Agresja wśród dzieci Czym jest agresja i przemoc?



Pobieranie 22.2 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar22.2 Kb.
Agresja wśród dzieci

1. Czym jest agresja i przemoc?

Agresja to wszelkie działanie ( fizyczne lub słowne), którego celem jest wyrządzenie krzywdy fizycznej lub psychicznej – rzeczywistej lub symbolicznej – jakiejś osobie lub czemuś, co ja zastępuje, a także samemu sobie. Uczniowie zachowują się agresywnie również wtedy, gdy niszczą swoje lub cudze rzeczy. O agresji można mówić wtedy, gdy obie strony mają podobną siłę fizyczną i psychiczną, a zaatakowany uczeń potrafi bronić swoich praw. Przemoc ma miejsce wówczas, gdy uczeń atakujący jest silniejszy fizycznie lub psychicznie. Cechą charakterystyczną jest, zatem nierównowaga sił. W przypadku przemocy tworzą się dwie role: ofiary i sprawcy.

Agresywne zachowania uczniów służą m. in.: odreagowaniu złości, wyżyciu się, osiągnięciu jakiegoś celu, zwróceniu na siebie uwagi, zaspokojeniu potrzeb, rozładowaniu lęków i napięć, demonstracji siły, maskowaniu lęku i słabości, zdobyciu akceptacji grupy, odpowiedzi na agresję (”przemoc rodzi przemoc”).



2. Przyczyny zachowań agresywnych u dzieci

Na to, aby dziecko stało się sprawcą przemocy mają wpływ określone warunki jego rozwoju i sposoby wychowania go. Nie istnieje jedna konkretna przyczyna. To zwykle zespół różnych czynników decyduje o tym, że niektórzy uczniowie stosują wobec innych przemoc. Zastanawiając się na przyczynami agresji i przemocy należy wziąć pod uwagę: dom rodzinny dziecka, szkolę, wpływ grupy rówieśniczej i mediów.

Przyczynami zachowań agresywnych u dzieci są m. in.:


  • agresja i przemoc w rodzinie,

  • chaos w rodzinie,

  • negatywny lub chłodny stosunek rodziców do dziecka,

  • brak wyznaczonych granic, których dziecku nie wolno przekraczać w zachowaniu wobec rodziców, rodzeństwa, rówieśników,

  • mało rozwinięta samokontrola swoich emocji,

  • ustabilizowane wzory zachowań agresywnych i stosowania przemocy,

  • używanie alkoholu i narkotyków,

  • nuda,

  • przekazywana w telewizji przemoc.

3. Odmiany agresji.

Najczęściej występującymi odmianami agresji są:



  • agresja instrumentalna

  • agresja naśladowcza

  • agresja frustracyjna

Agresja instrumentalna – stanowi wyuczony przez dziecko sposób osiągania różnych korzyści poprzez zachowanie agresywne.

Należy dziecku stworzyć możliwość osiągania celów sposobami nieagresywnymi, poprzez takie organizowanie sytuacji społecznych ucznia, aby przejawy agresji nigdy nie przynosiły mu oczekiwanych rezultatów, natomiast, aby każda próba innego sposobu osiągania celu zawsze kończyła się powodzeniem.



Agresja naśladowcza - jest wynikiem odwzorowania ( naśladowania) obserwowanych przez dziecko zachowań agresywnych.

Terapia polega na deprecjonowaniu w oczach dziecka agresywnych bohaterów, z którymi się identyfikuje oraz na starannym dobieraniu i podsuwaniu wzorów osobowych, do których mogłoby się upodobnić.



Agresja frustracyjnajest to stan frustracji, który z reguły wywołuje silny wzrost napięcia psychicznego ( gniew, złość, wściekłość).

Terapia polega na: odkrywaniu i usunięciu przyczyn frustracji, stworzeniu dziecku odpowiednich warunków do nauczenia się satysfakcjonujących sposobów zaspakajania swoich potrzeb, a także systematyczne podnoszenie odporności ucznia na działanie czynników frustracyjnych

4.Formy przemocy.

Przemoc ma różne formy i w oddziaływaniach wychowawczych musimy je wszystkie wziąć pod uwagę a przede wszystkim uświadomić je dzieciom. Przemoc nie musi przybierać formy fizycznego znęcania się, może również przybrać pośrednią formę polegającą na poniżaniu, zmuszaniu do ustępstw, grożeniu czy straszeniu.

a)formy przemocy fizycznej :
bicie, podcinanie, wymuszanie pieniędzy, zamykanie, niszczenie własności, kopanie, plucie.
b) formy przemocy słownej:
przezywanie, wyśmiewanie, grożenie, ośmieszanie, plotkowanie, szantaż, obrażanie.

c) formy przemocy bez użycia słów i kontaktu fizycznego:


wrogie gesty, miny, izolowanie, manipulowanie związkami.

5. Cechy charakterystyczne dzieci agresywnych ( agresorów)

Typowych agresorów charakteryzuje stosowanie przemocy wobec rówieśników. Mają stosunkowo małą samokontrolę i tendencję do zachowań agresywnych wtedy, gdy przeżywają strach lub stres. Stosują agresję i przemoc, gdy cierpią z powodów osobistych, rodzinnych
i społecznych. Łatwo wpadają we frustrację, są impulsywni mają stałe wzorce do zachowań agresywnych i stosowania przemocy. W powszechnej opinii psychologów i psychiatrów, osoby o agresywnym zachowaniu są w rzeczywistości niespokojne i niepewne siebie. Agresorzy wykazują dużą aktywność i energię, chcą panować nad otoczeniem podporządkowując sobie innych i czerpią z tego satysfakcję. Wychowują się w rodzinach
z licznymi problemami (alkoholizm, przestępstwa, przemoc, rozwody, itp.), gdzie dorośli stosują podwójne wzorce zachowań (np. co innego mówią, a co innego robią) i znajdują się
w trudnych warunkach materialnych. To wszystko może wywoływać w nich wrogość wobec otoczenia. Agresorzy czerpią korzyści materialne i psychiczne ze swojej przemocy.

Dzieci agresywne:


  • dokuczają, wyśmiewają, ośmieszają, przezywają, robią sobie żarty - bijąc popychając, kopiąc - swoją agresję kierują głównie do słabszych, bezbronnych,

  • mają potrzebę dominacji wobec innych, chcą ich podporządkować sobie, używając groźby i siły, bronią własnych praw, lekceważąc prawa innych,

  • łatwo popadają w gniew, są impulsywni, sfrustrowani,

  • nie umieją poradzić sobie z trudnościami i przeciwnościami, trudno jest im stosować się do ogólnie przyjętych reguł,

  • generalnie są nastawieni “na nie”, przyjmują postawy wrogie,

  • są zadowoleni z własnych zachowań, bez poczucia wstydu i winy,

  • mają łatwy kontakt z otoczeniem, umieją się wybronić w trudnej sytuacji, mają na wszystko odpowiedź,

  • są biegłe w udawaniu,

  • dość wcześnie prezentują zachowanie antyspołeczne tj. kradzież, wandalizm, picie alkoholu.

6. Cechy charakterystyczne ofiary agresji.

Ofiarami agresji są najczęściej dzieci z niską samooceną, niepewne, ostrożne, wrażliwe, które:



  • przezywane, wyśmiewane, ośmieszane, poniżane, zmuszane do posłuszeństwa, obwiniane, nie są akceptowane przez innych, wstydzą się, że są sprowadzane do roli ofiary, są z tego powodu nieszczęśliwe i załamane,

  • w desperacki sposób próbują zdobyć akceptację agresorów (np. kradną dla nich),

  • strach, zamknięcie w sobie i negatywne wyobrażenie o sobie powoduje, że nie są zdolne do wyrażania swoich uczuć i dobrej komunikacji z otoczeniem,

  • są wyizolowane, samotne,

  • mają nieoczekiwane zmiany nastroju - irytacje i nagłe wybuchy,

  • mają trudności w wypowiadaniu się,

  • mogą same używać przemocy wobec słabszych od siebie,

  • nagle nie lubią szkoły i unikają chodzenia do niej,

  • spóźniają się do szkoły, w szkole trzymają się blisko nauczycieli lub innych dorosłych,

  • tracą zainteresowanie nauką i mają z nią kłopoty,

  • mają trudności z zabraniem głosu w klasie, sprawiają wrażenie niespokojnych
    i niepewnych siebie,

  • często skarżą się na bóle głowy, brzucha (zwłaszcza rano), nie maja apetytu,

  • mają siniaki, rany, zadrapania, okaleczenia, podarte ubrania, zniszczone rzeczy osobiste, czego nie można wyjaśnić w racjonalny sposób, a co oznacza, że powstały
    w wyniku fizycznych na nie napadów.

7. Jak zapobiegać agresji?

Agresja, przemoc dzieci jest wynikiem nieszczęśliwych splotów pewnych okoliczności życiowych, oziębłości emocjonalnej wyniesionej z domu rodzinnego, w którym nikt nie pokazał, co znaczy obdarzyć uczuciem. Starajmy się szukać przyczyn agresywnych zachowań uczniów, Uważnie obserwujmy życie klasy. Im szybciej rozpoznamy przemoc tym łatwiej będzie ją powstrzymać. Rola wychowawcy polegać musi na budowaniu pozytywnej atmosfery, dawaniu możliwości odreagowywania emocjonalnego, wskazywaniu sukcesów nie wynikających z bycia lepszym od innych. Uczyć należy dzieci współdziałania, negocjowania, rozwiązywania konfliktów.

Zapobiegamy agresji m. in. poprzez:

 aktywną współpracę w rozwiązywaniu problemów wychowawczych ucznia na linii szkoła – dom,

 działania profilaktyczne dostosowane do potrzeb szkoły,

 zajęcia pozalekcyjne kompensujące deficyt poznawczy, emocjonalny i wychowawczy,

 pomoc materialną w ramach posiadanych środków finansowych oraz współpracę z organizacjami pomocowymi działającymi na terenie gminy,

 zajęcia integracyjne zespołu klasowego.



PAMIĘTAJMY

CZYM DZIECKO ŻYJE, TEGO SIĘ NAUCZY

Jeśli dziecko żyje w atmosferze krytyki uczy się potępiać.

Jeśli dziecko doświadcza wrogości, uczy się walczyć.

Jeśli dziecko znosi kpiny, uczy się nieśmiałości.

Jeśli dziecko jest zawstydzane, uczy się poczucia winy.

Jeśli dziecko żyje w atmosferze tolerancji, uczy się być cierpliwym.

Jeśli dziecko żyje w atmosferze zachęty, uczy się ufności.

Jeśli dziecko jest akceptowane i chwalone, uczy się doceniać innych.

Jeśli dziecko żyje w atmosferze uczciwości, uczy się sprawiedliwości.

Jeśli dziecko żyje w poczucie bezpieczeństwa, uczy się ufności.

Jeśli dziecko żyje w atmosferze aprobaty, uczy się lubić siebie.

Jeśli dziecko żyje w atmosferze akceptacji i przyjaźni uczy się tego,

jak odnaleźć miłość w świecie.


Bibliografia

1. Frączek, I. Pufal-Struzik, Agresja wśród dzieci i młodzieży, Kielce 1996

2. W. Szewczuk, Słownik psychologiczny
3. J. Ranschburg, Lęk, gniew, agresja, Warszawa 1993
4. K.Ostrowska, J.Tatarowicz, Zanim w szkole będzie źle, Warszawa 1998

Opracowały: mgr M. Kozieł



mgr G. Tomasik

mgr J. Borycka


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna