Adhd (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Program profilaktyki zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi Opracowanie: Anna Balik Anna Skalmierska Anna Żurad



Pobieranie 356.15 Kb.
Strona1/12
Data01.05.2016
Rozmiar356.15 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


ADHD
(Attention Deficit Hyperactivity Disorder)


Program profilaktyki zespołu nadpobudliwości psychoruchowej

z zaburzeniami koncentracji uwagi

Opracowanie:

Anna Balik

Anna Skalmierska

Anna Żurad


Motto:
"Tylko od nas dorosłych zależy, czy dziecko nadpobudliwe psychoruchowo będzie tylko trudniejszym dzieckiem, czy też dzieckiem o zaburzonym rozwoju".
Spis treści:

Wstęp: 6

I. ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ U DZIECI. 12

1.Terminologia stosowana w literaturze fachowej. 12

2.Co to jest nadpobudliwość psychoruchowa? 13

3. Objawy – podstawowa triada. 13

4. Częstotliwość występowania ADHD 15

5. Kiedy nie mówimy o ADHD – różnicowanie 15

6. Zaburzenia współwystępujące 15

7. Etiologia czyli przyczyny ADHD 16

8. Na co trzeba zwrócić uwagę podejrzewając u dziecka ADHD? 17

9. Diagnoza ADHD 17

10. Rokowania –przyszłość dzieci z ADHD 18

II. JAK ROZPOZNAĆ DZIECI NADPOBUDLIWE? 19

1. Funkcjonowanie dziecka w rodzinie, szkole i w kontaktach z rówieśnikami.


     19

2. Obraz dziecka z przejawami nadpobudliwości psychoruchowej 21

w opinii rodziców i nauczycieli. 21

3. Specyficzne trudności szkolne 22

III. UCZEŃ NADPOBUDLIWY PSYCHORUCHOWO – JAK MOŻE MU POMÓC NAUCZYCIEL? 25

1. Zasady w postępowaniu z dziećmi z zespołem ADHD 25

2. Jak pracować z dzieckiem z nadpobudliwym? 26

3. Jak sobie radzić z objawami, które dezorganizują funkcjonowanie dziecka nadpobudliwego? 30

4. Jak wspierać dziecko w kłopotach? 36

IV. WSPÓŁPRACA SZKOŁY Z RODZICAMI W ZAKRESIE WSPOMAGANIA ROZWOJU DZIECI NADPOBUDLIWYCH 39

1. Zasady, na których powinna opierać się współpraca 39

2. Problemy, z którymi borykają się nauczyciele i rodzice 39

3. Pedagogizacja rodziców 41

4. Jak rodzice mogą pomóc dziecku? 43

V. TERAPIA I LECZENIE DZIECI Z ADHD 46

1.Rodzaje udzielanej pomocy: 46

2. Co to jest EEG Biofeedback? 47

VI. PRZYKŁADOWE ZAJĘCIA DLA DZIECI Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ 48

1. Scenariusze zajęć socjoterapeutycznych dla dzieci. 48

2. Scenariusz zajęć dla dzieci i rodziców. 60

ZAŁĄCZNIKI: 69

BIBLIOGRAFIA: 72

WYKAZ WYBRANYCH PUBLIKACJI WZBOGACAJĄCYCH WIEDZĘ NA TEMAT DZIECI NADPOBUDLIWYCH: 73

STRONY INTERNETOWE: 74




Wstęp:

Dziecko nadpobudliwe psychoruchowo wychowywane w spokojnej, serdecznej atmosferze, w systemie konsekwentnych wymagań i stałej kontroli, przy pełnej współpracy rodziców, nauczycieli i specjalistów ma wszelkie szanse prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Umiejętne postępowanie z uczniem z ADHD, zwracanie należytej uwagi na jego specyficzne potrzeby edukacyjne otwiera przed nim szansę odnoszenia sukcesów szkolnych. Od nas dorosłych – rodziców, nauczycieli, specjalistów – zależeć będzie w dużej mierze przyszłość dzieci z tym wyjątkowo trudnym do zaakceptowania deficytem. Te niezwykle ważne przesłania stały się źródłem niniejszego programu.

„Program profilaktyki zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi” jest programem uzupełniającym do Programu Wychowawczego Szkoły. Zarówno rodzice jak i nauczyciele chcieliby, aby szkoła była dla wszystkich dzieci „oazą bezpieczeństwa i spokoju”. Rzeczywistość nie zawsze tak wygląda. Z obserwacji wynika, iż uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową sprawiają w szkole wiele problemów, są niesforni, trudni do opanowania i zdyscyplinowania, często zaburzają tok lekcji. W szkołach podstawowych można zauważyć zwiększającą się liczbę dzieci nadpobudliwych, wzrastają przejawy agresji fizycznej (pobicia, bójki, niszczenie cudzych rzeczy) oraz słownej (straszenie, przezywanie, wyśmiewanie, kłótnie). Opracowany program powstał zatem w związku z obserwowanym zjawiskiem narastania skali problemu.

Co roku zwiększa się liczba uczniów przejawiających cechy ADHD jak i nadpobudliwości. Do Zespołu Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych nr 7 w Krakowie aktualnie uczęszcza 17 uczniów Szkoły Podstawowej ze zdiagnozowanym ADHD, w gimnazjum jest ich 11. Liczba dzieci z zespołem nadpobudliwości jest jednak znacznie wyższa, ale trudna do określenia z racji tego, iż nie każde dziecko nadpobudliwe jest zdiagnozowane.

Autorki programu aktywnie uczestniczą we wszelkiego rodzaju konferencjach, warsztatach, wykładach i kursach dotyczących problematyki dzieci z ADHD. Zgromadzone ze spotkań liczne materiały postanowiły scalić tworząc kompensum podstawowej wiedzy o ADHD, niezbędnej dla wszystkich osób pracujących z dziećmi nadpobudliwymi. W pracy zamieściły również liczne spostrzeżenia i wnioski, których źródłem są własne doświadczenia.

Obowiązkiem każdego wychowawcy jest podejmowanie działań profilaktycznych niwelujących lub minimalizujących skutki nadpobudliwości. Działania takie w naszej szkole są podejmowane w trakcie realizowania programu nauczania i wychowania. Zaproponowany program jest próbą usystematyzowania wiedzy tych działań, w formie zaplanowanych i zróżnicowanych zajęć.

Autorki programu przewidziały przeprowadzenie pilotażowych spotkań dla uczniów nadpobudliwych psychoruchowo uczęszczających do Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 90 przy ZSOI nr 7. Scenariusze spotkań wiążą się z ujawnianiem przez uczniów swoich postaw, przekonań, odkrywania własnej osobowości. Znaczącym warunkiem jest stworzenie atmosfery wzajemnej życzliwości, poszanowania i tolerancji. W toku spotkań promowane są pozytywne postawy społeczne, korygowane nieprawidłowe zachowania, stwarzana atmosfera zaufania i bezpieczeństwa oraz rozwijane poczucie wartości i odpowiedzialność za własne decyzje. Proponowane ćwiczenia są wykorzystywane systematycznie przez nas w trakcie zajęć dydaktyczno- wychowawczych, zajęć reedukacyjnych oraz zajęć rewalidacyjnych. Planujemy stworzyć grupę terapeutyczną, obejmującą dzieci z ADHD, z nadpobudliwością z klas I-VI Szkoły Podstawowej. Będziemy organizować spotkania 1-2 w tygodniu, które będą służyć realizacji całego niniejszego programu. Jednocześnie pragniemy podjąć się organizacji warsztatów dla rodziców i nauczycieli.

W myśl, iż „szkoła powinna być drogowskazem dla rodziców dziecka z ADHD” powstał również cykl spotkań dla rodziców. My, pedagodzy, biorąc pod uwagę liczne porażki wychowawcze rodziców, narastające w nich poczucie wstydu i bezradności powinniśmy wskazać rodzicom skuteczne metody i wskazówki do pracy z dziećmi. W rodzicach powinniśmy mieć sprzymierzeńców, dlatego też część spotkań opracowano specjalnie dla nich.


Osoby prowadzące zajęcia – autorki programu we współpracy z:

  • wychowawcami klas

  • pedagogami

  • psychologiem szkolnym

Cele edukacyjne i terapeutyczno – wychowawcze programu.
Głównym celem programu jest profilaktyka, niwelowanie i minimalizowanie skutków nadpobudliwości psychoruchowej z deficytami koncentracji uwagi.

Cel ten zostanie osiągnięty poprzez realizację celów pośrednich. Są nimi:



  1. Kształtowanie u uczniów umiejętności:

    • koncentracji uwagi

    • kontrolowania impulsywności

    • radzenia sobie z nadruchliwością

    • konstruktywnej analizy zachowań.

    • skutecznego porozumiewania się,

    • współdziałania,

    • pokojowego rozwiązywania problemów, konfliktów,

    • poznawania i rozumienia siebie,

    • nazywania i wyrażania uczuć,

    • prezentowania własnych poglądów,

    • tolerancji ,

    • adekwatnego reagowania na bodziec,

    • wyrażania emocji przez różne rodzaje ekspresji: muzykę, plastykę, ruch ,

    • łagodzenia wewnętrznych napięć,

    • opanowywania i przezwyciężania złości, agresji,




  1. Kształtowanie u rodziców umiejętności:

    • rozpoznawania potrzeb emocjonalnych dziecka,

    • wyrażania emocji przez różne formy ekspresji,

    • relaksacji,

    • rozwiązywania sytuacji konfliktowych,

    • konstruktywnej rozmowy,

    • zaplanowanego i konsekwentnego oddziaływania wychowawczego,

    • współdziałania w rodzinie w zakresie wychowania,

    • współdziałania ze szkołą.

W trakcie realizacji programu uczniowie będą rozwijać umiejętności:



  • koncentracji uwagi,

  • kontrolowania własnej impulsywności i nadruchliwości,

  • radzenia sobie w sytuacjach trudnych,

  • panowania nad swoimi emocjami,

  • reagowania w sposób adekwatny do siły bodźca,

  • swobodnego, spontanicznego wypowiadania się,

  • uważnego słuchania wypowiedzi innych osób,

  • cichego czytania ze zrozumieniem,

  • głośnego czytania,

  • pisania swobodnych tekstów,

  • umiejętności plastyczne, muzyczne, manualne

Procedury osiągania celów.
Przy realizacji treści zawartych w programie profilaktycznym zalecane są metody pracy aktywizujące uczniów i rodziców. Są nimi:

  • metoda problemowa,

  • praktycznego działania,

  • gry dramowe,

  • techniki relaksacyjne

  • pedagogika zabawy

  • metoda realizacji zadań wytwórczych,

  • burza mózgów,

Niewątpliwie konieczne będzie także korzystanie z metod tradycyjnych, takich jak pogadanka, pokaz, dyskusja, rozmowa, praca z tekstem. Wskazane jest zachęcanie uczniów i rodziców do twórczego i krytycznego myślenia.
W trakcie realizacji programu wykorzystywane będą następujące formy pracy:

  • indywidualna,

  • grupowa,

  • zbiorowa,

  • binarna (praca w parach np. rodzic – dziecko)



Oprzyrządowanie programu

Realizując program profilaktyczny zaleca się wykorzystywanie różnorodnych środków dydaktycznych i materiałów pomocniczych. Nie można zapomnieć też o bogatej literaturze związanej z proponowaną tematyką. Dzięki metodom i środkom dydaktycznym zajęcia będą dla ucznia i rodzica atrakcyjne, co zwiększy jego zaangażowanie. Zachęcamy do wykorzystania podczas zajęć takich pomocy jak :




  • ilustracje,

  • historyjki obrazkowe,

  • nagrania muzyczne,

  • różnorodne materiały plastyczne,

  • plansze,

  • bajki terapeutyczne,

  • przygotowany kącik relaksacyjny wyposażony w materace,

  • teksty wykorzystywane w czasie relaksacji,

  • opowiadania terapeutyczne,

  • mandale,

  • ankieta,

  • testy oceny zachowań w różnych sytuacjach życiowych,

  • testy dla rodziców,

  • quizy

  • zagadki, rebusy

  • teksty literackie,

  • foliogramy,

  • pudełko terapeutyczne.

Autorki programu zamierzają prowadzić systematyczną obserwację osiągnięć uczniów, przewidują liczne kontakty z wychowawcami, pedagogiem i psychologiem, a nade wszystko z rodzicami. Najlepszym efektem pracy okażą się widoczne zmiany w zachowaniu uczniów, a także pozytywne informacje zwrotne od osób pracujących i przebywających z dziećmi uczęszczającymi na proponowane zajęcia.




  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna