802-lecie Liber abaci Średniowiecze



Pobieranie 11.54 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar11.54 Kb.
Z Kalendarium historii matematyki

802-lecie Liber abaci


Średniowiecze

od 400 r. n.e. do roku 1300

400 n.e. W tekstach hinduskich zwanych Siddhantas można spotkać idee nawiązujące do współczesnego sinusa kąta.

410 n.e. Urodził się matematyk Aleksandryjski Proclus (zm. 485 ), autor licznych komentarzy o matematyce greckiej przez Euklidesem; szczególnie cenne jest jego streszczenie zaginionego dzieła Eudemusa, "Historia geometrii" (ok. 335 r. p.n.e.)

560 n.e. Komentarze Eutociusa do dzieł Archimedesa i Apolloniusza utrwalają wiele z ich pomysłów matematycznych.

595 Cyfry hinduskie pierwszy raz pojawiają się na tabliczkach, na której data 346 r. zapisana jest w notacji dziesiętnej. W tym czasie układ hinduski obejmuje tylko dziewięć cyfr - zero zostanie wynalezione dopiero później (876). Cyfry hinduskie zostaną przyjęte przez Arabów, a następnie przez świat zachodni (zob. 820).

600 Matematycy chińscy Zu Czong-zhi i jego syn Zu Geng-szi obliczają liczbę z dokładnościa do siódmego miejsca po przecinku.



620 Matematyk hinduski Brahmagupta posługuje się liczbami ujemnymi. Jego dzieło "Brahma-sphutasiddhanta" stanowi rodzaj encyklopedii ówczesnej wiedzy z zakresu trygonometrii, algebry i astronomii.

662 Biskup syryjski Severus Sebohkt pierwszy bezpośrednio wspomina o cyfrach hinduskich (zob. 595).

ok. 700 Majowie na terenach obecnego Meksyku i Ameryki Środkowej, niezależnie od Hindusów, tworzą pozycyjny system liczenia o podstawie 20. W tym systemie "zero" jest oznaczane przez "puste miejsce". Dzięki temu systemowi mogą wykonywać obliczenia na wielkich liczbach.



770 Matematyczne dzieła Hindusów zostają przełożone na język arabski; Arabowie zaczynają syntetyzować, a następnie poszerzać odkrycia matematyków greckich i hinduskich.

780 W Huwarizmi (obecnie na terenie Uzbekistanu) urodził się matematyk arabski Muhammad ibn Al-Chwarizmi (zm. 850). Jego dzieła (w przekładzie) wprowadzą do Europy cyfry hindusko-arabskie. Od zniekształconego nazwiska Al-Chwarizmi pochodzi współczesny termin "algorytm".

800 Matematycy chińscy rozwiązują równania metodą różnic skończonych.



820 Zapożyczając cyfry hinduskie (obecnie znanych jako cyfry arabskie), Muhammad ibn Al-Chwarizmi przedstawia zarys reguł wykonywania obliczeń z ich wykorzystaniem. W dziele "Al-jabr wa'l muqabalah" (znanym w Europie jako "Algebra")przedstawia cyfry i układ pozycyjny, w którym "zero" oznacza puste miejsce. Dzieło to podaje również rozwiązania równań stopnia pierwszego i drugiego o dodatnich pierwiastkach.

836 W Haran (obecnie na terenie Turcji) urodził się matematyk arabski Thabit ibn Qurra (zm. 901), autor przekładu dzieł greckich na język arabski. Będzie pracował nad rozwiązaniem zagadnienia piątego postulatu Euklidesa.

876 W Indiach wynaleziono symbol oznaczający zero.

ok. 1050 Urodził się Omar Khayyam, arabski poeta, uczony i matematyk (zm. 1123). Jego "Algebra" poszerzy dorobek Al-Chwarizmiego (zob. 820) między innymi o równania stopnia trzeciego.



1142 Adelard z Bath przekłada Elementy Euklidesa na łacinę.
1202 Włoch Leonardo z Pizy (Fibonacci) ogłasza "Księgę abacusa" ("Liber abaci"), dzięki której Europa przyswaja cyfry arabskie i zapis dziesiętny - choć powszechnie zostaną one przyjęte dopiero po trzystu latach. (*)

1250 Krzyżowcy powracający do Europy z ziem arabskich przyczyniają się do upowszechnienia cyfr arabskich i układu dziesiętnego.

1269 William z Moerbeke przekłada na łacinę główne traktaty Archimedesa z zakresu nauk przyrodniczych i matematyki.


(*) „Polska była jednym z pierwszych krajów, który wprowadził u siebie cyfry hinduskie, abyło to w XIV stuleciu. Arytmetyka oparta na użyciu cyfr hinduskich była waykładana w Akademii Krakowskiej”

w/g

S. Kowal „Przez rozrywkę do wiedzy ; Rozmaitości matematyczne WNT Warszawa 1986

więcej:

Więsław Witold - Matematyka i jej historia - Opole - NOWIK, 1997r.

patrz także: Szczepan JeleńskiŚladami Pitagorasa” WSiP, Warszawa 1988
the member of the Institute of Combinatorics and Applications a.k.kwaśniewski a.k.k.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna