Abstrakty prof. Wojciech Kurpik co w istocie restaurujemy?



Pobieranie 183.58 Kb.
Strona5/5
Data07.05.2016
Rozmiar183.58 Kb.
1   2   3   4   5

Mgr Jolanta Korcz, Prof. Bogumiła J. Rouba, Dr Elżbieta Szmit-Naud

POTRZEBA KOMPLEKSOWEGO TRAKTOWANIA ZABYTKU I JEGO HISTORYCZNYCH NAWARSTWIEŃ - PROJEKT KONSERWATORSKI DLA TORUŃSKIEJ KATEDRY.
Toruńska bazylika katedralna śś Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty jest budowlą gotycką, w swym zasadniczym zrębie XV-wieczną, jedną z największych w Polsce. Na jej wystrój składa się obecnie szesnaście różnorodnych ołtarzy architektonicznych, zasadniczo XVII i XVIII-wiecznych, umieszczonych w ośmiu kaplicach świątyni i w przestrzeni jej halowej nawy. Wyposażenie uzupełniają boazerie i ławki w kaplicach w bezpośrednim otoczeniu ołtarzy oraz obrazy, epitafia i pojedyncze rzeźby. Gotycka architektura, stanowiąca tło tego bogatego wyposażenia, które w ciągu dziejów podlegało przemieszczeniom i adaptacjom, pokryta jest malarskimi dekoracjami, nawarstwionymi na przestrzeni epok, obecnie na znacznej powierzchni ukrytymi pod pobiałami.

Opieka nad tak bogatym zespołem zabytkowym, w swej różnorodności stanowiącym zarazem jedność, jest trudnym zadaniem. Świadomość konieczności spójnego traktowania wnętrza katedry towarzyszyła pochylającym się nad problematyką jej konserwacji już od lat 70 ubiegłego wieku. Niestety uwarunkowania nie sprzyjały stworzeniu kompleksowej, konkretnej wizji całości.

Podejmowane mogły być tylko prace jednostkowe, przy poszczególnych obiektach traktowanych w sposób wyizolowany. Efekty takiego postępowania, mimo wielkiego nakładu sił i kompetencji wykonawców groziły coraz wyraźniej utratą integralności zabytkowego wnętrza, które mogło stracić walor zbudowanego przez stulecia dzieła sztuki.

W ostatnich latach świadomość konieczności podjęcia zorganizowanych działań na rzecz stworzenia spójnego projektu służącego zachowaniu integralności wnętrza została ponownie wyartykułowana. Tym razem podjęto metodyczne działania badawcze zmierzające do stworzenia takiej wizji. Badania wyposażenia i dekoracji kaplic, ołtarzy przyfilarowych i malarstwa ściennego prowadził w latach 2002-2005 Zakład Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej UMK w Toruniu we współpracy z Miejskim Konserwatorem Zabytków i parafią katedralną. W ich efekcie powstał program i projekt prac konserwatorsko-restauratorskich, który w oparciu o wykonane wizualizacje, pozwolił stworzyć wizję wyznaczającą estetykę wnętrza po pracach. Naczelnym założeniem było wskazanie zakresu niezbędnych prac konserwatorskich utrwalających zabytkową substancję oraz niezbędnych prac restauratorskich porządkujących estetykę wnętrza, przy równoczesnym dążeniu do maksymalnego zachowania historycznych nawarstwień. Projekt jest więc próbą ochrony integralności katedry traktowanej jak ukształtowane na przestrzeni dziejów dzieło sztuki, w którym współczesne ingerencje należy dopuścić, ale tylko w zakresie, który nie zburzy wartości najważniejszych dla zabytku.



Prof. Józef Flik

PROFESOR LEONARD TORWIRT –

SZTUKA I NAUKA W KONSERWACJI ZABYTKÓW
Profesor Leonard Torwirt urodził się w Wilnie w 1912 roku. W 1945 w ramach repatriacji przyjeżdża wraz z grupą profesorów, wykładowców oraz studentów z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie do Torunia, gdzie współtworzy na nowo powstałym Uniwersytecie Mikołaja Kopernika Wydział Sztuk Pięknych z Katedrą Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa. Szczególną Jego zasługą było powstanie Katedry Technologii i Technik Malarskich, której był pierwszym kierownikiem. Katedra działała w ramach utworzonego w 1950 r. Studium Konserwatorstwa i Muzealnictwa, którego organizatorem i kierownikiem był prof. Jerzy Remer. W ramach Studium wprowadzono trzy odrębne specjalizacje: zabytkoznawstwo i konserwatorstwo, muzealnictwo oraz technologię i techniki malarskie powiązane z praktyczną konserwacją. Do głównych zadań tej Katedry należało kształcenie konserwatorów malarstwa sztalugowego, ściennego oraz rzeźby drewnianej polichromowanej.

Profesor Leonard Torwirt był wspaniałym technologiem malarstwa, konserwatorem dzieł sztuki oraz niedoścignionym kopistą. Ciągle wraz z zespołem poszukiwał nowych metod, środków i sposobów utrwalenia substancji zabytkowej nie tylko w malarstwie i rzeźbie, ale w konserwacji szkieł witrażowych. Jako wybitny znawca dawnych technologii i technik malarskich wykonywał szereg ekspertyz znanych obrazów między innymi portretu Cecylii Gallerani Leonarda da Vinci, najstarszego i najlepszego artystycznie portretu Mikołaja Kopernika z 1580 r z Torunia oraz Cudownego Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z Jasnej Góry. Analizy naukowe materiałów i budowy technicznej tych obrazów posłużyły mu do namalowania wielu kopii, które prezentowały najwyższy poziom techniczny i artystyczny.

W latach 1953-54 do programu nauczania wprowadził zagadnienie dokumentacji konserwatorskiej opartej na rzetelnych badaniach interdyscyplinarnych. Profesor działał w otoczeniu naukowców różnych specjalności, byli to historycy sztuki, chemicy, biolodzy i konserwatorzy, którzy preferowali tego typu badania. Wymienić tu trzeba przede wszystkim prof. Jerzego Remera, przedwojennego generalnego konserwatora zabytków, współtwórcę konserwatorstwa polskiego i toruńskiej szkoły konserwacji.

W badaniach zabytków, oprócz metod fizyko-chemicznych i biologicznych, zawsze równomierną rolę odgrywały u prof. L. Torwirta analizy styloznawcze, historyczne i artystyczne. Ta interdyscyplinarna metoda badawcza stała się wówczas specjalnością toruńskiego ośrodka konserwatorskiego. Studia nad dawnymi traktatami malarskimi oraz podręcznikami technologicznymi były bardzo przydatne profesorowi w nauczaniu studentów technologii i technik malarskich, które odgrywają dużą rolę w rozpoznaniu dzieł sztuki ich konserwacji i kopiowaniu.

Profesor Leonard Torwirt w pracy zawodowej jak mało kto umiejętnie łączył naukę i sztukę osiągając wspaniałe rezultaty w konserwacji zabytków w badaniach naukowych, malarstwie i scenografii teatralnej którą uprawiał w Wilnie i w Toruniu.

Między innymi dzięki niemu Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa w Toruniu znacznie rozwinął swój potencjał liczebny, intelektualny, aparaturowy oraz dydaktyczny. W Instytucie Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa studiują i doktoryzują się także kandydaci z zagranicy. W ramach Instytutu są prowadzone studia podyplomowe z muzealnictwa, konserwacji mebli oraz Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa Sztuki Sakralnej.



Aktualna współpraca Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa z Wydziałami Konserwacji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Warszawie oraz Instytutem Konserwatorskim działającym przy tych uczelniach, jak poprzednio, kiedy na czele szkół stali profesorowie: Leonard Torwirt, Józef Dutkiewicz i Bohdan Marconi, stanowi o sile i popularności w Europie i świecie polskiej szkoły konserwacji zabytków.
1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna