Aktualizacja „programu ochrony środowiska dla gminy spytkowice na lata 2009 – 2012 z perspektywą 2013-2016”



Pobieranie 1.17 Mb.
Strona4/27
Data28.04.2016
Rozmiar1.17 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27

3.3. Warunki klimatyczne


Obszar gminy odznacza się długim okresem intensywnej wegetacji roślin, wynoszącym 162 dni (gdy średniodobowa temperatura powietrza przekracza 10C). Łączny czas trwania okresu wegetacyjnego wynosi przeciętnie 224 dni. Przeciętne roczne zachmurzenie wynosi 73 %, przy czym liczba dni pochmurnych wynosi 165.

Liczba dni z opadem wynosi średnio 289, przy czym przeważają opady o słabym i bardzo słabym natężeniu. Okres zalegania pokrywy śnieżnej wynosi około 57 dni w ciągu roku. Średnie roczne sumy opadów wynoszą od 690 mm (Brzeźnica). Najwyższe miesięczne sumy opadów odnotowano w lipcu i sierpniu, natomiast najniższe – w miesiącach zimowych, szczególnie w lutym.

Przeważają wiatry ze składową zachodnią (ponad 57 %), przy czym prędkości wiatru są w większości niskie i wynoszą średnio 2 m/s. Dość znaczny jest także udział cisz (około 8,4 %). Liczba dni z wiatrem silnym (powyżej10 m/s) wynosi około 12,5, natomiast z wiatrem bardzo silnym (ponad 15 m/s) – 2,3. Ponieważ zabudowa gminy zlokalizowana jest głównie na obszarach dolinnych, duży udział wiatrów słabych sprawia, że ona obszarach zamieszkanych panują niekorzystne warunki przewietrzania.

Zgodnie z danymi wieloletnimi dla pobliskiej stacji meteorologicznej w Wadowicach, średnioroczna temperatura powietrza wynosi około 7,7C, przy czym najcieplejszy jest lipiec (20,7C), natomiast najchłodniejszy – styczeń (-2,5C). Okres bezprzymrozkowy trwa średnio 172 dni, od 26 kwietnia do 16 października.


3.4. Ukształtowanie powierzchni, geomorfologia

Pod względem fizyczno – geograficznym gmina Spytkowice leży w obrębie dwóch dużych jednostek fizjograficznych tj. podprowincji Północne Podkarpacie i podprowincji Zewnętrzne Karpaty Zachodnie. Północna część gminy położona jest w makroregionie Kotlina Oświęcimska, a pozostały obszar leży na Pogórzu Zachodniobeskidzkim. Biorąc pod uwagę jednostki fizyczno – geograficzne niższego rzędu, w obrębie gminy wyróżnić można: Dolinę Górnej Wisły, Pogórze Wilamowickie, Rów Skawiński i Pogórze Wielickie. Pod względem ukształtowania terenu w gminie wyraźnie wyróżniają się dwie duże formy, tj. płaską (nizinną) podnoszącą się ku południowi systemem tarasów akumulacyjnych (część Kotliny Oświęcimskiej) oraz pagórkowatą, o silnym rozczłonkowaniu dolinami część Zewnętrznych Karpat Zachodnich. Najwyżej wyniesiony punkt leży na wysokości 341 m n.p.m. (obszary leśne Bachowic), a najniżej położony punkt występuje na wysokości 214 m n.p.m. ( koryto Wisły). Najbardziej urozmaicony obszar pod względem rzeźby i krajobrazu występuje w części środkowej i południowej gminy. Obszar ten charakteryzuje się wyrównanymi szerokimi garbami oraz pojedynczymi wzgórzami, które są rozcięte siecią wąskich, głębokich i nieckowatych dolin deluwialnych. Spłaszczone wierzchowiny wododziałowe garbów schodzą stopniowo, a w wielu miejscach gwałtownie, stromymi stokami do płaskich dolin (wąwozy i parowy), które wyścielone są osadami aluwialnymi.


Ukształtowanie terenu powoduje, że gmina ma znaczące walory krajobrazowo-widokowe – zarówno w części równinnej (dolina Wisły) jak pagórkowatej (z wierzchowin garbów rozciągają się widoki w kierunku Beskidu Małego). Ponadto, ze względu na występowanie stoków o średnim nachyleniu powyżej 15 % gmina jest zasobna w grunty rolne nadające się do zalesienia w trybie ustawy z dnia 8 czerwca 2001.

Pod utworami miocenu występują karbońskie piaskowce z wkładkami węgli kamiennych i mułowce z wkładkami syderytu, natomiast dolną część pokładów karbońskich stanowią piaskowce, mułowce i wapienie. Pod utworami karbonu dolnego znajdują się dewońskie wapienie i dolomity.

Z budowy geologicznej wynika występowanie surowców mineralnych: węgla kamiennego, skał ilastych i kruszyw naturalnych. Prawie cały obszar gminy to potencjalne pole rezerwowe dla górnictwa węgla kamiennego (złoże „Spytkowice”); ewentualna eksploatacja pokładów, zalegających tu na głębokościach 300-800m, jest trudna z uwagi na liczne uskoki. Skały ilaste eksploatowane były na potrzeby budowlane w pobliżu nieistniejącej cegielni w Bachowicach; wyrobisko zostało zadrzewione. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego dopuszcza się możliwość ewentualnego powtórnego podjęcia eksploatacji. Największe znaczenie dla gminy ma złoże „Łączany”, o zasobach pospółki ponad 6 mln m3 i piasku ponad 1 mln m3, zatwierdzone decyzją nr KZK/012/K/3274/75/76 z 1979 r. Docelowa powierzchnia przewidywanej eksploatacji złoża przekroczy 100 ha. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewiduje się zagospodarowanie przekształcenie przyszłego wyrobiska poeksploatacyjnego jako zbiornik wodny o funkcjach rekreacyjnych. Potencjalnie istotne jest także złoże piasku „Spytkowice” o potencjalnych zasobach około 120 tys m3. Ewentualna eksploatacja złoża doprowadzi do powstania wyrobiska o powierzchni niespełna 2 ha, nadającego się do zagospodarowania jako rekreacyjny zbiornik wodny.

3.5. Analiza zagospodarowania przestrzennego gminy Spytkowice.

3.5.1. Struktura zagospodarowania przestrzennego


Szkielet struktury przestrzennej gminy wyznaczają:

    • linie kolejowe,

    • doliny rzek,

    • przebiegające sieci elektroenergetyczne i gazowe, które ze względu na strefy techniczne i zagrożenia wyłączają znaczne ilości terenów z zabudowy,

    • duża ilość stawów hodowlanych.

Gmina Spytkowice jest gminą wiejską, posiadającą bardzo duże walory turystyczne, nie należy do obszarów uprzemysłowionych. Jednak bezpośrednia bliskość emitorów okolicznych miast, sprzyja przedostawaniu się do gleb różnego rodzaju zanieczyszczeń. Agrotechnika i charakter nawożenia mineralnego oraz oddziaływanie miejscowego przemysłu, nie pozostaje również bez wpływu na stan środowiska naturalnego i jego zanieczyszczenie.


Gmina Spytkowice posiada Plan Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzany Uchwałami Rady Gminy Spytkowice. Plan uwzględnia jako wiodący- wielofunkcyjny charakter gminy a także jej walory rekreacyjne z miejscami do wypoczynku, agroturystyki i rolnictwa ekologicznego. Jednocześnie uwzględniono w nim występujące potrzeby w zakresie lokalizacji stref aktywności gospodarczej w których jest lub będzie lokalizowana i prowadzona działalność gospodarcza i komercyjna. W planie położono duży nacisk na ochronę zabytków, walorów krajobrazowych oraz dziedzictwa kulturowego. Ze względu na duże zasoby kruszyw naturalnych zaplanowano teren pod jego eksploatację. Plan uwzględnia także rozwój infrastruktury technicznej i drogowej w aspekcie nowych terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe, rekreacyjne i usługowe oraz do działalności gospodarczej. Obecnie dla terenu Półwsi jest opracowane Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, które zostało uchwalone Uchwałą Rady Gminy Brzeźnica nr XIV/94/00 z dnia 24 lutego 2000r. Gmina posiada 181,9781 ha gruntów komunalnych. Prawie 50 ha tych gruntów uprawianych jest rolniczo (umowa użyczenia), zaś część z nich przeznaczona jest pod zabudowę jako działki budowlane. Pozostałą cześć gruntów komunalnych stanowią: nieużytki – 1,5356 ha, tereny zalesione – 5,9504 ha, tereny zakrzaczone – 2,1969 ha, tereny osiedlowe zabudowane – 6,0222 ha. Ponadto 2,6006 ha gruntów znajduje się w użytkowaniu wieczystym.

Należy dążyć do promocji gminy w zakresie dużych możliwości inwestowania w sferę rozwoju usług nieuciążliwych i komercyjnych z położeniem nacisku na walory przyrodnicze oraz przetwórstwo rolno-spożywcze. Planuje się zagospodarowanie gruntów gminnych dzięki realizacji programu budowy ośrodka sportowo-rekreacyjnego za Zamkiem w Spytkowicach oraz prowadzenie właściwie ukierunkowanej gospodarki na terenach wokół stawów, starorzecza Wisły i terenów wędkarskich przez zorganizowanie pól namiotowych, parkingów, itp.



Kierunki rozwoju infrastruktury technicznej
Gospodarka gruntami jest ściśle związana z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Spytkowice, w szczególności zaś charakteryzuje ją wyłączanie gruntów z produkcji rolnej i leśnej.
Ogólnie gminę cechuje zadbanie o zabudowę, estetyczny wygląd elewacji budynków, porządek wokół zabudowań, zagospodarowanie zielenią: kwiatami krzewami i drzewami ozdobnymi. Ten pozytywny wizerunek zabudowy psuje w kilku wsiach zły stan dróg; brak chodników przy drogach, stan nawierzchni jezdni itp.

Zgodnie z „Rocznikiem statystycznym Województwa Małopolskiego” oraz danymi z Urzędu Gminy użytkowanie gruntów w gminie przedstawia się następująco:


Tabela 2. Struktura użytkowania gruntów w gminie Spytkowice

Lp.

Rodzaj

Wielkość [ha]

Udział [%]

Gmina Spytkowice

Powiat

Województwo

1.

Użytki rolne ogółem

3 566

71,2

59,3

53,2

2.

Lasy i grunty leśne

518

9,6

24,1

29,3

3.

Pozostałe grunty i nieużytki

914

18,5

16,6

12,4

Ogólna powierzchnia gminy wynosi 5008 ha. Użytki rolne stanowią ponad 71 % terenu gminy, lasy i grunty leśne – 9,6 %, a pozostałe grunty – 19 %. W użytkowaniu rolników indywidualnych znajduje się około 98 % użytków rolnych. W strukturze użytków rolnych 83 % stanowią grunty orne, natomiast pozostałe użytki to łąki (8%) i pastwiska (7%). Najmniejszą grupę są sady, które zajmują 2 % użytków rolnych gminy. Mają one najczęściej charakter przydomowy i nie odgrywają znaczącej roli dla gospodarki gminnej.


Gmina Spytkowice należy do gmin słabo uprzemysłowionych, w związku z czym działalność inwestycyjna obejmuje jedynie małe zakłady o charakterze produkcyjno - usługowym nastawione na obsługę najbliższego zaplecza jakim jest gmina. Nie tworzą one na obszarze gminy wyodrębniających się obszarów. Rozmieszczone są w rozproszeniu przeważnie wśród istniejącej zabudowy mieszkaniowej, zajmują obiekty adaptowane na potrzeby prowadzonej działalności.

3.5.2. Zabytki


Na terenie gminy Spytkowice znajdują się ruchomości oraz nieruchomości objęte ochroną prawną na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Najcenniejsze nieruchomości posiadają wpis do rejestru zabytków prowadzony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ochroną prawną objęte są również tereny ochrony konserwatorskiej określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Spytkowice.

Spytkowice należą do osad starych, a osadnictwo na ich terenie sięga epoki neolitu i kultury łużyckiej. Badania historyczne i archeologiczne potwierdzają istnienie na terenie Gminy Spytkowice licznych śladów osadnictwa, które koncentrowało się przede wszystkim w dolinach głównych rzek oraz na terenie zalewowym Wisły. Zaliczają się one do najstarszych wsi dawnego księstwa zatorskiego. Przez tereny Spytkowic prowadził bardzo ważny szlak handlowy z Czech i Moraw do Polski. W 1179 roku została utworzona w Spytkowicach komora celna Małopolski.



Gmina Spytkowice jako obszar starego osadnictwa odznacza się bogactwem dóbr kultury i architektury, wśród których wyróżnić należy stanowiska archeologiczne, zabytki kultury materialnej oraz liczne krzyże i kapliczki przydrożne. Najcenniejsze z tych zabytków zostały wpisane do rejestru zabytków i należą do nich między innymi:
Zamek w Spytkowicach – zbudowany w I połowie XVI wieku przez kasztelana sądeckiego Wawrzyńca Myszkowskiego, w stylu renesansowo-gotyckim, powiększony i przekształcony w okazałą rezydencję wczesnobarokową (około 1630r.) przez biskupa krakowskiego Marcina Szyszkowskiego. Zniszczony przez pożar i działania wojenne w 1945r. W latach 80-tych i 90-tych XX wieku w zamku przeprowadzono gruntowne prace remontowe i konserwatorskie, podczas których zamkowi przywrócono wczesnobarokowy wygląd i układ przestrzenny. Obiekt jest murowany, o trzech skrzydłach ujmujących prostokątny dziedziniec na którym rośnie 150 letni kasztanowiec, z kwadratową wieżą w południowo-wschodnim narożniku. Wokół zamku rozciąga się zabytkowy zespół parkowy. Po północnej stronie zamku znajdował się w XVIII w. ogród, za nim rozciągały się stawy, a od wschodu zabudowania gospodarcze, z których do dnia dzisiejszego przetrwał budynek tzw. “dawnej gorzelni”.
Kościół p.w. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej – w stylu wczesnobarokowym został wzniesiony w I połowie XVII wieku w miejscu starej drewnianej świątyni. Budowa kościoła została rozpoczęta przez biskupa warmińskiego Mikołaja Szyszkowskiego w 1633r., a ukończona przez Łukasza Opalińskiego podskarbiego poznańskiego. Kościół został konsekrowany w 1683r. przez Mikołaja Obarskiego biskupa pomocniczego krakowskiego podczas marszu króla Jana III Sobieskiego na Wiedeń. Kościół jest murowany z kamienia i cegły, jednonawowy z prezbiterium zamkniętym półkoliście absydą. Zasadniczym elementem wystroju wnętrza świątyni jest ołtarz główny, który wykonany został w 1645r. przez Jerzego Cymesmana, znanego stolarza krakowskiego. W 1646r. w ołtarzu umieszczono przywieziony z Rzymu obraz przedstawiający męczeństwo św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Bogactwem wnętrza są również ołtarze boczne późnobarokowe z obrazami Matki Boskiej z Dzieciątkiem i Chrystusa Ukrzyżowanego wykonane w latach 1753 – 1754. Obiekt stanowi cenny przykład barokowej architektury sakralnej. Ochroną objęto budynek kościoła wraz z najbliższym otoczeniem, murowanym ogrodzeniem i drzewostanem, a także obiekty położone w ogrodzie wokół miejscowej plebani.
Dwór w Ryczowie - zbudowany około 1870r. w stylu pseudoromańskim przez generała Piaseckiego. Dwór na rzucie prostokąta, częściowo podpiwniczony, dwukondygnacyjny. Narożnik północno-zachodni ukształtowany w formie sześciobocznej wieżyczki. Dachy dwuspadowe, podkreślone profilowanym gzymsem oraz fryzem arkadowym. Obiekt stanowi przykład unikalnej architektury dworskiej XIX wieku. W otoczeniu znajduje się park dworski założony około 1865r. z układem komunikacyjnym stanowiący połączenie z Dworem. Obiekt pod względem przyrodniczym stanowi rzadką enklawę urządzonej zieleni, reprezentowanej przez kilkadziesiąt starych drzew w wieku 100 – 250 lat. Charakterystyczną cechą starodrzewu jest występowanie kilku rzadkich gatunków takich jak: tulipanowiec amerykański, magnolia drzewiasta i cisy pospolite.

W Gminie Spytkowice warto jeszcze zobaczyć kaplicę Św. Bartłomieja w Bachowicach. Zbudowana została w XVII wieku na placu po starym kościele parafialnym, który został przekształcony w XVI wieku na zbór kalwiński, a następnie w XVIII wystawiony na licytacje i rozebrany na zlecenie władz austriackich. Jest to obiekt murowany, w którym umieszczono wyposażenie z dawnego kościoła.


Cennym zabytkiem kultury sakralnej na tym terenie jest Kamienny Krzyż Pokutny. Tkwi osadzony w ziemi, przy drodze do przysiółka Kaniów i liczy przeszło 400 lat.
Dodatkowo na całym obszarze gminy, a zwłaszcza w jej północnej części, znajduje się kilkadziesiąt stanowisk archeologicznych z epoki kamiennej, neolitu i kultury łużyckiej. Sześć najcenniejszych z nich wpisano do rejestru zabytków.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna