Alicja Gołębiowska



Pobieranie 63 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar63 Kb.
Alicja Gołębiowska

Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, wykład z 10.04.2010r. , III rok ZP

Temat – Organizacja i finansowanie II filaru systemu emerytalnego
System kapitałowy jest indywidualny: zaoszczędzone środki pochodzą od konkretnej osoby i są do niej przypisane

Cechy systemu kapitałowego:

  • każdy gromadzi składkę na własnym koncie

  • składki wielu oszczędzających są lokowane wspólnie

  • czas oszczędzania jest długi

  • oparty jest na zasadzie kumulowania składek, czyli ich kapitalizacji

Skumulowany w trakcie trwania życia zawodowego ubezpieczonego kapitał, będzie w przyszłości oddany w postaci świadczenia świadczeniobiorcy.

Otwarte Fundusze Emerytalne:

  • prywatne firmy, którym ZUS przekazuje część składek ubezpieczeniowych odprowadzanych od każdej pensji

  • związane są z drugim filarem finansowanym kapitałowo

  • pobiera ją 7,3% podstawy wymiaru składki ubezpieczeniowej, gromadzonej na indywidualnych kontach

Podstawowy akt prawny regulujący zasady tworzenia i działania funduszy emerytalnych w Polsce

  • ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 159, poz. 1667, z późn. zm.).

Zadanie funduszy

  • gromadzenie składek i jak najlepsze ich pomnażanie, aby przyszła emerytura była jak najwyższa

Otwartość oznacza, że:

  • każdy, kto spełnia ustalone w przepisach warunki dotyczące wieku, ma prawo do swobodnego wyboru funduszu oraz jego zmiany

  • fundusz nie może nikomu odmówić uczestnictwa, bez względu na wysokość składki, jaka będzie do niego wpływać od osoby ubezpieczonej

OFE – wyodrębniona masa majątkowa:

  • wyposażona w osobowość prawną

  • powołana na czas nieokreślony

  • powstała ze składek członków funduszu

  • gromadząca i inwestująca środki pieniężne z przeznaczeniem na wypłaty dla członków po osiągnięciu wieku emerytalnego

  • to wspólna masa majątkowa jego uczestników, o zmiennej wartości i stałym przedmiocie działalności

  • to majątek tworzony z wpłat jego uczestników i zarządzany przez PT E

Struktura OFE :

  • specyficzna osoba prawna, posiadająca tylko jeden organ – zarząd, którym jest PTE

  • członkowie funduszu nie są w nim reprezentowani przez żaden organ przedstawicielski;

  • nie ma w strukturze żadnego organu kontrolnego

  • organy te ma zastąpić organ zewnętrzny – KNF

Podmioty związane z OFE:

  • Powszechne Towarzystwa Emerytalne

  • KNF ( wcześniej –KNUiFE i UNFE)

  • Depozytariusz

  • Agent transferowy

  • Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych

  • Biuro maklerskie w zakresie nabywania i zbywania aktywów funduszu

PTE

  • spółka akcyjna - organ zarządzający konkretnego funduszu

  • prowadzi działalność polegającą na tworzeniu funduszy i zarządzaniu nimi

  • założycielami są osoby prawne lub fizyczne podpisujące statut spółki akcyjnej tworzącej PTE

  • założyciele danego PTE to akcjonariusze tego towarzystwa

Zarządzanie przez PTE funduszem emerytalnym:

  • jest zgodne z ustawą o lokowanie powierzonych pieniędzy

  • to lokowanie w imieniu własnym towarzystwa

  • towarzystwo nie działa jako przedstawiciel uczestników

  • towarzystwo nabywa papiery wartościowe w imieniu własnym na rachunek wyodrębnionej masy majątkowej, jaką jest fundusz

  • towarzystwo uprawnione jest w zakresie zarządzania do dysponowania we własnym imieniu prawami wchodzącymi w skład funduszu

Depozytariusz

  • obowiązek wybrania go spoczywa na funduszu emerytalnym

  • może nim być bank utworzony zgodnie z ustawą Prawo bankowe, będący bankiem krajowym, czyli mający siedzibę na terenie RP

Wymagania wobec depozytariusza:

  • wielkość kapitału – fundusze własne takiego banku muszą stanowić równowartość w złotych 100 mln euro

  • obowiązek zachowania tajemnicy ( wynikający z prawa bankowego lub umowy między depozytariuszem a PTE)

Obowiązki Depozytariusza :

  • ustalanie wartości netto swoich aktywów

  • zawieranie prawnie skutecznych umów nabywania i zbywania aktywów funduszu

  • terminowe rozliczenia umów dotyczących aktywów funduszu legalnego lokowania środków funduszu

Obowiązki depozytariusza:

  1. Obowiązki nałożone przez ustawę

  2. Obowiązki, których źródłem jest zawarta umowa o przechowywanie aktywów miedzy nim a PTE

Obowiązki Agenta transferowy (obsługujący):

  • obsługiwanie funduszy, czyli wysyłanie do klientów informacji o stanie ich konta

  • zarządzanie tymi kontami

  • obliczanie wartość jednostki uczestnictwa

  • prowadzeniem rejestru członków funduszu

  • naliczaniem jednostek rozrachunkowych na indywidualnych rachunkach członków funduszu

  • czynnościami o charakterze administracyjnym i archwizacyjnym

Sposoby postępowania:

  • akcjonariusze towarzystw emerytalnych mogą podjąć decyzję o zakupie specjalistycznego oprogramowania i wykonywać te czynności we własnym zakresie

  • zdecydować się na współpracę z firmą zewnętrzną, która profesjonalnie zajmie się prowadzeniem tej działalności

Ustawa nie nakazuje i nie zakazuje zajmowania się przez towarzystwo tą działalnością lub zlecenia jej podmiotowi zewnętrznemu.

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych ( zadania) :

  • rozliczanie sald transferów międzyfunduszowych

  • zebranie informacji od funduszy o liczbie wypisanych i przyjętych członków

  • zweryfikowanie ich i przekazanie do funduszy

  • obliczanie zobowiązań funduszy

  • pobranie na wydzielone konto transferowanych środków i dokonanie ich przelewu

  • pobieranie opłat od realizowanych przez siebie operacji

Tworzenie OFE:

  • do utworzenia OFE konieczne jest zezwolenie KNF

  • OFE może być utworzony i zarządzany wyłącznie przez Powszechne Towarzystwa Emerytalne

Etapy tworzenia OFE:

  • uzyskanie przez PTE zezwolenia na utworzenie funduszu

  • nadanie funduszowi statutu przez PTE

  • zawarcie przez PTE umowy z depozytariuszem o przechowywanie aktywów funduszu

  • wpisanie funduszu do rejestru funduszy emerytalnych

Likwidacja OFE następuje zawsze na skutek:

  • cofnięcia przez KNF zezwolenia dla PTE na utworzenie funduszu

  • przejęcia zarządzania funduszem przez inne PTE

  • odbywa się w drodze przeniesienia jego aktywów do funduszu zarządzanego przez towarzystwo, które przejęło zarządzanie tym funduszem lub przejęło towarzystwo zarządzające tym funduszem ( w wyniku połączenia)

Członkostwo wg kryterium wieku i tytułu ubezpieczenia (obowiązku):

  • przymusowe

  • dobrowolne

  • wyłączone

Wyłączenie dotyczy emerytów pobierających już świadczenia i osób urodzonych przed 1.01. 1949r.

Formy nawiązania stosunku członkostwa, nabór uczestników do OFE odbywa się :

  • z rynku pierwotnego

  • z transferów;

  • z losowania

  • poprzez otwarcie rachunku

Wg reformy emerytalnej:

  • osoby urodzone po 31 grudnia 1968 roku, rozpoczynające pierwszą pracę lub działalność gospodarczą, muszą wybrać OFE w ciągu 7 dni od daty podpisania umowy o pracę lub od daty powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego

  • jeżeli nie dokonają wyboru funduszu w tym terminie, ZUS przysyła przypomnienie

  • w przypadku, gdyby nie wybrały funduszu do 10 lipca (jeżeli rozpoczęły pracę w okresie od stycznia do lipca) lub do 10 stycznia (jeżeli rozpoczęły pracę w okresie od lipca do stycznia), zostaną przydzielone do OFE w drodze losowania

  • losowanie przeprowadza ZUS dwa razy do roku - w ostatnich dniach roboczych lipca i stycznia

Obowiązki wynikające z członkostwa w OFE:

Obowiązki członka funduszu:

  • członek funduszu, który zawarł związek małżeński obowiązany jest powiadomić niezwłocznie na piśmie właściwy fundusz o stosunkach majątkowych istniejących między nim a współmałżonkiem;

  • powiadomienie funduszu o każdorazowej zmianie imienia, nazwiska lub adresu;

  • powiadomienie o zmianie funduszu

Obowiązki OFE:

1. Obowiązki informacyjne polegające na doręczaniu każdemu członkowi w regularnych odstępach czasu pisemnej informacji o:

  • środkach znajdujących się na rachunku członka funduszu;

  • terminach dokonanych w tym okresie wpłat składek i wypłat transferowych;

  • przeliczeniu składek i wypłat transferowych na jednostki rozrachunkowe;

  • wynikach działalności lokacyjnej funduszu

2. Obowiązki wynikające z umowy członkostwa:

  • obowiązek otwarcia rachunku na nazwisko uczestnika;

  • obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej przez osoby związane z OFE i PTE;

  • obowiązek wypłaty zgromadzonych środków po osiągnięciu przez uczestnika wieku emerytalnego;

  • obowiązek dokonania wypłaty transferowej w przypadku zmiany funduszu

Zmiana funduszu:

  1. z woli członka funduszu

  1. z przyczyn organizacyjnych

  • przejęcie zarządzania funduszem przez inne PTE

  • połączenie PTE

Ustanie stosunku członkostwa:

  • osiągnięcie wieku emerytalnego

  • śmierć członka OFE

Nadzór nad działalnością OFE:

  • państwo

  • KNF

  • Depozytariusz

  • Pozostałe podmioty

Prowizje od składek:

  • Do roku 2004 przepisy nie narzucały OFE żadnych zasad naliczania prowizji od wpłacanych przez ich klientów składek.

  • Fundusze miały w tym zakresie pełną dowolność i wypracowały trzy metody pobierania prowizji

  • Od 1 kwietnia 2004 r. obowiązywały nowe przepisy ustalające maksymalną opłatę od składki pobieraną przez poszczególne OFE.

Wg ustawy miało to następować stopniowo:

  • Do końca roku 2010 - 7%

  • W roku 2011 - 6,125%

  • W roku 2012 - 5,25%,

  • W roku 2013 - 4,375%

  • W roku 2014 następnych – 3,5%

Projekt nowelizacji ustawy o OFE zakładał wprowadzenie:

  • trzech subfunduszy

  • nowych limitów inwestycyjnych

  • niższych opłat

  • zmiany systemu akwizycji

  • obniżenia składki wpłacanej do OFE z 7,3% do 3% ( reszta do ZUS)

Zmiana dotycząca opłaty od składki, PTE proponowały:

  • aby obniżka opłaty do 3,5 proc. weszła w życie o rok wcześniej, niż przewiduje obecne prawo, czyli od 2013 r.

  • w 2010 r. - 6%

  • w 2011r. - 5 %,

  • w 2012 r.- 4% .

  • różnicowanie opłaty, np. w zależności od wieku klientów

  • klienci będący w najbardziej bezpiecznym funduszu mogliby ponosić dużo niższe opłaty

Obecnie od 2010 r.

  • maksymalny limit opłaty od składki spadł z 7 proc. do 3,5 proc.

  • opłata za zarządzanie aktywami zostanie zamrożona na poziomie 15,5 mln zł miesięcznie dla OFE, którego aktywa przekroczą 45 mld zł

Opłata od składki, czyli tzw. opłata dystrybucyjna:

  • potrącenie tej opłaty następuje przed przeliczeniem składek na jednostki rozrachunkowe

  • planowane jest wprowadzenie kwotowej opłaty za zarządzanie:

  • w przypadku, gdy aktywa OFE przekroczą 20 mld zł, ma ona wynieść 8,4 mln zł

  • obecnie jej wysokość jest procentowa i zależy od wysokości aktywów.

  • opłata za zarządzanie ma w długim okresie znacznie większy wpływ

  • prowizja jest odprowadzana tylko od składki, natomiast opłata ta od całości środków zgromadzonych na koncie

Projekt zawiera zmiany dotyczące systemu akwizycji:

  • funkcjonowanie obecnego systemu budzi wiele zastrzeżeń

  • akwizycji poświęca się bardzo wiele uwagi

  • PTE na ten cel wydają zbyt dużo

  • wydatki na akwizycję rosną i w 2008r. okazały się być wyższe o ponad 19 % niż w 2007 r.

Sybfundusze:

  • Obecnie towarzystwa emerytalne oferują tylko jeden rodzaj funduszu, który inwestuje tak samo pieniądze wszystkich członków, młodych i starszych mających zupełnie inne oczekiwania

  • Osoby zbliżające się do emerytury są zainteresowane tym, by ich pieniądze były inwestowane bezpiecznie, np. w obligacje skarbowe

  • Ludzie młodzi chcą, aby fundusz inwestował ich środki tak, by w dłuższej perspektywie czasowej było to korzystne finansowo, np. na giełdzie

  • Przyszli emeryci powinni mieć możliwość wyboru sposobu inwestowania ich pieniędzy mniej lub też bardziej ostrożnego

  • Projekt zakłada więc utworzenie dwóch dodatkowych subfunduszy, czyli łącznie byłyby trzy:

  1. OFE A- najbardziej zbliżony do obecnego modelu, stworzony dla osób, które nie wybrały konkretnego funduszu i zostały do któregoś przydzielone

  2. OFE B – obowiązkowe dla osób, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało nie więcej niż 5 lat, inwestujące pieniądze swoich członków ostrożnie, głównie w papiery dłużne, np. obligacje skarbowe

  3. OFE C – przeznaczone dla najmłodszych, którym do emerytury zostało wiele lat, inwestujące agresywnie

Składka ubezpieczonego byłaby przekazywana tylko do jednego funduszu emerytalnego, posiadającego dwa rachunki

  • Wprowadzenie w II filarze tzw. funduszy typu B o bezpiecznej polityce inwestycyjnej byłoby najkorzystniejszym rozwiązaniem dla przyszłych emerytów oraz dla bezpieczeństwa Skarbu Państwa w przyszłości

  • Proponowane fundusze B mają zabezpieczać tych, którzy przez lata zgromadzili spory kapitał, przed ryzykiem giełdowym

W projekcie ustawy:

  • Zawarte są też rozwiązania dotyczące zmian limitów i rozszerzenia katalogu instrumentów inwestycyjnych

  • Ważne jest wprowadzenie realnych mechanizmów konkurencji między OFE i umożliwienie im bardziej elastycznego inwestowania środków przyszłych emerytów

  • Fundusze nie konkurują w praktyce wysokościami opłat pobieranych od klientów, stosują zbliżoną politykę inwestycyjną, a ich klienci nie mogą różnicować portfela swoich oszczędności w zależności od tego, w jakim są wieku

  • Sprofilowanie portfeli ubezpieczonych, to rozwiązanie dobre

  • Pozytywnie ocenia się proponowane rozszerzenie katalogu dostępnych instrumentów inwestycyjnych.

W rezultacie, wprowadzenie:

  • Elastycznych instrumentów do inwestowania

  • dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego

  • lokowania środków za granicą

  • większego udział akcji w portfelu,

wpłynie na osiąganie większych zysków w trudnym dla funduszy okresie, a tym samym będzie skutkowało wyższą finalną emeryturą

Wpłacana do funduszu składka, przeliczana jest na jednostki rozliczeniowe w tzw. dniu przeliczenia:

  • dni przeliczenia są ustalane na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów.

  • są to co najmniej 4 dni w miesiącu

Na indywidualnych rachunkach uczestników funduszu, księgowane są przeważnie ich jednostki rozliczeniowe (rozrachunkowe) przez agenta transferowego

Przyrost środków będzie miał dwa źródła:

  • w wyniku wpłat kolejnych składek, systematycznie będzie wzrastała ilość posiadanych na rachunku jednostek rozliczeniowych

  • w wyniku realizowania polityki inwestycyjnej funduszu, będzie wzrastała wartość jednostki rozrachunkowej.

Bezpieczeństwo systemu funduszy emerytalnych zapewnione jest poprzez

  • pełne odłączenie aktywów funduszu od aktywów PTE

  • wymóg dywersyfikacji portfela inwestycyjnego funduszu i zakaz dokonywania transakcji, uznawanych za bardziej ryzykowne

  • mechanizm minimalnej wymaganej stopy zwrotu, dającej uczestnikom pewność, że stopa zwrotu ich funduszu nie różni się bardzo od średniej stopy zwrotu wszystkich funduszy

  • posiadanie przez uczestnika prawa do zmiany funduszu, po 24 miesiącach nieodpłatnie

  • działalność KNF nadzorującej funkcjonowanie systemu

  • obowiązek przekazywania uczestnikom ustawowo określonych informacji

Działalność lokacyjna OFE

  • OFE lokuje swoje aktywa zgodnie z przepisami ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

  • Ustawa określa limity inwestycyjne

Ocena wyników inwestycyjnych OFE:

  • Stopa zwrotu funduszu

  • Średnia ważona stopa zwrotu wszystkich OFE

  • Minimalna wymagana stopa zwrotu

  • Niedobór w OFE

Stopa zwrotu funduszu:

  • obliczana jest przez poszczególne OFE na koniec marca i września każdego roku za ostatnie 36 miesięcy.

  • wartość tę wylicza się w oparciu o zmianę wartości jednostki rozrachunkowej

  • procentowo wyrażony iloraz różnicy wartości jednostki rozrachunkowej w ostatnim dniu roboczym miesiąca kończącego kwartał i wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca przed 36 miesiącami oraz wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca przypadającego przed 36 miesiącami

  • stopy zwrotu funduszy publikuje KNF

Średnia ważona stopa zwrotu wszystkich OFE:

  • wyliczana jest na poziomie całego rynku za okres 36 miesięcy przez KNF

  • suma iloczynów stóp zwrotu i wskaźnika przeciętnego udziału w rynku danego funduszu mierzonego wielkością aktywów ( max 15%)

Minimalna wymagana stopa zwrotu:

  • wyliczana jest przez KNF

  • jest to stopa zwrotu niższa o 50% od średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich OFE

  • lub niższa o 4 punkty procentowe od średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich OFE

  • przyjmuje się wielkość mniejszą

Niedobór w OFE:

  • Występuje gdy stopa zwrotu funduszu za okres 36 miesięcy jest niższa od minimalnej wymaganej stopy zwrotu

  • W celu pokrywania niedoborów FE otwiera rachunek rezerwowy i tworzony jest Fundusz Gwarancyjny

  • Pokrywany jest zgodnie z ustawą z FG, z własnych środków PTE

  • Pokrycie niedoboru gwarantuje Skarb Państwa

Zakończenie umowy i przejście na emeryturę:

  • może nastąpić w dowolnym terminie wybranym przez uczestnika drugiego filaru

  • warunkiem jest osiągnięcie wieku emerytalnego (nie może to jednak nastąpić wcześniej)

Ustawa o emeryturach kapitałowych:

  • obowiązuje od 8 stycznia 2009 roku

  • reguluje problematykę świadczeń pieniężnych dostępnych ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych

Przepisy ustawy określają przede wszystkim:

  • rodzaje świadczeń wypłacanych ze środków zgromadzonych w OFE

  • zasady nabywania prawa do emerytury kapitałowej

  • zasady i tryb przyznawania emerytur kapitałowych

  • zasady ustalania wysokości i wypłaty emerytur kapitałowych

Ustawa wprowadza dwie formy świadczeń przysługujących z drugiego filaru, emeryturę kapitałową:

  • okresową

  • dożywotnią

Ustawa zawiera przede wszystkim dokładne omówienie emerytury okresowej

Cechy emerytury okresowej :

  • prawo do okresowej emerytury kapitałowej przysługuje członkowi funduszu który ukończył 60 lat i posiada odpowiednią kwotę zgromadzonych środków

  • emerytura przysługuje członkom otwartego funduszu emerytalnego do ukończenia 65 roku życia

  • źródłem finansowania tej emerytury będą środki zgromadzone na rachunku w OFE

  • świadczenie to będzie co roku waloryzowane na zasadach i w trybie określonym dla emerytur z FUS

  • zgromadzony kapitał będzie ciągle inwestowany przez fundusz

  • wysokość świadczenia stanowi iloraz podanej przez OFE kwoty środków zgromadzonych na rachunku członka i średniego dalszego trwania życia;

  • pozostałe po wypłatach emerytur środki, powiększone o zyski z inwestycji, po ukończeniu przez ubezpieczonego 65 roku życia, przeznaczone będą na zakup dożywotniej emerytury;

  • prawo do świadczeń wygasa w przypadku śmierci członka funduszu, ukończenia przez niego 65 lat lub wyczerpania się środków zgromadzonych na rachunku

Ustawa zawiera częściową regulację dotyczącą dożywotniej emerytury:

  • prawo do niej przysługuje członkowi OFE dożywotnio po ukończeniu 65 lat, gdy kwota hipotetycznej emerytury jest równa lub wyższa niż 50% kwoty dodatku pielęgnacyjnego

  • ubezpieczony, będzie miał prawo wybrać ofertę tej emerytury z funduszu dożywotnich emerytur kapitałowych

  • nie będzie corocznie waloryzowana

  • jej wysokość jest równa zaokrąglonemu w górę do pełnych złotych iloczynu stawki emerytury właściwej dla wieku emeryta i wskaźnika wyliczonego jako wysokość składki podzielonej przez tysiąc;

  • przewidziany jest mechanizm zwiększenia jej wysokości w oparciu o wyniki inwestycyjne instytucji zarządzającej funduszem dożywotnich emerytur kapitałowych

Emerytury kapitałowe

  • przysługują w ramach ubezpieczenia emerytalnego tym ubezpieczonym, którzy mają ustalone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawo do tych świadczeń z Funduszu ubezpieczeń Społecznych

  • są gwarantowane przez państwo

  • będą one doręczane przez ZUS wraz z emeryturami lub rentami z FUS

  • przysługują także w sytuacji, kiedy ubezpieczony pobiera rentę z innego organu emerytalnego lub rentowego, ale z ich tytułu nie przysługuje renta rodzinna

  • Okresowa emerytura kapitałowa jest wypłacana kobietom po ukończeniu 60.roku życia

  • Z chwilą ukończenia 65 lat, otrzymają dożywotnią emeryturę kapitałową. której wysokość będzie zależała od zysków lub strat funduszu emerytalnego

Kryteria wyboru funduszu emerytalnego:

1. Wyniki długoterminowej polityki inwestycyjnej

  • Podstawową miarą wyników funduszy inwestycyjnych jest stopa zwrotu - publikowana co pół roku przez KNF

2. Poziom obsługi klienta

3. Opłaty

  • Opłaty od składek

  • Opłaty za zmianę funduszu (z tytułu dokonania wypłaty transferowej )

  • Opłatę za zarządzanie

Opłaty za zmianę funduszu

Według nowych zasad :

  • nie jest - jak dotychczas - potrącana ze środków zgromadzonych na rachunku

  • wpłacana jest na konto PTE z środków własnych, a więc "z kieszeni" osoby zmieniającej fundusz

4. Wielkość zarządzanych aktywów

  • świadczy o pozycji danego OFE na rynku

  • zależy od ilości członków

Metody oceny efektywności inwestycji OFE:

  • efektywność inwestycyjna mierzona wartością jednostki rozrachunkowej

  • efektywność inwestycyjna mierzona stopą zwrotu

  • efektywność inwestycyjna mierzona ryzykiem

  • efektywność inwestycyjna mierzona przy uwzględnieniu struktury opłat funduszu

  • efektywność zarządzania portfelem ( CAMP i wskaźniki)


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna