Atrybuty świętych katolickich (z zachodu)



Pobieranie 89.71 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar89.71 Kb.
Atrybuty świętych katolickich (z zachodu)

Atrybuty świętych – w sztuce chrześcijańskiej przedmioty lub symbole, które czynią określonego świętego łatwiej rozpoznawalnym. Często atrybut świętego nawiązuje do jego życia, męczeństwa lub legendy[1].

Atrybuty jako elementy pozwalające na identyfikację postaci znane były już w antyku. W kulturze chrześcijańskiej powszechnie używano ich dopiero od V wieku. Początkowo stosowano je najczęściej w odniesieniu do ewangelistów i apostołów, później atrybuty zaczęły towarzyszyć wizerunkom innych świętych. Rola i znaczenie atrybutu jako nośnika treści dydaktycznych ugruntowała się w wiekach średnich, głównie za sprawą literatury hagiograficznej. W czasach nowożytnych symbolika hagiograficzna uległa dalszemu rozwojowi[2].

Współcześnie święci i błogosławieni uwiecznieni na fotografiach są pozbawieni atrybutów[1].



Atrybuty wspólne

berło – książęta i królowie

czaszka – asceci, pokutnicy

kielich – księża

księga – święci ogólnie

lilie – dziewice

makieta kościoła – fundator lub założyciel kościołów lub klasztorów

mitra/infułabiskupi

palma – męczennicy



pastorał – biskupi oraz opaci i ksienie

pióro do pisania – Ewangeliści, Ojcowie Kościoła, doktorzy Kościoła i pisarze chrześcijańscy

skrzydła – aniołowie

tiara – papieże

zwójprorocy Starego Testamentu

Atrybuty indywidualne

A

ampułki z krwią – January

anioł – Bonawentura, Franciszka Rzymianka, przypisywany też Mateuszowi Ewangeliście[a], Roch

dwa anioły – Judyta z Disibodenbergu

armata – Barbara



B

baranek – Agnieszka, Jan Chrzciciel

bat – Ambroży z Mediolanu

beczka – Wilibrord, Otmar (opat z Sankt Gallen)



biretJan Kanty, Jan Nepomucen

długa broda – Onufry

buty – Kryspin i Kryspinian

byk – Saturnin z Tuluzy, Sylwester I, zobacz też: wół, krowa



C

chleb – Elżbieta Węgierska, Werena z Zurzach

trzy chleby – Maria Egipcjanka, Zyta z Lukki

kosz z pieczywem – Franciszka Rzymianka, Mikołaj z Tolentino

chusta – Weronika, Karolina Kózka

czaszka – Bruno Kartuz, Franciszek z Asyżu, Hieronim, Maria Egipcjanka, Maria Magdalena, Rozalia z Palermo

człowiek – Marek Ewangelista[3]

człowiek lub uskrzydlona postać ludzka[b]Mateusz Ewangelista[4][5]

chory człowiek – Jan Boży

D

dalmatykaSzczepan, Wawrzyniec z Rzymu, Wincenty z Saragossy

diabeł – Antoni Opat, Antoni Padewski, Bernard z Clairvaux, Genowefa z Paryża, Michał Archanioł, Prokop z Sazawy, Wolfgang z Ratyzbony, zobacz też: smok

drabina – Aleksy

drabina z mnichami – Romuald

dzban – Marcin z Tours, Elżbieta Węgierska, Werena z Zurzach

dzida, dzidy – Benigny z Dijon

dziecko lub młodzieniec – Rafał Archanioł

dziecko z epilepsją – Walenty

dziecko z muszlą – Augustyn z Hippony

dziecko, dzieci – Wincenty à Paulo

dzieci/uczniowie – Józef Kalasanty

Dzieciątko Jezus – Antoni Padewski, Józef z Nazaretu, Krzysztof, Łucja z Narni, Maria z Nazaretu, Róża z Limy, Stanisław Kostka

dziewczęta – Urszula z Kolonii

trzy małe dziewczynki – Zofia, Mikołaj z Miry



E

ekierka/kątownik – Tomasz Apostoł

epileptyk – Walenty



F

fontanna – Maria z Nazaretu

fontanna lub chrzcielnica – Klotylda

G

garnek – Marta z Betanii

gęś – Marcin z Tours

dzikie gęsi – Ludger

głowy MaurówJakub Starszy

głowa w ręku – Dionizy

głowa na tacy – Jan Chrzciciel

głowa pod pachą – Ursus i Wiktor

gołębica (biała) – Dawid z Menevii, Eulalia z Méridy, Grzegorz Wielki, Kolumban Młodszy, Scholastyka, Tomasz z Akwinu

gołąb na ramieniu – Fintan z Rheinau

gołębica przy uchu – Augustyn z Hippony

gołębie – Kolumban z Iony

grota – Rozalia z Palermo

grób – Łazarz z Betanii

podwójny grzebień koptyjski – Werena z Zurzach

gwiazda – Dominik Guzmán, Tomasz z Akwinu

gwiazda/słońce na piersi – Mikołaj z Tolentino

siedem gwiazd – Bruno Kartuz

gwoździe – Helena, Pantaleon

H

habit czarny – Andrzej Bobola, Franciszek Ksawery, Fintan z Rheinau

brązowy – Antoni Padewski, Bernardyn ze Sieny, Franciszek z Asyżu, Jan od Krzyża

biały – Bernard z Clairvaux, Bruno Kartuz, Romuald

biały z czarnym płaszczem – Albert Wielki, Róża z Limy,Tomasz z Akwinu

halabarda – Juda Tadeusz

hostia – Tarsycjusz



I

Ichthys --> ryba

instrument muzyczny – Cecylia



IHSBernardyn ze Sieny, Ignacy Loyola

J

jabłko królewskieLudwik

jednorożec – Justyna z Padwy, Maria z Nazaretu

jeleń – Julian Szpitalnik

jeleń z krucyfiksem – Eustachy, Hubert, zobacz też: łania

jelita – Erazm z Formii (Elmo)

K

Św. Jan Nepomucen z krucyfiksem, z palmą, w komży i birecie

Św. Dorota z kwiatami

kajdany – Leonard z Limoges

kamień, kamienie – Szczepan

kamień młyński – Florian, Krystyna z Bolseny, Wincenty z Saragossy

kapelusz kardynalski u stóp – Bonawentura, Hieronim ze Strydonu

kapelusz z muszlą – Jakub Starszy

kaptur – Franciszek z Paoli

kielich – Cyryl i Metody, Norbert

kielich z hostiąBarbara

kielich z wężem/kielich z trucizną – Benedykt z Nursji, Jan Ewangelista

kielich z pająkiem – Konrad z Konstancji

rozbity kielich – Donat (biskup Fiesole)

kij – Andrzej Bobola, Jakub Starszy

kleszcze z wyrwanym zębem – Apolonia z Aleksandrii

klucz(e) – Piotr Apostoł, Rajmund z Penyafort, Zyta z Lukki, Benon z Miśni

kocioł – Wit

kogut – Piotr Apostoł

biały kogut – Wit

koło – Katarzyna Aleksandryjska

komżaAlojzy Gonzaga, Jan Nepomucen

koniczyna – Patryk

koń – Eligiusz, Jerzy, Marcin z Tours, Paweł Apostoł, Wacław,

kopyto końskie – Eligiusz

korba/kołowrót – Erazm z Formii (Elmo)

korona książęca – Kazimierz

korona u stóp – Brygida Szwedzka

trzy lub dwie korony – Zofia

korona cierniowa – Achacjusz z Melitene starszy, Ludwik, Róża z Limy, Katarzyna ze Sieny

korona z kwiatów – Cecylia

kot – Marcin de Porrès

kotwica – Klemens Rzymski, Mikołaj z Miry

kowadło – Eligiusz

krab – Franciszek Ksawery

krata – Wawrzyniec z Rzymu

krowa – Brygida z Kildare, zobacz też: byk

kruk – Ekspedyt

kruk z chlebem z dziobie – Paweł Pustelnik

kruk z zatrutym chlebem – Benedykt z Nursji
krzyż:

łacińskiFilip Apostoł, Jan Chrzciciel, Małgorzata Antiocheńska

łaciński z napisem HODIE - Ekspedyt



krucyfiksAlojzy Gonzaga, Bonawentura, Bruno Kartuz, Franciszek z Asyżu, Jan od Krzyża, Jan Nepomucen, Katarzyna ze Sieny, Mikołaj z Tolentino, Monika

łaciński odwrócony – Piotr Apostoł

patriarchalny/papieski – Klemens Rzymski, Sylwester I

tauAntoni Pustelnik, Franciszek z Paoli

skośny – Andrzej Apostoł, Wincenty z Saragossy

świętej Brygidy – Brygida z Kildare

książka/księga – Święty Marcin z Tours, Zyta z Lukki, Fintan z Rheinau

księga otwarta – Brygida Szwedzka, Iwo z Bretanii

trzy złote kule – Mikołaj z Miry



kule rehabilitacyjneMaur

kubek – Werena z Zurzach

kwiaty – Dorota, Elżbieta Węgierska

L

lampa (olejna) – Klara z Asyżu, Łucja z Syrakuz, Judyta z Disibodenbergu, Nonnos z Monte Soracte

lilia, lilie – Alojzy Gonzaga, Archanioł Gabriel, Józef z Nazaretu, Katarzyna ze Sieny, Kazimierz, Klara z Asyżu, Maria Goretti, Wirgiliusz z Salzburga

lew – Hieronim, Marek Ewangelista

lwy – Eufemia z Chalcedonu, Ignacy Antiocheński

Ł

łania – Idzi, zobacz też: jeleń

łańcuch – Leonard z Limoges

łódź – Mikołaj z Miry



M

maczuga/pałka – Jakub Młodszy, Juda Tadeusz

mała Maryja – Anna, Joachim

Maria z dzieciątkiem – Jacek Odrowąż

miecz – Izydor z Sewilli, Jakub Starszy, Julian Szpitalnik, Katarzyna Aleksandryjska, Łucja z Syrakuz, Mateusz Ewangelista, Michał Archanioł, Paweł Apostoł, Tomasz Becket, Barbara z Nikomedii, Arkadiusz z Mauretanii, Ursus i Wiktor

mitra/infuła – Ambroży z Mediolanu

młotek – Józef z Nazaretu

monstrancja – Klara z Asyżu, Tomasz z Akwinu

muszla – Jakub Starszy

myszy/szczury – Gertruda z Nijvel, Marcin de Porrès



N

naczynie z perfumami – Maria Magdalena

narzędzia stolarskie – Józef z Nazaretu

niedźwiedź – Korbinian, Lucjusz z Chur

nóż – Bartłomiej Apostoł

O

obraz/ikona – Łukasz Ewangelista, Wincenty Pallotti

oczy na księdze – Otylia z Hohenburga

oczy na tacy – Łucja z Syrakuz

ogień – Antoni Pustelnik, Wincenty Ferreriusz

organyCecylia

ornat ofiarowany przez Maryję – Ildefons z Toledo

orzeł – Jan Ewangelista

orły – Stanisław ze Szczepanowa

osioł – Antoni Padewski

owoce – Dorota, Elżbieta Węgierska



P

pajęczyna – Feliks z Noli



paliuszKarol Boromeusz, Felicjan z Foligno

pawie pióro (symbol nieśmiertelności) – Barbara

pielgrzymi strój i czapka – Roch

piersi na tacy – Agata

pierścień – Katarzyna ze Sieny

piec


miniaturowy piecyk – Eulalia z Méridy

pies – Rafał Archanioł, Benigny z Dijon, Małgorzata z Kortony

pies z chlebem w pysku – Roch

pies z pochodnią – Dominik

psy myśliwskie – Eustachy, Hubert

psy – Święty Marcin z Tours

piła – Szymon Apostoł

pióro do pisania – Ildefons z Toledo



piuskaWincenty à Paulo

płaszcz – Wincenty à Paulo, Rajmund z Penyafort

płaszcz rozcięty na połowy – Marcin z Tours

pług – Izydor Oracz

podkowa – Eligiusz

pożar, płonący dom – Agata, Florian

pszczoły – Ambroży z Mediolanu, Bernard z Clairvaux, Ryta z Cascii

ptaki – Franciszek z Asyżu



R

rana na czole – Ryta z Cascii

rana na głowie – Piotr Męczennik

rana na udzie – Roch

róg myśliwski – Hubert, Korneliusz

róża – Ryta z Cascii

róże – Juan Diego

wieniec róż(any) – Róża z Limy, Maria Magdalena, Trudpert z Münstertalu, Rozalia z Palermo

różaniec – Dominik, Franciszek z Paoli, Stanisław Kostka, Zyta z Lukki, Karolina Kózka

ruszt – Wincenty z Saragossy

ryba (również Ichthys), rybyAndrzej Apostoł, Benon z Miśni, Bogumił z Dobrowa, Archanioł Rafał, Zenon z Werony, Werena z Zurzach

S

sakiewka – Mateusz Ewangelista

schody – Aleksy

serce – Kajetan z Thieny

serce z krzyżem – Ignacy Loyola, Katarzyna ze Sieny

serce gorejące – Augustyn z Hippony, Franciszek Ksawery

serce krwawiące – Augustyn z Hippony

serce przeszyte strzałą – Augustyn z Hippony, Teresa z Ávili

serce uskrzydlone – Kajetan z Thieny

serce zranione – Ignacy Antiocheński

sieć – Andrzej Apostoł, Piotr Apostoł

siekiera – Maciej Apostoł, Piotr Męczennik

sierp – Izydor Oracz

sito – Benedykt z Nursji

skała – Nonnos z Monte Soracte

skrzydła – Wincenty Ferreriusz

słońce na piersi – Tomasz z Akwinu

obdarta skóra – Bartłomiej Apostoł

skóra wielbłądzia – Jan Chrzciciel

smok/diabeł – Jerzy, Justyna z Padwy, Małgorzata Antiocheńska, Marta z Betanii, Michał

snop zboża – Izydor Oracz

sokół – Bawo, Hubert

statek – Mikołaj z Miry, Piotr González, Urszula z Kolonii

ster statku – Erazm z Formii

stos – Apolonia z Aleksandrii

strzała – Idzi

strzały – Krystyna z Bolseny, Sebastian,Urszula z Kolonii

stygmatyFranciszek z Asyżu, Katarzyna ze Sieny, Łucja z Narni

szable – Andrzej Bobola

szczury – patrz: myszy

szczypce – Agata, Dunstan z Canterbury

szpadel – Maur

sztaluga – Łukasz Ewangelista

sztandar – Aleksander z Bergamo, Joanna d’Arc, Maurycy,

sztylet/nóż – Justyna z Padwy, Łucja z Syrakuz

szydło - Kryspin i Kryspinian

Ś

świeca – Błażej z Sebasty, Genowefa z Paryża, Łucja z Syrakuz

skrzyżowane świece – Błażej z Sebasty

świnia – Antoni Pustelnik



T

tarcza – Maurycy

tiara – Klemens Rzymski, Sylwester I

toga profesorska – Jan Kanty

topór – Olaf z Norwegii, Trudpert z Münstertalu, Wojciech

torba pielgrzyma – Roch

trąba, trąby – Hieronim, Wincenty Ferreriusz

trumna – Franciszek Borgiasz, Łazarz z Betanii



U

ul – Ambroży z Mediolanu, Bernard z Clairvaux



W

waga – Michał Archanioł

wąż, węże – Pantaleon, święty Patryk, Tekla, zobacz też: kielich z wężem

welon wdowy – święta Monika

węgle rozżarzone – Piotr González

wiadro – Marta z Betanii

wielbłąd – Menas, zobacz też: skóra wielbłądzia

wieniec różany --> róża

wieża – Barbara

winogrona/winorośl – Franciszek z Asyżu, Medard

wiosło – Wojciech

długie włosy – Maria Magdalena

włócznia – Maurycy, Michał Archanioł

wół – Lucjusz z Chur, Łukasz Ewangelista

woły – Izydor Oracz

Z

zając – Józef z Kupertynu, Maria Magdalena de' Pazzi

ząb – Apolonia z Aleksandrii

zboże – Izydor Oracz

zbroja – Joanna d’Arc

zmarły/żebrzący PiotrowinStanisław ze Szczepanowa

zwój – Iwo z Bretanii

zwój rozwinięty – Cyryl i Metody



Ż

żaba – Pirmin



żebrak, żebracy – Elżbieta Węgierska, Święty Marcin z Tours

Ź

źródło – Franciszek z Asyżu, Maria z Nazaretu


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna