Abc adaptacji dziecka w szkole



Pobieranie 218.67 Kb.
Strona1/4
Data29.04.2016
Rozmiar218.67 Kb.
  1   2   3   4


Kazimiera Podczaszy, Joanna Syguda, Magdalena Kreczko, Katarzyna Wichary – Pukacz,

Bożena Knichowiecka, Maria Grolik, Magdalena Gondek

ABC ADAPTACJI DZIECKA W SZKOLE

Z DOSWIADCZEN SZKÓL SUS-OWSKICH

Regionalna Sieć Szkół Uczących Się – województwo śląskie 2009r.

Spis treści:




  1. Od autorów s.3




  1. O sieci s.3




  1. Wyniki badań początkowych

nad adaptacją

s.5


  1. Podjęte działania s.6




  1. Wyniki badań końcowych

pracy nad adaptacją s.7
5. Na zakończenie s.11


  1. Dobre pomysły i materiały s.12



Od autorów:
,, ABC adaptacji dziecka w szkole” adresujemy do nauczycieli i wychowawców, przygotowujących uczniów do przekraczania kolejnych progów edukacyjnych – począwszy od przedszkola, poprzez szkołę podstawową, gimnazjum do szkoły ponadgimnazjalnej.

W celu szerszego spojrzenia na ten problem utworzyliśmy Regionalną Sieć Szkół Uczących Się. Poprzez tę publikację pragniemy podzielić się naszymi doświadczeniami z trzyletnich badań w tym zakresie.

Prezentujemy w niej: wyniki badań, podjęte działania w szkołach naszej SIECI oraz wdrożone przykłady dobrej praktyki.

Mamy nadzieję, że przedstawione obserwacje i nasza praca staną się zaczynem szerszej dyskusji na temat przyczyn trudności adaptacyjnych uczniów w różnych typach szkół.

Zapraszamy do lektury, podjęcia współpracy oraz polemiki…

O NASZEJ SIECI

Jesteśmy jedną z dwunastu Regionalnych Sieci Szkół Uczących Się działających w Polsce w ramach Centrum Edukacji Obywatelskiej.

Sieci szkół to zespoły składające się z różnych placówek w danym regionie, które chcą pracować nad rozwiązaniem wspólnego problemu dotykającego każdą z tych szkół. Podczas spotkań nauczyciele wymieniają się doświadczeniami, dzielą się ze sobą pomysłami i swoją dobrą praktyką w interesującym wszystkich temacie. Są to zwykle niewielkie lokalne i niezależne zespoły liczące od 5 do 8 szkół, które samodzielnie stawiają sobie zadania i każda z nich wybiera sposób ich realizowania. Koncentrują się przede wszystkim na nauczaniu i wychowaniu.

Analizując wyniki z profilu każdej ze szkół (jest to jeden ze sposobów mierzenia jakości pracy szkoły SUS), stwierdziliśmy, że jednym z ważnych problemów dla uczniów, rodziców i nauczycieli jest przekraczanie przez dzieci kolejnych „progów edukacyjnych”.

Po licznych dyskusjach indywidualnych i w małych grupach z dyrektorami zaprzyjaźnionych szkół zdecydowaliśmy się powołać sieć i zająć się bezpiecznym przekraczaniem przez uczniów kolejnych etapów kształcenia.

Do naszej sieci należą następujące placówki:


  1. Przedszkole Miejskie nr 2 w Świętochłowicach,

  2. Szkoła Podstawowa nr 2 w Świętochłowicach,

  3. Szkoła Podstawowa nr 64 we Wrocławiu,

  4. Przedszkole nr 2 w Będzinie,

  5. Szkoła Podstawowa nr 2 w Będzinie,

  6. Gimnazjum nr 4 w Będzinie,

  7. Gimnazjum nr 3 w Katowicach,

  8. Gimnazjum w Niepołomicach,

  9. ZS – Liceum Ogólnokształcące w Wojkowicach.

Koordynatorem sieci jest Szkoła Podstawowa nr 2 w Świętochłowicach.
Pracę rozpoczęliśmy od dokonania diagnozy wstępnej (w każdej ze szkół) wśród uczniów, nauczycieli i rodziców. Diagnoza dotyczyła spraw związanych z przekraczaniem kolejnych progów edukacyjnych, a jej celem było określenie stopnia natężenia trudności związanych z przejściem dziecka do kolejnego etapu kształcenia.

Wszyscy członkowie sieci zapoznali się z wynikami diagnozy i w oparciu o jej wyniki ustaliliśmy zadania do wspólnej pracy na najbliższy rok. Po każdym roku pracy dokonywaliśmy ewaluacji końcowej i wyciągaliśmy wnioski.

Opracowaliśmy narzędzia diagnostyczne, takie jak: ankiety, scenariusze sejmików uczniowskich, spotkania grup focusowych i inne. Wzajemnie recenzowaliśmy opracowane scenariusze spotkań z rodzicami, nauczycielami i uczniami na różnych poziomach edukacyjnych.

Kolejnym wspólnym zadaniem było zorganizowanie dwu regionalnych konferencji: w Szkole Podstawowej nr 2 w Świętochłowicach na temat: „Proces adaptacyjny uczniów do przekraczania kolejnych etapów kształcenia” oraz w Miejskim Zespole Szkół nr 1 w Będzinie na temat: „Nawiązanie lokalnej współpracy pomiędzy placówkami różnych szczebli edukacji i uwrażliwienie uczestników na problem adaptacji uczniów”.

Po trzyletniej pracy w sieci możemy stwierdzić, że istotną wartością w sieciach szkół jest:


  • wybieranie celów pracy aktualnie interesujących wszystkich członków sieci,

  • wiele różnych pomysłów na poradzenie sobie z problemem,

  • wymiana poglądów na temat realizacji efektów działań,

  • cykliczne spotkania w różnych szkołach i dyskusje związane z realizacją tematu,

  • zintegrowanie działań na rzecz rozwiązywania wspólnego problemu,

  • wspólne planowanie pracy,

  • wzajemne wspieranie się,

  • dzielenie się doświadczeniami,

  • konstruktywna krytyka pomysłów i działań,

  • praca w małych grupach,

  • poszerzenie zawodowej wiedzy nauczycieli,

  • wzbogacenie oferty sposobów uczenia,

  • podnoszenie jakości pracy własnej i szkoły,

  • poprawianie jakości nauczania i wychowania,

  • poznanie nowych ludzi i współpraca z nimi,

  • zmniejszanie barier między nauczycielami różnych etapów edukacyjnych

Nadrzędną wartością pracy w naszej sieci jest to, że jesteśmy bardziej świadomi problemów adaptacyjnych naszych uczniów, dla których pracujemy niezależnie od rodzaju szkoły.

Praca sieci jest skuteczna, gdy jest wynikiem wspólnych analiz i osiągnięć szkół oraz kiedy nad jej pracą czuwają dyrektorzy. Ważne jest też, żeby członkowie sieci korzystali z wewnętrznego badania jakości pracy szkół oraz korzystali z ekspertyz wykonanych przez innych członków sieci.

Ważna jest też praca w małych grupach przy jednoczesnym podziale obowiązków tak, by wszyscy mogli działać na równych prawach. Włączenie w działania jak największej liczby członków społeczności szkolnej, wpływa na podejmowanie działań bliskich potrzebom szkoły.

Dzielenie się wiedzą i doświadczeniem stało się dla nas ciekawym przeżyciem i standardem pracy.
Zdobytymi w ciągu trzech lat pracy doświadczeniami i przykładami dobrej praktyki postanowiliśmy podzielić się z innymi, opracowując i wydając publikację pod nazwą „ABC adaptacji ucznia w szkole – z doświadczeń szkół SUS-owskich”.

WYNIKI BADAŃ POCZĄTKOWYCH
Stwierdziliśmy, że bez względu na rodzaj szkoły dzieci i młodzież napotykają na podobne problemy przy przekraczaniu kolejnych progów edukacyjnych. Zmienia się tylko ich kolejność na liście uczniowskich obaw i lęków.

Spostrzeżenia nauczycieli i rodziców są zbieżne z uczniowskimi.


Wyłonione na podstawie diagnozy wstępnej problemy dotyczą:


  1. Obaw uczniów przed nowymi nauczycielami.

  2. Nieznajomości miejsca przyszłej nauki.

  3. Innego sposobu oceniania.

  4. Kłopotów związanych z wdrożeniem się uczniów do samodzielnej pracy.

  5. Ponoszenia odpowiedzialności w związku z nowymi obowiązkami.

  6. Akceptacji przez rówieśników.

  7. Obawy przed większymi wymaganiami z poszczególnych przedmiotów (więcej nauki, szybsze tempo pracy, inne sposoby uczenia się).

  8. Obawy o niewystarczających kontaktach z wychowawcą klasy.

  9. Lęku i niepewności w związku z koniecznością usamodzielniania się.

  10. Kłopotów z dobrym komunikowaniem się.

  11. Zbyt małej umiejętności radzenia sobie ze stresem szkolnym przez uczniów w nowym środowisku i trudnych do przewidzenia sytuacjach.

Zdaniem nauczycieli problemy adaptacyjne to głównie: ogólna dyscyplina w klasie, brak poczucia obowiązku, samodzielnej pracy oraz nieumiejętność sprostania wymaganiom wielu nauczycieli, zbyt mała samodzielność uczniów, brak nawyku systematyczności w uczeniu się. Ponadto nauczyciele sygnalizują problemy z wagarami, kłopoty z koncentracją uwagi, z samodzielnym uczeniem się.


Zdaniem rodziców: problemy z przyswojeniem wiedzy, inny system nauczania, różne wymagania, brak nawyku systematycznego uczenie się oraz problemy w skupieniu uwagi.

Podsumowując zmiany związane z przejściem dziecka do kolejnego etapu kształcenia to:




  1. Nowy sposób uczenia się i nauczania.

  2. Nowi nauczyciele.

  3. Nowa organizacja nauki.

  4. Inny sposób oceniania.

  5. Nowa grupa rówieśnicza.

  6. Nowe miejsce nauki.

  7. Zmiana roli rodziców we wspomaganiu dzieci.

Szczególną uwagę należy zwrócić na zjawiska towarzyszące rozpoczęciu drugiego etapu kształcenia (klasa IV szkoły podstawowej), ponieważ:




  1. Zmienia się sposób oceniania (z opisowego na cyfrowy).

  2. Zostaje wprowadzony system lekcyjny (wcześniej nauczyciel sam regulował sobie przerwy, dostosowywał do potrzeb i możliwości uczniów).

  3. Następuje zwiększenie obciążenia nauką.

  4. Zmienia się sposób korzystania z podręcznika.

  5. Następuje zmiana jednego nauczyciela na cały zespół.

  6. Dzieci tracą poczucie bezpieczeństwa – ścisłej więzi z wychowawcą.

Zmiana trudna jest zarówno dla ucznia, jak i jego rodziców, a także samych nauczycieli.

Nagromadzenie w krótkim czasie tak istotnych zmian może spowodować zagubienie się dziecka w nowej rzeczywistości, a w rezultacie pojawienie się różnego rodzaju trudności.



Właściwa koordynacja działań nauczycieli uczących w klasie trzeciej oraz czwartej będzie najlepszą metodą ograniczenia ryzyka. Na kolejnych etapach edukacyjnych sytuacja jest podobna, ale młodzież przeżywa ją w sposób dojrzalszy, zgodnie ze swoim okresem rozwojowym. Najważniejszym problemem adaptacyjnym młodzieży klas pierwszych gimnazjum po miesiącu nauki jest znalezienie swojego miejsca w grupie rówieśniczej. Po pierwszym semestrze nauki w gimnazjum uczniowie wyraźnie sygnalizują kłopoty ze zmianami zachodzącymi w samym procesie dydaktycznym, a mianowicie:

  • zwiększenie wymagań ze strony nauczycieli,

  • dającą się odczuć presję „bycia dobrym” w nauce,

  • zwielokrotnienie czasu przeznaczanego na naukę,

  • wysoki stopień trudności realizowanego materiału i jego ilość.

Na przykładzie liceum ogólnokształcącego najistotniejszym problemem adaptacyjnym jest zmiana metod nauczania oraz konieczność wyrównywania różnic w poziomie wiedzy i umiejętności, z jakimi uczniowie rozpoczęli naukę w szkole ponadgimnazjalnej. Na uwagę zasługują także działania nauczycieli zmierzające do trafnego zdiagnozowania, a potem wyrównania dysproporcji w poziomie wiedzy i umiejętności byłych gimnazjalistów, wynikających w głównej mierze z różnic w sposobach realizacji podstawy programowej oraz różnorodnej oferty podręczników.
PODJĘTE DZIAŁANIA
W wyniku analizy badań początkowych nauczyciele działający w SIECI opracowali Programy Adaptacji, wspierające proces dostosowania się uczniów do kolejnego etapu edukacyjnego. Został utworzony bank sprawdzonych pomysłów, ponadto opracowano nowe narzędzia badawcze, scenariusze zajęć dla uczniów, nauczycieli i rodziców, które zostały wprowadzone we wszystkich typach szkół.:


  • Dni otwarte szkoły.

  • Wyjazdy integracyjne klas pierwszych.

  • Międzyklasowe wyjazdowe warsztaty integracyjne prowadzone przez szkolnego pedagoga.

  • Spotkania z przyszłym wychowawcą pt. ”Sto pytań do…”

  • Wymiana informacji i doświadczeń pomiędzy przedszkolem a szkołą podstawową - spotkania nauczycieli.

  • Tworzenie przez uczniów albumów dla przyszłego wychowawcy prezentujących każdego z nich.

  • Wywiady w domu rodzinnym uczniów klas I i IV

  • Liga Klas. Prezentacje zespołów klasowych, w tym pierwszych klas.

Cel – integracja ze szkolną społecznością.

  • Organizacja wspólnych imprez klasowych.

  • Dzień Żaka. Wprowadzenie pierwszoklasistów w życie szkoły.

  • Wprowadzenie urozmaiconych metod pracy wychowawczej: warsztaty, projekty, ćwiczenia ruchowe, drama.

  • Szkolne zajęcia integracyjne z pedagogiem lub psychologiem szkolnym

  • Wprowadzenie okresu ochronnego dla uczniów klas pierwszych i klasy 4 szkoły podstawowej.

  • Wprowadzeni oceniania kształtującego.

  • Stosowanie kontraktów dydaktyczno- wychowawczych.

  • Jasne i precyzyjnie określone wymagania z poszczególnych przedmiotów podane na początku roku szkolnego i podpisane przez nauczyciela, ucznia i rodziców.

  • Utworzenie i przestrzeganie Klasowego Kodeksu.

  • Szkolenie Rady Pedagogicznej w zakresie problemów związanych z adaptacja.

  • Powołanie Zespołu do Spraw Wychowawczych ( szybkiego reagowania)

  • Wprowadzenie mediacji rówieśniczych.

  • Model organizacyjny: systemowa współpraca w zakresie wychowania i dydaktyki nauczycieli uczących na tym samym poziomie ( np. poziom klas pierwszych w danej szkole).


WYNIKI BADAŃ KOŃCOWYCH PRACY NAD ADAPTACJĄ

SZKOŁA PODSTAWOWA


W wyniku realizacji wszystkich zaplanowanych działań uczniowie stwierdzili, że pomogły im one w przygotowaniu się do kolejnego etapu edukacji. Nie obawiają się już trudności, strach zamienił się w ciekawość nowych rzeczy, osób, przedmiotów. Zapytani o problemy z dyscypliną, stwierdzili, że adaptacja nie jest z tym związana, a wręcz nowy etap nauki sprzyja jej zwiększeniu. Nie obawiają się już spotkania z nowym wychowawcą, a także nie przeraża ich zwiększenie liczby przedmiotów, a co za tym idzie, ilością nauki. Jedynie pewne wątpliwości budzi, ograniczony w kolejnym etapie nauki, kontakt z wychowawcą.
Na podstawie opinii uczniów szkoły podstawowej – lista działań, które zostały zrealizowane i przygotowały ich do bezpiecznego przekroczenia I i II (kolejnego) etapu edukacyjnego:
Klasy trzecie:

- zajęcia z wychowawcą dotyczące przejścia do kolejnego etapu edukacji;

- zajęcia prowadzone przez nauczycieli klas 4- 6 dla klas trzecich;

- wizyty uczniów klas trzecich na lekcjach w klasie czwartej;

- spotkanie uczniów klas trzecich z nowym wychowawcą;

- wyjazd klas trzecich na zieloną szkołę z przyszłymi wychowawcami klas czwartych;


Klasy czwarte:

- zajęcia z wychowawcą dotyczące radzenia sobie ze stresem oraz rozwijania umiejętności radzenia sobie w trudnych, nowych sytuacjach;

- udział w zajęciach prowadzonych przez nauczycieli klas 4 – 6 dla uczniów klas 3, przygotowywanie scenek, elementów lekcji;

- wizyty uczniów klas 3 na lekcjach przedmiotowych w klasach czwartych;


Klasy szóste:

- zajęcia przygotowujące do testów kompetencji po klasie szóstej (j. polski, matematyka),

- udział w warsztatach dotyczących radzenia sobie ze stresem,

- wizyty w gimnazjum, poznanie szkoły, zapoznanie się z zasadami pracy w gimnazjum, spotkanie z przyszłymi wychowawcami klas pierwszych, udział w lekcjach przedmiotowych,

- poznanie kół zainteresowań, oferty wycieczek,

- wizyta absolwentów, byłych uczniów naszej szkoły celem spotkania z uczniami klas 6 i zachęcenie ich do przyjścia do gimnazjum.


Wnioski:

Systematyczna, dobrze zaplanowana praca nad problemem adaptacji dotycząca uczniów klas 3, 4 i 6 wpłynęła na pojawienie się większej ilości pozytywnych (mniej negatywnych) opinii uczniów. Diagnoza końcowa wykazała, że uczniowie doceniają wszystkie podjęte zadania w tym zakresie, które wg nich pozwoliły inaczej spojrzeć na problem. Wskazywane na początku problemy nie zostały potwierdzone w badaniach końcowych. Uzyskały zero głosów, z czego wynika, że przestały stanowić problem dla uczniów przekraczających kolejne progi kształcenia w szkole. Sami uczniowie określili swoje poprzednie obawy i trudności, jako lęk przed nieznanym. Wystarczyło zobaczyć, jak wyglądają zajęcia na nowym etapie, poznać wychowawcę, nową salę i już poziom stresu stał się niższy. Jedyny problem, który pozostał to mniejszy kontakt z wychowawcą. Uczniowie mają trudność z tym, że życzliwy dorosły, nie jest z nimi tak często jak do tej pory. Na pytanie, „co musiałoby się stać, żebyście nie mieli z tym problemu?” Uczniowie stwierdzili, że „chcą częściej wychodzić z wychowawcą, wyjeżdżać na wycieczki, realizować wspólnie z nim projekty z dowolnej dziedziny”.

GIMNAZJUM
Uczniowie klas pierwszych Gimnazjum stwierdzili, że bardzo szybko przestali być anonimowi. W atmosferze akceptacji, zrozumienia i zaufania łatwiej mogli przedstawić się w nowym zespole klasowym, ujawnić swoje zainteresowania, porównywać siebie z innymi członkami grupy, ćwiczyć i rozwijać własne umiejętności komunikacyjne. Mozolnie, choć nie bez oporu przełamywali pierwsze lody. Pokonywali trudności w kontaktach z rówieśnikami w wyrażaniu własnych poglądów, zainteresowań i wartości. W opieraniu się naciskom grupy, a także w pokonywaniu uczucia skrępowania w różnych sytuacjach społecznych. Uczyli się konstruktywnie radzić sobie w trudnych okolicznościach. Stąd trudno przeceniać efekty takich działań wychowawczych w niełatwej nauce umiejętności porozumiewania się. Dzięki nim młodzież mogła nabrać przekonania, że potrafią radzić sobie w kontaktach z innymi, bez uciekania się do "dróg na skróty".

Dobra komunikacja to niezbędny warunek, by młodzi ludzie mogli rozmawiać z rówieśnikami i dorosłymi w sposób otwarty i bezkonfliktowy. Uczestnictwo w grupie pozwala wykorzystywać znane już strategie zdobywania informacji i ­jednocześnie poszerzać repertuar posiadanych umiejętności interpersonalnych. To, co dzieje się w grupie może mieć wpływ na stosunek poszczególnych osób do siebie, do nauczycieli i do rodziców. Presja grupy może też spowodować podjęcie ryzykownych decyzji i zachowań (używki, przypadkowa inicjacja seksualna), stąd tak ważne jest, aby mieć odwagę powiedzieć „nie” w odpowiednim momencie. Zajęcia grupowe w klasie mają fundamentalny wpływ na jej integrację. Stwarzają klimat zaufania, bezpieczeństwa, pobudzają aktywność uczestników. Sens zajęć polega na wspólnym uczeniu się. A kiedy dochodzi do współpracy, rośnie nie tylko jakość pracy grupy, ale także umiejętności i zdolności członków grupy sumują się, rzadziej zdarzają się przypadkowe błędy, powstają pomysły, które mogłyby się nie pojawić podczas pracy indywidualnej.

Wdrożenie programu adaptacyjnego pozwoliło wypracować odpowiednie metody pracy nad sposobem uczenia się, odpowiadające preferencjom sensorycznym dzieci i właściwą organizacją ich warsztatu pracy. Przykładem może być Gimnazjum nr 4 w Będzinie, w którym ankietowani uczniowie w ponad 80% czują się odpowiednio przygotowani i wyposażeni w umiejętności uczenia się, aby kontynuować edukację w szkole ponadgimnazjalnej. Blisko 60% znalazło wśród nauczycieli autorytet, a zdecydowana większość deklaruje chęć pozostania w stałym kontakcie z wychowawcą oraz organizacjami, jakie działają na terenie naszej placówki. Jako największy atut naszej szkoły młodzież uznała wysoki poziom nauczania, tradycje szkoły i relacje pomiędzy uczniami. Te ostatnie z pewnością wpłynęły na blisko stuprocentowe potwierdzenie związania się z zespołem klasowym i poczuciem silnej przynależności do środowiska szkolnego.
Na podstawie opinii uczniów, nauczycieli i rodziców Gimnazjum - lista działań, które zostały zrealizowane i przygotowały ich do bezpiecznego przekroczenia kolejnego progu edukacyjnego:
Klasy pierwsze:

- spotkanie wychowawców klas szóstych szkół rejonowych z dyrektorem i wychowawcami przyszłorocznych klas I gimnazjum,

- „Dzień otwarty”, zajęcia integracyjne, konkurs dla uczniów szkół rejonowych,

- zebranie dla rodziców uczniów przyszłorocznych klas I gimnazjum.

- zajęcia integracyjne.

- wycieczki integracyjne.

- lekcje z pedagogiem i psychologiem szkolnym oraz pracownikami PPP.

- pokaz multimedialny ewaluacji Szkolnego Programu Profilaktyki dla rodziców i

nauczycieli.

- realizacja programu psychoedukacyjnego „Jak się uczyć?”.


Klasy trzecie:

- realizacja programu edukacyjnego „Jak opanować stres przedegzaminacyjny?”( pokaz multimedialny dla rodziców oraz warsztaty dla uczniów),

- Prezentacja ofert szkół ponadgimnazjalnych.

- zajęcia z zakresu orientacji zawodowej,

- konsultacje indywidualne dla uczniów i rodziców z zakresu poradnictwa zawodowego,

w tym testy preferencji i predyspozycji zawodowych.

- udział gimnazjalistów w akcjach „Drzwi otwarte” w szkołach ponadgimnazjalnych,

- informator dla każdego ucznia o szkołach ponadgimnazjalnych na terenie miasta i powiatu,

- Mini Targi Edukacyjne dla uczniów klas III i rodziców,

- spotkanie informacyjne dla uczniów i rodziców dotyczące naboru elektronicznego do szkół ponadgimnazjalnych oraz obowiązku nauki.

- umożliwienie uczestnictwa w zajęciach wyrównawczych i przygotowujących do egzaminu

gimnazjalnego.


Wnioski:

Pomysł zajęcia się problemem poprawnej adaptacji dzieci i młodzieży na progu wejścia w mury gimnazjalne, jak i ich opuszczenia, spełnił oczekiwania zarówno nasze (nauczycieli, pedagogów, dyrekcji i innych pracowników szkoły), rodziców, jak i samych uczniów. Grupa dzieci, które rozpoczynały przed trzema laty gimnazjalną przygodę, obecnie szczęśliwie finiszuje. Zawiązały się przyjaźnie, poprawiły się relacje na linii uczeń – nauczyciel, wzrosła liczba rodziców utrzymujących stały kontakt ze szkołą, prężnie działają szkolne organizacje, do których wciąż napływają chętni uczniowie ( SU, wolontariat, Klub Absolwenta).

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE
Przekroczenie progu szkoły ponadgimnazjalnej to najtrudniejsze doświadczenie, przygotowujące nastoletniego człowieka do samodzielnego funkcjonowania w dorosłym życiu. Dlatego tak ważne jest badanie poziomu adaptacji uczniów klas pierwszych szkoły ponadgimnazjalnej do nowych warunków.

W pierwszym miesiącu nauki na tym poziomie edukacyjnym bardzo istotne jest, aby w szkole panowała przyjazna atmosfera, aby uczniowie czuli się akceptowani. Może to wpływać na ich dalsze relacje z rówieśnikami, nauczycielami, a nawet rodzicami oraz przede wszystkim determinować osiągnięcia w nauce.

Nasze badania dowiodły, że dla uczniów bardzo ważne są relacje zachodzące między uczniami a nauczycielami. Podjęte działania zdecydowały o tym, że uczniowie poczuli się zadowoleni z kontaktów z wychowawcą klasy. Wskazywali wychowawcę jako osobę, do której zwróciliby się po pomoc w sytuacji zagubienia lub mobbingu. Kontakty z pozostałymi nauczycielami również w dużym stopniu uczniowie określali jako dobre. Przystosowanie się uczniów do szkoły przyspiesza ułożenie dobrych kontaktów z kadrą pedagogiczną wyrażających się w różnych formach „zauważania” ucznia – mówienie po imieniu, korzystanie z jego pomocy w różnych sytuacjach. Nauczyciel powinien starać się unikać ponaglania, poprawiania, krytykowania.

Nieliczni uczniowie spotkali się z sugestią ze strony starszych kolegów, że powinni przejść tzw. „chrzest bojowy”. Jednak biorąc pod uwagę wzmożone środki bezpieczeństwa i realizację, „Programu Adaptacji Klas Pierwszych”, takie przypadki nie powinny się w ogóle zdarzyć, a sytuacja ta została poddana ponownej analizie.

Większość uczniów klas pierwszych uważa, że w nowej szkole pojawiły się zwiększone wymagania z poszczególnych przedmiotów, jednak nie mieli oni problemów z wdrożeniem się do samodzielnej pracy.

Warunkiem uzyskania takiego rezultatu jest jednak to, aby nauczyciele jasno i zrozumiale wyjaśniali nowe zagadnienia, wyraźnie formułowali oczekiwania wobec uczniów klas pierwszych ( np. odwołując się do ich doświadczeń na poprzednim etapie edukacyjnym), systematycznie wdrażali ich do samodzielnej pracy

(konieczny monitoring postępów ucznia w tym zakresie).
Na podstawie opinii uczniów szkoły ponadgimnazjalnej - lista działań, które zostały zrealizowane i przygotowały ich do bezpiecznego funkcjonowania w szkole ponadgimnazjalnej:

- organizacja jednodniowych wyjazdowych warsztatów integracyjnych dla wszystkich klas pierwszych,

- przeprowadzenie warsztatów integracyjnych prowadzonych przez szkolnego psychologa

z udziałem wychowawców i uczniów klas drugich.

- Liga Klas z wyakcentowaniem prezentacji klas pierwszych,

- wyznaczenie opiekunów klas pierwszych spośród uczniów klas programowo wyższych,

- wprowadzenie mediacji rówieśniczych.

Wnioski:

Przyjęcie tych rozwiązań powoduje, że pierwszoklasiści od początku nauki mogą mieć wpływ na kształtowanie szkolnego środowiska.

Część z nich już we wstępnym okresie adaptacji w nowej szkole postulowała pewne zmiany. Aby poczuć się bezpieczniej, uczniowie Ci proponują: wprowadzenie przy wejściu ochrony z profesjonalnej agencji, zainstalowanie kamer oraz wprowadzenie osobnych szafek dla każdego ucznia. Jednak zdecydowana część badanych nie zmieniłaby w szkole niczego, co pozwala wysnuć wniosek, że obecna sytuacja jest dla nich optymalna i czują się bezpiecznie. Podsumowując, podjęte działania przyniosły następujące efekty:

- uczniowie polubili swoją klasę i szkołę i chętnie do niej chodzą,

- mają poczucie przynależności do grupy ( klasowej, ale także do szerzej postrzeganej szkolnej, społeczności), są akceptowani przez kolegów z klasy, a także przez starszych kolegów - nawiązali nowe przyjaźnie,

- cenią swojego wychowawcę, ponieważ w trudnej sytuacji mogą liczyć na jego pomoc,

- mają dobry kontakt z pozostałymi nauczycielami,

- czują się bezpiecznie w szkole, po intensywnych działania integracyjnych (2 pierwsze miesiące nauki) w szkole czują się jak „u siebie”.

NA ZAKOŃCZENIE...
Praca nad właściwym funkcjonowaniem dziecka w grupie, bez względu na jego wiek, powinna być jednym z ważniejszych standardów pracy we współczesnej szkole. Dzięki naszym doświadczeniom udało się wypracować działania, które swobodnie mogą przejąć inne placówki oświatowe, aby ułatwić dzieciom i młodzieży proces adaptacji w nieznanym środowisku. Proponujemy sięgnąć po te już sprawdzone.
Szeroki wachlarz propozycji nadal pozostaje otwarty na innowacyjne pomysły czytelnika. Wprowadzenie w życie szkoły programów adaptacyjnych, wynikających z potrzeb środowiska szkolnego przyniosło zdecydowaną poprawę samopoczucia ucznia. Większość respondentów uważa, że szkoła wcześniejszego stopnia odpowiednio przygotowała ich do kontynuacji nauki, a także zmniejszyła stres związany ze stawianiem pierwszych kroków na nowym gruncie. Uczniowie czują, że każdy z nich jest ważny i może odnaleźć swoje miejsce w grupie. Wielu z nich podkreślało, że osoba nauczyciela stanowi dla nich autorytet, co nas bardzo cieszy i mobilizuje do dalszej pracy.

DOBRE POMYSŁY ( SPRAWDZONE DZIAŁANIA)



SZKOŁA PODSTAWOWA NR 2 W ŚWIĘTOCHŁOWICACH

1. KRÓTKI OPIS DZIAŁANIA
Jest to spotkanie z rodzicami na temat: ,,Rola rodziców w adaptacji dziecka do nowego etapu kształcenia”. Jego istotnym elementem jest przeprowadzenie go w pierwszym tygodniu nowego roku, ponieważ ma on na celu: uświadomienie rodzicom jak ważna jest ich pomoc w procesie adaptacyjnym dziecka do szkoły oraz pomoc rodziców w poznaniu dziecka przez wychowawcę.
FORMA REALIZACJI

Warsztatowe spotkanie z rodzicami uczniów klas I.


PROPONOWANE NARZĘDZIE

Scenariusz spotkania do zrealizowania przez wychowawców klas I w pierwszym tygodniu nowego roku szkolnego.


UZYSKANE EFEKTY PRZEZ REALIZATORÓW

Najważniejszym efektem było przede wszystkim przełamanie pierwszych lodów pomiędzy rodzicami a wychowawcą. Z wypowiedzi rodziców, którzy uczestniczyli w spotkaniu można sądzić , że ważne było dla nich przede wszystkim: rozwianie ich lęków i obaw związanych z pójściem dziecka do szkoły oraz możliwość podzielenia się swoimi oczekiwaniami przed przyszłym wychowawcą. Nauczyciel miał okazję omówić poszczególne obszary ze zwróceniem uwagi na konstruktywne sposoby wspierania swojego dziecka w procesie adaptacyjnym oraz odpowiedzieć na wszelkie pytania i wątpliwości rodziców.

Ze strony nauczyciela ważnym aspektem było stworzenie przez rodziców plakatu, na którym umieszczone zostały informacje pochodzące od rodziców na temat cech dziecka oraz rzeczy, które dziecko lubi najbardziej. Plakat ten dał nauczycielowi pewien obraz jego przyszłej, nowej klasy.

Taka forma spotkania z rodzicami staje się początkiem dobrej współpracy i dialogu między wychowawcą a rodzicami. Daje ona podłoże do wspólnego działania celem dobrego samopoczucia dziecka w szkole.


DOBRE RADY
Przekonanie rodziców przez nauczyciela, już na początku spotkania, o ważnej roli adaptacji dziecka do szkoły i zachęcenie rodziców do twórczej i solidnej pracy podczas tego spotkania. Ponieważ jest to pierwsze spotkanie wychowawcy z rodzicami ważne jest stworzenie miłej, integracyjnej atmosfery, która zaowocuje na kilka najbliższych lat.
SCENARIUSZ WARSZTATOWEGO SPOTKANIA Z RODZICAMI KLAS I

  1   2   3   4


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna