Antydepresanty kryteria Diagnostyczne Dużej Depresji wg dsm-iv



Pobieranie 332.29 Kb.
Strona1/3
Data06.05.2016
Rozmiar332.29 Kb.
  1   2   3

Created by Roman Stefański 03:21 2016-05-06


ANTYDEPRESANTY


Kryteria Diagnostyczne Dużej Depresji wg DSM-IV

  • występowanie w ciągu 2-ch tygodni więcej lub 5 objawów które doprowadziły do znacznej zmiany w funkcjonowaniu chorego

  • co najmniej jednym z objawów musi być nastrój depresyjny (punkt 1), albo utrata zainteresowań lub utrata odczuwania przyjemności (punkt 2)

  1. Nastrój depresyjny obecny przez większość dnia

  2. Wyraźne zmniejszenie zainteresowania codzienną aktywnością i utrata odczuwania przyjemności przez większość dnia

  3. Znacząca zmiana masy ciała – zmniejszenie lub zwiększenie

  4. Bezsenność lub nadmierna senność

  5. Pobudzenie lub spowolnienie psychoruchowe

  6. Zmęczenie lub poczucie utraty energii

  7. Brak poczucia własnej wartości lub nadmierne poczucie winy

  8. Zmniejszona zdolność do koncentracji

  9. Nawracające myśli o śmierci lub o samobójstwie

CECHY I OBJAWY ENDOGENNEGO ZESPOŁU DEPRESYJNEGO



Cechy i objawy podstawowe (osiowe)

Cecha

Objawy

Obniżenie podstawowego nastroju (depresja)

  • smutek, przygnębienie, przykre przeżywanie ogółu wydarzeń

  • anhedonia

  • zobojętnienie

Obniżenie napędu psychoruchowego

  • spowolnienie myślenia i tempa wypowiedzi

  • poczucie obniżonej sprawności pamięci i intelektu (pseudodemencja)

  • abulia

  • spowolnienie czynności ruchowych – zahamowanie ruchowe

  • utrata energii życiowej, siły, poczucie ciągłego zmęczenia fizycznego

Zaburzenie rytmu okołodobowego i objawy somatyczne

  • hiposomnia (wczesne budzenie się, sen płytki, przerywany)

  • hipersomnia (z sennością w ciągu dnia)

  • zaburzenia rytmu dobowego samopoczucia („rano gorzej, wieczorem lepiej”)

  • bóle głowy (potyliczne)

  • wysychanie w jamie ustnej

  • zaparcia

  • spadek masy ciała (co najmniej 3 kg w ciągu miesiąca)

Lęk

  • poczucie napięcia, zagrożenia, trwożliwe ozcekiwanie

  • niepokój, podniecenie ruchowe

Cechy i objawy wtórne

Depresyjne zaburzenia myślenia

  • poczucie winy (urojenia grzeszności, winy, kary)

  • negatywna ocena własnej osobowości, zdrowia, szans na wyleczenie (urojenia hipochondryczne, nihilistyczne)

  • negatywna ocena własnej sytuacji, przyszłości, przeszłości (urojenia klęski, katastrofy)

  • zniechęcenie do życia, myśli i tendencje samobójcze

Zaburzenia aktywności złożonej

  • zmniejszenie liczby i zakresu zainteresowań

  • obniżenie (brak) zdolności do pracy

  • osłabienie kontaktów z otoczeniem, izolowanie się

  • samozaniedbanie

CZYNNIKI OCENY RYZYKA SAMOBÓJSTWA W ENDOGENNYM ZESPOLE DEPRESYJNYM



  1. Czynniki psychopatologiczna:

    1. głębokie przygnębienie, poczucie beznadziejności

    2. niska samoocena, poczucie winy

    3. lęk, niepokój, bezsenność

    4. myśli lub zamiary samobójcze

  2. Cechy demograficzne:

    1. wiek>45 roku życia

    2. płeć męska

    3. status rodzinny: owdowiała(y), rozwiedziona(y)

  3. Czynniki socjalne:

    1. samotność, niemożność liczenia na pomoc innych

    2. zła sytuacja materialna, utrata pracy, źródeł utrzymania

  4. Dane z wywiadu:

    1. próby samobójcze w przeszłości

    2. samobójstwa osób bliskich (krewnych, osób znaczących dla pacjenta)

  5. Inne czynniki:

    1. nadużywanie alkoholu

    2. zaburzenia osobowości

    3. przewlekłe choroby somatyczne

    4. dolegliwości bólowe

CHOROBY SOMATYCZNE ORAZ INNE STANY, KTÓRYM MOŻE TOWARZYSZYĆ DEPRESJA



  1. Endokrynopatie i inne schorzenia przemiany materii:

    1. nadczynność i niedoczynność tarczycy i przytarczyc

    2. choroba (zespół) Cushinga

    3. choroba Addisona

    4. niewydolność płata przedniego przysadki

    5. cukrzyca

    6. porfiria

  2. Okres okołoporodowy, przerwanie ciąży

  3. Okres przedmiesiączkowy, klimakterium

  4. Choroby narządów miąższowych:

    1. uszkodzenie wątroby (z niewydolnością)

    2. uszkodzenie nerek (z niewydolnością)

  5. Infekcje wirusowe: AIDS, grypa, wirusowe zapalenie wątroby

  6. Choroby układowe:

    1. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty (systemowy)

    2. łuszczyca

  7. Nowotwory złośliwe, a szczególnie głowy trzustki, phaeochromocytoma

  8. Hemodializa pozaustrojowa w niewydolności nerek

  9. Zabiegi chirurgiczne: przeszczepy narządów i tkanek,zabiegi na otwartym sercu

  10. Choroby przewlekłe (nieuleczalne)

  11. Niedobory witamin (wit. B12, wit. B1, kwas foliowy)

  12. Przewlekłe infekcje: gruźlica, kiła, malaria, mononukleoza

  13. Przewlekłe zatrucie (tal, ołów)

SCHORZENIA ORGANICZNE OUN, KTÓRYM MOŻE TOWARZYSZYĆ DEPRESJA



  1. Procesy zwyrodnieniowo-zanikowe mózgu:

    1. choroba Alzheimera, zwyrodnienie wątrobowo-soczewkowe

    2. pląsawica Huntingtona, choroba Parkinsona

    3. stwardnienie rozsiane

  2. Guzy mózgu (zwłaszcza płata czołowoego i skroniowego)

  3. Stany pourazowe (zwłaszcza uszkodzenie płata czołowego i skroniowego)

  4. Choroby naczyniowe mózgu:

    1. miażdżyca naczyń mózgowych, niewydolność krążenia mózgowego

    2. stany poudarowe, krwiak nadoponowy i podtwardówkowy

  5. Padaczka (zwłaszcza z ogniskiem w płacie skroniowym)

  6. Inne schorzenia: wodogłowie, defekty genetyczne

LEKI I INNE SUBSTANCJE WYKAZUJĄCE WPŁYW DEPRESJORODNY



  1. Leki hipotensyjne (rezerpina, alfa-metyldopa, klonidyna, leki beta-adrenolityczne, guanetydyna, dihydralazyna)

  2. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, nifedypina)

  3. Leki wpływające na receptor opioidowy (naltrekson, buprenorfina)

  4. Leki przeciwgruźlicze (cykloseryna, etionamid, izoniazyd)

  5. Leki o działaniu dopaminergicznym (w tym przeciwparkinsonowskie): lewodopa, amantadyna, bromokryptyna, pirybedyl

  6. Leki przeciwnowotworowe (winkrystyna, winblastyna)

  7. Neuroleptyki (butyrofenony, chlorpromazyna, flufenazyna, tetrabenazyna i inne)

  8. Steroidy nadnerczowe, ACTH

  9. Hormmonalne środki antykoncepcyjne (progesteron + estrogeny)

  10. Leki o działaniu przeciwserotoninowym (metysergid)

  11. Leki przeciwhistaminowe (cymetydyna)

  12. Środki hamujące syntezę katecholamin (disulfiram, alfa-metylo-P-tyrozyna)

  13. Środki wywierające wpływ cholinergiczny (fizostygmina, prekursory acetylocholiny np. cholina, dwumetyloaminoetanol, związki fosforoorganiczne np. pestycydy.

  14. Leki o wpływie GABA-ergicznym (pochodne kw. walproinowego, benzodiazepiny)

  15. Środki o działaniu amfetaminopodobnym

KLASYFIKACJA CHORÓB AFEKTYWNYCH



  1. Choroba afektywna dwubiegunowa (psychoza maniakalno-depresyjna)

W przebiegu choroby występują zespoły depresyjne i maniakalne:

  • oddzielone okresami zdrowia (remisji)

  • pojawiające się naprzemiennie bez okresów remisji

  1. Choroba afektywna jednobiegunowa (depresja nawracająca)

W przebiegu choroby występują wyłącznie zespoły depresyjne, oddzielone okresami znacznej poprawy lub zdrowia, brak stanów maniakalnych

  1. Dystymia (przewlekła subdepresja)

Depresja o małym nasileniu, utrzymująca się przewlekle (dłużej niż 2 lata)

  1. Psychoza schizoafektywna

Zaburzenia afektywne, najczęściej dwubiegunowe, w których przebiegu obok depresji lub manii występują cechy schizofrenii: zespół paranoidalny lub katatoniczny.
KLASYFIKACJA FARMAKOLOGICZNA LEKÓW PRZECIWDEPRESYJNYCH

podział ze względu na mechanizm działania


ANTYDEPRESANTY

Nazwa

Sedacja

Działanie antycholinergicznea

Okres półtrwania

[h]


Blokowanie wychwytu zwrotnego

NA

5-HT

DA

TRÓJCYKLICZNE ANTYDEPRESANTY

Imipramina

średnia

średnia

10-20

++

++

0

Dezipramina

niska

niska

12-75

+++

+

0

Trimipramina

wysoka

średnia

8-20

+

+

0

Protryptylina

niska

średnia

55-125

+++

+

0

Nortryptylina

średnia

niska

15-35

++

++

0

Amitryptylina

wysoka

wysoka

20-35

++

++

0

Doksepina

wysoka

wysoka

8-24

++

++

0

Klomipramina

niska

niska

19-37

++

++++

0

ANTYDEPRESANTY II-GIEJ GENERACJI (ATYPOWE)

Amoksapinab

niska

średnia

8-10

++

+

0

Maprotylina

średnia

średnia

27-58

+++

0

0

Trazodon

średnia

niska

6-13

0

++

0

Bupropion

niska

niska

8-14

0/+

0/+

++

Wenlafaksyna

brak

brak

3-11

++

++++

0

SELEKTYWNE BLOKERY WYCHWYTU ZWROTNEGO SEROTONINY (SSRI)

Fluoksetyna

brak

brak

24-96

0

++++

0

Sertralina

brak

brak

26

0

++++

0

Paroksetyna

brak

brak

24

+

++++

0

Citalopram

brak

brak

33

0

++++

0

S-Citalopram

brak

brak

15

0

++++

0

Fluwoksamina

brak

brak

2-5

0

++++

0

DUAL-ACTION ANTIDEPRESSANTS

Nefazodon

niska

brak

3-4

0

++++

0

Mirtazapina

wysoka

niska

20-40

++

++++

0

Duloksetyna

niska

niska

11-16

+++

+++

0

INHIBITORY MAO

Fenelzyna

niska

brak

2-4c

0

0

0

Izokarboksazyd

brak

brak

1-3c

0

0

0

Tranylcypromina

brak

brak

1-3c

0

0

0

SELEKTYWNE BLOKERY WYCHWYTU ZWROTNEGO NORADRENALINY

Reboksetyna

brak

niska

13

++++

0

0

Atomoksetyna

brak

niska

5

++++

0

0

a uchość w ustach, niewyraźne widzenie, tachykardia, zatrzymanie moczu, zaparcia

b również efekt przeciwpsychotyczny wskutek blokady receptorów dopaminergicznych

0 = brak efektu; + = słaby efekt; ++ = średni efekt; +++ = silny efekt; ++++ = maksymalny



c okres półtrwania nie koreluje z długością utrzymywania się efektu klinicznego



  1. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (leki nieselektywnie hamujące wychwyt zwrotny monoamin – głównie NA i 5-HT)

  • TLPD o zrównoważonym działaniu na NA i 5-HT (np., amitryptylina, imipramina, doksepina)

  • TLPD o przeważającym działaniu na NA (np., dezypramina, protryptylina, maprotylina)

  • TLPD o przeważającym wpływie na układ 5-HT (np., klomipramina)

zahamowanie wychwytu zwrotnego NA i 5-HT

efekt przeciwdepresyjny

blokada receptora muskarynowego M1

zamazane widzenie, suchość w ustach, tachykardię, zatrzymanie moczu, wzmożenie ciśnienia śródgałkowego (niebezpieczne przy jaskrze), upośledzenie pamięci i procesów poznawczych

blokada receptora histaminowego H1

sedacja, senność, i (prawdopodobnie) zwiększenie masy ciała

blokada receptora adrenergicznego 1

ortostatyczne spadki ciśnienia

Wszystkie powyższe działania niepożądane są szczególnie nasilone u osób starszych



  1. Inhibitory monoaminooksydazy

  • inhibitory nieselektywne hamujące aktywność MAO-A (5-HT, NA) i MAO-B (DA) [są nieodwracalnymi inhibitorami MAO i działają nie tylko na aminy endogenne, ale też egzogenne (np., tyramina), które znajdują się w dużych ilościach w niektórych pokarmach (piwo, sery pleśniowe, sery żółte, czerwone wino, wątróbki, niektóre rodzaje orzechów) – w normalnych warunkach są one metabolizowane w ścianie jelita przez MAO-A. Po spożyciu dostatecznie dużej ilości tych pokarmów następuje przedostanie tyraminy do krwioobiegu, blokują miejsca wychwytu NA w zakończeniach n. współczulnych i w OUN – więcej NA w szczelinie synaptycznej jak i zwiększony jej wyrzut do naczyń krwionośnych - nagły skok ciśnienia tętniczego krwi; tyramina ma również własne działanie smpatykomimetyczne!!!!!!] – fenelzyna, pargylina, izokarboksazyd

  • inhibitory selektywne hamujące aktywność MAO-A w sposób odwracalny [odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A działa także w neuronach układu pokarmowego - pod wpływem dużego stężenia amin egzogennych w pożywieniu moklobemid odłącza się od MAO-A która w ten sposób może rozkładać aminy egzogenne (np. tyraminę). W tym samym czasie działanie moklobemidu na MAO w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym nie zmienia się!!!] – moklobemid

zahamowanie rozkładania monoamin

efekt przeciwdepresyjny

Zwiększone stężenie DA w zwojach współczulnych w których DA ma działanie hamujące – zmniejszenie aktywności Ach (głównego przekaźnika aktywującego w tym układzie) – redukcja przewodnictwa w zwojach współczulnych i całego tonusu współczulnego – gwałtowne spadki RR)

ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego krwi

nasilenie przewodnictwa 5-HT w pniu mózgu

bezsenność

nasilenie aktywności 5-HT prowadzi do zwiększenia przewodnictwa dopaminergicznego w układzie mezolimbicznym i w neuronach w rdzeniu kręgowym

zaburzenia seksualne



3. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)

Leki te nasilają transmisję 5-HT w OUN poprzez blokadę transporterów 5-HT. Przykłady SSRI: sertralina, paroksetyna, citalopram, fluwoksamina, fluoksetyna.



blokowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, pośrednia stymulacja 5-HT1A

efekt przeciwdepresyjny

zwiększoną aktywność serotoninergiczna w zwojach podstawy poprzez 5-HT2

akatyzja i niepokój ruchowy

nasilenie przewodnictwa serotoninergicznego w hipokampie i w korze limnicznej poprzez 5-HT2

doznania lękowe

nasilenie przewodnictwa serotoninergicznego w pniu mózgu poprzez 5-HT2

bezsenność

nasilenie aktywności 5-HT w układzie mezolimbicznym i w neuronach w rdzeniu kręgowym poprzez 5-HT2

zaburzenia seksualne

pobudzenie receptorów 5-HT3 w ośrodku wymiotnym w mózgu i w przewodzie pokarmowym

nudności, wymioty i biegunkę


  1   2   3


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna