Aktualizacja „programu ochrony środowiska dla gminy spytkowice na lata 2009 – 2012 z perspektywą 2013-2016”



Pobieranie 1.17 Mb.
Strona16/27
Data28.04.2016
Rozmiar1.17 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   27

8.6. Gospodarowanie zasobami geologicznymi


Stan wyjściowy:

Pod względem budowy geologicznej gmina Spytkowice charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem budowy.



Gmina Spytkowice położona jest częściowo na utworach fliszowych nasuniętych Karpat (w części południowej) i na utworach mioceńskich przedgórza Karpat. Na zerodowanych częściowo utworach fliszowych (w południowej części gminy) i na utworach mioceńskich (w pozostałej części gminy) znajdują się różnej miąższości utwory czwartorzędowe. Pod utworami miocenu występują utwory karbonu górnego i dolnego. Z budowa geologiczną związane jest występowanie surowców mineralnych. Na terenie gminy występują:

Węgiel kamienny - gmina położona jest na bogatych pokładach węgla kamiennego. Przed II wojną światową rozpoczęto tutaj budowę kopalni, jednak ze względu na trudne warunki eksploatacyjne budowy nie ukończono. Pokłady te zalegają na głębokości od 300 do 800 m, a ponad 98 % obszaru gminy to pole rezerwowe górnictwa węgla kamiennego.

Skały ilaste - ilaste surowce ceramiki budowlanej eksploatowane były od 1929 roku w jedynej, obecnie nieczynnej i nieistniejącej cegielni zlokalizowanej w Bachowicach. Surowiec przydatny był do produkcji cegieł. Obecnie złoże jest nieczynne, ale jego eksploatacja jest ciągle możliwa.

Kruszywa naturalne - występują udokumentowane duże złoża piasku i pospółki “Łączany”. Tereny te w ustaleniach miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Spytkowice, przeznaczone są do eksploatacji jako tereny wydobywcze kruszywa, a powstały w wyniku eksploatacji duży zbiornik wodny powinien w przyszłości pełnić funkcję rekreacyjną.

Wody geotermalne - zalegają na głębokości 2550m do 2960m, temperatura tych wód wynosi około 90oC, a ich zasoby to 8,4km3.
Charakterystykę złóż przedstawiono w tabeli poniżej:
Tabela 11. Zasoby geologiczne złóż na terenie gminy Spytkowice.

Lp.

Nazwa obszaru górniczego

Kopalina

Zasoby geologiczne bilansowane/przemysłowe [tys. ton]

1.

Spytkowice

Węgiel kamienny

662 614/-

2.

Bachowice

Surowce ilaste ceramiki budowlanej

140/-

3.

Łączany

Kruszywa naturalne

17 345/-

Źródło: www.pgi.gov.pl
Przemysł wydobywczy powoduje szereg oddziaływań, z których najistotniejsze to powstawanie odpadów pogórniczych i przeróbczych, przekształcanie powierzchni terenu oraz drenowanie poziomów wodonośnych z potencjalną możliwością ich zanieczyszczenia. Przekształcenie powierzchni terenu następuje przede wszystkim w wyniku powstawania otwartych wyrobisk poeksploatacyjnych, często o dużej powierzchni.

Przekształcenia powierzchni ziemi


W związku z pojawiającymi się w Polsce potrzebami wprowadzenia do krajowej praktyki w zakresie ochrony środowiska metodyki z terenami zdegradowanymi w wyniku działalności gospodarczej, obowiązki inwentaryzacji postępowania i weryfikacji takich terenów przekazano w ręce starostów. Praktyka ta w założeniu, doprowadzić ma do zmniejszenia ilości i wielkości terenów poprzemysłowych, które wymagają działań naprawczych (rekultywacji, rewitalizacji, itp.). Pozwoli to na racjonalne połączenie sfery ochrony środowiska ze sferą gospodarczą, uwzględniając tym samym zasady zrównoważonego rozwoju. Wynikające stąd założenie mówi, że tereny poprzemysłowe nie powinny być nieużytkami gospodarczymi.

Zarządzanie terenami naznaczonymi działalnością gospodarczą z uwzględnieniem wymogów ochrony środowiska należy rozpatrywać biorąc pod uwagę właściwy podział tych terenów. Istnieje bowiem konieczność zaklasyfikowania terenów poprzemysłowych do pewnych klas, które pozwolą na właściwsze i trafniejsze podjęcie działań naprawczych. Wspomniane wcześniej klasy terenów zdegradowanych to:



  • tereny poprzemysłowe zdegradowane chemicznie (gleba/ziemia wymagają oczyszczenia),

  • tereny poprzemysłowe zdegradowane pod względem morfologicznym – fizycznym (rekultywacja likwidująca niekorzystne przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu),

  • tereny nie pełniące już funkcji gospodarczych.

Na tak sklasyfikowane rodzaje terenów poprzemysłowych nakłada się jeszcze zagadnienie rodzaju odpowiedzialności odnośnie tych terenów. Istnieje bowiem odpowiedzialność bezpośrednia, kiedy sprawca degradacji środowiska jest określony, co oznacza zastosowanie zasady “ten kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia” oraz odpowiedzialność pośrednia (odpowiedzialność władz publicznych) w przypadku, gdy sprawca nie jest znany lub egzekucja obowiązku jest bezskuteczna.

W Polsce dość istotnym problemem są tzw. “porzucone” tereny przemysłowe, w przypadku których nie ma możliwości egzekwowania zasady ”zanieczyszczający płaci”, co powoduje automatyczne przeniesienie odpowiedzialności na władze publiczne. Sytuacja ta dotyczy głównie terenów, gdzie działały przedsiębiorstwa państwowe.
Odrębnym zagadnieniem związanym z właściwym gospodarowaniem terenami poprzemysłowymi są odpowiednie podstawy prawne. Uwarunkowania prawne w tym zakresie można odnaleźć w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 roku o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Ustawa ta określa zasady odpowiedzialności za naprawę szkód w środowisku. m.in. art. 15 określa, że „jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie podejmie działań zapobiegawczych i naprawczych, organ ochrony środowiska, w drodze decyzji, nakłada na niego obowiązek przeprowadzenia tych działań”.

Ustawą z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wprowadzono zasadę udostępnienia informacji (art. 9) dotyczących m.in. stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami. Artykuł 21 mówi, że w publicznie dostępnych wykazach zamieszcza się dane m.in.. (pkt 23 f) z zakresu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska o wnioskach o wydanie decyzji i o decyzjach w sprawie rekultywacji zanieczyszczonej gleby lub ziemi, jeżeli zanieczyszczenie zaistniało przed dniem 30 kwietnia 2007 r. lub wynikało z działalności, która została zakończona przed dniem 30 kwietnia 2007 r. Ponadto (art. 161) ww. ustawy określa, że Wojewodowie przekażą właściwym regionalnym dyrektorom ochrony środowiska niezwłocznie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy:

1) akta spraw dotyczących rekultywacji zanieczyszczonej gleby lub ziemi wraz z pełną posiadaną dokumentacją,

2) rejestry zawierające informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi

– które otrzymali od starostów na podstawie ustawy zmienianej w art. 152.

Pewne odnośniki dotyczące ochrony powierzchni ziemi uwzględnia także ustawa o ochronie przyrody (Dz. U. z 16 kwietnia 2004 r. Nr 92, poz. 880, z późniejszymi zmianami), ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 – tekst jednolity, z późniejszymi zmianami). Prawo geologiczne i górnicze z dnia 4 lutego 1994 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 – tekst jednolity, z późniejszymi zmianami).


Przedstawione powyżej założenia dotyczące właściwego gospodarowania terenami poprzemysłowymi oraz umocowania prawne w tym zakresie pozwalają na nadanie właściwego toku rozumowania i analizowania problemu na terenie gminy Spytkowice.


8.6.1. Cel średniookresowy do 2016 r.



Ochrona niezagospodarowanych złóż kopalin w procesie planowania przestrzennego
Kierunki działań
Zadania własne:

Rodzaj zadania

Jednostka odpowiedzialna

Rekultywacja terenów po eksploatacji kopalin

Przedsiębiorcy, właściciel złoża

Inwentaryzacja wyrobisk po eksploatacji bez koncesji

Powiat Wadowice

Stworzenie inwentaryzacji złóż kopalnianych i wyrobisk po eksploatacji bez koncesji

WIOŚ

Zadania koordynowane:



Rodzaj zadania

Jednostka odpowiedzialna

Kontrola stanu faktycznego w przypadku wydobywania kopalin bez wymaganej koncesji i naliczanie opłat eksploatacyjnych w przypadku nielegalnej działalności

Starosta

Gromadzenie, archiwizowanie i przetwarzanie danych geologicznych

Marszałek, Starosta

Dążenie do uzyskiwania informacji z jednostek ministerialnych i wojewódzkich o ilości, rodzaju i miejscu prowadzenia wydobycia złóż

Marszałek, Starosta

Opiniowanie studiów i planów uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego

Marszałek, Starosta, instytucje zgodnie z ustawą

Weryfikacja ustaleń istniejących planów zagospodarowania przestrzennego i studiów uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego

Wójt

Ochrona terenów perspektywicznych pod względem wydobycia kopalin

Starosta
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   27


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna