Analiza narracyjna Łk 1,5-25 Kto jest bohaterem



Pobieranie 30.21 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar30.21 Kb.


Analiza narracyjna Łk 1,5-25
1. Kto jest bohaterem opowiadania?

Jakie racje przemawiają za uznaniem danej postaci za głównego bohatera: jej obecność w opowiadaniu, inicjatywa, którą wykazuje w rozwoju akcji, dążenie do zrealizowania określonego celu?


Łk 1,5-7

5 Za czasów Heroda, króla Judei, żył pewien kapłan, imieniem Zachariasz, z oddziału Abiasza. Miał on żonę z rodu Aarona, a na imię było jej Elżbieta. 6 Oboje byli sprawiedliwi wobec Boga i postępowali nienagannie według wszystkich przykazań i przepisów Pańskich. 7 Nie mieli jednak dziecka, ponieważ Elżbieta była niepłodna; oboje zaś byli już posunięci w latach.
Ekspozycja prezentuje postać Zachariasza i Elżbiety. Pytanie: kto jest aktywny w tej narracji? Kto jest obecny w kolejnych scenach?

Zachariasz

2. Na czym polega poszukiwanie podjęte przez bohatera?

Co poszukuje bohater? Niekoniecznie musi to być jakiś przedmiot – może to być jakaś wartość. Osiągnie swój cel czy też nie? Jeśli nie, co mu w tym przeszkodzi?


Łk 1,8-9

8 Kiedy w wyznaczonej dla swego oddziału kolei pełnił służbę kapłańską przed Bogiem, 9 jemu zgodnie ze zwyczajem kapłańskim przypadł los, żeby wejść do przybytku Pańskiego i złożyć ofiarę kadzenia.
Zawiązanie akcji: Zachariasz w świątyni, by złożyć ofiarę kadzenia. Czy jednak złożenie ofiary kadzielnej stanowi cel działania Zachariasza?
Łk 1,7

7 Nie mieli jednak dziecka, ponieważ Elżbieta była niepłodna; oboje zaś byli już posunięci w latach.
Ekspozycja ukazuje problem, wobec którego stanęli Zachariasz i Elżbieta: brak dziecka. To pragnienie podeszłych w latach małżonków stanowi cel, który pragną oni osiągnąć: dziecko. Jakie działanie podejmują w tym kierunku?
Łk 1,13

13 Lecz anioł rzekł do niego: Nie bój się Zachariaszu! Twoja prośba została wysłuchana: żona twoja Elżbieta urodzi ci syna, któremu nadasz imię Jan.
Zachariasz wyczekuje dziecka, ale nie jest bezczynny: modli się do Boga, by uczynił im ten dar.

W tym miejscu można by powiedzieć, iż Zachariasz swój cel osiągnął. W. 18 pokaże jednak, że nie („Po czym to poznam?).

3. Kim są pomocnicy i przeciwnicy bohatera?

Nie chodzi tylko o osoby – to mogą być rzeczy materialne, sytuacje, cechy ludzkie. Czy zauważa się jakieś przedmioty? Co one wnoszą? Czy posiadają jakiś dodatkowy walor symboliczny?


Łk 1,7

7 Nie mieli jednak dziecka, ponieważ Elżbieta była niepłodna; oboje zaś byli już posunięci w latach.

Łk 1,10


10 A cały lud modlił się na zewnątrz w czasie kadzenia.

Łk 1,11


11 Naraz ukazał mu się anioł Pański, stojący po prawej stronie ołtarza kadzenia. 12 Przeraził się na ten widok Zachariasz i strach padł na niego.

Łk 1,18-20



18 Na to rzekł Zachariasz do anioła: «Po czym to poznam? Bo ja jestem już stary i moja żona jest w podeszłym wieku». 19 Odpowiedział mu anioł: «Ja jestem Gabriel, który stoję przed Bogiem. A zostałem posłany, aby mówić z tobą i oznajmić ci tę wieść radosną. 20 A oto będziesz niemy i nie będziesz mógł mówić aż do dnia, w którym się to stanie, bo nie uwierzyłeś moim słowom, które się spełnią w swoim czasie».
Pomocnicy

• lud modlący się na zewnątrz przybytku

• archanioł Gabriel (imię: Bóg moim wojownikiem)

świątynia, ofiara kadzenia – modlitwa

Przeciwnicy

• strach


• wątpliwości, niewiara

4. Czy w opowiadaniu słyszy się głos narratora?

Jest on obecny w różnych informacjach, komentarzach, wyjaśnieniach i opiniach pochodzących od niego. W jakich punktach opowiadania wchodzi głos narratora: czy są to miejsca strategiczne dla rozwoju akcji?
Łk 1,5-7

5 Za czasów Heroda, króla Judei, żył pewien kapłan, imieniem Zachariasz, z oddziału Abiasza. Miał on żonę z rodu Aarona, a na imię było jej Elżbieta. 6 Oboje byli sprawiedliwi wobec Boga i postępowali nienagannie według wszystkich przykazań i przepisów Pańskich. 7 Nie mieli jednak dziecka, ponieważ Elżbieta była niepłodna; oboje zaś byli już posunięci w latach.
Ekspozycja – narrator podaje informacje niezbędne dla czytelnika. Stanowią one tło dla akcji, która w tym momencie nie rozwija się.

Równocześnie ewangelista Łukasz wyraża swoją opinię o Elżbiecie i Zachariaszu: oboje są sprawiedliwi i zachowują przykazania. Jest to ważna informacja w kontekście bezpłodności Sary. Ich życie świadczy o tym, że brak dziecka nie jest żadną karą za grzechy.


Łk, 1,8-9

8 Kiedy w wyznaczonej dla swego oddziału kolei pełnił służbę kapłańską przed Bogiem, 9 jemu zgodnie ze zwyczajem kapłańskim przypadł los, żeby wejść do przybytku Pańskiego i złożyć ofiarę kadzenia.

Wyjaśnienie powodu, dla którego akcja rozgrywa się w świątyni.


Łk 1,10

10 A cały lud modlił się na zewnątrz w czasie kadzenia.

Łk 1,21


21 Lud tymczasem czekał na Zachariasza i dziwił się, że tak długo zatrzymuje się w przybytku.
Drugi plan: lud stojący na zewnątrz, jego modlitwa i zdziwienie wobec przedłużającej się nieobecności Zachariasza.

5. Czy narrator trzyma się chronologii wydarzeń i porządku ich rozwoju?

Jeśli nie trzyma się porządku chronologicznego, kiedy od niego odchodzi, dlaczego to czyni?
• ustalenie scen składających się na narrację

kryteria: wejście i zejście bohaterów, zmiana miejsca i czasu

ww. 5-7: ekspozycja [usytuowanie – bez akcji]

ww. 8-9: wylosowanie Zachariasza do złożenia ofiary kadzielnej [pierwszy plan]

w. 10: modlitwa ludu [tło – drugi plan]

ww. 11-20: widzenie Zachariasza w przybytku [pierwszy plan]

w. 21: modlitwa i zdziwienie ludu na zewnątrz [tło – drugi plan]

ww. 22-23: wyjście niemego Zachariasza z przybytku [pierwszy plan]

w. 23: powrót Zachariasza do domu po zakończonej posłudze w świątyni [pierwszy plan]

w. 24a: poczęcie dziecka przez Elżbietę [pierwszy plan]

w. 24b: Elżbieta przez pięć miesięcy ukrywa swój stan błogosławiony [tło – drugi plan]
• porządek chronologiczny wydarzeń

+ zwrócić uwagę na uprzednie opowiedzenie jakiegoś zdarzenia (prolepsis) oraz na opowiedzenie jakiegoś zdarzenia po czasie jego zajścia (analepsis)

ww. 13-14: narodziny Jana – te poza granicami opowiadania

ww. 15-17: życie Jana, jego misja wobec ludu – jeszcze późniejsze wydarzenia


+ uwzględnić różnice w ilości tekstu opowiadania o jakimś zdarzeniu: im ważniejsze zdarzenie, tym więcej poświęca mu się miejsca; czas opowiadania zbiega się z czasem opowiadanym (czasem zdarzenia) w dialogu

kluczowe wydarzenie: dialog Zachariasza z archaniołem Gabrielem – narrator zupełnie usunął się z opowiadania, uczestniczymy bezpośrednio w zdarzeniu


6. Gdzie w narracji występują luki?

Jakie zdarzenia zostały pominięte? Jakich informacji zabrakło w opowiadaniu? Gdzie jest przyspieszenie narracji, gdzie cofnięcie? Kiedy dochodzi do wypełnienia luki? Dlaczego w tym a nie w innym miejscu opowiadania?
• Luka

Łk 1,9-12



9 Jemu zgodnie ze zwyczajem kapłańskim przypadł los, żeby wejść do przybytku Pańskiego i złożyć ofiarę kadzenia. 10 A cały lud modlił się na zewnątrz w czasie kadzenia. 11 Naraz ukazał mu się anioł Pański, stojący po prawej stronie ołtarza kadzenia. 12 Przeraził się na ten widok Zachariasz i strach padł na niego.
Czy Zachariasz złożył ofiarę kadzenia?

Dlaczego Zachariasz się przestraszył?

Po co przyszedł do niego anioł?
Łk 1,23

23 A gdy upłynęły dni jego posługi kapłańskiej, powrócił do swego domu.
Co robił, przeżywał Zachariasz po zakończeniu służby? W ww. 24-25 mowa o reakcji Anny.
• Wypełnienie luki

Łk 1,19


19 Odpowiedział mu anioł: «Ja jestem Gabriel, który stoję przed Bogiem. A zostałem posłany, aby mówić z tobą i oznajmić ci tę wieść radosną.
Te informacje (imię anioła, cel jego posłania) powinny się pojawić w w. 11, gdy mowa jest o jego pojawieniu się, lub też w w. 13, który zawiera pierwsze jego słowa skierowane do Zachariasza
Łk 1,25

25 «Tak uczynił mi Pan - mówiła - wówczas, kiedy wejrzał łaskawie i zdjął ze mnie hańbę w oczach ludzi».
W tych słowach Elżbieta uświadamia nam, iż niepłodność była dla niej źródłem hańby ze strony ludzi.
• Luka niewypełniona

Co Zachariasz mówił poprzez znaki? (por. w. 22)

Co robił Zachariasz po wyjściu ze świątyni, po powrocie do domu?

Kiedy doszło do poczęcia Jana? Zaraz po jego powrocie do domu?

7. Czy opowiadanie ma fabułę?

Jaki wątek łączy poszczególne epizody opowiadania? Jaki problem bohaterów przykuwa uwagę czytelnika przez całą lekturę opowiadania?

W jakim stopniu można mówić o rozwoju akcji? Czy da się wskazać w opowiadaniu punkt zwrotny? Czy są w opowiadaniu jakieś momenty zawieszenia akcji (suspensu)? W czym one komplikują akcję?
Akcja rozwija się harmonijnie, jakkolwiek dla uczestników tamtego zdarzenia przedłużający się pobyt Zachariasza w przybytku rodzi pytania, jest rodzajem suspensu:

Łk 1,21: Lud tymczasem czekał na Zachariasza i dziwił się, że tak długo zatrzymuje się w przybytku.

Przedmiotem ich zainteresowania jest złożenie ofiary kadzielnej przez Zachariasza. Gdy Zachariasz wyjdzie niemy, zrozumieją, że miał widzenie (w. 22).
8. W jakim miejscu opowiadania pojawiają się wypowiedzi bohaterów (monologi [również wewnętrzne], dialogi)?

Czy są jakieś miejsca, w których spodziewalibyśmy się wypowiedzi bohatera, a tymczasem jej brak?


Łk 1,13-20

dialog anioła z Zachariaszem


Łk 1,22

22 Kiedy wyszedł, nie mógł do nich mówić, i zrozumieli, że miał widzenie w przybytku. On zaś dawał im znaki i pozostał niemy.
Brak słowa – niemy. Co mówił poprzez znaki? Jakie znaki?
9. Jak można scharakteryzować bohaterów?

W narracjach nie zawsze charakterystyka dokonuje się poprzez opis cech postaci. Charakter bohaterów poznajemy przez ich działanie, ze słów, które mówią. Charakter postaci odsłania się poprzez konfrontację ich między sobą (ich czynów, słów, wartości itd.).


Charakterystyka Zachariasza

• deskryptywna

Łk 1,5-7

kapłan z oddziału Abiasza, jego żona Elżbieta pochodzi z rodu kapłańskiego Aarona; jest sprawiedliwy wobec Boga, zachowuje przykazania Boże; podeszły w latach; nie ma dzieci

• omowna (poprzez wypowiedzi, czyny)

Łk 1,13


modlitwa Zachariasza wysłuchana – prosi Boga o dziecko

Łk 1,18


pytanie Zachariasza: „Po czym to poznam? Jestem już stary..” – brak ufności, wiary w słowo Boże (wprost powiedziane to przez Gabriela), racjonalnie podchodzi do sprawy (jest stary)
• konfrontacja bohaterów

Zestawienie postawy Zachariasza z charakterystyką jego syna, Jana: asceza – bezżenny (odwrotnie niż ojciec); moc słowa: wielu nawróci (ojciec niemy wobec ludu).


10. Czy jest jakiś szczególny dobór słów, który Cię uderza? Jak scharakteryzować styl opowiadania?

Czy są jakieś słowa, które wnoszą coś szczególnego do fabuły opowiadania lub do charakterystyki bohatera? Które słowa są zaskakujące? Czy są jakieś słowa, które znaczą coś więcej (symbol, metafora)?


milczenie Zachariasza

Elżbieta kryje się przez pięć miesięcy



dwie analogiczne postawy: brak kontaktu z innymi ludźmi. Zachariasz – kara za niewiarę. A dlaczego „milczy” Elżbieta?


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna