1. Rak górnego odcinka przewodu pokarmowego-metody badania,objawy radiologiczne



Pobieranie 38.15 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar38.15 Kb.
1. Rak górnego odcinka przewodu pokarmowego-metody badania,objawy radiologiczne.

Przełyk- najczęstsza przyczyna zwężenia przełyku, pierwotny zwykle w środkowej części , naciek od doły jest zwykle spowodowany szerzeniem się nowotworu z okolicy wpustu. Wczesna postać – obejmuje błonę śluzową i podśluzową. W tym okresie wykryc można jedynie za pomocą badanie dwukontrastowego – płaskie uwypuklenie błony sluzowej lub owrzodzenie o nieregularnej powierzchni, głębokośc nacieku można określić na podstawie USG przez przełykowego. W okresie zaawansowanym ( nacieczone wszystkie warstwy) wyróżniamy 3 postacie : guz polipowaty, naciekający i wrzodziejący .Najczęstszy naciekający i wrzodziejący – ma charakter okrężny i powoduje znaczne zwężenie, kanał zwężenia jest nieregularny, w obrębie zwężenia często głęboki krater odpowiadający martwicy tkankowej , zawiesina barytowa zalega powyżej przeszkody. W przypadku zaawansowanego nowotworu badaniami uzupełniającymi są rtg klp i CT( ocena rozległości miejscowej i okolicznych węzłów chłonnych . Powiększenie węzłów najbliższych do 5-8 mm i dalszych >10mm przemawia za obecnością przerzutów . ponadto przeżuty do pluc wątroby i nadnerczy.Inne nowotwory przełyku sa rzadkie.

Rak żoładka wyróżniamy postać wczesną i niezaawansowaną . Wczesny tradiolodicznie jest nie większy niż 2 cm , okresła go również głębokośc naciekania żołądka.Podstawą rozpoznania postaci wczesnej jest dobra ocena fałdów błony słuzowej przylegający h do zmiany polipowatej lub wrzodziejącej w badaniu dwukontrastowym. Rak zaawansowany ma 3 postacie:

Polipowatą- nieregularne ubytki wypełnienia , odpowiadające wrastającym masom guza. Dochodzi do zniszczenia rzeźby błony śluzowej. Typowa jest przerw w przebiegu fałdów błony śluzowej na granicy nacieku i tk zdrowej . nacieczony docinek jest sztywny, nie bierze udziału w perystaltyce, zachowuje przez całe badanie nie zmieniony kształt, Często zmiany w części odźwiernikowej . Przechodzenie zawartości do dwunastnicy jest upośledzone.

Postać naciekająca- często w przebiegu raka typu włóknistego, rozrost śródścienny , w późnym okresie zwężenie światła żoładka o gładkim zarysie . Objawy niedrożności oddżwiernika . Brak perystaltyki , sztywność ścian ubytki w rzeźbie błony śluzowej. We wczesnym okresie trudny do rozpoznania – odcinkowe usztywnienia ścianyDuże znaczenie ma endoskopia i endoskopowe USG

Postać wrzodziejąca- na skutek martwicy dochodzi do owrzodzenia. Duży nowotwór- Krater wrzodu położony jest wewnątrz żołądka. W małym nowotworze w różnicowaniu ze zwykłym wrzodem ważna jest ocena fałdów żołądkowych które są zbieżne w okolicy niszy , jednak nie dochodza do jej brzegów . Szerokie , maczugowato zniekształcone fałdy świadczą o głębokim nacieku.równa głębokość dna niszy przemawia także za rakiem

Rak połączenia przełykowo- żołądkowego – często podśluzówkowy objaw podstawowy do stożkowate zwężenia odcinka brzusznego przełyku . Rak wpustu jest zwykle gruczolakorakiem – dającym w badaniu dwukontrastowym obraz poliploidalnych nacieków.

W rozpoznaniu rozstrzyga endoskopia i USG endoskopowe


Tk – służy do oceny guza w klasyfikacji TNM , USG endoskopowa –do oceny nacieku sciany żołądka oraz okolicznych struktur – węzłów chłonnych , badanie dwukontrastowe pozwala na trafną oceną 96% rozpoznań.
Dwunastnica- duża wartośc ma TK w połączeniu z badaniem dwukontrastowym.
2. Diagnostyka obrazowa górnego odcinka przewodu pokarmowego. Przygotowanie chorego do badania . Plan postępowania.
Metoda jednokontrastowa-chory zgłasza się do badania na czczo

Metoda dwukontrastowa

Farmakoradiografia – pozwala na obrazowania czynnościowe i morfologiczne żołądka i dwunastnicy, jest częścią badanie kontrastowego

Endoskopia-wsk –ostre krwawienia , konieczność wykonania biopsji celowanej

uSG endoskopowe penetruje okoliczne struktury na odległość 5-7 cm

USG- tylko do dużych guzów żołądka oraz zgrubienia ścian żoładka w przebiegu raka lub chłoniaka i oceny cześci ruchowej odźwiernika

TK- metoda uzupełniająca badanie dwukontrastowe
3 . Symptomatologia choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy
Nadżerka nie przekracza błony śluzowej, wrzód –oznacza ubytek głębszy dochodzący do błony mięśniowej .

Wrzody żołądka – większośc to wrzody krzywiznej mniejszej oraz części odźwiernikowej. Podstawą rozpoznania jest wykrycie niszy wrzodowej . Metoda dwukontrastowa pozwala wykryć 96 % wrzodów , ponadto nadżerki i blizny po wrzodowe .Zarysy niszy są gładkie i regularne . Obraz klasyczny to tzw nisza Haudeka- układ trójwarstwowy na dnie środke cieniujący, powyżej płyn a następnie powietrze . W rzucie przednio tylnym nisza jest plamka srodka cieniującego otoczoną przez naciek zapalny. ( pierścieniowate przejaśnienie otaczające niszę) Z profilu nisza ma wygląd grzyba u podstawy czasem z pasem przejaśnienia – nawisem błony śluzowej – tzw linią Hamptona. W okresie gojenia zbieżny układ fałdów w kierunku owrzodzenia . W przypadkach trudnych diagnostycznie istotne jest badanie endoskopowe . Objaw palca wskazującego – wciągniecie do środka krzywizny większej na poziomie wrzodu.

Wrzód dwunastnicy – w większości przypadków nisza w opuszce , może mieć kształt owalny , okrągły lub nieregularny, . Przy ucisku nisza uwidacznia się jako plama środka cieniującego z wałem obrzęku . W rzucie bocznym dodatek cieniowy łączący się szeroką podstawą z opuszka .W okresie bliznowacenia zmiana kształtu opuszki z okrągłej staje się linijna lub trójkątna. Fałdy błony śluzowej układają się promieniście w stosunku do niszy . Opuszka z czaasem ulega różnokształtnym zniekształceniom. Upośledzona jest kurczliwośc opuszki , u jej podstawy tworzą się zachyłki, przewlekły wrzód powoduje zanik opuszki oraz upośledzenie jej drożności . Rozpozniae wrzodu w bardzo zniekształconej opuszce jest często niemożliwe.
4. Powikłania choroby wrzodowej .Diagnostyka obrazowa.
Krwawienie z pp – metoda priorytetowa badanie endoskopowe , jeśli jest niedostępne to badanie rtg – stwierdzenie niszy wrzodowej jest dowodem w określeniu miejsca krwawienia. Czasami niewodczna z powodu skrzepliny. Pomocne jest także wybiórcza angiografia tt żoładka i dwunastnicy – bo w 15 % po podaniu adrenaliny udaje się opanowac krwawienie

Perforacja wrzodu- objawy gromadzenia się wolnego powietrza w najwyżej położonych częściach jamy brzusznej ( pozycja stojąca i leżaca na lewym boku) w razie podejrzenia perforacji nie podaje się baru lecz wodny roztwór np. gastrografiny

Zwężenie odźwiernika – późne powikłanie – blizny i/lub odczyn zapalny powodują niedrożność , Wymaga różnicowania z rakiem , powiększony żoładek , kontast zalego nawet przez 24 godziny.
5. Stany przedrukowe przewodu pokarmowego- diagnostyka obrazowa
Achalazja – zaburzenie czynnościowe –brak fali perystaltycznej – utrudniony opróznianiae przełyku do żołądka, na rtg klp szeroki wypełniony treścią pokarmową przełyk , może powodować poszerzenie cienia śródpiersia , rozszerzony i wydłużony przełyk tworzy esowate zagięcia

Rak żoładka- choroba wrzodowa żołądka i guzy łagodne żołądka

C-litis Ulcerosa-Badanie dwukontrastowe- ziarnistość błony śluzowy o równomiernym charakterze, bez wyraźnej granicy ze zdrową błoną śluzową Następnie powstają płytkie owrzodzenia – wygląd gruboziarnisty, linia profilowa nieregularna Kolejny etap to polipowatość rzekoma - przerost i obrzęk wysepek zdrowej śluzówki Pojawiają się owrzodzenia grzybowate wskutek podminowania błony śluzowej oraz spłycenie i zanik fałdów półksiężycowatych

Polipy Jelita grubego – badanie dwukontrastowe – łagodne – postać z szeroką podstawą 1-2 cm gruczolaki ulegają zezłośliwieniu w 10% a > 2 cm w 50%


6. Niedrożnośc mechaniczna i porażenna – przyczyny obraz rtg i różnicowanie
Podstawowe badanie zdjęcie przeglądowe – w wątpliwych przypadkach kontrast p.o lub p.r jelita powyżej przeszkody rozdęte z poziomem płynu , poniżej spadnięte i niewidoczne na zdjęciu.

Niedrożność mechaniczna jelit – najczęstsza przyczyna Nd jelita cienkiego to zrosty pooperacyjne i pozapalne , petle wykazuja charakterystyczny układ okrężny fałdow błony śluzowej , a w pozycji stojącej ponadto liczne tarasowate ułożone poziomy płynow , jelito grube jest spadnięte.

Nd mech Jelita grubego z reguły dotyczy esicy i spowodowana jest nowotworem lub skretem esicy –fałdy nie przekraczają połowy szerokości światła jelita , ponadto wzdęte jelito ma typową haustrację , poziomy płyny są mniej liczne za to dłuższe skręt esicy – typowy objaw rtg ziarna kawy

Niedrożność porażenna jelit – powstaje w następstwie porażenia otrzewnej , oraz mocznicy hipokaliemii czy toksemii. Wzdęcie i poziomy płyny zarówno w j cienkim jak i grubym ale taki obraz spotykamy w postaciach zaawansowanych . istnieją formy odcinkowe takie porażenia to tzw pętla na straży np. w przebiegu ozt . Nd porażenna występuje także w pierwszych dobach po operacjach jamy brzusznej


7. Metody badania wątroby i dróg żółciowych
USG , USG Doppler ( różnicowanie zył wątrobowych i rozszerzonych przewodów żółciowych , w diagnostyce guzów wątroby ) TK9 bez kontastu zwapnienia , świeżo wynaczyniona krew , guzki regeneracyjne, po śródnaczyniowym podaniu guzy ) MR ( ogniskowe choroby wątroby obrazowanie dróg żółciowych i przewodu trzustkowgo)

Arteriografia próby paliatywnego leczenia nowotworów za pomocą embolizacji i miejsosowania cystostatyków . Drogi żółciowe – USG, TK, Pankreatocholangiografia wsteczna , MR – uwidocznienie dróg żółciowych bez kontrastu . cholangiografia przezskorna


8. Zmiany ogniskowe w wątrobie . Metody badania , różnicowanie , udział radiologa w leczeniu.
Wykrycie i umiejscowienie zmian przede wszystkim USG i CT , dalsza diagnostyka – MRI

Różnicowanie

Torbiele –różnicować z ropniem i nowotworem z rozpadem

Ropień – większy współczynnik pochłaniania niż w przypadku torbieli , torebka wykazuje wzmocnienie kontrastowe po dożylnym podaniu środka cieniującego

Rak wątrobowokomórkowy- częste w marskości przeżuty do płuc , USG w marskości co 4-6 m-cy UISG Doppler- ocena unaczynienia guza , zarysy zatarte , struktura niejednorodna , zakrzep żyły wrotnej

Rak z komórek nabłonka dróg żółciowych – zastój żółci

Ogniskowy przerost guzkowy- łącznotkankowa bliza w części centralnej

Gruczolak – u kobiet biorących antykoncepcje , kruchy struktura wewn jest niejednorodna , często otoczony torebką , w odróżnieniu od przerostu guzkowego w badaniu metodą dopplerowską przepływ o charakterze żylnym

Guzki regeneracyjne – niewielkie mnogie ogniska

Naczyniak jamisty – u 5-20 % populacji zdrowej , zwykle wykrywany przypadkowo , wyraźne wzmocnienie kontrastowe od obwodu w badaniu TK

Przeżuty do wątroby – stanowią 90% wszystkich nowotworów wątroby , najczęściej mnogie ogniska , różnej wielkości , bogato ( nerka tarczyca , gruczoły endokrynne) lub skąpo ( rak j, grubego) naczynione W USG – liczne odbicia wewnętrzne , w TK mnogie ogniska hipotensyjne
9. Symptomatologia kamicy żółciowej i jej powikłań
Podstawowa metoda rozpoznawcza USG- w świetle twory z cieniem akustycznym przemieszczające się w czasie zmiany pozycji ciała

Powikłania kamicy żółciowej :

Ostre zap pęcherzyka żółciowego – 4 objawy w USG – obecność złogów , nasilenie bólu w czasie ucisku sondą okolicy pęcherzyka, zgrubienie jego ścian > 3 mm obrzęk sródścienny - kilka warstw echogeniczności . w przypadkach wątpliwych CT

Martwicze zap p ż – w świetle pęcherzyka widoczne odwarstwiona błona sluzowa

Ropniak – znaczne powiększenie i liczne drobne struktury w świetle pęcherzyka

Perforacja p ż- - gaz w drogach żółciowych na zdjęciu przeglądowym lub w Ct , może wystapić tez przetoka do pp ( baryt będzie wyciekał)

Przewlekłe zap pęcherzyka – w usg złogi w świetle , zgrubienie ścian upośledzenie kurczliwośći , czasami złogi w ścianie pęcherzyka – tzw pęcherzyk porcelanowy widoczny na zdjęciu przeglądowym.

Kamica przewodowa – preferowana metoda cholangiopankreatografia MR -poszerzenie dróg żółciowych powyżej złogu, ECPW – kontast jakby obmywa złóg


10 . Symptomatologia kamicy moczowej i jej powikłań
Zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej ujawnia do 90% kamieni moczowych kamienie z kw moczowego nie są widoczne w rtg ,a kamienie cystynowe bardzo słabo cieniują . Ocena położenia zwapnienia za pomocą urografii oraz ocena stopnia zastoju w drogach moczowych . Zlogi mogą występować w każdym odcinku ukł moczowego .

Powikłaniem gdy złóg zamknie całkowicie odpływ może być wodonercze , objaw zastoju jest wydłużenie fazy wydalania moczu cieniującego , drogi są poszerzone do miejsca nad złogiem ,w skrajnych przypadkach nerka nie wydala moczu cieniującego . W USG- kamienie – ogniska silnie echogeniczne z cieniem akustycznym małe złogi moga cienia nie dawać , kamienie w moczowodzie są w USg gorzej widoczne .

Standardem rozpoznania jest rtg przeglądowe ( złogi cieniujące ) plus USG (objawy zastoju moczu)

W pęcherzu występują zarówno kamienie przemieszczone z nerek jak i te które powstały w pęcherzu różnicowanie za zwapnianymi guzami – badanie USG i zdjęcie przeglądowe j.brzusznej.



11.Algorytm decyzyjny w przypadku wyczuwalnego guza w jamie brzusznej
12. Kolejnośc badań diagnostycznych w przypadku krwiomoczu
USG + rtg j brzusznej – wykluczenie kamicy ew gruźlicy , urografia ( wyklucznie zmian rozrostowych w nerkach , pęcherzu( oprócz raka brodawczak i prostacie i moczowodzie i TK
13. Algorytm decyzyjny w przypadku żółtaczki

USG( patologie pęcherzyka i duże guzy wątroby), MRi( ocena przewodów żółciowych)???


14. Fizjologiczne i patologiczne zwapnienia na zdjęciu jamy brzusznej
Patologiczne Złóg w pęcherzyku( jedynie 20%), w układzie k-m, pęcherzu moczowym, ciało obce , zwapnienia w trzustce, w mięśniaku macicy, gruźlica nerki zwapnienia w śledzionie, zmiany miażdżycowe , zwapniała torbiel wątroby

Fizjologiczne : flebofity – zwapnienia w żyłach , zwapnienia w więzadłe krzyżowo-biodrowym


15. Tętniak aorty brzusznej .
Miejscowe rozszerzenie powyżej 1,5 razy prawidłowej szerokości naczynia. Tętniaki aorty brzusznej na ogół wykrywane są przypadkowo .

Etiologia 90% przyczyną jest miażdżyca 10% to zapalenia przestrzenia zaotrzewnowej , zwyrodnienia i martwica błony środkowej . W aorcie brzusznej na ogółe tętniaki miażdżycowe

Metody badań TK, MR i aortografia – najważniejsze TK, krwiak ujawnia się zwykle jako pogrubienie części miękkich powodujące zatarcie rysówi przemieszczenie sąsiednich struktur anatomicznych

Rozpoznanie 1,5 szerokości naczynia ( w brzusznej > 3 cm)


16. Badanie w celu zdiagnozowania tzw” ostrego brzucha”
Rtg klp piersiowej z objęciem przepony- niedrożnośc jelit, perforacja p,p, kamica układu moczowego i jej powiklania

USG- ostre zap wyrostka robaczkowego, ostre zap pęcherzyka żółciowego ,ostre zap trzustki , pęknięta ciąża pozamaciczna, kamica układu moczowego

CT- pękniecie tętniaka aorty zator tętnicy krezkowej, niedokrwienie jelit, ostre zap trzustki zawał śledziony , poza tym ct pomocne w rozpoznaniu odmy otrzewnowej i płynu w otrzewnej
17.Ostre krwawienie z przewodu pokarmowego . Udział radiologa w rozpoznaniu i leczeniu
Z górnego odcinka przewodu pokarmowego – głównie krwawienie z wrzodu żoładka i dwunastnicy oraz żylaków przełyku.Krwawienie z pp – metoda priorytetowa badanie endoskopowe , jeśli jest niedostępne to badanie rtg – stwierdzenie niszy wrzodowej jest dowodem w określeniu miejsca krwawienia. Czasami niewidoczna z powodu skrzepliny. Pomocne jest także wybiórcza angiografia tt żoładka i dwunastnicy – bo w 15 % po podaniu adrenaliny udaje się opanowac krwawienie. W przypadku żylaków przełyku opornych na leczenie stosuje się także wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe

Z dolnego odcinka przewodu pokarmowego –spowodowane są głównie uchyłkami , angiodysplazjami , rzadziej niedokrwieniem jelit i uchyłkiem Meckela – angiografia i scyntygrafia ze znaczonymi technetem krwinkami, angiografia pozwala od razu na embolizacje źródła krwawienia , pomocne może być również badanie dwukontrastowe ????


18. Diagnostyka obrazowa nadciśnienia wrotnego , udzial radiologa w leczeniu.
Podstawowym badaniem jest USG. Uzupełniająco stosuje się też CT . Cele badań to określenie kierunku i szybkości przepływu krwi w żyle wrotnej, ocena stanu wątroby oraz obecności żylaków przełyku. W marskości wątroby ( przerost płata czworobocznego i ogoniastego przy zaniku prawego i lewego , nierówna powierzchnia zewnętrzna wątroby. W USG zmiany w miąższu ( guzki) powodują powstawanie licznych nieprawidłowych odbić , często towarzysza wodobrzusze, powiększenie śledziony , poszerzenie żyły wrotnej , żylaki przełyku. W ct guzki regeneracyjne legają wzmocnieniu kontastowemu jak miąższ wątroby dlatego lepiej wiadać je przed podaniem kontrastu.

Leczenie : wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe- wskazaniem jest krwawienie z żylakó przełyku oporne na leczenie farmakologiczne , wodobrzusze w przebiegu marskości, zakrzepica żył wątrobowych i żyły wrotnej pwsk – ciężka niewydolnośc wątroby lub prawej komory . Zabieg wykonuje się przez żyłę szyjną . Metoda skuteczne również w leczeniu ostrych krwotoków



19. OZT
Postacie: obrzękowa , martwicza

Metody Badania:najwięcej informacji można uzyskać dzięki CT ,wstępną metoda badania jest USG

Objawy RTg: Obrzekowe zap trzustki – powoduje znaczne je powiększenie zatarciu ulegają struktury okoliczne

W martwiczym zapaleniu trzustki jest ona zwykle miernie powiększona a odczyn ze strony tkanek okolicznych jest słabiej wyrażony – cechą charakterystyczną jest martwica narządu , którą może wykazać CT – najlepiej dynamiczne , dwufazowe – ognisko martwicy w przeciwieństwie do zachowanego narządu nie ulega wzmocnieniu

Powikłania nieprawidłowe zewnątrz wewnątrztrzustkowe zbiorniki płynu( torbiele rzekome , ropnie, ogniska martwicy rozpływanej) , zakrzepicę żyły śledzionowej lub wrotnej , uszkodzeni naczyń tętniczych z rozwojem tętniaka oraz szerzenie się nacieku na dwunastnicę i przewód żółciowy wspólny. Torbiele rzekome rozwijaja się po 3-6 tygodniach od początku choroby ( leczenie przez drenaż pod kontrolą USG)
20. Rak trzustki
Gruczolakorak stanowi 90 % wszystkich nowotworów trzustki , najczęściej umiejscawia się w głowie narządu

Metody badania najlepsza spiralna tomografia komputerowa . Jest słabo unczyniony , nie ulega wzmocnieniu po podaniu kontrastu w przeciwieństwie do tk zdrowych , odcinek przewodu trzustkowego położony obwodowo od guza jest zwykle poszerzony . Do diagnostyki używa się także USG . Nowotwór może naciekać przyśrodkową ścianę dwunastnicy początkowo powodując jej usztywnienie a następnie , wpuklając się w nią , może tez naciekać tylna ścianę żołądka , i przewód żółciowy wspólny podstaą operacyjności jest stosunek guza do naczyń przebiegających w sąsiedztwie zatarcie i zanik tk tłuszczowej oddzielającej naczynia i narządy przestrzenie zaotrzewnowej .przemawia za naciekiem naczyń przez guz. Objawem przerzutów jest powiększenie węzłów chłonnych do 8-10mm . Nowotwór należy różnicować z pzt


21. Środki cieniujące w diagnostyce obrazowej

.

Podział na



negatywne ( niskie współczynnik pochłania- tlen , dwutlenek węgla ) i pozytywne ( lepie pochłaniają promieniowanie tworzą je bar i jod )

nierozpuszczalne( siarczan baru(baryt) i rozpuszczalne w wodzie ( hepato(wydzielane do żółci i urotropowe(wydzielane do moczu, używane do pielografi, urografii ponadto cholangiografii itd. it))

podział wodnych środkow jodowych na cieniujące i nie cieniujące

Powikłania zrosty i ziarniniaki po przedostaniu się barytu poza ukł pokarmowy, najlepiej tolerowane są bezjonowe środki , powiklania na ogół pojawiają się po 20 min od wstrzyknięcia , w rzadkich przypadkach po 24-48 h, nudności , wymioty, pokrzywka , skurcz oskrzeli, znaczny spadek rr , drgawki i napad drgawkowy, wstrząs zatrzymanie krążenia

P-wsk

-powikłania po poprzednim podaniu środka cieniującego, alergia, astma, paraproteinemia, nn układu krążenia i ukł oddechowego , nn nerek >2mg% kreatyniny nn wątroby Wiek >65 lat,dzieci do lat 10


Srodki cieniujące w MR

Pozytywne – skracają czas relaksacji w T1 oparte na gadolinie i manganie



Negatywne –skracają czas relaksacji T2 ferromagnetyki i superparamagnetyki

Autor nie bierze odp za ewentualne błędy


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna