1. Wprowadzenie 4 Podstawa wykonania raportu 4



Pobieranie 1.38 Mb.
Strona12/27
Data07.05.2016
Rozmiar1.38 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   27

Wody powierzchniowe

Granica państwowa stanowi wododział pomiędzy zlewiskami Morza Bałtyckiego i Morza Północnego. Położone po polskiej stronie stoki Szrenicy, wraz z całym obszarem objętym niniejszym raportem należą do zlewiska Morza Bałtyckiego, zaś położone po stronie czeskiej do zlewiska Morza Północnego (Mumlawa – Izera). Omawiany obszar posiada dość rozwinięty system hydrograficzny ( 2 – 5 km/km2 składający się z licznych, uaktywniających się okresowo potoków górskich należących do zlewni rzeki Kamiennej, lewostronnego dopływu Bobru. Miejscami występują wysięki powierzchniowe w postaci licznych mokradeł i torfowisk. Do największych należą Szrenickie Mokradła w Kotle Szrenickim. W obrębie terenu objętego planami inwestycyjnym liczne wysięki (młaki) występują w partiach źródliskowych potoków – dopływów rzeki Kamiennej. Należy tu wymienić poczynając od zachodu następujące potoki:



  • Kamieńczyk, mający swój początek na wysokości ok. 1260 m npm wraz z dopływami Ciekotka (żródło na wys. 1175 m npm) i Świetlik (źródło na wys. 845 m npm)

  • Bednarz ze źródłem na wysokości ok. 955 m npm

  • Złoty Potok ze źródłem na wysokości ok. 1130 m npm

  • Szrenicki Potok wypływający ze Szrenickich Mokradeł w Kotle Szrenickim na wysokości ponad 1300 m npm.

Potoki cechują znaczne spadki w profilu podłużnym, typowe dla terenów górskich, są stosunkowo krótkie (maksymalnie nieco ponad 5 km). W reżimie odpływu potoków tego obszaru charakterystycznym elementem jest występowanie licznych, krótko na ogół trwających wezbrań, przedzielonych okresami niskich przepływów. W odpływie całkowitym przeważa odpływ okresu zimowego, tak więc reżim zasilania odpływu ma charakter śnieżno-deszczowy. Według danych IMGW za okres 1980-83 (przekrój rzeki Kamiennej w Jakuszycach) moduły odpływu powierzchniowego w tym rejonie wynoszą:

  • średni – 45,05 l/s/km2

  • maksymalny – 1224,1 l/s/km

  • minimalny – 10,34 l/s/km2

Należy tu jednak podkreślić, iż w obszarze badań pozostają - na ogół tylko górne oraz środkowe części zlewni tych cieków. W związku z tym spływające ku północy z partii szczytowych wody mają na badanym obszarze znaczne spadki (np. Cie­kotką -211.93 °/oo. Głównym procesem kształtującym odpływ wody z tego obszaru ma spływ podpowierzchniowy występujący w obrębie zwietrzelin. Ten właśnie spływ jest w dużej mierze odpowiedzialny za wezbrania rzeki Kamiennej. Szybki odpływ ma wysoki udział w odpływie całkowitym Opóźnienie reakcji spływu podpowierzchniowego na opad atmosferyczny wynosi najczęściej 20 – 30 minut dla fazy początkowej, oraz do kilkunastu minut dla impulsów powodowanych wahaniami intensywnością opadu. Cieki powierzchniowe reagują w związku z tym na opad atmosferyczny bardzo szybko. Cieki spływające z omawianego rejonu masywu Szrenicy, za wyjątkiem potoku Kamieńczyk, do którego odprowadzane są ścieki bytowe ze schronisk „Na Szrenicy”, „Na Hali Szrenickiej” i „Kamieńczyk” za pośrednictwem oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w pobliżu schroniska „Na Hali Szrenickiej”, nie podlegają zanieczyszczaniu w sposób zorganizowany. Rzeka Kamienna jest badana pod względem stanu czystości przez WIOŚ w punktach pomiarowych powyżej Szklarskiej Poręby (km 24,0) oraz poniżej (km 16,2). Wyniki uzyskane dla pierwszego z nich pozwalają ocenić wpływ czynników naturalnych na jakość wód Kamiennej, z drugiego dają obraz wpływu na stan tej jakości po odebraniu zanieczyszczeń, które są odprowadzane do Kamiennej z terenu Szklarskiej Poręby. Według badań z 2003 r sytuacja w tym zakresie przedstawiała się następująco:

Wskaźnik

Jednostka

Km 24,0

Klasa czyst.

Km 16,2

Klasa czyst.

Tlen rozpuszczony

mg O2/l

11,9

9,7


I

11,5

9,1


I

BZT5

mg O2/l

2,1

2,9


II

2,9

4,2


II

ChZTMn

mg O2/l

4,0

7,7


II

3,0

6,2


I/II

Przewodność el.

μS/l

77

94


I

124

160


I

Chlorki

mg Cl/l

8,8

11,7


I

13,2

21,4


I

Siarczany

mg SO4/l

13

16


I

16

22


I

Zawiesina ogólna

mg/l

3

4


I

4

5


I

Azot amonowy

mg N-NH4/l

0,02

0,03


I

0,15

0,37


I

Azot azotynowy

mg N-NO2/l

0,001

0,002


I

0,018

0,026


I

Azot azotanowy

mg N-NO3/l

0,49

0,64


III

1,45

1,94


V

Azot ogólny

mg N/l

0,84

1,12


I

1,86

2,27


I

Fosforany

mg PO4/l

0,04

0,04


I

0,33

0,64


II

Fosfor ogólny

mg P/l

0,01

0,02


I

0,15

0,28


I

Odczyn

pH

6,2

5,3/6,8


II

6,6

5,9/6,9


I

Chlorofil „a”

μg/l

1,0

1,0*



I

1,0

1,0*



I

*)wartości maksymalne

Z powyższej tabeli wynika, że wody Kamiennej przed Szklarską Porębą można zaliczyć generalnie do klasy I – II (wody o bardzo dobrej i dobrej jakości), zaś poniżej Szklarskiej Poręby do klasy III (wody zadawalającej jakości). Za pogorszenie jakości wody odpowiada istotny wzrost zawartości azotu azotanowego. Zauważa się także wzrost innych zanieczyszczeń związanych z odprowadzaniem ścieków, choć nie powodujących istotnego spadku jakości wody takich jak: azot amonowy, azotynowy oraz fosforanów.

Na marginesie warto zauważyć, że stosunkowo niskie pH wód powierzchniowych jest spowodowane czynnikami naturalnymi i jest typowe dla obszarów granitowych. Skały te należą bowiem do nisko reaktywnych chemicznie i uwalniających małe ilości alkaliów w przebiegi wietrzenia chemicznego. W rezultacie tego kwaśny odczyn przybierają zarówno odpływające wody (zwłaszcza wezbraniowe) jak też i gleby. Kwaśny odczyn wód powierzchniowych, a zwłaszcza występujących w obrębie młak i torfowisk może być dodatkowo wzmacniany na skutek naturalnych procesów biologicznych polegających na pobieraniu przez roślinność jonów potasu, magnezu, wapnia i sodu, oraz oddawaniu jonów wodorowych. Dlatego też na tych obszarach widoczne jest występowanie roślinności acidofilnej (kwasolubnej).
Wykonane w ramach „Przeglądu Ekologicznego ...” Zakładu Badawczo-Wdrożeniowego IOŚ Politechniki Wrocławskiej w Jeleniej Górze (1999.06.01) analizy wód potoku Ciekotki i Bednarz przedstawiały się następująco:

Parametr

Ciekotka powyżej str. naśni

eżania


Klasa wód powierz

chniowych



Ciekotka poniżej str. naśni

eżania


Klasa wód po

wierzchn.



Bednarz powyżej

str. naś


nieżania

Klas wód powierz

chniowych



Bednarz poniżej

str. naś


nieżania

Klasa wód

powie


rzchn.

Temp. wody [K]

275,4

I

277,0

I

275,3

I

276,6

I

Zapach

naturalny

I

naturalny

I

naturalny

I

naturalny

I

Barwa

[mg Pt/l]



30

IV

40

IV

15

III

10

II

Zawiesiny

og. [mg/l]



12,0

I

6,0

I

7,0

I

5,0

I

Odczyn pH

4,49

V

4,65

V

4,41

V

4,57

V

Tlen rozp.

[mg O2/l]



11,7

I

11,5

I

11,2

I

10,9

I

BZT5

[mg O2/l]



2,6

II

3,7

III

2,9

II

2,9

II

ChZTCr

[mg O2/l]



20

II

24,0

III

8,0

I

8,0

I

Amoniak

[mg NH4/l]



0,40

I

0,44

I

0,16

I

0,40

I

Azotany

[mg NO3/l]



0,7

I

0,71

I

0,30

I

0,36

I

Azotyny

[mg NO2/l]



0,00

I


0,00

I

0,00

I

0,00

I

Azot og.

[mg N/l]


1,2

I

1,2

I

0,5

I

0,8

I

Fosforany

[mg PO4/l]



0,06

I

0,27

II

0,007

I

0,097

I

Fosfor og.

[mg P/l]


0,02

I

0,10

I

0,025

I

0,038

I

Przewodność

[μS/cm]


34

I

35

I

38

I

45

I

Zasadowość

og. [mg CaCO3/l]



12,5

I

12,5

I

12,5

I

10,0

I

Siarczany

[mg SO4/l]



7,4

I

9,7

I

9,5

I

13,8

I

Chlorki

[mg Cl/l]



0,2

I

0,2

I

0,12

I

0,15

I

Wapń

[mg Ca/l]



1,20

I

1,25

I

0,79

I

1,50

I

Magnez

[mg Mg/l]



0,55

I

0,55

I

0,31

I

0,62

I

Chrom og.

[mg Cr/l]



0,000

I

0,000

I

0,000

I

0,000

I

Cynk

[mg Zn/l]



0,05

I

0,055

I

0.040

I

0,040

I

Kadm

[mg Cd/l]



0,000

I

0,000

I

0,000

I

0,000

I

Mangan

[mg Mn/l]



0,05

I

0,05

I

0,10

II

0,18

III

Miedź

[mg Cu/l]



0,005

I

0.005

I

0,005

I

0,005

I

Nikiel

[mg Ni/l]



0,000

I

0,000

I

0,000

I

0,000

I

Ołów

[mg Pb/l]



0,000

I

0,000

I

0,000

I

0,000

I

Żelazo

[mg Fe/l]



0.115

II

0,100

I

0,060

I

0,115

II

Jak wynika z powyższej tabeli wody potoków spływających ze Szrenicy są bardzo kwaśne, co jest ich cechą naturalną wynikłą z procesów opisanych w innych rozdziałach. Najprawdopodobniej jest to także przyczyna braku w nich ichtifauny. Oceniając ogólnie wody te pod kątem przydatności dla celów pitnych według kryteriów zawartych w § 4.1. rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 lutego 2004 r w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu tych wód należy stwierdzić, iż istnieje zasadnicza trudność w ich poprawnym zakwalifikowaniu. Wydaje się jednak, że wody te winny być oceniane na poziomie klasy II – wód o dobrej jakości, nie podlegających oddziaływaniom antropogenicznym.

Według Oceny stanu czystości wód rzek i potoków na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego i zasilających zbiornik „Sosnówka", a także pozwoleń wodno-prawnych użytkowników wód działających na tym terenie i wyników analiz wód wykonanych przez Stację Sanitarno - Epidemiologiczą oraz PIOŚ w Jeleniej Górze, obejmującej m.in. potoki Kamieńczyk i Bednarz stan ich czystości przedstawia się następująco:

Potok Kamieńczyk

Wody potoku Kamieńczyk w przekroju poniżej dawnej strażnicy WOP ce­chują się zmienną barwą od naturalnej do silnie zabarwionej, kiedy to ob­serwuje się zwiększone stężenie żelaza oraz wzrost utlenialności. Woda odznacza się dobrym natlenieniem (9.6-13.8 mg Oa/dm3), bardzo niską twar­dością (0.16-0.44 mval/dm3), bardzo małą zasadowością (0.05-0.2 mval/dm3) oraz małym stopniem mineralizacji. Odczyn wody jest kwaśny (waha się w granicach od pH=3.2 do pH=3.3) i przekracza normy dopuszczalne kla­syfikacji wód. Ponadto w wodzie stwierdzono zwiększoną zawartość cynku (0.04-0.156 mg Zn/dm3), jednak mieszczącą się w I klasie czystości. W przekroju mostu powyżej wodospadu, woda potoku Kamieńczyk wykazuje niższe zabarwienie oraz niższe wartości utlenialności i stężenia żelaza, aniżeli w punkcie położonym w górnej części zlewni. Pozostałe wskaźniki są podobne. Zatem poza odczynem, którego wartości nie odpowiadają normatywom, pozo­stałe wyniki pozwalają wodę tego potoku zakwalifikować do I klasy czystości.



Potok Bednarz

W przekroju badawczym woda tego potoku wykazywała zapach i barwę naturalną oraz niską mętność. Cechuje się ona bardzo niską twardością (0.25-0.52 mval/dm3), bardzo małą zasadowością (0.05-0.17 mval/dm3) i ma­łym stężeniem substancji rozpuszczonych (58.0-178.0 mg/dm3). Odczyn wody kwaśny zmienia się w granicach od pH=3.0 do p//=4.4 i nie odpowiada normom dopuszczalnym w klasyfikacji wód powierzchniowych. Badana woda wykazuje dobre natlenienie (zawartość tlenu rozpuszczonego wahała się w granicach od 9.2 do 12.6 mg Oa/dm3 i niskie wartości wskaźników tleno­wych (średnie wartości BZTs wynosiły tu 2.2 mg Oz/dm3 a utlenialności - 3.7 mg Oa/dm3). Stwierdzono natomiast podwyższoną zawartość manganu (0.175-0.3 mg Mn/dm3), która odpowiada II klasie czystości. Pozostałe wskaźniki zanieczyszczenia wód (poza odczynem i stężeniem manganu) odpowiadają normom stawianym I klasie czystości.



      1. Literatura uzupełniająca do rozdz. 5.1 – 5.5





  1. Bilans gospodarki surowcami mineralnymi w Polsce i na świecie 1998 - 2002. PAN IGSMiE, Kraków, 2004.

  2. Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wg. stanu na 31.XII 2003 r. PIG, Warszawa, 2004.

  3. Bobiński W., 1990 - Szczegółowa mapa geologiczna Sudetów w skali 1:25 000, arkusz Jakuszyce. Państw. Inst.Geol., Warszawa, 1993.

  4. Bobiński W., Gawlikowska E., 1993 – Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Sudetów w skali 1:25 000, arkusz Jakuszyce. Państw. Inst. Geol., Warszawa.

  5. Borkowska M., 1966 – Petrografia granitu Karkonoszy. Geol. Sudetica, vol. II. Wyd. Geol. Warszawa.

  6. Chrząstek J., + zespół 1996 – Weryfikacja, uzupełnienie, uaktualnienie i dostosowanie danych o obecnym i perspektywicznym użytkowaniu zasobów wodnych w zlewni górnego Bobru (do zbiornika Pilchowice) dla potrzeb bilansu wodnogospodarczego – Ekokonrem, spółka z o.o. Wrocław.

  7. Ciężkowski W., 1990- Studium hydrogeochemii wód leczniczych Sudetów polskich. Prace Naukowe Instytutu Geotechniki Politechniki Wrocławskiej. Wrocław.

  8. Fistek J., 1970 - Dokumentacja źródeł wód radoczynnych w Szklarskiej Porębie. Arch. Uzdrowiska Cieplice w Jeleniej Górze.

  9. Grajnart H., 1992 – Ochrona gleb. Zielona Góra.

  10. Jahn A., (red), 1985 - Karkonosze Polskie. Ossolineum. Wrocław.

  11. Kiełczawa J., Czerski M., 1997 - Mapa hydrogeologiczna Polski, 1 : 50 000 - arkusz Jelenia Góra. Państwowy Instytut Geologiczny. Warszawa.

  12. Kieńć D., 2002 – Objaśnienia do Mapy Hydrogeologicznej Polski 1:50 000, arkusz Szklarska Poręba. PIG.

  13. Kleczkowski A.S.(red), 1990 - Mapa obszarów Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w Polsce wymagających szczególnej ochrony 1 : 500 000 - AGH Kraków.

  14. Kondracki J., 1998 – Geografia regionalna Polski. PWN Warszawa.

  15. Kryza H., Kryza J., 1986 – Odpływ podziemny i zasoby odnawialne Sudetów i ich przedpola jako kryterium regionalizacji hydrogeologicznej. Prace Naukowe Instytutu Geotechniki Politechniki Wrocławskiej, 49/21, s. 109 – 119. Wrocław.

  16. Kryza H., Kryza J., Marszałek H., 1992 - Środowisko występowania i skład chemiczny wód masywu krystalicznego Karkonoszy - Karkonoskie badania ekologiczne I Konferencja, Wojnowice. Oficyna Wydawnicza Instytutu Ekologii PAN, Warszawa.

  17. Kryza H., Kryza J., Marszałek H., 1995 - Hydrogeochemia środowiska wodnego Karkonoszy - Problemy ekologiczne wysokogórskiej części Karkonoszy. Oficyna Wydawnicza Instytutu Ekologii PAN, Warszawa.

  18. Malinowski J., Bocheńska T., Kowalski S., - 1988 - Geologiczno - strukturalne i geomorfologiczne podstawy podziału hydrogeologicznego obszaru sudeckiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Prace Geologiczno - Mineralogiczne. Wrocław.

  19. Marszałek H., 1996 - Hydrogeologia górnej części zlewni Kamiennej w Sudetach Zachodnich. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Prace Geologiczno - Mineralogiczne LIV. Wrocław.

  20. Marszałek H., 1996 - Ocena jakości wód w obszarze Karkonoskiego Parku Narodowego. Technika Poszuk. Geol. Nr 2/96. Wyd. PAN. Kraków.

  21. Michniewicz M., Mroczkowska B., 1976 - Hydrogeologia obszaru górnej części zlewni rzeki Bóbr. Archiwum Państwowego Instytutu Geologicznego - Oddział Dolnośląski, Wrocław.

  22. Michniewicz M., Mroczkowska B., Wojtkowiak A., 1981 - Mapa hydrogeologiczna Polski, 1 : 200 000, arkusz Jelenia Góra. Wydawnictwo Geologiczne. Warszawa

  23. Mielczarek B., 1996 – Ocena oddziaływania na środowisko planowanego do realizacji ujęcia wód powierzchniowych zlokalizowanego na Szrenickim Potoku w przekroju 4+000 km biegu na terenie KPN w granicach Szklarskiej Poręby. Biuro Konsultingowe Inżynierii Środowiska. Jelenia Góra.

  24. Mierzejewski M.P., 1982 - Szczegółowa mapa geologiczna Sudetów, 1 : 25 000, arkusz Szklarska Poręba. Państwowy Instytut Geologiczny. Warszawa

  25. Mierzejewski M.P., Majerowicz A., Czerwiński J., 1983 - Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Sudetów, 1 : 25 000, arkusz Szklarska Poręba. Państwowy Instytut Geologiczny. Warszawa.

  26. Nowak A., 1989 - Model warunków hydrologicznych Sudetów i ich przedpola. Pomiary przepływu rzek. Arch. Przedsiębiorstwo Geologiczne “Proxima” Wrocław.

  27. Nowak A., 2005 – Operat wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb dośnieżania dolnych odcinków tras narciarskich na stokach Szrenicy. Hydrotest.

  28. Paczyński B.,(red.) 1993 - Atlas hydrogeologiczny Polski 1 : 500 000 cz. I. Systemy zwykłych wód podziemnych- PIG Warszawa.

  29. Paczyński B., (red.) 1995 - Atlas hydrogeologiczny Polski 1 : 500 000 cz. II. Zasoby, jakość i ochrona zwykłych wód. PIG Warszawa.

  30. Praca zbiorowa 1997 - Raport o stanie środowiska w województwie jeleniogórskim, Biblioteka Monitoringu Środowiska WIOŚ Jelenia Góra.

  31. Praca zbiorowa 1999 - Raport o stanie środowiska w województwie dolnośląskim w latach 1997 - 1998, Biblioteka Monitoringu Środowiska WIOŚ Jelenia Góra.

  32. Staffa M., Janczak J., Mazurski K.R., Zając C., Czerwiński J., 1993 – Karkonosze. Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. T.3. PTTK „Kraj”, warszawa, Kraków, 1993.

  33. Staśko S., 1996 – Wody podziemne w skałach krystalicznych na podstawie badań wybranych obszarów Sudetów polskich. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Prace Geologiczno - Mineralogiczne LIII. Wrocław.

  34. Staśko S., 1999 - Wyniki hydrogeologicznych badań skał krystalicznych w Sudetach. Współczesne problemy hydrogeologii. Tom IX. Wydawnictwo Państwowego Instytutu Geologicznego.Warszawa.

  35. Wojtkowiak A., 2000 – Reżim źródeł obszarów krystalicznych Sudetów Zachodnich. Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego, nr 390. Warszawa.

  36. Wojtkowiak A., Staśko St., Czerski D., Michniewicz M., 2001 – Występowanie wód podziemnych w skałach krystalicznych Polski – Technika ujmowania i ochrony. Stworzenie bazy danych. Archiwum Państwowego Instytutu Geologicznego – Oddział Dolnośląski. Wrocław.

  37. Zaleska M., Śliwka R., Kudłacik J., Haładaj J., 1999 - Dokumentacja hydrogeologiczna regionu sudeckiego-zlewnie górnych biegów Nysy Łużyckiej i Bobru wraz z oceną zasobów poziomów użytkowych. Arch. Arcadis - Ekokonrem Wrocław.



1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   27


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna