1. Wprowadzenie Podstawa prawna wykonania raportu



Pobieranie 0.54 Mb.
Strona1/5
Data06.05.2016
Rozmiar0.54 Mb.
  1   2   3   4   5

ZARZĄD POWIATU RADOMSKIEGO


Raport z wykonania

Programu Ochrony Środowiska

dla

Powiatu Radomskiego

za lata 2009-2010


Radom, kwiecień 2011
1. Wprowadzenie

    1. Podstawa prawna wykonania raportu

Zgodnie z art. 18 ust.2 ustawy z dnia 17 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późniejszymi zmianami) organ wykonawczy powiatu sporządza co dwa lata raport z realizacji Programu ochrony środowiska, który przedstawia radzie powiatu. Niniejszy dokument stanowi realizację obowiązku, o którym mowa powyżej.

    1. Przedmiot i zakres opracowania

Raport jest próbą weryfikacji i oceny wykonania tego, co zostało zapisane w „Programie ochrony środowiska dla powiatu radomskiego” przyjętego uchwałą Rady Powiatu w Radomiu Nr 138/XV/2004 z dnia 12 stycznia 2004 r., a co udało się zrealizować w okresie obowiązywania opracowanego programu, w latach 2009-2010. W momencie opracowywania dokumentu pełne dane za rok 2010 nie były jeszcze dostępne.

Ustawodawca nie określił, jaką formę powinien posiadać raport z realizacji Programu i jakie elementy mają składać się na jego zawartość. Nie zostały opracowane ogólne wytyczne opracowania raportu, umożliwiające zachowanie układu treści i sposobu przedstawienia rezultatów z realizacji zadań ujętych w Programie Ochrony Środowiska obowiązujące we wszystkich jednostkach samorządu terytorialnego w Polsce. Ustawodawca nie zdyscyplinował również samorządów lokalnych do przestrzegania określonych terminów, w których – od momentu przyjęcia uchwałą Programu Ochrony Środowiska – powinien być przedstawiony i przyjęty raport z jego realizacji.

Przyjęto, że raport będzie służył ocenie realizacji zadań i celów przyjętych w Programie oraz efektów tych działań, w kontekście stanu środowiska i wymagań prawnych. Cele strategiczne ujęte w programie podzielono w następujących dziedzinach:

- ochrona powietrza atmosferycznego

- ochrona środowiska przed hałasem

- pola elektromagnetyczne

- wody podziemne

- wody powierzchniowe

- gospodarka wodno-ściekowa

- ochrona przyrody i krajobrazu (lasy i zalesienia)

- surowce mineralne

- gospodarka odpadami.

Zadania określone w „ Programie….” Zarząd Powiatu Radomskiego realizował w oparciu o środki finansowe Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz budżetu powiatu.


    1. Materiały wykorzystane do opracowania

Przy opracowaniu Raportu zostały wykorzystane dane statystyczne i inne informacje o stanie środowiska, które są materiałami ogólnodostępnymi i łatwymi do weryfikacji.

Dane zawarte w niniejszym Raporcie pochodzą między innymi z:



  • danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny w Warszawie,

  • danych i informacji pochodzących z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie,

  • informacji przekazanych przez Urząd Marszałkowski w Warszawie,

  • materiałów archiwalnych i własnych Starostwa Powiatowego w Radomiu,

  • materiałów przekazanych przez gminy powiatu radomskiego.

Przeważającym źródłem wszystkich danych statystycznych, niezbędnym do wyznaczenia wskaźników środowiskowych służących monitorowaniu realizacji celów Programu był Główny Urząd Statystyczny.

Z uwagi na fakt, iż termin opublikowania przez GUS pełnych danych za rok 2010 przewidywany jest na listopad 2011 roku, w raporcie uwzględniono rok 2010 tylko w takim zakresie, w jakim dostępne były informacje pochodzące z innych źródeł.

  1. Najważniejsze uwarunkowania realizacji programu

W Programie przyjęto, że jego podstawowe uwarunkowania realizacji wynikają z następujących dokumentów:

  • polityki ekologicznej państwa wraz z programem wykonawczym,

  • strategii rozwoju regionalnego kraju,

  • koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju i województwa mazowieckiego,

  • strategii trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju i województwa mazowieckiego,

  • systemu prawa ochrony środowiska w Polsce, w tym projektowanych aktów prawnych,

  • międzynarodowych zobowiązań Polski w zakresie ochrony środowiska,

  • zobowiązań Polski przyjętych w zakresie ochrony środowiska w ramach procesu akcesji do Unii Europejskiej,

  • programu ochrony środowiska dla województwa mazowieckiego,

  • planu gospodarki odpadami dla województwa mazowieckiego

  • strategii i polityk sektorowych (zwłaszcza w zakresie energetyki, energetyki odnawialnej, rolnictwa i obszarów wiejskich, rozwoju regionalnego, edukacji ekologicznej, transportu, leśnictwa).

Najważniejsze dokumenty, zawierające ustalenia dotyczące m.in. ochrony środowiska i infrastruktury mogącej wpłynąć na stan środowiska przedstawiono poniżej. Ustalenia tych dokumentów powinny zostać uwzględnione podczas wykonywania aktualizacji programu ochrony środowiska dla powiatu radomskiego.



  1. Narodowy Plan Rozwoju 2007–2013

Narodowy Plan Rozwoju jest niezbędny, aby Polska mogła właściwie zagospodarować swoje członkostwo w Unii Europejskiej i dobrze rozdysponować środki oferowane przez Unię. Jest dokumentem programującym wykorzystanie przez Polskę funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Jego zadaniem jest osiąganie spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej Polski z Unią Europejską. Wskazuje wielkość planowanego zaangażowania środków Funduszy Strukturalnych, Funduszu Spójności i środków krajowych oraz określa sposób koordynacji i wdrażania pomocy strukturalnej w okresie realizacji Planu.

  1. Narodowa Strategia Edukacji Ekologicznej

Strategia ta jest dokumentem identyfikującym i hierarchizującym główne cele edukacji środowiskowej. Wskazuje także możliwości ich realizacji. Cele zawarte w  Strategii są przekładane na konkretne zadania w „Narodowym Programie Edukacji Ekologicznej” oraz w programach lokalnych, służących realizacji zadań edukacyjnych promujących ideę ekorozwoju.

Cele i kierunki określone w wyżej wymienionych dokumentach nie uległy zmianie.



  1. Program Ochrony Środowiska Województwa Mazowieckiego na lata 2007-2010 z uwzględnieniem perspektywy do 2014

(będący aktualizacją Programu Ochrony Środowiska Województwa Mazowieckiego przyjętego uchwałą Nr 118/2003 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 15 grudnia 2003 roku).

W dniu 19 lutego 2007 roku Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwalił aktualizację Programu Ochrony Środowiska Województwa Mazowieckiego (Uchwała Nr 19/07). Program jest spójny z nadrzędnym dokumentem wytyczającym cele i kierunki działań w zakresie polityki ekologicznej województwa jakim jest „Strategia rozwoju województwa mazowieckiego do roku 2020” i stanowi jej rozwinięcie w odniesieniu do zagadnień środowiskowych.



  1. Program Możliwości Wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii dla Województwa Mazowieckiego,

opracowany przez Instytut Energetyki Jednostka Badawczo - Rozwojowa Oddział Gdańsk.

Program Możliwości Wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii dla Województwa Mazowieckiego został przyjęty przez Sejmik Województwa Mazowieckiego w dniu 9 października 2006 r. (Uchwała Nr 208/06). Program stanowi istotny materiał wyjściowy do sporządzania założeń dla gminnych planów zapotrzebowania w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe do czego zobowiązuje prawo energetyczne.



  1. Program Zwiększania Lesistości Dla Województwa Mazowieckiego do Roku 2020

W dniu 19 lutego 2007 roku Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwalił „Program zwiększania lesistości dla Województwa Mazowieckiego” (Uchwała Nr 18/07). Opracowanie takiego programu na szczeblu wojewódzkim i jego wdrożenie przyczyni się do osiągnięcia wskaźnika lesistości Mazowsza do ok. 25% w 2020 r. Program stanowi cenny materiał wyjściowy do rozpoznania uwarunkowań przyrodniczych i społeczno – gospodarczych, nakreśla docelową wizję systemu obszarów leśnych regionu, a także wskazuje konkretną przestrzeń, w obrębie której samorządy gminne mogłyby i powinny rozważać zmiany przeznaczenia gruntów w tym kierunku. Program zwiększania lesistości jest pierwszym opracowaniem w tym zakresie w Województwie Mazowieckim.

  1. Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego 2007–2013 (RPO WM)

Jest to główny instrument służący realizacji celów Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego do roku 2020, przy wykorzystaniu środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jednocześnie wpisuje się w cele i priorytety Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013 wspierających wzrost gospodarczy i zatrudnienie (Narodowa Strategia Spójności), które są podstawą przygotowania w ramach polityki spójności poszczególnych Programów Operacyjnych.

  1. Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego do Roku 2020 i Strategia Zrównoważonego Rozwoju Powiatu Radomskiego do 2020 r. wraz z Wieloletnim Planem Inwestycyjnym i prognozą budżetu na lata 2008-2015

W dniu 29 maja 2006r. Sejmik Województwa uchwalił Strategię Rozwoju Województwa Mazowieckiego do roku 2020, stanowiącą aktualizację Strategii z roku 2001. W uchwalonym dokumencie znajdują się zapisy celów i kierunki działań, uwzględniające zmiany zewnętrznych i wewnętrznych uwarunkowań rozwoju regionu, a także determinanty unijnej i krajowej polityki regionalnej. Strategia Zrównoważonego Rozwoju Powiatu Radomskiego przyjęta została 19 maja 2008r. uchwałą nr 192/XIX/2008.Określono w niej najważniejsze cele jakie wyznaczył sobie Powiat Radomski – by w ramach rozwojowej misji stać się obszarem zrównoważonego rozwoju, zapewniającym stałą poprawę jakości życia mieszkańców, ochrony środowiska. Podejmowane działania mają wspierać dalszy rozwój gospodarczy i turystyczno-rekreacyjny regionu.

  1. Samorządowy Program Rozwoju Mazowsza

W dniu 19 grudnia 2005 roku Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwałą nr 233/05 uchwalił Samorządowy Program Rozwoju Mazowsza z komponentami: Mazowiecki Program Wsparcia Powiatowej Infrastruktury Drogowej, Mazowiecki Program Modernizacji Placówek Oświatowych na Terenach Wiejskich, Mazowiecki Program Wyrównywania Rozwoju Obszarów Wiejskich. Samorządowy Program Rozwoju Mazowsza realizuje Strategię Rozwoju Województwa Mazowieckiego w stopniu wyczerpującym zakres trzech Programów Wojewódzkich, tworzących komponenty:

Komponent A

Mazowiecki Program Wsparcia Rozwoju Powiatowej Infrastruktury Drogowej – przyjęty Uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego Nr 122/05 z dnia 5 września 2005 r.

Komponent B

Mazowiecki Program Modernizacji Placówek Oświatowych na Terenach Wiejskich - przyjęty Uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego Nr 177/05 z dnia 24 października 2005 r.



Komponent C

Mazowiecki Program Wyrównywania Rozwoju Obszarów Wiejskich - przyjęty Uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego Nr 87/05 z dnia 9 czerwca 2005 r.

Program ochrony środowiska uwzględnia kierunki rozwoju powiatu określone w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Powiatu Radomskiego do 2020 roku. Dokument ten został uchwalony po przyjęciu Programu ochrony środowiska, stąd też zachodzi konieczność uwzględnienia zawartych w nim postulatów podczas aktualizacji.

3. Zmiana uwarunkowań prawnych

Zmiana uwarunkowań prawnych jest efektem dostosowania wielu krajowych przepisów prawnych i struktur organizacyjnych do przepisów i struktur Unii Europejskiej, zwłaszcza w dziedzinie ochrony przyrody i środowiska. Na szczeblu krajowym zostały wprowadzone nowe ustawy, m.in.:



  • ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity - Dz. U.
    z 2009r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.),

  • ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80, poz. 717 z późn. zm.),

  • ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr  116, poz. 975),

  • ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.),

wraz z rozporządzeniami wykonawczymi do ustanowionych przepisów.

Konieczność uporządkowania regulacji prawnych poprzez wdrażanie dyrektyw obowiązujących w Unii Europejskiej jest przyczyną nieustannych zmian w przepisach obowiązujących ustaw, a to z kolei rodzi potrzebę wprowadzania nowych rozporządzeń wykonawczych.

Dotyczy to szczególnie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Uwzględniając wszystkie zmiany tej ustawy wprowadzone w okresie 2001-2008 ogłoszono jednolity tekst ustawy – Prawo ochrony środowiska w Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz.150 z późn. zm.).

Ponadto zmianom uległy przepisy m.in. takich ustaw jak:



  • ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity - Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.),

  • ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tekst jednolity - Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 z późn. zm.),

  • ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.),

  • ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity - Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59),

  • ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623),

  • ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity -Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.),

Wymienione wyżej ustawy dokonują w zakresie swoich regulacji wdrożenia dyrektyw Wspólnot Europejskich.

  1. Omówienie realizacji przyjętych w Programie celów i działań ekologicznych.

4.1. Powietrze atmosferyczne

Na terenie powiatu radomskiego głównymi źródłami zanieczyszczenia powietrza są procesy spalania energetycznego paliw stałych i gazowych, procesy technologiczne oraz spalanie paliw w środkach transportu.

Emisja zanieczyszczeń na terenie powiatu radomskiego z zakładów szczególnie uciążliwych za rok /wg danych Głównego Urzędu Statystycznego/ przedstawia się następująco:

Emisja zanieczyszczeń pyłowych ogółem

Rok 2009 – 53 Mg

w tym ze spalania paliw – 46 Mg

cementowo-wapiennicze i materiałów ogniotrwałych – 7 Mg

Emisja zanieczyszczeń gazowych ogółem

Rok 2009 – 34999 Mg w tym :

Dwutlenek siarki – 93 Mg

Dwutlenek azotu – 62Mg

Tlenek węgla – 144 Mg

Dwutlenek węgla – 34662 Mg

Zanieczyszczenia , które zostały zatrzymane lub zneutralizowane w urządzeniach do redukcji / dot. zanieczyszczeń pyłowych – energetyka, źródła technologiczne /

Rok 2009 – 315 Mg

Wg danych przedstawionych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie w Raporcie „Stan środowiska w Województwie Mazowieckim w 2009r. ”emisja zanieczyszczeń przypadająca na strefę radomsko - zwoleńską w której zlokalizowany jest powiat radomski, przedstawia się następująco:




Zanieczyszczenie

Suma ze źródeł punktowych, powierzchniowych

i liniowych Mg/rok

Suma emisji ze źródeł punktowych Mg/rok


Suma emisji ze źródeł powierzchnio-wych Mg/rok



Suma emisji ze źródeł liniowych Mg/rok



Dwutlenek siarki

3000,1-7000

200,11-1000

2500,1-3390

5,1-7

Tlenki azotu

2000,1-4000

300,1-5500

800,1-1500

2000,1-3200

Tlenek węgla

8000,1-12000

400,1-1000

4000,1-5580

4500,1-6000

Pył zaw. PM 10

5000,1-7000

100,1-200

2600,1-6500

400,1-800

Zgodnie z opracowaniem „Roczna ocena jakości powietrza w województwie mazowieckim . Raport za 2009r. ”opracowanym przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie – klasyfikacja strefy radomsko – zwoleńskiej przedstawia się następująco :

Dot. Ochrony zdrowia



Nazwa substancji

Symbol klasy wynikowej dla substancji w strefie

Dwutlenek siarki

A

Dwutlenek azotu

A

Tlenek węgla

A

Pył zaw. PM 10

A

Ołów

A

benzen

A

Klasyfikacja strefy dla zanieczyszczeń mających określone poziomy docelowe

Dot. Ochrona zdrowia



Nazwa substancji

Symbol klasy wynikowej dla substancji w strefie

Ozon

A-poziom docelowy

C-poziom długoterminowy

Arsen w pyle PM 10

A

Nikiel w pyle PM 10

A

Kadm w pyle PM 10

A

Benzo/α/ piren w pyle PM 10

C

Klasyfikacja strefy dla zanieczyszczeń mających określone poziomy dopuszczalne

Dot. Ochrona roślin



Substancja

Symbol klasy wynikowej dla substancji w strefie

Dwutlenek siarki

A

Tlenki azotu

A

Klasyfikacja strefy dla zanieczyszczeń mających określone poziomy docelowe i długoterminowe.

Dot. Ochrona roślin




Substancja

Symbol klasy wynikowej dla substancji w strefie

Ozon

A-poziom docelowy

C-poziom długoterminowy

Klasa A – stężenia zanieczyszczeń na terenie strefy nie przekraczają poziomów dopuszczalnych, poziomów docelowych , poziomów długoterminowych.

Klasa B – stężenia zanieczyszczeń na terenie strefy przekraczają poziomy dopuszczalne lecz nie przekraczają poziomów dopuszczalnych powiększonych o margines tolerancji.

Klasa C – stężenia zanieczyszczeń na terenie strefy przekraczają poziomy dopuszczalne powiększone o margines tolerancji, w przypadku , gdy margines tolerancji nie jest określony – poziomy dopuszczalne, poziomy docelowe poziomy celów długoterminowych .

Uwzględniając powyższe należy zauważyć iż stan jakości powietrza w strefie radomsko – zwoleńskiej nie budzi zastrzeżeń z wykluczeniem stężeń emitowanego benzo /α/ pirenu oraz ozonu.

W roku 2009 na terenie powiatu radomskiego nie były prowadzone pomiary monitoringowe opadu pyłu oraz benzenu z uwagi na zachowanie dopuszczalnych norm oraz klasyfikacje A dla tych substancji w strefie radomsko-zwoleńskiej.

Na terenie powiatu radomskiego nastąpił znaczny wzrost rozwoju sieci ciepłowniczych, głównie dla zaopatrzenia w ciepło budownictwa wielorodzinnego, usługowego i obiektów drobnego, choć na terenach, gdzie dominuje zabudowa rozproszona, nie ma ekonomicznego uzasadnienia rozwój centralnych systemów ciepłowniczych.

Kotłownie lokalne są stopniowo modernizowane lub włączane do centralnej sieci ciepłowniczej oraz modernizowane na gazowe lub olejowe. Pociąga to za sobą likwidację starych pieców węglowych, opalanych najczęściej słabej jakości węglem i nie posiadających żadnych urządzeń oczyszczających spaliny.

W celu ograniczenia zanieczyszczeń emitowanych do powietrza w wyniku prowadzenia gospodarki cieplnej oraz działalności gospodarczej prowadzone są następujące działania :

W celu ograniczenia zanieczyszczeń emitowanych do powietrza w wyniku prowadzenia gospodarki cieplnej oraz działalności gospodarczej prowadzone są następujące działania :

- zabiegi termoizolacyjne – modernizacja budynków mieszkalnych, budynków użyteczności publicznej i innych

- eliminacja tzw ”niskiej emisji”

- zmiana czynnika grzewczego – tradycyjne paliwa zastępowane są paliwami ekologicznymi / dot. to przede wszystkim małych kotłowni oraz palenisk domowych /

- promowanie i wprowadzanie najlepszych dostępnych technik / BAT / do działalności produkcyjnej

- wzrost i promocja wykorzystania energii odnawialnej

- właściwa edukacja ekologiczna

- przebudowa i modernizacja dróg lokalnych.

Podsumowując, realizacja celów w zakresie ochrony powietrza atmosferycznego przebiegała prawidłowo. Podkreślić należy, że w dużej mierze jest to zależne od podmiotów gospodarczych i osób fizycznych. Powiat może odgrywać rolę koordynatora działań w zakresie ochrony powietrza atmosferycznego – głównym jego zadaniem w tym zakresie powinna być edukacja mieszkańców dotycząca oszczędnego zużycia energii cieplnej i elektrycznej, korzystania z proekologicznych nośników energii oraz wydawanie pozwoleń związanych z emisją zanieczyszczeń.



4.2 Hałas

W ramach monitoringu jakości środowiska w 2009r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie nie wykonywał badań hałasu komunikacyjnego przy głównych drogach powiatu radomskiego.

Wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku /Dz.U.Nr 120, poz.826 z 2007r./ dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowane przez poszczególne grupy źródeł hałasu , z wyłączeniem hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych oraz linie elektro-energetyczne, wyrażone wskaźnikiem LAeqD i LAeq N, które to wskaźniki mają zastosowanie do ustalenia i kontroli warunków korzystania ze środowiska , w odniesieniu do jednej doby.

Lp



Rodzaj terenu



Dopuszczalny poziom hałasu [ dB ]

Drogi lub linie kolejowe

LAeqD

przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom

LAeqN

przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom

1

a/strefa ochronna „A” uzdrowiska

b/tereny szpitali poza miastem



50

45

2

a/tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej

b/tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży

c/tereny domów opieki społecznej

d/tereny szpitali w miastach



55

50

3

a/tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego

b/tereny zabudowy zagrodowej

c/tereny rekreacyjno-wypoczynkowej

d/tereny mieszkaniowo-usługowe



60

50

4

Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców

65

55

W przypadku oddziaływań związanych z hałasem przemysłowym występują nieliczne przypadki stwierdzanych przekroczeń norm poza terenami zakładów.

Uciążliwości te są możliwe do eliminowania poprzez wymianę urządzeń emitujących hałas, zastosowanie wyciszeń urządzeń wewnątrz zakładu, wymianę okien na dźwiękoszczelne lub budowę ekranów dźwiękochłonnych.

Stanu jakości środowiska pod względem emisji hałasu znacznie ulegnie poprawie po przebudowie dróg lokalnych , dróg wojewódzkich i krajowych

Przebudowa ta na terenie powiatu radomskiego jest w ciągłej realizacji.



Podstawę prawną działań w zakresie ochrony środowiska przed hałasem stanowi przede wszystkim ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Artykuł 112 tej ustawy stwierdza, że: „Ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:

  • utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie,

  • zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany”.

Ochrona przed hałasem polega na dwojakiego rodzaju działaniach:

  • zapobieganiu powstawania hałasu,

  • zapobieganiu przenikania hałasu do środowiska.

Ponieważ głównym źródłem hałasu w powiecie radomskim jest komunikacja, konieczna jest dalsza koordynacja działań wszystkich służb i organów w celu ograniczania liczby pojazdów powodujących szczególny hałas, a także:

  • systematyczne usprawnianie ruchu drogowego,

  • budowa nowych odcinków dróg z zapewnieniem właściwej ochrony przed hałasem już w fazie realizacji inwestycji,

  • modernizacja nawierzchni istniejących.

W celu usprawnienia komunikacji, a tym samym ograniczenia hałasu pochodzenia komunikacyjnego podejmowane są następujące działania:

  1. Modernizacja istniejącej sieci dróg i ulic z uwzględnieniem standardów środowiskowych – ekrany akustyczne, ścieżki dla pieszych i ścieżki rowerowe.

  2. Zapewnienie dogodnych połączeń komunikacyjnych z lokalnymi ośrodkami regionalnymi, a także sąsiednimi ośrodkami gminnymi.

  3. Budowa odpowiedniej ilości miejsc parkingowych w pobliżu centrów usługowych.

  4. Poprawa płynności ruchu i zmniejszenie ilości zatrzymań.

  5. Projektowanie dróg z uwzględnieniem możliwie małych pochyleń podłużnych, mało szorstkich nawierzchni oraz elementów drogi redukujących hałas (np. prowadzenie drogi w głębokim wykopie, w newralgicznych punktach trasy).

  6. Kontrola przestrzegania przepisów prawa przez podmioty emitujące hałas w zakresie monitoringu i stosowaniu najlepszych dostępnych technologii (realizowane przez WIOŚ).

  7. Zwiększenie ilości izolacyjnych pasów zieleni w miejscach narażonych na ponadnormatywny hałas.

  8. Działania termomodernizacyjne, m.in. stosowanie dźwiękochłonnych elewacji budynków, stosowanie stolarki okiennej na okna o podwyższonym wskaźniku izolacyjności akustycznej właściwej (Rw>30dB) w budynkach narażonych na ponadnormatywny hałas i nowobudowanych obiektach.

  9. Reagowanie na skargi mieszkańców na ponadnormatywny hałas.

  10. Ograniczanie hałasu w obiektach przemysłowych poprzez:

  • zastosowanie w zakładach przemysłowych automatyzacji

i hermetyzacji procesu produkcji,

  • przebudowę instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych,

  • skrócenie czasu pracy hałaśliwych urządzeń,

  • stosowanie obudów dźwiękochłonnych na urządzenia i maszyny emitujące wysoki poziom hałasu.

4.3. Ocena stopnia realizacji celów i kierunków działań w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym

Zagadnienia związane z promieniowaniem elektromagnetycznym należą do najmniej rozpoznanych w powiecie radomskim. Oceny poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dokonuje się w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska. Wykonanie badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku jest zadaniem Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska pola elektromagnetyczne definiuje się jako pola elektryczne, magnetyczne oraz elektromagnetyczne o częstotliwości od 0 Hz do 300 GHz. Powyżej 300 GHz promieniowanie ma już zdolność jonizacji atomów oraz cząsteczek (np. promieniowanie X, gamma), a pola z tego zakresu nazywa się promieniowaniem jonizującym. Oddziaływania elektromagnetyczne są określane przez podanie natężenia pola elektrycznego, natężenie pola magnetycznego, gęstość mocy oraz częstotliwości drgań.

Promieniowanie elektromagnetyczne jest bardzo rozległe i obejmuje różne długości fal, począwszy od fal radiowych przez fale promieni podczerwonych, zakres widzialny i fale promieni nadfioletowych, aż do bardzo krótkich fal promieni rentgenowskich i promieni gamma. Z całego spektrum promieniowania elektromagnetycznego w sposób istotny oddziałują na organizmy tylko te fale, które są pochłaniane przez atomy, cząsteczki i struktury komórkowe. Z uwagi na sposób oddziaływania promieniowania na materię widmo promieniowania elektromagnetycznego można podzielić na promieniowanie jonizujące i niejonizujące.

Do głównych źródeł na terenie powiatu radomskiego powodujących wprowadzanie do środowiska fal elektromagnetycznych należą stacje nadawcze telefonii komórkowej i radiowej wyposażone w anteny sektorowe, których równoważna moc izotropowa wynosi nie mniej niż 100 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 30 KHz do 300 GHz. W ostatnich latach nastąpił gwałtowny rozwój nowych technik telekomunikacyjnych i rozwój sieci telefonii komórkowej.

Na terenie powiatu przeprowadzano w 2009r. badania dotyczących wysokości promieniowania elektromagnetycznego oraz wpływu tego promieniowania na środowisko, w tym zdrowie ludzi.

Pomiary te zostały wykonane w miejscowościach:

- Skaryszew ul. Sienkiewicza na rogu Towarowej

- Pionki – parking przy dworcu PKP Pionki Zachodnie.

Wyniki przedstawiają się następująco :



Skaryszew

- data pomiaru – 28.10.2009r.

Natężenie składowej elektrycznej pola [V/m]

- 0,1 – 1000 [MHz] – 0,18

- 1,0 - 40000 [MHz] - < 0,8

Pionki

- data pomiaru – 10.08.2009r.

Natężenie składowej elektrycznej pola [V/m]

- 0,1 – 1000 [MHz] – 0,23

- 1,0 - 40000 [MHz] - < 0,8

Analiza wyników pomiarów wykazała, że występujące w środowisku poziomy pól elektromagnetycznych SA mniejsze od poziomów dopuszczalnych /poziom dopuszczalny w zależności od częstotliwości zawiera się w przedziale od 7 V/m do 20 V/m/.

W Programie ochrony środowiska dla powiatu radomskiego wyznaczono następujące cele w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym:


  • lokalizacja źródeł promieniowania elekromagnetycznego z dala od terenów zabudowy mieszkaniowej

Wyznaczony cel jest sukcesywnie realizowany. Z drugiej strony, należy unikać lokalizacji nowych budynków mieszkalnych w bliskim sąsiedztwie linii elektroenergetycznych lub stacji transformatorowych wysokiego napięcia.

Zagrożenie promieniowaniem niejonizującym może być stosunkowo łatwo wyeliminowane lub ograniczone, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej separacji przestrzennej człowieka od pól przekraczających określone wartości graniczne.

Zasady ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym i sposób jego kontroli podaje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku. Zagadnienia te uwzględnione zostały również w przepisach sanitarnych, prawie zagospodarowania przestrzennego, przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w prawie budowlanym. Dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wyznaczono wartość składowej elektrycznej pola elektromagnetycznego 50 Hz w wysokości 1 kV/m. Dla pozostałych terenów, na których przebywanie ludności jest dozwolone bez ograniczeń, ustalono wysokość składowej elektrycznej pola elektromagnetycznego o częstotliwości 50 Hz w wysokości 10 kV/m, a magnetycznej 60 kV/m.

W związku z rozwojem systemu usług telekomunikacyjnych na terenie powiatu, prawdopodobnie wzrośnie oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego pochodzącego z tego źródła. Nowe tereny przewidziane pod zabudowę mieszkalno-usługową będą wyposażane w dodatkowe sieci telekomunikacyjne powiązane z istniejącą siecią oraz powiązane z systemem radiowego dostępu NMT450. Dla potrzeb rozwoju sieci telekomunikacyjnych należy uwzględniać w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego miejsca dla urządzeń teletechnicznej kanalizacji kablowej.

W celu ochrony krajobrazu przez negatywnym oddziaływaniem źródeł promieniowania elektromagnetycznego, należy dążyć do lokalizowania wysokich konstrukcji wspornych poza miejscami objętymi szczególną ochroną, aby ich wpływ na krajobraz był jak najmniejszy. Należy także wprowadzić zasadę lokalizacji kilku źródeł promieniowania na jednej konstrukcji wsporczej, o ile jest to technicznie możliwe.

4.4. Ocena stopnia realizacji celów i kierunków działań w zakresie jakości wód i stosunków wodnych

Wody podziemne

W latach 2009-2010 w ramach monitoringu jakości wód podziemnych w województwie mazowieckim badania jakości tych wód realizowane były w monitoringu operacyjnym w zagrożonych częściach wód przez Państwowy Instytut Geologiczny w sieci krajowej i Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w sieci regionalnej. W monitoringu tym na terenie powiatu radomskiego nie były wyznaczone punkty pomiarowe.

W związku z powyższym nie można przedstawić dokładnej charakterystyki jakościowej tych wód. Uznać należy, że stan jakościowy wód podziemnych na terenie powiatu radomskiego nie uległ pogorszeniu z uwagi na brak sygnałów w tym zakresie.

Na potrzeby zaopatrzenia w wodę mieszkańców oraz dla potrzeb przemysłowych w powiecie radomskim pobierana jest jedynie woda podziemna.

W latach 1970-1990 nadmierna eksploatacja wód podziemnych doprowadziła do powstania leja depresyjnego (zarówno obszarowo, jak i obniżenie zwierciadła wody w stosunku do jej naturalnego poziomu) i związanego z nim pionowego przesączania płytszych wód podziemnych i powierzchniowych do eksploatowanych zasobów wodnych. Było to przyczyną zaniku cieków powierzchniowych, zmiany reżimu hydrogeologicznego i hydrologicznego (m.in. zasilania cieków wodami podziemnymi i przedostawania się zanieczyszczeń do wód podziemnych). Zanik rzek i zbiorników wodnych oraz wyschnięcie bagien spowodowały trwałe zmiany w faunie i florze całego regionu.

Według informacji archiwalnych, zasięg leja depresji obejmował w okresie największego zasięgu (na początku lat 90-tych) obszar około 320 km2.. Lej depresji obejmował tereny miasta Radomia (w całości), gmin: Zakrzewa, Wolanowa, Kowali i Skaryszewa (w granicach 50 – 70% powierzchni) oraz gmin: Jedlnia – Letnisko, Jastrzębia i Jedlińsk (do 10% powierzchni). Lej depresji przekraczał strefę wododziału zlewni Radomki i rzeki Modrzejowicy i obejmował północny fragment zlewni tej rzeki.

Od kilku lat, z uwagi na podjęcie zdecydowanych działań mających na celu ograniczenie poboru wody, zarówno przez sektor komunalny, jak i przemysł oraz sprzyjające warunki atmosferyczne /wysokie opady atmosferyczne/ zasięg leja przestał się zwiększać. Obecnie lej depresyjny praktycznie zanikł i zagrożenie takie nie występuje.

Wody powierzchniowe

W 2009r. badania jakości wód powierzchniowych płynących w gminach powiatu radomskiego prowadzone były przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Delegatura w Radomiu. Ocenę jakości wód wykonano w oparciu o zasady funkcjonujące od 2008r. tj. rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych /Dz.U. Nr 162, poz. 1008/.

W 2009r. na terenie powiatu radomskiego badania monitoringowe rzek prowadzone były tylko w 1 punkcie na rzece Tymiance.

Za 2010r. brak jest danych o wynikach badań monitoringowych rzek na terenie powiatu radomskiego.

Wyniki pomiarów przedstawiono w poniższej tabeli.

Tabela: Jakość wód i rzek powiatu radomskiego w 2009 r.

Rzeka

Punkt

pomiarowo

-kontrolny

Km

biegu

rzeki

Gmina

Klasa elementów

fizyko

chemicznych

/1-5/


Wyniki pomiarów wskaźników i substancji odpowiadające I - IV klasie jakości wód


nazwa wskaźnika

klasa wskaźnika

stan /potencjał

ekologiczny




Tymianka

Jedlińsk

/ujście


do Radomki/

1,00

Jedlińsk

poniżej

stanu dobrego



fitobentos

/wskaźnik okrzemkowy/


makrofity /makrofitowy indeks rzeczny/
klasa elementów biologicznych
temperatura
odcyzn pH
tlen rozpuszczony

BZT5


OWO
przewodność

substancje rozpuszczone


.

azot amonowy


azot Kjeldahla

azot azotanowy


azot ogólny
fosfor ogólny

IV

III

IV

I
I
I


II
II
I
I

poniżej stanu dobrego


poniżej stanu dobrego
poniżej stanu dobrego
poniżej stanu dobrego
II

słaby





Gospodarka wodno - ściekowa

Proces wodociągowania i kanalizowania wsi należy do jednych z ważniejszych zadań gmin. Stan systemu zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków w gminach na terenie powiatu radomskiego w dalszym ciągu jest zróżnicowany.



Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje z zakresu gospodarki wodno-ściekowej na terenie powiatu radomskiego, na podstawie danych GUS oraz poszczególnych gmin. Dane za 2010r. są niepełne. W związku z tym nie uwzględniono ich w analizie porównawczej.

Tabela. Informacje dotyczące gospodarki wodnej na terenie powiatu radomskiego
w latach 2009 – 2010


Parametr

Jednostka

Rok

2009

2010

Długość czynnej sieci rozdzielczej

km

1711,1

0

Połączenia prowadzące do budynków mieszkalnych

sztuk

32 082

0

Zużycie wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności

dam3/rok

13 578

0

Zużycie wody na cele przemysłu

dam3/rok

138

0

Zużycie wody w rolnictwie i leśnictwie

dam3/rok

8 839

0

Zużycie wody na cele eksploatacji sieci wodociągowej

dam3/rok

4 601

0

Zużycie wody z wodociągów w gospodarstwach domowych

dam3/rok

3 994,7

0

Zużycie wody z wodociągów na jednego mieszkańca

m3

27,2

0

Wodociągowa sieć rozdzielcza na 100 km2

km

80 – 159,9

0


Tabela . Informacje dotyczące gospodarki ściekowej na terenie powiatu radomskiego
w latach 2009 – 2010



Parametr


Jednostka

Rok

2009

2010

Długość czynnej sieci kanalizacyjnej

km

391,2

0

Połączenia prowadzące do budynków mieszkalnych

sztuk

7 470

0

Ścieki odprowadzone siecią kanalizacyjną

dam3

1 901,5

0

Kanalizacyjna sieć rozdzielcza na 100 km2

km

20 – 39,9

0

Ludność korzystająca z oczyszczalni ścieków w % ludności ogółem

%

37,1

0

Ścieki przemysłowe i komunalne wymagające oczyszczania

dam3

1 993

0

Ścieki przemysłowe i komunalne oczyszczane

dam3

1 912

0

W porównaniu do 2008 r. długość sieci wodociągowej na terenie powiatu radomskiego wzrosła o 49,7 km.

Przy rozbudowie sieci wodociągowej obserwuje się w dalszym ciągu spadek zużycia wody przypadający na jednego mieszkańca. W 2007 r. wskaźnik ten wynosił 27,4 m3 a w 2009 r. 27,2 m3. Świadczy to o racjonalnym wykorzystywaniu wody przez mieszkańców.

Zadawalającym faktem jest dalsza rozbudowa sieci kanalizacyjnej.

W porównaniu do 2008r. długość sieci kanalizacyjnej wzrosła o 34,6 km. Bardzo istotnym faktem jest dalszy wzrost liczby ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków. W 2007r. 36,95% ogólnej liczby ludności powiatu radomskiego korzystało z oczyszczalni ścieków a w 2009r. – 37,1%.

W 2010r. inwestycje w zakresie rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej realizowane były na terenie gmin: Gózd, Iłża, Jedlnia Letnisko, Jedlińsk, Kowala, Pionki, Przytyk, Zakrzew.

W zakresie budowy sieci wodociągowej przedsięwzięcie realizowały gminy: Iłża, Jedlnia Letnisko, Jedlińsk, Kowala, Przytyk, Zakrzew, w wyniku czego w 2010r. przybyło 26,86 km tej sieci.

W zakresie budowy sieci kanalizacyjnej przedsięwzięcie realizowały gminy: Gózd, Jedlnia Letnisko, Pionki, Zakrzew, w wyniku czego w 2010r. przybyło 32,3 km tej sieci.

W dalszym ciągu jednym z głównych problemów powiatu radomskiego w zakresie ochrony środowiska jest niedostateczny stopień oczyszczania ścieków komunalnych.

Powodem tego jest m.in.:

- brak oczyszczalni ścieków w niektórych gminach,

- niewystarczająca przepustowość istniejących oczyszczalni,

- mała efektywność oczyszczalni spowodowana przeciążeniem oczyszczalni,

- słabo rozwinięta sieć kanalizacyjna.

W 2010 r. na terenie powiatu radomskiego funkcjonuje 28 oczyszczalni zgodnie z poniższym wykazem.



Tabela . Wykaz wybranych oczyszczalni ścieków powiatu radomskiego

Lp.

Właściciel

Gmina

Miejscowość

Projektowana przepustowość (m3/d)

Odbiornik



Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Warszawie Gospodarstwo Skarbu Państwa

Skaryszew

Gębarzów


18,30

rów mel./ Kobylanka/Modrzejowica



Nadleśnictwo Marcule

Iłża

Marcule


6,50

rów B



Ośrodek Edukacji Ekologicznej i Integracji Europejskiej Lasów Państwowych w Jedlni Letnisko

Jedlnia-Letnisko

Jedlnia Letnisko



30,00

Gzówka/Pacynka/-
Mleczna



Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o.

Starachowice



Iłża

Trębowiec



13,00

Iłżanka/Wisła



Publiczna Szkoła Podstawowa w Wierzchowinach

Jedlińsk

Wierzchowiny



17,00

rów mel./Tymianka/-Radomka



Publiczna Szkoła Podstawowa w Zawadach Starych

Jedlińsk

Zawady Stare



6,00

rów R-3/Tymianka/-Radomka



Szpital Rejonowy w Iłży

Iłża

Iłża


141,50

Iłżanka/Wisła



Urząd Gminy Jedlnia Letnisko

Jedlnia Letnisko

Jedlnia Letnisko



611,00

rów mel./Pacynka/-Mleczna



Urząd Gminy Pionki

Pionki

Jedlnia Kościelna



250,00

Leniwa/Radomka/-
Wisła



Urząd Gminy Gózd

Gózd

Gózd


250,0

Gzówka/Pacynka/-
Mleczna



Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Skaryszewie

Skaryszew

Skaryszew



800,00

Kobylanka/Modrzejowica/-Iłżanka



Zakład Gospodarki Komunalnej w Jedlińsku

Jedlińsk

Jedlińsk


220,00

Tymianka/Radomka/-
Wisła



Zakład Mleczarski

„FIGAND” s.c. w Kolonii Wawrzyszów



Wolanów

Kolonia Wawrzyszów



60,0

rów mel./Szabasówka/-Radomka



Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Iłży

Iłża

Iłża


2150,00

Iłżanka/Wisła



Urząd Gminy Jastrzębia

Jastrzębia

Jastrzębia



200,00

Jastrzębianka/Radomka/-Wisła



Zakłady Górniczo-Metalowe „Zębiec” w Zębcu

Iłża

Zębiec


1300,00

obieg zamknięty



Zakłady Przetwórstwa Spożywczego „MAKÓW” Sp. z o.o. w Makowie

Skaryszew

Maków


390,00

Pacynka/Mleczna/-Radomka



Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Wierzbicy

Wierzbica

Wierzbica



1300,00

Szabasówka/Radomka/-Wisła



Zespół Szkół Rolniczych w Chwałowicach

Iłża

Chwałowice



115,30

rów mel./Struga Malenie/Iłżanka



Urząd Miasta Pionki (dawniej ZTS „PROFIT” S.A. w upadłości w Pionkach)

Pionki

Pionki


12000,00

Zagożdżonka/Wisła



Publiczna Szkoła Podstawowa w Zakrzewie

Zakrzew

Zakrzew


29,00

rów mel./Ciek Bosak/Starorzecze Radomki „SOSNOWICA”



Urząd Gminy Gózd

Gózd

Klwatka Królewska



514,00

Pacynka/Mleczna/-Radomka



Caritas Diecezji Radomskiej Dom Interwencji Kryzysowej

Iłża

Jasieniec Dolny



12,38

Małyszyniec/Iłżanka/-Wisła



P.S.P. w Mniszku

Wolanów

Mniszek


6,05

Garlica/Szabasówka/-Radomka



Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Warszawie Oddział w Radomiu oczyszczalnia w Wólce Domaniowskiej

Przytyk

Wólka Domaniowska



365,00

Radomka/Wisła



oczyszczalnia komunalna dla gminy Przytyk

Przytyk

Zameczek


300,00

Radomka/Wisła



Urząd Gminy Zakrzew

Zakrzew

Zakrzew


1,20

Bosak/Radomka/Wisła



Oczyszczalnia w Rożkach

Kowala

Rożki


16,80

rów melioracyjny

W latach 2009-2010 nie zostały oddane do eksploatacji nowe oczyszczalnie. Modernizacji wymaga komunalna oczyszczalnia ścieków w Pionkach.

Do modernizacji komunalnej oczyszczalni ścieków przystąpiła gmina Jedlińsk.

Ponadto Gmina Kowala w 2009r. przystąpiła do realizacji projektu rozwiązania problemu gospodarki ściekowej polegającego na budowie gminnej oczyszczalni ścieków z równoczesną budową sieci kanalizacyjnej oraz budową oczyszczalni przydomowych na terenach o rozproszonej zabudowie.

Ocena stopnia realizacji celów i kierunków działań

W Programie ochrony środowiska dla powiatu radomskiego wyznaczono następujące cele z zakresu ochrony zasobów wodnych:



    • ograniczenie poboru wód podziemnych dla celów gospodarczych, produkcji i usług;

    • ograniczenie wodochłonności;

    • poprawa jakości wód powierzchniowych;

    • zapobieganie zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych ze szczególnym naciskiem na zapobieganie u źródła;

    • zmniejszenie deficytu wód powierzchniowych;

    • udział w opracowaniu pilotażowego programu ochrony wód dla zlewni Radomki.

W zakresie ograniczenia poboru wód podziemnych zmniejszyła się wodochłonność przemysłu, co jest raczej efektem restrukturyzacji przemysłu i zamykania zakładów, niż zmian technologicznych produkcji polegających na zmniejszeniu zapotrzebowania na wodę. Zmniejszyło się zużycie wody przez mieszkańców powiatu radomskiego, co świadczy o wzroście świadomości mieszkańców iż woda jest surowcem niezastąpionym i najcenniejszym jaki nam dała przyroda.

W zakresie poprawy jakości wód powierzchniowych podjęto następujące działania:



  • gmina Kowala przystąpiła do realizacji projektu rozwiązania problemu gospodarki ściekowej polegającego na budowie gminnej oczyszczalni ścieków z równoczesną budową sieci kanalizacyjnej oraz budową oczyszczalni przydomowych na terenach o rozproszonej zabudowie.

  • rozbudowa sieci kanalizacyjnej. Przedsięwzięcie to realizowane było na terenie gmin: Gózd, Jedlnia Letnisko, Pionki, Zakrzew, w wyniku czego w 2010 r. przybyło 32,3 km tej sieci.

  • nie brano udziału w opracowaniu pilotażowego programu ochrony wód zlewni Radomki ponieważ program ten nie został opracowany.

Starostwo Powiatowe w Radomiu sukcesywnie przeprowadza weryfikację warunków pozwoleń wodnoprawnych - przeprowadzane są przeglądy realizacji pozwoleń wodnoprawnych w zakresie poboru wód podziemnych. W wydanych pozwoleniach wodnoprawnych dozwolony pobór wód podziemnych ani razu nie przekraczał ustalonych wydajności eksploatacyjnych poszczególnych ujęć. W celu ograniczenie poboru wód podziemnych dla celów przemysłowych dokonywana jest szczegółowa analiza bilansów zapotrzebowania wody, zawartych w operatach wodnoprawnych stanowiących podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Zmniejszenie deficytu wód powierzchniowych osiągnięto poprzez retencjonowanie wody - budowę stawów rybnych oraz małych zbiorników wodnych przez osoby indywidualne. W latach 2009-2010 wydano łącznie 16 pozwoleń wodno-prawnych na szczególne korzystanie z wód przez te obiekty o łącznej powierzchni lustra wody 10,4 ha. Działania takie w znacznym stopniu przyczyniają się do racjonalnego gospodarowania spływami wód opadowych i ograniczenia ich szybkiego odprowadzania do wód otwartych, co w efekcie zapobiega przesuszeniu terenu. Działania w tym zakresie mają również na celu ochronę ekosystemów przyrodniczych oraz fauny i flory związanej ze środowiskiem wodnym.

Pozostałe działania, jakie prowadzono dla osiągnięcia celów w zakresie poprawy zasobów wodnych i jakości wód to:


  • ograniczenie spływu zanieczyszczeń powierzchniowych z rolnictwa poprzez budowę zbiorników na gnojowicę i płyt obornikowych, a także racjonalizacje zużycia nawozów i środków ochrony roślin,

  • wspieranie realizacji indywidualnych systemów oczyszczania ścieków w zabudowie rozproszonej;

  • utrzymanie naturalnych zbiorników retencyjnych m. in. terenów podmokłych, torfowisk, bagien;

  • preferowanie zalesień głównie na obszarach źródliskowych, infiltracyjnych i wododziałowych;

  • modernizacja systemów zaopatrzenia w wodę.

W zakresie zmniejszenia zużycia wody w gospodarstwach domowych, przemyśle i rolnictwie należy kontynuować działania zmierzające do racjonalizacji jej zużycia.

Dla realizacji tego celu, proponuje się podjęcie lub kontynuację następujących działań:



  1. Dalsza weryfikacja wydanych pozwoleń wodno – prawnych

  2. Relatywne zmniejszanie zużycia wody, np. poprzez wprowadzanie zamkniętych obiegów wody, zmiany technologii, poprawa stanu zakładowych sieci wodociągowych.

  3. Dalsze opomiarowanie gospodarstw indywidualnych, odbiorców przemysłowych i komercyjnych, zarówno na zimną, jak i ciepłą wodę.

  4. Stosowanie przez mieszkańców miast i wsi urządzeń wodooszczędnych.

  5. Edukacja mieszkańców w zakresie możliwości i konieczności oszczędzania wody w gospodarstwach domowych, podniesienie stanu świadomości społeczności lokalnej w zakresie konieczności oszczędzania wody oraz możliwości technicznych i organizacyjnych w tym zakresie.

  6. Ustanawianie aktów prawa lokalnego stwarzających bodźce finansowe do oszczędzania wody (np. upust w podatku od nieruchomości za zainstalowanie urządzeń wodooszczędnych, upust w opłacie od wzrostu wartości nieruchomości, stosowanie dwóch cen jednostkowych zużycia wody – niższej od poboru do określonej wielkości na osobę i wyższej za pobór przekraczający określony limit oszczędnego zużycia).

  7. Dążenie do identyfikacji i ograniczenia strat wody przy jej produkcji i przesyle, poprzez modernizację i konserwacje urządzeń wodociągowych.

  8. Rozwijanie systemu automatycznego sterowania i kontroli poborem wody

Utrzymanie przepływów wody w ciekach i zbiornikach powierzchniowych wymagać będzie następujących działań:

  1. Relatywne ograniczenie poboru wody.

  2. Dążenie do zaopatrywania zakładów przemysłowych (z wyjątkiem przemysłu farmaceutycznego i spożywczego) z powierzchniowych źródeł.

  3. Budowa lokalnych obiektów oczyszczania ścieków w górnej części odcinków rzek i strumieni.

  4. Rozbudowa i modernizacja sieci kanalizacji deszczowej w taki sposób, aby wody deszczowe zasilały poszczególne cieki powierzchniowe.

  5. Dążenie do pełnego zagospodarowania retencyjnego zlewni; utrzymanie i ochrona oczek wodnych, stawów, bagien i torfowisk niskich towarzyszącym ekosystemom łąkowym.

  6. Wprowadzenie biologicznej regulacji cieków, renaturyzacja obszarów wcześniej zmeliorowanych, regeneracja oczek wodnych i mokradeł śródpolnych, odtworzenie zadrzewień brzegowych i roślinności szuwarowej przy zbiornikach wodnych.

  7. Dążenie do zachowania naturalnych spływów i naturalnych koryt istniejących cieków wodnych oraz ich biologicznego obudowania.

  8. Przebudowa jednostronnie odwadniających systemów melioracyjnych na odwadniająco – nawadniające.

  9. Dążenie do utrzymania odpowiedniej liczby i powierzchni z otwartym zwierciadłem wody.

  10. Dążenie do zapewnienia infiltracji wód opadowych do poziomów wodonośnych (zachowanie odpowiedniej powierzchni terenów niezabudowanych, zwiększanie ilości terenów zieleni urządzonej).


4.5. Ocena stopnia realizacji celów i kierunków działań w zakresie ochrony przyrody
Walory przyrodniczo - krajobrazowe powiatu radomskiego są znaczące w skali międzynarodowej i krajowej. Na terenie powiatu znajdują się bardzo cenne przyrodniczo obszary: Puszczy Kozienickiej, lasy iłżeckie oraz torfowiska o specyficznym mikroklimacie. Wiele miejscowości położonych jest w samej Puszczy lub na jej obrzeżach – na przykład znana ze swych walorów rekreacyjnych Jedlnia Letnisko.
Dla mieszkańców powiatu radomskiego niezmiernie istotna jest możliwość wypoczynku i rekreacji, dlatego kwestie związane z zielenią i ochroną przyrody traktowane są jako priorytetowe. Znaczenie zieleni jest nieocenione, bowiem modyfikuje ona nie tylko lokalne warunki klimatyczne, ale także jest czynnikiem oczyszczającym atmosferę z zanieczyszczeń stałych i  gazowych, regulującym stosunek CO2 i O2 w atmosferze oraz wytłumiającym hałas.
Roślinność naturalna powiatu radomskiego uległa wielkim zmianom, głownie za sprawą działalności ludzkiej. Na obszarze powiatu występują różne typy ekosystemów odmiennych pod względem przyrodniczym i  krajobrazowym. Generalnie, ekosystemy naturalne jak i półnaturalne na terenie powiatu można podzielić na:


  • zwarte kompleksy leśne,

  • roślinność siedlisk łąkowych, w tym zespoły roślinności łąk wilgotnych,

  • trawiastą roślinność pastwisk,

  • siedliska drzewiaste i krzewiaste wzdłuż cieków wodnych,

  • zbliżone do naturalnych siedliska roślinności przywodnej i bagiennej,

  • alejowe nasadzenia przydrożne i kępy zieleni śródpolnej,

  • zespoły komponowanej roślinności wysokiej parków i cmentarzy,

  • zespoły roślinne w obrębie zabudowy i na obrzeżach terenów rolnych oraz w strefach przydrożnych,

  • kępowe formacje drzewiaste i krzewiaste towarzyszące zabudowie lub stanowiące skupienia śródpolne,

  • rośliny kultur rolniczych z charakterystycznym składem gatunkowym,

  • roślinność ruderalna, występująca w miejscach o intensywnej zabudowie.

Na terenie powiatu znajdują się obszary objęte systemem CORINE i ECONET. CORINE, czyli Coordination of Information on the Environment to system informacji na temat przyrody nadzorowany przez Europejską Agencję Środowiskową (EEA czyli European Environmental Agency). Celami programu są:




  • realizacja polityki ekologicznej UE, która obejmuje ochronę bioróżnorodności we wszystkich wymiarach,

  • określenie kierunku dotyczącego polityki ochrony przyrody, jej wdrażanie i pobudzanie różnych służb państwowych w tym wymiarze.

CORINE stanowi podstawę dla systemu obszarów chronionych NATURA 2000. W Polsce program CORINE jest realizowany w trzech działach tematycznych:

  • CORINE land cover (gromadzi informacje dotyczące użytkowania ziemi),

  • CORINAIR (inwentaryzacja emisji zanieczyszczeń),

  • CORINE biotopes (typowanie ostoi przyrodniczych, sporządzanie opisu bogactwa przyrodniczego).

Koncepcja krajowej sieci ekologicznej ECONET - POLSKA została opracowana w 1995 i 1996 roku przez zespół Autorów pod kierownictwem dr Anny Liro jako projekt badawczy National Nature Plan (NNP) w ramach Programu Europejskiego Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). Koncepcja EECONET odgrywa istotną rolę we współpracy międzynarodowej, wiążąc się ściśle z konwencją o Różnorodności Biologicznej (1992) i Paneuropejską strategią ochrony różnorodności biologicznej i krajobrazowej (1995). Choć sieć ECONET - POLSKA nie posiada umocowania prawnego, jest pewną wytyczną polityki przestrzennej. Zgodnie z definicją podaną przez Autorów koncepcji "Krajowa sieć ekologiczna ECONET -POLSKA jest wielkoprzestrzennym systemem obszarów węzłowych najlepiej zachowanych pod względem przyrodniczym i reprezentatywnych dla różnych regionów przyrodniczych kraju, wzajemnie ze sobą powiązanych korytarzami ekologicznymi, które zapewniają ciągłość więzi przyrodniczych w obrębie tego systemu."


Sieć ECONET - POLSKA pokrywa 46% kraju. Składa się ona z obszarów węzłowych i łączących je korytarzy ekologicznych, wyznaczonych na podstawie takich kryteriów, jak naturalność, różnorodność, reprezentatywność, rzadkość i wielkość. Wyznaczono ogółem 78 obszarów węzłowych (46 międzynarodowych i 32 krajowe, które razem obejmują 31% powierzchni kraju) oraz 110 korytarzy ekologicznych (38 międzynarodowych i 72 krajowe, które razem obejmują 15% powierzchni kraju). Sieć ECONET - POLSKA zawiera w sobie również obszary prawnie chronione (parki narodowe i krajobrazowe oraz rezerwaty), ostoje przyrody lub ważne ostoje ptaków, które najczęściej są "wbudowane" w najcenniejsze fragmenty obszarów węzłowych jako tzw. biocentra (regionalne i lokalne).

Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/CORINE"


Położenie powiatu radomskiego na tle systemów ECONET (Liro, 1998) i CORINE (Dyduch-Falniowska i in., 1999) poniższy rysunek.


Położenie powiatu radomskiego na tle mapy systemów ECONET (Liro, 1998) i CORINE (Dyduch- Falniowska i in., 1999)

  1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna