Agenda 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego



Pobieranie 246.7 Kb.
Strona1/6
Data10.05.2016
Rozmiar246.7 Kb.
  1   2   3   4   5   6

Agenda 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego


Seria Bałtyk 21 Nr 1/98:
Agenda 21 dla regionu Morza Bałtyckiego
– “Bałtyk 21”

Przyjęta na 7. Sesji Ministerialnej Rady Państw Morza Bałtyckiego

w Nyborgu, 22-23 czerwca 1998 roku



Przedmowa
O opracowaniu Agendy 21 dla regionu Morza Bałtyckiego, której celem jest zrównoważony rozwój, zadecydowali szefowie rządów państw regionu i ministrowie spraw zagranicznych na spotkaniu w ramach Rady Państw Morza Bałtyckiego (RPMB) oraz Unia Europejska. Dlatego też “Bałtyk 21” obejmuje wszystkie kraje Nordyckie i inne kraje położone wokół Morza Bałtyckiego. Jeśli chodzi o Federację Rosyjską “Bałtyk 21” obejmuje tylko jej część północno-zachodnią. Unia Europejska również bierze udział w opracowaniu “Bałtyku 21”.
“Bałtyk 21” oficjalnie rozpoczęli ministrowie środowiska w październiku 1996 roku w Saltsjöbaden, a Deklaracja z Saltsjöbaden zawiera zasady powołania do życia i procesu “Bałtyk 21”. Ministrowie odpowiedzialni za planowanie przestrzenne w regionie Morza Bałtyckiego na spotkaniu odbywającym się bezpośrednio po spotkaniu ministrów środowiska, rownież zadecydowali o skoncentrowaniu prac na zrównoważonego rozwoju, a zwłaszcza integracji odnośnych działań z procesem “Bałtyk 21”.
“Bałtyk 21” to proces demokratyczny, otwarty i przejrzysty. Kieruje nim Grupa Wyższych Urzędników (SOG), której członkami są przedstawiciele rządów RPMB i Komisji Europejskiej, organizacji pozarządowych, organizacji międzyrządowych takich jak HELCOM, VASAB, Międzynarodowa Komisja Rybołówstwa Morza Bałtyckiego, Nordycka Rada Ministrów oraz międzynarodowych banków rozwoju (Bank Światowy, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Europejski Bank Inwestycyjny, Nordycki Bank Inwestycyjny oraz Nordycka Korporacja Finansowania SSSSSrodowiska). Wszystkie dokumenty procesu “Bałtyk 21”: dokumenty referencyjne, raporty ze spotkań SOG, raporty z warsztatów, projekty tekstów są opublikowane pod adresem internetowym Baltic 21 (http://www.ee/baltic21).
Spis treści
0. Streszczenie Programu Działań “Bałtyku 21”

1. Wstęp


2. Podstawowe zasady “Bałtyku 21”

3. Obecne działania

4. Definicje i cele

5. Luki i przeszkody

6. Scenariusze i wizje

7. Implikacje dotyczące polityk

8. Program działań

9. Finansowanie

10. Wdrażanie “Bałtyku 21” i jego Programu działań


0. Streszczenie Programu Działań “Bałtyku 21”

0.1 Głównym rezultatem “Bałtyku 21” jest Program działań, składający się z 30 różnych działań przyczyniających się do zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego (RMB). Oparty jest on na wybranych propozycjach z siedmiu sektorów (patrz poniżej), na których koncentruje się “Bałtyk 21” i “Wizje i Strategie Wokół Morza Bałtyckiego 2010” (VASAB 2010). Program jest podzielony na trzy części: wspólne działania dotyczące zagadnień związanych z kilkoma sektorami, wybrane Działania Sektorowe obejmujące zagadnienia specyficzne dla sektora, działania planowania przestrzennego dotyczące zagadnień planowania przestrzennego.


0.2 Wspólne działania:

  • Zwiększona produkcja i użytkowanie bioenergii i innych energii odnawialnych.

  • Regionalne fora i sieci zajmujące się zrównoważonym rozwojem.

  • Utworzenie obszarów pokazowych i projektów pilotowych w celu praktycznego zaprezentowania zrównoważonego rozwoju.

  • Współpraca miast i zagadnienia zrównoważonego rozwoju w miastach i gminach.

  • Publiczne zamówienia w odniesieniu do technologii dla zrównoważonego rozwoju.

  • Informacja dla zrównoważonego rozwoju.

  • Zwiększona świadomość konsumentów w odniesieniu do zagadnień zrównoważonego rozwoju.

0.3 Działania sektorowe:


0.3.1 Sektor rolnictwa

  • Edukacja i szkolenie

  • Rozwój “Wirtualnego Instytutu Badawczego” dla zrównoważonego rolnictwa w oparciu o istniejący już NOVABOVA w regionie Morza Bałtyckiego

  • Opracowanie i wdrożenie agrośrodowiskowego prawa i polityki

0.3.1 Sektor energii



  • Wzmocnienie współpracy między organami władzy

  • Zwiększenie energii odnawialnych i promocja zwiększonej wydajności energetycznej i oszczędności energii.

  • Współpraca w zakresie badań i rozwoju.

0.3.3 Sektor rybołówstwa



  • Opracowanie długookresowych strategii dla głównych zasobów rybnych: dorsza, łososia, śledzia, szprota.

  • Odnowienie siedlisk ważnych dla ryb i rybołówstwa w wodach śródlądowych.

  • Osiągnięcie zrównoważonej akwakultury.

0.3.4 Sektor leśnictwa



  • Promocja zrównoważonej gospodarki leśnej i wydajności w leśnictwie prywatnym w regionie Morza Bałtyckiego poprzez: istniejące struktury organizacyjne lub sieci właścicieli lasów i dzierżawców lasów; wymiana informacji o działalności służb doradczych między organizacjami i organami władzy, które doradzają właścicielom i zarządom lasów.

  • Analiza luk w chronionych obszarach leśnych.

  • Promocja wykorzystania drewna i produktów na bazie drewna, jako naturalnego zasobu i materiału przyjaznego dla środowiska i zmiana modeli konsumpcji na bardziej zrównoważone.

0.3.5 Sektor przemysłu



  • Poprawa ram dla działalności biznesu poprzez rozwój bodźców ekonomicznych poprawiających zarządzanie środowiskiem w przemyśle; harmonizacja przepisów prawnych odnoszących się do przemysłu dotyczących pomocy państwa konkurencyjności, polityki handlowej i ekologicznej (w tym środowisko pracy i bezpieczeństwo i higiena pracy) bez uszczerbku dla istniejących międzynarodowych norm ekologicznych; wdrożenie międzynarodowych konwencji i porozumień związanych z trwałym rozwojem w regionie Morza Bałtyckiego.

  • Wdrożenie ekoefektywności w przemyśle; opracowanie narzędzi ekoefektywności dla różnych sektorów przemysłowych; wdrożenie Systemu Zarządzania Środowiskowego (EMS) z uwzględnieniem specjalnych warunków dla małych i średnich przedsiębiorstw; uwzględnienie czynników ekologicznych we wszystkich działaniach i sprawozdawczości, szczególnie zachęcanie do dobrowolnych inicjatyw w odniesieniu do sprawozdawczości finansowej przedsiębiorstw; promocja projektów pilotowych zmierzających do zrównoważonego rozwoju.

  • Rozszerzona i udoskonalona współpraca w zakresie badań i rozwoju, transferu wiedzy i technologii w regionie Morza Bałtyckiego.

0.3.6 Sektor turystyki



  • Wdrożenie przepisów dotyczących zrównoważonego rozwoju i turystyki, na przykład kodeksów wybrzeży i zaleceń HELCOM, planowania przestrzennego i użytkowania ziemi.

  • System Zarządzania Środowiskowego powinien być dalej przedstawiany przemysłowi turystycznemu i powinny zostać opracowane metody monitoringu.

0.3.7 Sektor transportu



  • Realizacja projektu w zakresie opracowania wytycznych, kryteriów i zaleceń dla inwestycji infrastrukturalnych związanych ze zrównoważonym systemem turystyki.

  • Nawiązanie i intensyfikacja współpracy między rządami w odniesieniu do przedsięwzięć rozwijających efektywniejszy transport towarów, a zwłaszcza poprawa połączeń kolejowych i wodnych.

  • Opracowanie regionalnych strategii wspierających zrównoważony transport morski.

0.4 Działania w zakresie planowania przestrzennego



  • Wdrożenie Deklaracji Sztokholmskiej w sprawie polityki zrównoważonego rozwoju przestrzennego.

  • Dalszy rozwój Zintegrowanego Zagospodarowania Stref Wybrzeży.

  • Włączenie “Bałtyk 21” w europejskie dokumenty planowania przestrzennego.



1. Wstęp
1.1 Koncepcja zrównoważonego rozwoju jest sposobem pogodzenia dwóch różnych i czasami sprzecznych celów: “rozwój – postęp – wzrost” i “stabilność – bezpieczeństwo – środowisko”. Komisja Brundtland podeszła do tego dylematu poprzez zdefiniowanie po raz pierwszy celu zrównoważonego rozwoju w sposób następujący: “zrównoważony rozwój jest to rozwój, który zaspokaja potrzeby obecnego pokolenia bez uszczerbku dla możliwości zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń”. W tym kontekście wskazano szereg dziedzin o szczególnym znaczeniu oraz podkreślono zintegrowany i holistyczny charakter zrównoważonego rozwoju jako warunek konieczny. Równie ważne jak czyste środowisko jest rozwiązanie problemów ubóstwa, zdrowia, wzrostu ekonomicznego i sprawiedliwości. Opierając się na tej zasadzie, Deklaracja z Rio i globalna Agenda 21, przyjęte w 1992 roku na Konferencji Narodów Zjednoczonych “Środowisko i Rozwój”, UNCED, nakreśliły kompleksowy plan działań dla globalnej transformacji do trwałego rozwoju. Globalna Agenda 21 raczej wskazuje kierunki niż konkretne działania, więc w późniejszym okresie powstało szereg inicjatyw w celu przełożenia jej intencji i perspektyw na konkretne polityki i działania. “Bałtyk 21” jest jedną z takich inicjatyw.
1.2 Globalne problemy ekologiczne stały się przedmiotem wielu międzynarodowych konwencji o najwyższym znaczeniu, również dla tego regionu. Rozwój społeczny i ekonomiczny, zagadnienia handlu etc., są również przedmiotem kilku międzynarodowych porozumień. W Unii Europejskiej znaczenie zmiany w kierunku zrównoważonego rozwoju zostało uznane w 5. programie “W kierunku zrównoważonego rozwoju”, Układzie Amsterdamskim i Agendzie 2000. Inne ważne inicjatywy podejmowały także OECD, Nordycka Rada Ministrów i Europejska Komisja Gospodarcza (EKG).
1.3 Chociaż podjęto już pewne kroki, region Morza Bałtyckiego nie jest jeszcze na drodze do zrównoważonego rozwoju. Jednakże, region nasz ma unikalne połączenie korzystnych zasobów naturalnych i ludzkich oraz bogate wspólne dziedzictwo kulturalne i historię, a biorąc pod uwagę wielki potencjał rozwoju społecznego i ekonomicznego, region Morza Bałtyckiego jest wyposażony lepiej niż wiele innych by wejść na drogę zrównoważonego rozwoju. Dlatego też perspektywy dla 80 milionów jego mieszkańców są świetne. Wysoce uprzemysłowiony, region ten odznacza się szeroko zróżnicowanymi warunkami ekonomicznymi i społecznymi – zagadnienia te są teraz przedmiotem zainteresowania w nowej historycznej epoce postępu i współpracy. Warunki środowiska w regionie są zróżnicowane i obejmują szereg stref ekologicznych. W północnej części krajobraz zdominowały lasy, a w części południowej dominują tereny rolnicze. Jednym z najważniejszych i zagrożonym, zasobem środowiska jest Morze Bałtyckie. Jest to bardzo wrażliwy ekosystem, a w ciągu ostatnich czterdziestu lat musiał znosić nadmierne ilości zanieczyszczeń pochodzących z wody i powietrza.
1.4 O opracowaniu Agendy 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego, której celem jest zrównoważony rozwój, zadecydowali szefowie rządów państw regionu na spotkaniu w Visby w maju 1996 roku oraz ministrowie spraw zagranicznych na spotkaniu w ramach Rady Państw Morza Bałtyckiego (RPMB) w czerwcu tego samego roku. Z tego powodu “Bałtyk 21” obejmuje Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Litwę, Łotwę, Niemcy, Norwegię, Polskę, Rosję i Szwecję. Z Federacji Rosyjskiej uczestniczy tylko jej północnozachodnia część. Komisja Europejska jest również uczestnikiem opracowania “Bałtyku 21”.
1.5 “Bałtyk 21” oficjalnie rozpoczęli Ministrowie Środowiska w październiku 1996 roku w Saltsjöbaden, a Deklaracja z Saltsjöbaden zawiera zasady opracowania i wdrażania procesu “Bałtyk 21”. Ministrowie odpowiedzialni za planowanie przestrzenne w regionie Morza Bałtyckiego na spotkaniu odbywającym się bezpośrednio po spotkaniu ministrów środowiska, zadecydowali skoncentrować swe prace na zrównoważonym rozwoju, a zwłaszcza zintegrować odpowiednie działania z procesem “Bałtyk 21”. Zgodnie z mandatem wynikającym ze szczytu w Visby i RPMB w Kalmar, ministrowie środowiska powinni zapoczątkować proces i koordynować go z innymi ministrami i zaangażowanymi sektorami, ale za opracowanie regionalnej Agendy 21 odpowiedzialne są wszystkie sektory i wszyscy Ministrowie.
1.6 “Bałtyk 21” kładzie nacisk na aspekty ekologiczne obejmując zdrowie i planowanie przestrzenne i koncentruje się na długoterminowych aspektach i regionalnej współpracy, to znaczy na pytaniu: “Jak współpraca regionalna może przyczynić się do zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego?” “Bałtyk 21” jest wielkim krokiem w kierunku trwałego rozwoju i jednocześnie uznaje potrzebę dalszego opracowania wymiaru społecznego, kulturalnego i ekonomicznego. “Bałtyk 21” uzupełnia inicjatywy międzynarodowe, krajowe i lokalne oraz prace prowadzone w ramach na przykład Komisji Helsińskiej (HELCOM), Wizji i Strategii wokół Regionu Morza Bałtyckiego 2010 (VASAB 2010). Uwzględnia także wymiar Unii Europejskiej.
1.7 Od samego początku “Bałtyk 21” zorganizowano jako proces demokratyczny, otwarty i przejrzysty. Steruje nim Grupa Wyższych Urzędników (SOG), której członkami są przedstawiciele rządów RPMB, Komisji Europejskiej, HELCOM, VASAB, Międzynarodowej Komisji Rybołówstwa Morza Bałtyckiego (IBSFC), Nordyckiej Rady Ministrów (NCM), Komisji Turystycznej Morza Bałtyckiego (BTC), Centrum Zasobów Naturalnych i Badań Ekologicznych, Koalicji Czystego Bałtyku (CCB), Europejskiej Komisji Gospodarczej (EKG), Europejskiej Unii Ochrony Wybrzeży (EUCC), Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC), Międzynarodowej Sieci na rzecz Zagospodarowania Środowiska (INEM), Bałtyckiej Grupy Roboczej dla Rybaków Bałtyckich , WWF International – Program Bałtycki, Związku Miast Bałtyckich (UBC), Rady Światowego Biznesu na rzecz Ekorozwoju (WBCSD) i międzynarodowych instytucji finansowych: Banku Światowego (IBRD), Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD), Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EIB), Nordyckiego Banku Inwestycyjnego (NIB) i Nordyckiej Korporacji Finansowania Środowiska (Nefco). W celu zwiększenia udziału na poziomie lokalnym, regionalne organizacje pozarządowe zorganizowały szereg publicznych seminariów na wiosnę 1998 roku. Wszystkie dokumenty procesu “Bałtyk 21”: dokumenty referencyjne, raporty ze spotkań SOG, raporty z warsztatów są opublikowane pod adresem internetowym Baltic 21 (http://www.ee/baltic21).
1.8 Prace w ramach “Bałtyku 21” koncentrują się na siedmiu sektorach o kluczowym znaczeniu ekonomicznym i ekologicznym dla regionu. Dla każdego sektora opracowano cele i scenariusze zrównoważonego rozwoju oraz sektorowe programy działań obejmujące harmonogramy, uczestników i finansowanie. Odpowiedzialność za prace sektorowe jest rozłożona pomiędzy członków SOG. Siedem sektorów i przewodniczące strony to: rolnictwo (HELCOM i Szwecja), energetyka (Dania i Estonia), rybołówstwo (IBSFC), leśnictwo (Finlandia i Litwa), przemysł (Rosja i Szwecja), turystyka (Estonia, Finlandia i BTC) i transport (Niemcy i Łotwa). Dodatkowo, opracowano przekrojowy raport dotyczący planowania przestrzennego, zgodnie z postanowieniami Deklaracji Sztokholmskiej w sprawie polityki zrównoważonego ekozwoju przestrzennego przyjętej w dniu 22 października 1996 roku przez ministrów odpowiedzialnych za planowanie przestrzenne. W prace w ramach inicjatywy “Bałtyk 21” zaangażowane były setki ludzi w całym regionie. “Agenda 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego” jest zintegrowanym i kompleksowym dokumentem, zbudowanym na podstawie raportów przygotowanych przez powyższe sektory, VASAB, międzynarodowe instytucje finansowe, UBC, Bałtyckie Forum Lokalnej Agendy 21 (BLA21F) i CCB.
1.9 Dokument niniejszy zostaje przedstawiony w wyniku realizacji mandatu przyznanego w Deklaracji z Saltsjöbaden i stanowi wspólne stanowisko dotyczące sposobu w jaki kraje regionu Morza Bałtyckiego zaczną rozwiązywać problemy stawiane przez przejście do regionalnego zrównoważonego rozwoju. Agenda 21 dla regionu Morza Bałtyckiego jest cennym wkładem w bezpieczeństwo i stabilność tego regionu.


  1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna