Anita Plumińska-Mieloch Bliżej historii. Gimnazjum Wymagania edukacyjne dla klasy 1



Pobieranie 332.53 Kb.
Strona2/3
Data07.05.2016
Rozmiar332.53 Kb.
1   2   3

18. Od miasta-państwa do imperium
Zagadnienia

1. Podbój Italii.

2. Wojny punickie.

3. Imperium rzymskie.

4. Legiony i legioniści.


– rozumie pojęcia: legion, prowincja, namiestnik, imperium, romanizacja, wojna punicka;

– wie, kim był Hannibal;

– wie, kiedy Rzym podbił Italię oraz kiedy toczyły się wojny punickie


– wskazuje na mapie obszar podbity przez Republikę Rzymską;

– wie, jakie znaczenie dla podbitych terenów miała romanizacja



– wyjaśnia rolę sprzymierzeńców w prowadzeniu podbojów przez Rzym;

– wie, kim był Scypio;

wyjaśnia, dlaczego doszło do wojen punickich;

– wyjaśnia skutki wojen punickich



– omawia przyczyny i skutki podbojów rzymskich;

– wyjaśnia, dlaczego Rzymianom udało się ostatecznie pokonać Kartagińczyków;

– wyjaśnia, dlaczego armia rzymska mogła z powodzeniem prowadzić podboje


5. – 2.

19. Upadek Republiki i powstanie Cesarstwa
Zagadnienia

1. Kryzys ustroju republikańskiego.

2. Powstania niewolników.

3. Wojny domowe.

4. Ustanowienie Cesarstwa.

5. Cesarz Oktawian August.



– rozumie pojęcia: latyfundium, niewolnik, gladiator, proletariat, cesarstwo;

– wie, kim był Spartakus



– zna datę największego powstania niewolników w państwie rzymskim: 73–71 p.n.e.;

– zna postacie Gajusza Juliusza Cezara i Oktawiana Augusta;

– zna datę upadku Republiki: 30 r. p.n.e.

– rozumie pojęcia: cesarz, pryncypat;

– wymienia pierwszego cezara (cesarza);

– wyjaśnia różnice między ustrojem republiki i pryncypatu;



– wyjaśnia, dlaczego w Rzymie wybuchały powstania niewolników;

– wyjaśnia, dlaczego powstanie Spartakusa zakończyło się klęską;

– podaje przyczyny upadku Republiki


– wskazuje skutki wprowadzenia armii zawodowej w Rzymie;

– wyjaśnia genezę i znaczenie powiedzeń: „Kości zostały rzucone”, „I Ty, Brutusie, przeciw mnie?”;

– podaje autora O wojnie galijskiej


5. – 1.

20. Rozkwit Cesarstwa Rzymskiego. Rzymska cywilizacja
Zagadnienia

1. Obszar Cesarstwa Rzymskiego.

2. Pokój rzymski.

3. Romanizacja prowincji.



– rozumie pojęcia: limes, Pax Romana, romanizacja, bazylika, amfiteatr, termy, akwedukt, urbanizacja, romanizacja;

– wskazuje na mapie obszar Cesarstwa Rzymskiego;



– opisuje, jak chroniono granice imperium;

– wyjaśnia, dlaczego Rzymianie budowali drogi;

– omawia znaczenie dróg w prowadzeniu podbojów przez Rzym;

– podaje przykłady rzymskiego budownictwa;

– wie, czym była urbanizacja


– rozumie wpływ pokoju rzymskiego na sytuację w Cesarstwie;

– wyjaśnia znaczenie limesu dla funkcjonowania państwa;

– rozumie znaczenie sieci dróg dla utrzymania rzymskiego panowania na rozległych obszarach


– wyjaśnia znaczenie procesu urbanizacji w państwie rzymskim;

– omawia skutki romanizacji;

– wskazuje wpływy cywilizacji rzymskiej we współczesnym świecie


5. – 2.

6. – 1., 2.



21. Kultura starożytnego Rzymu
Zagadnienia

1. Edukacja w starożytnym Rzymie.

2. Prawo rzymskie.

3. Sztuka starożytnego Rzymu.



– rozumie pojęcia: kodeks, kodyfikacja;

– wymienia najwspanialsze budowle rzymskie: Koloseum, Panteon



– wymienia najważniejszych przedstawicieli rzymskiej literatury;

– wymienia dziedziny, w których kultura grecka wpłynęła na rzymską;

– omawia rzymski wzorzec edukacji;

opisuje wygląd akweduktu, term, amfiteatru



– rozumie, dlaczego Rzymianie przejmowali greckie wierzenia, literaturę i filozofię;

– wyjaśnia, dlaczego Rzymianie wznosili różne budowle publiczne;

– rozpoznaje na fotografiach typowe rzeźby rzymskie


– porównuje osiągnięcia Rzymian i Greków;

– wskazuje wpływ rzymskie we współczesnym prawodawstwie



5. – 3.

6. – 1., 2.



22. Chrześcijaństwo w świecie rzymskim
Zagadnienia

1. Palestyna w czasach Jezusa.

2. Życie i nauczanie Jezusa z Nazaretu.

3. Początki Kościoła.

4. Prześladowania chrześcijan.


– rozumie pojęcia: apostoł, Nowy Testament, podróż misyjna;

– wskazuje na mapie krainę, w której narodził się Jezus;

– zna nauczanie Jezusa Chrystusa i okoliczności powstania Nowego Testamentu;

– wie, kim był św. Paweł;

– opowiada o prześladowaniach chrześcijan


– wie, w jakich okolicznościach odbywały się podróże misyjne apostołów;

– rozumie, dlaczego Rzymianie odnosili się do chrześcijan z nieufnością, a następnie zaczęli ich prześladować;

– zna strukturę Kościoła w czasach wczesnochrześcijańskich;

– wie, kto i kiedy zakończył prześladowania chrześcijan



– rozumie okoliczności rozwoju chrześcijaństwa w świecie rzymskim;

– wskazuje na mapie trasę podróży misyjnych św. Pawła;

– wie, jak doszło do zakończenia prześladowań chrześcijan


– wyjaśnia, w jaki sposób chrześcijaństwo zmieniło świat antyczny;

– rozumie przyczyny i skutki prześladowań chrześcijan



7. – 1., 2.

23. Upadek Cesarstwa na Zachodzie
Zagadnienia

1. Sytuacja polityczno-społeczna na zachodnich obszarach Cesarstwa.

2. Reformy Dioklecjana.

3. Wędrówki ludów i najazdy barbarzyńców na imperium rzymskie.

4. Upadek Cesarstwa na Zachodzie.


– omawia reformy Dioklecjana;

– wskazuje, skąd barbarzyńcy przybywali na obszary Cesarstwa;

– wie, co się wydarzyło w 476 r.


– omawia sytuację Cesarstwa Zachodniego przed upadkiem;

– wymienia przyczyny upadku Cesarstwa na Zachodzie;

– opowiada o okolicznościach upadku Cesarstwa Zachodniego;

– zna postacie: Odoakra, Dioklecjana



– wyjaśnia znaczenie reform Dioklecjana dla funkcjonowania państwa;

– podaje argumenty za przyjęciem 476 r. jako cezury pomiędzy starożytnością a średniowieczem;

– rozumie genezę i znaczenie słów: wandal, barbarzyńca


– zna mechanizm dokonywania zmian na tronie cesarskim oraz jego przyczyny i skutki;

– rozumie, dlaczego Cesarstwo Rzymskie zostało podzielone na dwie części;

– rozumie przyczyny upadku Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie;

– potrafi ocenić wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na upadek Cesarstwa Zachodniego



5. – 4.

24. Lekcja powtórzeniowa. Starożytny Rzym
Zagadnienia

1. Przemiany ustrojowe w państwie rzymskim.

2. Rzym podbija świat.

3. Osiągnięcia cywilizacji rzymskiej.



– rozumie pojęcia: republika, legion, konsul, apostoł, Nowy Testament, romanizacja, akwedukt, termy, imperium, cesarstwo, cesarz, chrześcijaństwo;

– zna postacie: Jezusa Chrystusa, Cezara, Spartakusa, Hannibala;

– wie, co wydarzyło się w 476 r.;

– wskazuje na mapie miasto Rzym i przybliżony zasięg państwa rzymskiego



– wymienia rzymskich urzędników i omawia ich kompetencje

– rozumie pojęcia: patrycjusze, plebejusze, barbarzyńca;

– zna postacie: Dioklecjana, św. Piotra, św. Pawła, Oktawiana Augusta;

– opisuje republikę i cesarstwo jako formy ustrojowe;

– wymienia rzymskie osiągnięcia cywilizacyjne;

– podaje przyczyny prześladowań chrześcijan;

– wyjaśnia, dlaczego upadło Cesarstwo Rzymskie na Zachodzie;

– omawia znaczenie wojen i podbojów dla funkcjonowania państwa rzymskiego;

– wie, kiedy: trwało powstanie Spartakusa, nastąpił podział Cesarstwa na Wschodnio- i Zachodniorzymskie


– przedstawia etapy rozwoju chrześcijaństwa i potrafi je scharakteryzować

– opisuje przyczyny i skutki: powstań niewolników, upadku Republiki, kryzysu w Cesarstwie

– opisuje różnice między ustrojami republiki i cesarstwa


– wymienia zalety i wady republiki i cesarstwa jako form ustrojowych;

– wskazuje wpływ osiągnięć rzymskich na współczesne prawo i budownictwo;

– opisuje znaczenie procesu romanizacji dla terenów podbitych przez Rzym





Sprawdzian 3.
















25. Barbarzyńcy, biskupi i opaci
Zagadnienia

1. Królestwa barbarzyńskie.

2. Rola instytucji Kościoła w polityce, życiu społecznym i przemianach kultury.

3. Zakon benedyktyński i jego działalność.




– wie, że na gruzach Cesarstwa Zachodniego powstawały państwa plemienne;

– wyjaśnia rolę biskupów i papieża w Europie Zachodniej w pierwszych wiekach średniowiecza;

– rozumie pojęcia: chrystianizacja, klasztor, zakon, mnich;

– zna postać św. Benedykta



– omawia działalność zakonu benedyktynów;

– porównuje działalność zakonów we wczesnym średniowieczu i współcześnie



– wie, jaka była rola Kościoła w zachowaniu dziedzictwa starożytności;

– wie, jakie znaczenie miała działalność zakonów w Europie Zachodniej w pierwszych wiekach średniowiecza



– wie, dlaczego po upadku Cesarstwa Zachodniego zaczęły powstawać państwa plemienne;

– dostrzega zmianę roli Kościoła po upadku Cesarstwa Zachodniego



12. – 1.

26. W Bizancjum
Zagadnienia

1. Sytuacja Cesarstwa Wschodniego (Bizancjum) po upadku Cesarstwa na Zachodzie.

2. Najazdy Słowian, Germanów i Arabów na obszary Cesarstwa Wschodniego.

3. Kultura i sztuka Bizancjum.

4. Podział Kościoła.


– wskazuje na mapie Bizancjum i Konstantynopol;

– rozumie pojęcia: ikona, Bizancjum, Kodeks Justyniana, prawosławie, podział Kościoła, herezja

– wie, co się wydarzyło w 1054 r.


– opowiada o sytuacji gospodarczej i politycznej w Cesarstwie Wschodnim;

– wskazuje zabytki charakterystyczne dla kultury Bizancjum;

– wymienia cechy Kościoła wschodniego


– rozumie znaczenie Bizancjum dla przetrwania kultury starożytnej;

– zna przyczyny trwania Cesarstwa Wschodniego po upadku Cesarstwa Zachodniego;

– rozumie, dlaczego doszło do podziału Kościoła;


– wskazuje różnice pomiędzy Kościołami prawosławnym i katolickim;

– wie, jak układały się relacje pomiędzy cesarzem a Kościołem wschodnim;

– rozumie skutki podziału Kościoła dla dziejów chrześcijaństwa


10. –. 1., 2., 3.

27. Mahomet i powstanie cywilizacji islamu
Zagadnienia

1. Arabia w czasach Mahometa.

2. Narodziny islamu.

3. Pięć filarów islamu.

4. Podboje Arabów.

5. Arabskie imperium.



6. Osiągnięcia cywilizacji islamu.

– rozumie pojęcia: arabeska, islam, Koran, haracz;

– wie, kim był Mahomet, i opowiada o jego działalności;

– wie, kiedy powstał islam;

– zna podstawowe zasady islamu;

– wskazuje na mapie ziemie podbite przez Arabów;


– omawia warunki naturalne na Półwyspie Arabskim i życie beduinów;

– wyjaśnia, dlaczego Arabowie toczyli „świętą wojnę”;

– wie, w jaki sposób Arabowie władali podbitymi ziemiami;

– zna osiągnięcia cywilizacji arabskiej



– rozumie, dlaczego Arabowie prowadzili podboje;

– wymienia zabytki typowe dla architektury arabskiej i podaje ich cechy;

– porównuje islam z innymi religiami


– rozumie, jakie znaczenie dla funkcjonowania państwa ma sposób sprawowania władzy na terenach podbitych

8. – 1., 2., 3.

28. Państwo Franków – wzór średniowiecznej monarchii
Zagadnienia

1. Podbój Galii przez Franków.

2. Królestwo Franków państwem patrymonialnym.

3. Karolingowie i Państwo Kościelne.

4. Powstanie imperium Karola Wielkiego.

5. Renesans karoliński.

6. Wskrzeszenie cesarstwa na Zachodzie.

7. Traktat w Verdun i rozpad cesarstwa karolińskiego.




– rozumie pojęcia: renesans karoliński, majordomus, Państwo Kościelne, minuskuła;

– zna postacie: Chlodwiga, Karola Młota, Pepina Krótkiego, Karola Wielkiego;

– wskazuje na mapie państwo Franków i Państwo Kościelne;

– wie, co wydarzyło się w roku: 496, 800, 843



– wyjaśnia, jak działała aparat państwowy w monarchii Karola Wielkiego

– wymienia przejawy renesansu karolińskiego;

– rozumie znaczenie przyjęcia tytułu cesarza przez Karola;

– omawia postanowienia traktatu w Verdun



– podaje przyczyny objęcia tronu przez Karolingów;

– opisuje, jak Karol Wielki budował swoje imperium;

– rozumie, jakie znaczenie miało przywrócenie cesarstwa na Zachodzie;

– wyjaśnia, dlaczego nie udało się utrzymać jedności cesarstwa karolińskiego;

– omawia różnice między starożytnym Cesarstwem Rzymskim a cesarstwem Karola Wielkiego


– omawia okoliczności powstania Państwa Kościelnego;

– wyjaśnia znaczenie renesansu karolińskiego dla rozwoju kultury europejskiej;

– uzasadnia znaczenie traktatu w Verdun w procesie powstawania państw w Europie


9. – 1., 2.

29. Seniorzy i wasale
Zagadnienia

1. Rozdrobnienie feudalne.

2. Seniorzy i wasale.

3. Francja państwem feudalnym.

4. Powstanie Rzeszy niemieckiej.

5. Cesarstwo Ottonów.

6. Podboje wikingów.


– rozumie pojęcia: wasal, senior, feudalizm, rozdrobnienie feudalne, inwestytura, lenno, feudum, Rzesza niemiecka;

– opisuje zależności lenne;

– wie, kim był Wilhelm Zdobywca;

– wie, co wydarzyło się w 1066 r.



– charakteryzuje system zależności feudalnych;

– opisuje ceremoniał nadania lenna;

– opowiada o rozdrobnieniu feudalnym we Francji;

– podaje okoliczności i czas powstania państwa niemieckiego;

– wymienia działania podejmowane przez Ottona III;

– wskazuje na mapie trasy najazdów Normanów;

– opowiada o celach i przebiegu najazdów Normanów


– wyjaśnia genezę rozdrobnienia feudalnego;

– omawia wpływ feudalizmu na władzę królewską;

– na przykładzie Francji przedstawia skutki rozbicia feudalnego;

– rozumie znaczenie podbicia Anglii przez Wilhelma Zdobywcę



– wskazuje wady i zalety ustroju feudalnego z punktu widzenia seniora i wasala;

– zna przyczyny i skutki najazdów wikingów



9. – 3.

11. – 1.



30. Przybycie Słowian i ich pierwsze państwa
Zagadnienia

1. Ziemie polskie w starożytności.

2. Szlak bursztynowy.

3. Początki Słowiańszczyzny.

4. Powstanie pierwszych państw słowiańskich.

5. Apostołowie Słowian.



– rozumie pojęcia: głagolica, cyrylica, wiec, szlak bursztynowy, kultura materialna;

– wie, czym handlowano na szlaku bursztynowym;

– opowiada o osiedleniu się Słowian na obszarach europejskich;

– na podstawie tekstu źródłowego opowiada o zwyczajach Słowian



– wymienia pierwsze państwa słowiańskie;

– opowiada o misyjnej działalności Cyryla i Metodego



– omawia znaczenie wykopalisk archeologicznych dla poznawania najdawniejszych dziejów ziem polskich;

– wyjaśnia znaczenie szlaku bursztynowego dla rozwoju handlu w Europie



– porównuje okoliczności powstawania państw w Europie Zachodniej i Wschodniej;

– uzasadnia rolę głagolicy w procesie chrystianizacji Słowian;

– omawia znaczenie chrystianizacji w procesie przemian sposobu życia Słowian


zagadnienia wykraczające poza podstawę programową

31. Początki państwa polskiego
Zagadnienia

1. Osadnictwo i gospodarka w czasach plemiennych.

2. Plemiona polskie.

3. Państwo Mieszka I.

4. Chrzest Polski.


– wymienia plemiona zamieszkujące ziemie polskie;

– wie, co wydarzyło sie w roku: 966, 972;

– wie, kim byli: Mieszko I, Dobrawa, Jordan

– opowiada o przyjęciu chrztu przez Mieszka I;

– rozumie pojęcia: plemię, danina, biskupstwo misyjne


– wskazuje na mapie ziemie podbite przez Mieszka I;

– przedstawia osadnictwo i gospodarkę ziem polskich w czasach plemiennych;

– opowiada o funkcjonowaniu i organizacji państwa Mieszka I


– wyjaśnia przyczyny powodzenia podbojów Mieszka I;

– wskazuje przyczyny i skutki chrztu Polski;

– wyjaśnia, dlaczego za Mieszka I zmieniały się stosunki polsko-niemieckie


– dostrzega przełomowe znaczenie chrztu dla rozwoju państwa polskiego

13 – 1., 3., 4.

32. Polska pod panowaniem Bolesława Chrobrego
Zagadnienia

1. Bolesław Chrobry i biskup Wojciech.

2. Zjazd gnieźnieński.

3. Plany Ottona III w stosunku do Polski.

4. Wojny Bolesława Chrobrego.

5. Koronacja Bolesława Chrobrego – Królestwo Polskie.



– wskazuje na mapie państwo Bolesława Chrobrego;

– wie, kim byli: Bolesław Chrobry, św. Wojciech, Otto III;

– pamięta, co wydarzyło się w roku: 997, 1000, 1018, 1025;

– opowiada o okolicznościach śmierci biskupa Wojciecha;

– wie, z kim toczył wojny Bolesław Chrobry, i zna ich skutki


– uzasadnia znaczenie koronacji władcy dla państwa;

– wyjaśnia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla przyszłości Polski;

– przedstawia stanowisko Ottona III wobec Polski


– ocenia panowanie Bolesława Chrobrego;

– podaje przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego;

– wyjaśnia przyczyny i skutki wojen toczonych przez Bolesława Chrobrego;

– uzasadnia przydomek nadany Bolesławowi przez potomnych;

– uzasadnia znaczenie koronacji Bolesława dla pozycji Polski w Europie


– wyjaśnia zmienną postawę Niemiec wobec Polski za panowania Bolesława Chrobrego;

– dostrzega znaczenie utworzenia arcybiskupstwa w Gnieźnie;

– charakteryzuje politykę międzynarodową Bolesława


13. – 1., 4.

33. Zmienne losy monarchii pierwszych Piastów
Zagadnienia

1. Upadek państwa piastowskiego.

2. Książę Kazimierz Odnowiciel.

3. Panowanie Bolesława Śmiałego.

4. Konflikt Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem.

5. Rządy Władysława Hermana.



– rozumie pojęcia: sukcesja, palatyn;

– wymienia kolejnych władców Polski z dynastii Piastów;

– wie co wydarzyło się w roku: 1031, 1039, 1076, 1079;

– wie, kto najeżdżał na polskie ziemie;

– opowiada o rządach Kazimierza Odnowiciela;

– zna postać Władysława Hermana;

– opowiada o rządach Władysława Hermana


– opowiada o konflikcie pomiędzy Bezprymem a Mieszkiem II i skutkach tego sporu;

– omawia sytuację Polski w czasie kryzysu po śmierci Mieszka II;

– opisuje przebieg konfliktu pomiędzy królem Bolesławem Śmiałym a biskupem Stanisławem


– przedstawia skutki kryzysu po śmierci Mieszka II;

– uzasadnia, dlaczego potomni nadali Kazimierzowi przydomek „Odnowiciel”;

– wyjaśnia okoliczności najazdu Czechów na Polskę;

– ocenia rządy Kazimierza Odnowiciela, Bolesława Śmiałego, Władysława Hermana



– wyjaśnia przyczyny kryzysu monarchii w czasach wczesnopiastowskich;

– przedstawia okoliczności konfliktu króla Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem;

– porównuje rządy twórców państwa polskiego z rządami ich następców


13. – 1., 4.

34. Państwo i społeczeństwo w czasach wczesnopiastowskich
Zagadnienia

1. Kształtowanie się ponadplemiennej monarchii.

2. Ustrój prawa książęcego i jego przemiany.

3. Organizacja państwa– system grodowy.




– rozumie pojęcia: monarchia patrymonialna, danina, regalia, prawo książęce, rycerstwo, duchowieństwo, gród, podgrodzie;

– wymienia daniny, jakie na rzecz państwa musieli uiszczać mieszkańcy



– omawia pozycję księcia w państwie, rozumie zakres władzy książęcej;

– wyjaśnia znaczenie systemu podatkowego dla działalności władzy



– uzasadnia znaczenie systemu grodowego dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania państwa;

– uzasadnia znaczenie danin dla funkcjonowania państwa



– wskazuje zmiany społeczne, które zaszły w Polsce pierwszych Piastów i łączy je z panowaniem właściwych władców;

– dostrzega mechanizmy funkcjonowania władzy w państwie wczesnopiastowskim i je opisuje



13. – 2., 4.

35. Spór cesarstwa z papiestwem o inwestyturę
Zagadnienia

1. Ciemne wieki w dziejach Kościoła.

2. Cluny – źródło odnowy Kościoła.

3. Reforma gregoriańska.

4. Grzegorz VII i Henryk IV – spór o inwestyturę.

5. Konkordat wormacki.



– rozumie pojęcia i powiedzenia: konkordat, „pójść do Canossy”, reforma gregoriańska, celibat, konkordat, konklawe;

– wie, kim byli Grzegorz VII i Henryk IV;

– omawia przebieg konfliktu pomiędzy cesarzem i papieżem


– pamięta datę konkordatu wormackiego: 1122 r.;

– opowiada o przebiegu konfliktu między cesarzem i papieżem;

– wyjaśnia, na czym polegał kompromis zawarty pomiędzy cesarzem a papieżem


– omawia przyczyny konfliktu pomiędzy papieżem i cesarzem;

– uzasadnia, dlaczego ani papież, ani cesarz nie chcieli się wyrzec wpływu na obsadę stanowisk kościelnych



– uzasadnia znaczenie reform kluniackich dla poprawy sytuacji w Kościele;

– wskazuje skutki sporu pomiędzy papieżem a cesarzem



9. – 4.
1   2   3


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna