1. Pozytywistyczny ideał pracy i jego realizacja w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej a Cele lekcji



Pobieranie 11.66 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar11.66 Kb.

1.Pozytywistyczny ideał pracy i jego realizacja w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej

a.1. Cele lekcji

i.a) Wiadomości


Uczeń:

  • wyjaśnia pojęcia: utylitaryzm i scjentyzm,

  • wskazując realizację pojęć w Nad Niemnem,

  • utrwala hasła z zakresu „filozofii pozytywnej”: utylitaryzm, scjentyzm, organicyzm, agnostycyzm, praca u podstaw,

  • utrwala wiedzę na temat elementów światopoglądu człowieka doby pozytywizmu.

ii.b) Umiejętności


Uczeń potrafi:

  • omówić zjawisko pracy u podstaw w oparciu o przykłady z powieści Elizy Orzeszkowej i skonfrontować je z realną sytuacją wsi polskiej w drugiej połowie XIX wieku,

  • przeprowadzić charakterystykę porównawczą wybranych bohaterów,

  • omówić symbolikę mogiły Jana i Cecylii.

b.2. Metoda i forma pracy


Dyskusja, ćwiczenia analityczne z obrazem literackim i filmowym Nad Niemnem, kierowanie samodzielną pracą uczniów

c.3. Środki dydaktyczne


Egzemplarze powieści Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej bądź fragmenty powieści zamieszczone w podręczniku szkolnym

d.4. Przebieg lekcji

i.a) Faza przygotowawcza


  1. Omówienie pojęć: „dogmat pracy ideowej” oraz „praca u podstaw” - utrwalenie wiadomości z zakresu historii wsi polskiej w drugiej połowie XIX wieku.

Zjawisko pracy u podstaw uwarunkowane było sytuacją społeczno-polityczną, jaka zaistniała po reformie z 1864 roku. Posunięcie władz carskich polegało na uwłaszczeniu chłopów, ich obywatelskim równouprawnieniu i zniesieniu pańszczyzny, aby pozyskać chłopów i w ten sposób przeciwdziałać polityce rusyfikacji.

  1. Przypomnienie i utrwalenie terminologii doby pozytywizmu: utylitaryzm, scjentyzm, organicyzm, agnostycyzm.

ii.b) Faza realizacyjna


    1. Stosunek do pracy u poszczególnych bohaterów.

Charakterystyka i wartościowanie postaci odbywa się nie tylko w odniesieniu do tradycji roku 1863. Inne kryteria to:

- stosunek do ziemi i przyrody

- pracowitość i wypełnianie obowiązków służebnych względem innych


    1. Czy praca może być kryterium wartości człowieka? Podaj pozytywne i negatywne przykłady literackie.

    2. Światopogląd człowieka doby pozytywizmu – przypomnienie wiadomości i sporządzenie notatki w zeszycie.

Człowiek doby pozytywizmu to wzór osobowy ukształtowany przez publicystów i pisarzy. Cechy charakterystyczne:

- gruntownie wykształcony, kierujący się w życiu postawą racjonalną

- humanitarny i tolerancyjny wobec ludzi wszystkich stanów

- obowiązkowy, pracowity, mający na względzie dobro społeczeństwa

- upatrujący najwyższych wartości w pracy i wiedzy

- patriota



- przewaga silnej woli i intelektu nad uczuciowością

    1. Obraz zagrodowców:

      1. mogiła Jana i Cecylii,

      2. romantyczny rodowód opisu ludu: zagrodowcy odporni na zepsucie światowe i zasobni w dziedzictwo zdrowej kultury (obyczaje, pieśni, przysłowia, język staropolski) – idealizacja ludu,

      3. żniwa.

    2. Charakterystyka porównawcza: Benedykt, Kirłowa, Marta, Bohatyrowicze a Emilia, arystokracja (Darzeccy, Różyc), Zygmunt.

    3. Praca u podstaw:

      1. charakterystyka Justyny – utylitaryzm; wpływ mogiły protoplastów Bohatyrowiczów na jej losy,

      2. charakterystyka Witolda – scjentyzm; kontakty z Bohatyrowiczami.

iii.c) Faza podsumowująca


Dyskusja podsumowująca analizę powieści Elizy Orzeszkowej.

e.5. Bibliografia


  1. Orzeszkowa E., Nad Niemnem, wstęp i przypisy W. Nawrocki, Wyd. Kama, Warszawa (b.d.).

  2. Orzeszkowa E., Nad Niemnem (fragmenty) [w:] Słowa i teksty. Język polski. Podręcznik. Literatura i nauka o języku. Szkoły ponadgimnazjalne. Klasa 2, pod red. B. Łazińskiej, J. Klejnockiego, D. Zdunkiewicz-Jedynak, PWN, Warszawa 2003.

  3. Słownik literatury polskiej XIX wieku, pod red. J. Bachórza i A. Kowalczykowej, Wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1991.

f.6. Załączniki


brak

g.7. Czas trwania lekcji


45 minut

h.8. Uwagi do scenariusza


Scenariusz lekcji dla klasy II; cykl trzech lekcji poświęconych analizie Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej (lekcja 3.)


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna