania, zmniejsza się nieokreśloność podjęcia decyzji wyboru czy też ocena dowolnego działania w naszej organizacji. Dlatego też informacja dla zarządzania ma bezpośrednio i pośrednio wpływ na proces decyzyjny.



System zarządzania w organizacji można więc określić jako zbiór działań które obejmuje pełny cykl procesu zarządzania a więc: planowanie i podejmowanie decyzji, organizowanie, przewodzenie tj. kierowanie ludźmi i kontrolowanie skierowane na zasoby organizacji (ludzkie, finansowe, rzeczowe i informacyjne) i wykonywanych z zamiarem osiągnięcia w sposób sprawny i skuteczny. Wszystkie tzw. dobre systemy zarządzania maja podobne cechy i muszą być zdolne do: planowania, udokumentowania, zmierzenia, porównania, opisania, korygowania.

System informacyjny określa się jako cyt. „specyficzny układ nerwowy organizacji, który łączy w jedną całość elementy systemu zarządzania”. Na rolę systemu informacyjnego dla sprawnego zarządzania zwraca uwagę W. Kieżun, który formułuje tezę, że stopień sprawności komunikacji między częściami organizacji, między częściami a otoczeniem oraz całością organizacji a otoczeniem, jest w bezpośrednim związku przyczynowym ze sprawnością całej organizacji. Dlatego też uzasadnione jest przykładanie wagi do zbudowania sprawnego systemu informacyjnego. Jak wielka jest waga systemów informacyjnych świadczy stwierdzenie J.A Senn, który uważa, że obecnie wchodzimy w Informacyjny Wiek w którym najbardziej istotnym elementem będą właśnie tego typu systemy. System informacyjny powoduje, że użytkownik dysponuje narzędziem do podejmowania celowego działania. Jakość systemu informacyjnego decyduje o jakości procesu zarządzania. Dlatego kto ma za zadanie prowadzenie polityki kadrowej powinien mieć wspomagający jego działanie system informacyjny.
14. Omów przedmiot i zakres marketingu.
MARKETING jest procesem społecznym, w którym wykorzystuje się równocześnie pięć instrumentów: produkt, cenę, system komunikacji, dystrybucję i czynnik ludzki z punktu widzenia realizacji wyznaczonego celu. Marketing jest gra rynkową, w której bierze udział zarówno producent, jak i nabywca. W procesie realizacji zadań marketingowych każde działanie powinno być celowe i świadome, a myślenie przyczynowo skutkowe (przewidywanie skutków podejmowanych decyzji). Cel to drogowskaz wyznaczający kierunek działania, sugerujący dobór środków i metod, które pozwolą na jego realizację.

  1   2   3   4   5   6   7


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna