Autor: Monika Pieczara Program nauczania dla Ewa Motulewicz lo,LP,Technikum



Pobieranie 213.21 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar213.21 Kb.
Autor: Monika Pieczara Program nauczania dla

Ewa Motulewicz LO,LP,Technikum

DKOS-4015-5/02

Plan wynikowy, treści nauczania biologii w klasie ID (poziom rozszerzony),w roku szkolnym 2002/2003 (4 godziny tygodniowo).





L.p.

Tematy(jednostki lekcyjne).

Zakres treści

Wymagania podstawowe

Wymagania ponad podstawowe

Procedury osiągania celów


1.

Przygotowujemy się do nauki biologii.

(EP4,ECM1)


Podstawowe zagadnienia materiału nauczania z biologii w klasie I.

Struktura podręcznika Biologia I ,zakres rozszerzony.

Omówienie PSO i wymagań edukacyjnych z biologii.

Regulamin pracowni biologicznej i zasady

BHP.











Dział I: RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA NA ZIEMI.

2.

Życie przedmiotem badań biologii.

Podstawowe atrybuty życia.

Działy biologii. Poziomy organizacji żywej materii.

Związek biologii z naukami matematyczno – przyrodniczymi.

Biologia i medycyna – współpraca dla dobra człowieka.



Zdefiniować termin życie.(A)

Zdefiniować termin biologia.(A)

Uporządkować nauki biologiczne.(B)

Charakteryzować wybrane dziedziny biologii i ich znaczenie.(C)

Porównywać cechy materii ożywionej i nieożywionej.(C)


Wymienić główne kierunki rozwoju nauk przyrodniczych.(A)

Wykazać zależności między wybranymi naukami przyrodniczymi.(D)

Udowodnić współzależność rozwoju biologii i medycyny.(D)


Ćwiczenia w porównywaniu i opisywaniu cech i właściwości materii ożywionej i nie ożywionej.

Opracowanie grafu przedstawiającego podziały biologii.































































































































3.

Podstawy metodologii obserwacji, badań i eksperymentów biologicznych.

Podstawy metodologii badań naukowych; teoria i prawo biologiczne.

Źródła danych naukowych i popularnonaukowych.

Cechy prawidłowej obserwacji i eksperymentu.

Przyrządy umożliwiające obserwację mikroświata (mikroskopy).

Metody wnioskowania indukcyjnego i dedukcyjnego.


Opisać sposób prowadzenia badań naukowych.(B) Wyjaśnić pojęcia: obserwacja, eksperyment, problem badawczy, hipoteza.(B)

Wymienić źródła danych naukowych.(A) Wykorzystać informacje popularnonaukowe w uczeniu się biologii.(C)

Omówić budowę i zasady działania mikroskopu świetlnego.(B)

Wyróżnić indukcyjną i dedukcyjną metodę wnioskowania.(B)

Planować i przeprowadzać obserwacje np. mikroskopowe.(D)


Omówić budowę i zasady działania mikroskopu elektronowego.(B)

Uzasadnić potrzebę stosowania najnowszej aparatury w badaniach biologicznych i medycynie.(D)




Burza mózgów na temat źródeł informacji naukowych.

Pogadanka o cechach prawidłowo prowadzonych i dokumentowanych obserwacjach i doświadczeniach biologicznych.

Przeprowadzenie obserwacji mikroskopowej




4.
5.

Zadania systematyki i jej podstawowe pojęcia(EF4)

Współczesny system klasyfikacji organizmów.



Historyczne i współczesne systemy klasyfikowania organizmów.

Systematyka jako dziedzina biologii.

Zadania i podstawowe terminy stosowane w systematyce.


Wyjaśnić podstawowe terminy stosowane w systematyce.(B)

Wymienić główne taksony systematyczne.(A)

Przedstawić zasady nazewnictwa taksonów.(C)

Określić zadania systematyki i taksonomii.(C)

Wyjaśnić na czym opiera się współczesny system klasyfikacji organizmów.(B)


Porównać historyczne i współczesne sposoby klasyfikowania organizmów.(C)

Określić pozycję systematyczną wybranych organizmów.(C) Analizować i oceniać metody badawcze wykorzystywane obecnie przez taksonomów.(D)



Porównać historyczne i współczesne sposoby klasyfikowania organizmów.

Określić pozycję systematyczną wybranych organizmów. Analizować i oceniać metody badawcze wykorzystywane obecnie przez taksonomów.



6.
7.

8.


Budowa komórki prokariotycznej.

Czynności życiowe prokariotów i ich klasyfikacja.

Ekologia bakterii.


Powstanie komórki prokariotycznej.

Budowa komórki prokariotycznej.

Występowanie i środowisko życia bakterii.

Systematyka współczesnych bakterii.

Podstawowe funkcje życiowe bakterii.

Znaczenie bakterii.



Wymienić i analizować cechy komórki prokariotycznej.(A,D)

Omówić środowisko życia i morfologię bakterii.(B)

Podać przykłady grup ekologicznych bakterii.(A)

Podać przykłady chorób bakteryjnych roślin, zwierząt i ludzi.(A)

Analizować czynności życiowe bakterii.(D)


Podać podstawową systematykę bakterii.(A)

Wyjaśnić, proces nitryfikacji i podać jego znaczenie.(B)

Wykazać zróżnicowanie morfologiczne bakterii.(C)

Określić pozycję systematyczną bakterii.(C)

Porównać sposoby odżywiania bakterii.(C)

Analizować rolę bakterii w obiegu węgla i azotu w przyrodzie.(D)



Obserwacja mikroskopowa lub schematów różnych form komórek bakterii.

Pogadanka na temat czynności życiowych bakterii.

Analiza schematów przedstawiających krążenie materii w przyrodzie.


9.

10.

Budowa i natura wirusów.

Niektóre choroby wirusowe roślin, zwierząt i człowieka



Budowa i klasyfikacja wirusów.

Niektóre choroby wirusowe roślin, zwierząt i ludzi.

Przebieg infekcji wirusowej.

Wirusy w świetle współczesnych badań naukowych.



Klasyfikować wirusy.(C)

Podać przykłady chorób wirusowych roślin, zwierząt i człowieka.(A)

Wymienić i omówić źródła oraz drogi zakażeń wirusowych.(A)

Przedstawić budowę wirusów na wybranym przykładzie.(C)



Analizować przebieg infekcji wirusowej.(D)

Analizować i porównywać różne poglądy na temat pochodzenia wirusów.(D)



Analiza budowy wirusów na podstawie zdjęć mikroskopowych.

Dyskusja, czy wirusy są formami żywymi?(EF1)

Zestawienie tabelaryczne na temat chorób wirusowych.


11.
12.

Budowa komórki eukariotycznej.

Porównanie komórki roślinnej i zwierzęcej, prokariotycznej i eukariotycznej.



Budowa komórki eukariotycznej.

Porównanie komórki roślinnej i zwierzęcej.

Komórka prokariotyczna a komórka eukariotyczna.


Wymienić i rozróżnić organelle komórki eukariotycznej.(A)

Wykonać schemat komórki roślinnej i zwierzęcej.(B)




Porównać budowę komórki roślinnej i zwierzęcej, prokariotycznej i eukariotycznej.

(C)


Obserwacja mikroskopowa różnych komórek eukariotycznych.

Porównanie w tabeli budowy komórki roślin,

grzybów i zwierząt; oraz prokariotycznej i eukariotycznej.


13.

Sprawdzian wiadomości.













14.
15-

-16.

17-

-18.

19.



Protista -najprostsze organizmy eukariotyczne.

Czynności życiowe Protista.

Przegląd systematyczny i znaczenie Protista.

Sprawdzian wiadomości.



Występowanie i środowisko życia protistów.

Niektóre procesy życiowe protistów.

Sposoby rozmnażania i cykle życiowe protistów.

Przegląd systematyczny i ogólnobiologiczne znaczenie protistów.



Wymienić cechy organizmów zaliczanych do Protista.(A)

Omówić środowisko życia i morfologię wybranych przedstawicieli protistów(B).

Analizować czynności życiowe przedstawicieli protistów.(D)

Prowadzić hodowlę i obserwację przedstawicieli protistów.(D)

Definiować pojęcia : mejoza pre- i postgamiczna,izo-,anizo-i oogamia.(A)

Wymienić sposoby rozmnażania się wybranych protistów.(A)

Porównać cykl życiowy formy haploidalnej i diploidalnej.(C)

Wymienić i scharakteryzować gatunki chorobotwórcze.(A,C)



Wykazać zależności między budową, środowiskiem życia i czynnościami życiowymi protistów.(C)

Analizować mechanizm i ocenić biologiczne znaczenie procesu koniugacji.(D)

Określić miejsce mejozy w cyklach życiowych form haplo-i diploidalnych.(C)

Przedstawić graficznie cykle życiowe form haplo- i diploidalnej.(C)

Podać ogólną systematykę protistów.(A)

Uzasadnić wyodrębnienie królestwa Protista.(D)

Ocenić ogólnobiologiczne znaczenie protistów.(D)


Założenie i prowadzenie hodowli pierwotniaków oraz ich obserwacja mikroskopowa.

Analiza plansz dydaktycznych dotyczących budowy i procesów życiowych wybranych protistów.

Analiza schematów przedstawiających sposoby rozmnażania się protistów oraz ich cykle życiowe.

Dyskusja na temat np. znaczenia protistów w środowisku.(EF1)



20.

Ewolucyjny rozwój roślin zielonych- samożywnych lądowych tkankowców.

Teoria telomowa.

Opanowanie środowiska lądowego przez rośliny.

Główne szczepy rozwojowe roślin


Definiować pojęcia : telom, linia rozwojowa.(A)

Wymienić rodzaje organów roślinnych .(A)

Określić warunki panujące na lądzie i porównać je z warunkami środowiska wodnego(C)


Wyjaśnić, w jaki sposób za pomocą teorii telomowej tłumaczy się pochodzenie organów roślinnych.(B)

Analizować przebieg ewolucji głównych szczepów roślinnych.(D)



Miniwykład na temat założeń teorii telomowej.

Pogadanka na temat warunków życia na lądzie i problemów, które musiały rozwiązać organizmy próbując je zasiedlić.

Analiza drzewa rodowego roślin


21.
22.
23.


Pochodzenie, środowisko życia i budowa mszaków.

Cykl rozwojowy mszaków.

Przegląd systematyczny i znaczenie mszaków.


Pochodzenie i środowisko życia mszaków.

Budowa mszaków.

Przemiana pokoleń mszaków –dominacja gametofitu.

Przegląd systematyczny i znaczenie mszaków.



Omówić środowisko i wymagania życiowe mszaków.(B)

Charakteryzować budowę i przystosowania mszaków do życia na lądzie.(C)

Definiować pojęcia: gametofit, sporofit.(A)

Wymienić charakterystyczne cechy gametofitu i sporofitu mszaków.(A)

Analizować cykl życiowy mszaków(D).

Wymienić rodzime gatunki mszaków.(A)



Porównać budowę wybranych przedstawicieli wątrobowców , mchów i torfowców.(C)

Porównać budowę gametofitu i sporofitu mszaków.(C)

Analizować przyrodnicze i gospodarcze znaczenie mszaków

(D)


Obserwacja budowy płonnika i jej dokumentowanie rysunkami.

Pogadanka na temat pochodzenia, środowiska życia i pionierskiego charakteru mszaków.

Analiza planszy ilustrującej przemianę pokoleń mszaków.

Ćwiczenia w rozpoznawaniu pospolitych gatunków mszaków.

Dyskusja na temat znaczenia mszaków.(EF1)


24-

-27.

Charakterystyka tkanek roślinnych.

Charakterystyka tkanek roślinnych.

Rozróżnić tkanki roślinne.(A)

Omówić charakterystyczne cechy poszczególnych rodzajów tkanek roślinnych.(B)

Przeprowadzić obserwację mikroskopową wybranych tkanek roślinnych.(C)


Porównać budowę i funkcje poszczególnych tkanek roślinnych.(C)

Rozróżniać pod mikroskopem lub na schemacie poszczególne tkanki roślinne.(D)



Obserwacje mikroskopowe i ich dokumentowanie rysunkami.

Wykonanie tabeli porównującej budowę , funkcje i lokalizację tkanek roślinnych.




28.
29-

-30.

31.

32-

-33.



Paprotniki- właściwe organowce lądowe.

Cykle rozwojowe paprotników.

Przegląd systematyczny i znaczenie paprotników.(EK4)

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.



Budowa paprotników.

Przystosowania paprotników do życia na lądzie.

Przemiana pokoleń u paprotników- dominacja sporofitu.

Paprotniki jednako- i różnozarodnikowe.

Przegląd systematyczny paprotników.

Ochrona gatunkowa paprotników.

Znaczenie paprotników.


Omówić budowę paprotników.(B)

Przedstawić przystosowania paprotników do środowiska lądowego.(C)

Omówić cykl życiowy paprotników.(B)

Dowieść, że sporofit jest pokoleniem dominującym.(D)

Wymienić i rozpoznać pospolite i chronione gatunki paprotników.(A,B)


Porównać budowę sporofitu i gametofitu paprotników.(C)

Wykazać odrębność paprotników od mszaków.(C)

Porównać cykl życiowy paprotników jednako- i różnozarodnikowych.(C)

Porównać przemianę pokoleń mszaków i paprotników.(C)

Podać systematykę paprotników.(A)

Wymienić gatunki kopalne(A) i wyjaśnić ich rolę w powstawaniu węgla.(B)



Obserwacja budowy paproci i jej dokumentowanie w postaci rysunków.

Pogadanka na temat przystosowania paprotników do życia na lądzie.

Analiza porównawcza schematów przedstawiających przemianę pokoleń paprotników jednako- i różnozarodnikowych.

Ćwiczenia w rozpoznawaniu pospolitych gatunków paprotników.

Obserwacja odcisków paprotników w węglu.

Dyskusja na temat znaczenia i ochrony gat. Paprotników.(EF1)



34.
35.
36.
37-

-38.
39.

40.
41.


42.
43.
44.


45-

46.

Funkcje, budowa i metamorfozy korzenia.

Funkcje, budowa i metamorfozy pędu

Funkcje, budowa i metamorfozy liści.

Rozmnażanie roślin nagonasiennych. Cykl rozwojowy sosny.

Budowa organów generatywnych roślin okrytonasiennych.

Cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych.

Nasiona i owoce- tajemnica sukcesu ewolucyjnego roślin okrytonasiennych.

Przegląd roślin nagozalążkowych(EK4)

Przegląd roślin okrytozalążkowych.(EK4)

Formy ekologiczne i zbiorowiska roślin nasiennych.


Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.

Funkcje, budowa i metamorfozy organów roślinnych.

Budowa organów rozrodczych roślin nagozalążkowych. Cykl rozwojowy roślin nagozalążkowych.

Budowa kwiatu roślin okrytozalążkowych.

Rodzaje kwiatów i kwiatostanów.

Cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych.

Powstawanie, budowa i rodzaje nasion.

Powstawanie i rodzaje owoców.

Sposoby rozprzestrzeniania się roślin nasiennych.

Przegląd systematyczny roślin nago- i okrytonasiennych.

Porównanie roślin jedno- i dwuliściennych.

Porównanie roślin nago- i okrytozalążkowych.

Ochrona gatunkowa roślin nasiennych.

Charakterystyka wybranych form ekologicznych i zbiorowisk roślinnych.


Wymienić rodzaje(A) i omówić funkcje organów roślin nasiennych.(B)

Przedstawić budowę morfologiczną i anatomiczną korzenia, łodygi i liścia.(C)

Podać rodzaje ulistnienia.(A)

Definiować pojęcia: kwiat, kwiatostan, zapylenie, zapłodnienie, zalążek.(A)

Przedstawić budowę organów rozrodczych roślin nagozalążkowych.(C)

Omówić cykl rozwojowy roślin nagozalążkowych.(B)

Wymienić i rozróżnić elementy anatomiczne kwiatu.(A)

Scharakteryzować mechanizm podwójnego zapłodnienia.(C)

Omówić cykl rozwojowy roślin okrytozalążkowych.(B)

Klasyfikować owoce i nasiona.(C)

Analizować powstawanie i budowę nasienia i owocu.(D)

Określić warunki kiełkowania nasion.(C)

Omówić sposoby rozprzestrzeniania się roślin nasiennych.(B)

Wymienić i rozróżnić gatunki chronione roślin nasiennych.(A)

Oznaczać według klucza pospolite gatunki nasiennych.(D)

Porównać budowę roślin jedno- i dwuliściennych.(C)

Wymienić(A) i omówić wybrane formy ekologiczne roślin nasiennych.(B)


Podać przykłady metamorfoz korzenia, łodygi i liści.(A)

Udowodnić, że metamorfozy korzenia, łodygi i liści są wyrazem przystosowań do środowiska i trybu życia.(D)

Porównać pierwotną i wtórną budowę korzenia i łodygi.(C)

Porównać przemianę pokoleń paprotników różnozarodnikowych i roślin nagozalążkowych.(C)

Analizować przystosowania okrytonasiennych do owado- i wiatropylności.(D)

Wykonać narys kwiatu.(C)

Wymienić(A) i rozróżnić rodzaje kwiatostanów.(B)

Porównać cykl rozwojowy roślin nago- i okrytozalążkowych.(C)

Porównać powstawanie i rolę bielma roślin nago- i okrytozalążkowych.(C)

Podać systematykę roślin nago- i okrytonasiennych.(A)

Charakteryzować wybrane gatunki roślin nago- i okrytozalążkowych.(C)

Uzasadnić konieczność prawnej ochrony roślin nasiennych.(D)

Porównać budowę roślin nago- i okrytozalążkowych.(C)

Podać przykłady gatunków należących do poszczególnych form ekologicznych.(A)

Analizować skład gatunkowy wybranych zbiorowisk roślinnych.

(D)



Obserwacje budowy organów wegetatywnych roślin nasiennych i ich dokumentowanie rysunkami.

Analiza metamorfoz korzeniowych, łodygowych i liściowych

Obserwacja budowy organów rozrodczych roślin nagozalążkowych.

Analiza plansz i schematów przedstawiających cykl rozwojowy tych roślin.

Analiza porównawcza przemiany pokoleń paprotników różnozarodnikowych i roślin nagonasiennych.

Obserwacja budowy kwiatów i kwiatostanów okrytozalążkowych.

Analiza porównawcza budowy kwiatów wiatro- i owadopylnych.

Analiza plansz i schematów przedstawiających cykl życiowy rośliny okrytonasiennej.

Wykonanie tabeli ,w której porównuje się przemianę pokoleń roślin nago- i okrytozalążkowych.

Obserwacja makroskopowa nasion i owoców, ćwiczenia w klasyfikowaniu nasion i owoców.

Ćwiczenia w rozpoznawaniu lub oznaczaniu według klucza pospolitych gatunków nasiennych.

Wykonanie minizielnika pospolitych gatunków roślin nago- lub okrytozalążkowych.

Pogadanka na temat prawnej ochrony roślin nasiennych.

Analiza porównawcza jedno- i dwuliściennych.

Wykonanie tabeli, w której porównuje się budowę roślin nago- i okrytozalążkowych.

Praca z materiałem źródłowym lub zajęcia terenowe w celu opracowania charakterystyki wybranych form ekologicznych roślin nasiennych i zbiorowisk roślinnych.




47.
48.

49.
50.
51-

-52.


Grzyby – plechowce lądowe.

Sposoby rozmnażania się i cykle rozwojowe grzybów.

Przegląd systematyczny i znaczenie grzybów.

Porosty jako organizmy symbiotyczne.

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.


Środowisko i tryb życia grzybów.

Poziomy organizacji budowy ciała grzybów.

Strategie odżywiania się grzybów.

Sposoby rozmnażania się grzybów.

Przemiana pokoleń wybranych grup grzybów.

Systematyka, ochrona gatunkowa i znaczenie grzybów.

Środowisko życia, budowa, klasyfikacja i ochrona porostów.


Definiować pojęcia: plecha, strzępka, plektenchyma i inne.(A)

Omówić środowisko i tryb życia grzybów.(B)

Wymienić(A) i omówić strategię odżywiania się grzybów.(B)

Przedstawić poziomy organizacji budowy ciała grzybów.(C)

Wymienić(A) i analizować sposoby rozmnażania się grzybów.(D)

Wymienić i rozróżnić gatunki grzybów jadalnych, trujących i chronionych.(A)

Podać przykłady wykorzystania grzybów.(A)

Analizować rolę grzybów w procesie krążenia materii w przyrodzie.(D)

Omówić środowisko i tryb życia porostów.(B)

Omówić budowę porostów.(B)

Wymieniać(A) i rozróżniać gatunki prawnie chronione.(B)


Definiować pojęcia dotyczące sposobów rozmnażania się grzybów.(A)

Analizować i porównywać przemianę pokoleń wybranych grup grzybów.(D)

Uzasadnić słuszność wyodrębnienia królestwa grzybów.(D)

Ocenić biocenotyczne znaczenie porostów jako organizmów pionierskich.(D)



Prowadzenie hodowli pleśniaka.

Ćwiczenia w wykonywaniu preparatów świeżych oraz w doskonaleniu umiejętności mikroskopowania.

Obserwacje budowy grzybów.

Miniwykład na temat sposobów rozmnażania się grzybów.

Ćwiczenia w rozpoznawaniu grzybów kapeluszowych.

Dyskusja na temat znaczenia grzybów.(EF1)

Obserwacja plechy porostów.

Ćwiczenia w określaniu stopnia zanieczyszczenia powietrza przy użyciu skali porostowej.

Pogadanka na temat pionierskiego charakteru porostów.


53.

Rozmnażanie się i główne etapy rozwoju zarodkowego zwierząt.

Poznanie pierwszych stadiów rozwoju zarodka, sposobów powstawania mezodermy.

Wprowadzenie pojęć: dwuwarstwowce, trójwarstwowce, organogeneza.

Poznanie podstaw podziału zwierząt na pierwouste i wtórouste.


Wyjaśnić pojęcia: embriologia, bruzdkowanie, gastrulacja, organogeneza, histogeneza, jama ciała, dwu- i trójwarstwowce, zygota, morula, blastula, gastrula(B)

Wyjaśnić kryteria podziału zwierząt na pierwouste i wtórouste(B)



Analizować na schematach przebieg bruzdkowania i gastrulacji.(D)

Przedstawić losy listków zarodkowych.(B)



Pogadanka na temat etapów rozwoju zarodkowego. Analiza schematów.

54.

Główne linie rozwojowe zwierząt.

Poznanie kryteriów wyróżniania głównych linii rozwojowych zwierząt.

Definiować pojęcia: tkankowce, beztkankowce, dwu- i trójwarstwowce, pierwo- i wtórouste.(A)

Przedstawić główne linie rozwojowe zwierząt.(C)



Analizować pochodzenie zwierząt wielokomórkowych i tkankowych.

(D)


Analiza schematów.

55.

Gąbki- najprostsze zwierzęta wielokomórkowe.

Środowisko życia, budowa i znaczenie gąbek.

Omówić środowisko i tryb życia gąbek.(B)

Wymienić i rozróżnić typy komórek występujących u gąbek.(A,B)

Klasyfikować gąbki.(C)

Wymienić i omówić sposoby rozmnażania się gąbek.(A,B)


Porównać zasadnicze typy budowy gąbek.(C)

Ocenić znaczenie gąbek.(D)


Obserwacja makroskopowa szkieletów gąbek.

Analiza budowy histologicznej gąbek.

Pogadanka na temat ekologicznego i gospodarczego znaczenia gąbek.


56.-

-59.

Charakterystyka tkanek zwierzęcych.

Definicja i klasyfikacja tkanek.

Tkanki jako zróżnicowane strukturalnie i funkcjonalnie zespoły komórek.

Typy tkanek i ich funkcje.


Definiować termin tkanka.(A)

Wymienić rodzaje tkanek występujących w organizmie człowieka.(A)

Omówić charakterystyczne cechy budowy wybranych tkanek.(B)

Prowadzić obserwację mikroskopową wybranych tkanek.(C)



Analizować związek pomiędzy budową i funkcją wybranych tkanek.(D)

Porównać budowę i funkcje wybranych tkanek.(C)

Identyfikować tkanki na rycinach i pod mikroskopem.(C)


Obserwacje mikroskopowe wybranych tkanek człowieka połączone z wykonaniem rysunków spod mikroskopu.

Pogadanka na temat funkcji wybranych tkanek.



60-

-61.
62.

Organizacja budowy jamochłonów oraz ich czynności życiowe.

Przegląd systematyczny i ekologia jamochłonów.



Środowisko życia parzydełkowców.

Plan budowy polipa i meduzy.

Budowa histologiczna parzydełkowców.

Przemiana pokoleń i przegląd systematyczny parzydełkowców.

Ekologia parzydełkowców i ich znaczenie rafotwórcze.


Omówić środowisko i tryb życia parzydełkowców.(B)

Wymienić i rozróżnić rodzaje komórek u parzydełkowców.(A,B) Przedstawić budowę morfologiczną i anatomiczną parzydełkowców.(C)

Porównać plan budowy polipa i meduzy.(C)


Podać systematykę parzydełkowców.(A)

Porównać budowę stułbiopławów , krążkopławów i koralowców.(C)

Omówić przemianę pokoleń parzydełkowców i ocenić ich rolę w środowisku.(B,D)


Analiza schematów przedstawiających budowę i przemianę pokoleń parzydełkowców.

Pogadanka na temat ekologii i znaczenia parzydełkowców.



63-

-64.

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.













65.

66.

Budowa i biologia płazińców wolno żyjących.

Budowa i biologia płazińców pasożytniczych.



Systematyka płazińców.

Środowisko i tryb życia wirków.

Przystosowania przywr i tasiemców do pasożytnictwa.

Wybrane cykle rozwojowe tasiemców.

Profilaktyka chorób pasożytniczych.


Omówić środowisko i tryb życia płazińców.(B)

Przedstawić budowę morfologiczną i anatomiczną wypławka.(C)

Definiować pojęcia: hermafrodytyzm, żywiciel pośredni i ostateczny.(A)

Scharakteryzować przystosowania płazińców do pasożytnictwa.(C)

Omówić cykle rozwojowe wybranych pasożytów człowieka.(B)

Wymienić pasożytnicze gatunki płazińców.(A)



Podać systematykę płazińców.(A)

Porównać budowę tasiemców i przywr.(C) Przedstawić sposoby zapobiegania zakażeniom robakami pasożytniczymi.(C)



Analiza budowy i biologii wirków.

Obserwacje budowy tasiemców i przywr.

Analiza budowy i przystosowań do pasożytnictwa wybranych gatunków tasiemców i przywr.


67.


68.

Budowa i ważniejsze czynności życiowe nicieni na przykładzie glisty ludzkiej.

Przebieg cykli rozwojowych pasożytniczych nicieni zwierząt i człowieka.



Pochodzenie i cechy nicieni.

Morfologia i anatomia obleńców na przykładzie glisty ludzkiej.

Cykle życiowe wybranych gatunków pasożytniczych.

Profilaktyka chorób wywołanych przez nicienie.





Omówić środowisko i tryb życia nicieni.(B)

Wymienić i omówić cechy nicieni.(A,B)

Przedstawić budowę morfologiczną i anatomiczną obleńców.(C)

Scharakteryzować przystosowania glisty ludzkiej do pasożytnictwa.(C)

Przedstawić podstawowe zasady profilaktyki zakażeń wywołanych przez nicienie.(C)


Przedstawić cykle życiowe wybranych gatunków pasożytniczych nicieni.(C)

Definiować pojęcia: nematodoza, pasożyt mono- i polikseniczny, dymorfizm płciowy.(A)



Analiza budowy nicieni, wskazanie progresywnych cech.

Analiza schematów przedstawiających cykle życiowe wybranych gatunków nicieni pasożytniczych.



69.

70.

Pierścienice- zwierzęta celomatyczne.
Przegląd systematyczny pierścienic.

Pochodzenie pierścienic.

Plan budowy pierścienic.

Cechy aromorfotyczne pierścienic.

Charakterystyka głównych grup pierścienic.

Ekologia pierścienic.

Znaczenie pierścienic w ewolucji zwierząt bezkręgowych.




Definiować pojęcia: celoma, metameria homonomiczna.(A)

Wymienić i omówić cechy aromorfotyczne pierścienic.(A,B)

Przedstawić na przykładzie dżdżownicy budowę pierścienic.(C)

Omówić środowisko i tryb życia pierścienic.(B)

Ocenić rolę pierścienic w środowisku.(D)


Podać systematykę pierścienic.(A)

Porównać budowę wieloszczetów i pijawek.(C)

Porównać budowę i tryb życia różnych grup pierścienic.(C)


Obserwacja makroskopowa budowy pierścienic.

Analiza planu budowy pierścienic, wskazanie cech aromorfotycznych.



71.
72.

Budowa i biologia mięczaków.

Przegląd systematyczny i ekologia mięczaków.



Pochodzenie mięczaków.

Występowanie i środowisko życia mięczaków.

Budowa i biologia ślimaków, małży i głowonogów.

Przegląd systematyczny mięczaków.

Ekologia i znaczenie gospodarcze mięczaków.


Omówić środowisko i tryb życia mięczaków.(B)

Scharakteryzować morfologię, anatomię i fizjologię mięczaków.(C)

Wymienić i rozróżnić różne gatunki mięczaków w tym prawnie chronione.

(A,B)


Podać systematykę mięczaków.(A)

Wykazać znaczenie amonitów i belemnitów.(D)

Porównać plan budowy ślimaków, małży i głowonogów.(C)

Ocenić środowiskowe i gospodarcze znaczenie mięczaków.(D)



Obserwacja budowy ślimaków.

Analiza porównawcza budowy mięczaków.




73.

74.

75.

76.
77.

Porównanie budowy morfologicznej stawonogów.

Budowa anatomiczna i ważniejsze czynności życiowe stawonogów.

Biologia stawonogów.

Przegląd systematyczny stawonogów.

Znaczenie stawonogów w przyrodzie i gospodarce człowieka.(EK4)


Pochodzenie stawonogów.

Środowisko i tryb życia stawonogów.

Czynności życiowe stawonogów.

Morfologia i anatomia stawonogów.

Charakterystyka skorupiaków, pajęczaków oraz owadów.

Ekologia i znaczenie gospodarcze stawonogów ze szczególnym uwzględnieniem owadów.

Ochrona gatunkowa stawonogów.


Omówić środowisko i tryb życia stawonogów.(B)

Wymienić i omówić charakterystyczne cechy stawonogów.(A)

Przedstawić przystosowania stawonogów do życia w wodzie i na lądzie.(C)

Omówić budowę anatomiczną i morfologiczną przedstawicieli stawonogów.(B)

Definiować pojęcia: przeobrażenie niezupełne ,zupełne ,linienie.(A)

Przedstawić na przykładach rozwój prosty i złożony.(C)

Wymienić i rozróżnić pospolite gatunki stawonogów ,w tym gatunki prawnie chronione.(A,B)

Porównać budowę i tryb życia różnych grup stawonogów .(C)

Analizować przystosowania wybranych przedstawicieli stawonogów do środowiska życia.(D)


Podać ogólną systematykę stawonogów.(A)

Porównać rozwój prosty i złożony.(C)

Ocenić biocenotyczną i gospodarczą rolę stawonogów.(D)


Obserwacja budowy przedstawicieli stawonogów.

Analiza porównawcza budowy anatomicznej skorupiaków , pajęczaków i owadów.

Pogadanka na temat strategii rozrodczych i rozwoju stawonogów.

Dyskusja na temat roli stawonogów.(EF1)



78.-

-79.

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.













80.

81.
82.

83.

84.


85.-

-86.
87.

Szkarłupnie-zwierzęta wtórouste o promienistej symetrii ciała.

Charakterystyczne cechy strunowców.

Osłonice i bezczaszkowce-strunowce niższe.

Zasadnicze cechy systematyczne i pochodzenie kręgowców.

Porównanie budowy zewnętrznej i układu szkieletowego głównych grup kręgowców.

Budowa wewnętrzna i funkcje życiowe kręgowców.

Rozmnażanie się i rozwój kręgowców wodnych i lądowych.


Charakterystyczne cechy szkarłupni.

Pochodzenie i główne linie rozwojowe strunowców.

Zwierzęta wtórouste i pierwouste.

Lancetnik jako pierwowzór strunowców.

Charakterystyczne cechy kręgowców.


Podać charakterystyczne cechy szkarłupni.(A)

Wyjaśnić pojęcia :zwierzęta pierwo- i wtórouste.(A)

Wymienić i omówić charakterystyczne cechy strunowców.(A,B)

Porównać strunowce z bezkręgowcami.(C)

Omówić środowisko i tryb życia lancetnika.(B)

Scharakteryzować budowę i fizjologię lancetnika.(C)

Wymienić i omówić charakterystyczne cechy kręgowców.(A,B)

Analizować drzewo rodowe kręgowców.(D)



Podać systematykę strunowców i kręgowców.(A)

Uzasadnić ,że lancetnika można uważać za pierwowzór strunowca.(D)

Udowodnić progresywny charakter zmian w budowie i biologii kręgowców.(D)

Analizować pochodzenie i tendencje ewolucyjne kręgowców.

(D)


Analiza porównawcza schematów przedstawiających plan budowy bezkręgowca i strunowca.

Analiza budowy i biologii lancetnika.

Analiza drzewa rodowego kręgowców.

Analiza porównawcza budowy kręgowców.



88.-

-89.

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.













90.

91.

Przystosowania bezżuchwowców i ryb do życia w wodzie.

Przegląd systematyczny, pochodzenie, ochrona oraz znaczenie ryb i bezżuchwowców.(EK4)



Stanowisko systematyczne ryb i bezżuchwowców.

Morfologia i anatomia minoga.

Dwie linie rozwojowe ryb- chrzęstnoszkieletowe i kościste.

Przystosowania ryb do życia w wodzie.

Ekologia ryb i ich znaczenie gospodarcze.

Przegląd gatunków krajowych ryb i ochrona gatunkowa.



Omówić środowisko i tryb życia minoga i ryb.(B)

Scharakteryzować budowę i fizjologię minoga i ryb.(C)

Wymienić i rozróżnić wybrane gatunki ryb w tym prawnie chronione.(A, B)

Omówić gospodarcze znaczenie ryb.(B)



Podać systematykę bezżuchwowców i ryb.(A)

Charakteryzować wybrane gatunki ryb.(C)

Analizować pochodzenie ryb.(D)


Obserwacje budowy ryb.

Analiza przystosowań ryb do środowiska życia.

Dyskusja na temat gospodarczego wykorzystania ryb.(EF1)


92.-

-93.
94.

Przystosowania płazów do życia wodno- lądowego.

Przegląd systematyczny, pochodzenie, znaczenie i ochrona płazów.(EK4)



Wyjście kręgowców na ląd- meandrowce.

Przystosowania płazów do wodno- lądowego trybu życia.

Przegląd krajowych gatunków płazów i ochrona gatunkowa.

Czynniki zagrażające płazom.



Wymienić i omówić charakterystyczne cechy płazów.(A, B)

Scharakteryzować budowę i fizjologię płazów.(C)

Udowodnić związek pomiędzy budową i biologią płazów a zajmowanym środowiskiem życia.(D)

Przedstawić mechanizm rozrodu i rozwoju płazów.(C)

Wymienić i omówić czynniki zagrażające płazom.(A, B)

Wymienić i rozróżnić gatunki prawnie chronione.(A, B)



Podać systematykę płazów.(A)

Charakteryzować wybrane gatunki płazów.(C)

Wyjaśnić dlaczego płazom grozi wyginięcie.(B)

Uzasadnić zależność rozrodu i rozwoju płazów od środowiska wodnego.(D)

Analizować pochodzenie płazów.(D)


Obserwacje budowy płazów.

Projekcja filmu na temat budowy, biologii i ekologii płazów.

Analiza przystosowań płazów do środowiska życia.

Dyskusja na temat czynników zagrażających współczesnym płazom.(EF1)



95.-96.

97.
98.

Gady jako kręgowce lądowe.

Filogeneza i główne linie rozwojowe gadów.

Przegląd, znaczenie i ochrona gadów.(EK4)


Przystosowania gadów do lądowego trybu życia.

Przegląd systematyczny i ochrona gatunkowa gadów.

Radiacja adaptatywna gadów mezozoicznych.

Hipotezy wyjaśniające wyginięcie gadów mezozoicznych.



Omówić środowisko i tryb życia gadów.(B)

Wymienić i omówić progresywne cechy gadów.(A, B)

Analizować drzewo rodowe gadów.(D)

Scharakteryzować budowę i fizjologię gadów.(C)

Wymienić i rozróżnić gatunki prawnie chronione.(A,B)


Analizować przyczyny i przebieg radiacji adaptatywnej gadów mezozoicznych.(D)

Podać systematykę gadów. (A) Ocenić znaczenie błon płodowych w ewolucji gadów.(D)

Porównać budowę i biologię płazów i gadów.(C)

Ustosunkować się do hipotez wyjaśniających przyczyny wyginięcia gadów mezozoicznych.(D)



Obserwacje budowy gadów.

Analiza przystosowań gadów do lądowego trybu życia.

Analiza porównawcza budowy i biologii gadów i płazów.

Analiza drzewa rodowego gadów.

Dyskusja na temat wyginięcia gadów mezozoicznych.(EF1)


99.-100.

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.













101.-102.
103.

Ptaki jako kręgowce stałocieplne i aktywnie latające.

Przegląd, pochodzenie, wędrówki i ochrona ptaków.(EK4)



Progresywne cechy ptaków związane ze zdolnością do lotu.

Stałocieplność ptaków.

Przegląd systematyczny ptaków.

Znaczenie biologiczne i gospodarcze ptaków.

Gatunki krajowe i ochrona gatunkowa ptaków.


Wymienić i omówić progresywne cechy ptaków.(A,B)

Scharakteryzować przystosowania ptaków do lotu i stałocieplności.(C)

Wymienić i rozróżnić gatunki ptaków prawnie chronionych.(A,B)

Analizować biologię rozrodu i rozwoju ptaków.(D)



Podać systematykę ptaków.(A)

Przedstawić biologiczne i gospodarcze znaczenie ptaków.(C)

Porównać strategie rozrodcze gniazdowników i zagniazdowników.(C)


Obserwacje budowy ptaków.

Analiza przystosowań ptaków do lotu i stałocieplności.

Miniwykład na temat pochodzenia ptaków.

Dyskusja na temat znaczenia ptaków.(EF1)



104.-105.

106.
107.

Tajemnice sukcesu ewolucyjnego ssaków.

Przegląd systematyczny gromady ssaków.

Pochodzenie, znaczenie i ochrona ssaków.(EK4)


Progresywne cechy ssaków.

Radiacja adaptatywna i drzewo rodowe ssaków.

Systematyka ssaków.

Stekowce i torbacze.

Ssaki właściwe- najwyżej uorganizowane kręgowce lądowe.

Przegląd systematyczny i znaczenie ssaków.



Wymienić i omówić progresywne cechy ssaków.(A,B)

Omówić środowisko i tryb życia stekowców, torbaczy i łożyskowców.(B)

Analizować drzewo rodowe ssaków.(D) Scharakteryzować budowę i fizjologię stekowców, torbaczy i łożyskowców.(C)

Wymienić i rozróżnić gatunki ssaków prawnie chronione.(A,B)

Podać przykłady gospodarczego wykorzystania ssaków.(A)

Ocenić ekologiczne i gospodarcze znaczenie ssaków.(D)



Podać systematykę ssaków.(A)

Określić przyczyny sukcesu ewolucyjnego ssaków.(C)

Porównać budowę i biologię stekowców, torbaczy i łożyskowców.(C)

Analizować ekologię wybranych gatunków ssaków.(D)



Pogadanka na temat przyczyn ewolucyjnego sukcesu ssaków.

Analiza porównawcza budowy i biologii stekowców, torbaczy i łożyskowców.

Obserwacje budowy ssaków.

Dyskusja na temat znaczenia ssaków.(EF1)



108.-109.

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.













110.


111.
112.
113.
114.
115.

116.
117.
118.

119.

120.

Ekologia- nauka o zależnościach między organizmem a środowiskiem.

Tolerancja organizmu na czynniki środowiska.

Populacja i jej charakterystyczne cechy.

Oddziaływania międzypopulacyjne.

Struktura troficzna biocenozy.

Struktura i funkcjonowanie ekosystemu.

Przemiany i rozwój ekosystemów.

Charakterystyka wybranych biomów.

Wodne strefy życia.

Charakterystyka wybranego ekosystemu lądowego.

Charakterystyka wybranego ekosystemu wodnego.


Podstawowe pojęcia i koncepcje ekologiczne.

Tolerancja organizmów na czynniki fizyczne i chemiczne.

Cechy populacji np.: struktura ilościowa, wiekowa, płciowa, przestrzenna; krzywe przeżywania i inne.

Antagonistyczne i nieantagonistyczne stosunki między populacjami.

Łańcuchy i sieci zależności pokarmowych.

Poziomy troficzne.

Rola różnorodności biologicznej w utrzymaniu struktury troficznej biocenoz.

Równowaga ekologiczna.

Przepływ energii i obieg materii w ekosystemie.

Produktywność ekosystemów.

Typy, stadia i znaczenie sukcesji.

Biomy i czynniki kształtujące ich rozmieszczenie (państwa roślinne i zwierzęce).

Warunki fizykochemiczne i zróżnicowanie strefowe ekosystemów wodnych.

Charakterystyka wybranych ekosystemów.



Definiować pojęcia: populacja, biocenoza, ekosystem, biotop.(A)

Omówić możliwości praktycznego wykorzystania badań ekologii.(B)

Rozróżnić abiotyczne i biotyczne czynniki środowiska.(B)

Podać treść i interpretować podstawowe prawa ekologiczne.(A,B)

Przedstawić w postaci wykresów zakresy tolerancji gatunków eury- i stenobiotycznych.(C)

Wymienić cechy populacji.(A)

Analizować strukturę przestrzenną, ilościową, wiekową, płciową i socjalną populacji.(D)

Prowadzić badania rozmieszczenia osobników populacji i obliczać ich zagęszczenie.(D)

Rozróżnić i omówić rodzaje zależności troficznych w biocenozie.(B)

Definiować pojęcia: producent, konsument, reducent, łańcuch i sieć troficzna, równowaga biocenotyczna.(A)

Przedstawić zależności troficzne w biocenozach w postaci łańcuchów i sieci pokarmowych.(C)

Analizować strukturę troficzną wybranych biocenoz.(D)

Definiować pojęcia: produktywność, produkcja pierwotna i wtórna.(A)

Omówić ogólną strukturę i funkcjonowanie ekosystemu.(B)

Klasyfikować ekosystemy.(C)

Definiować pojęcia: sukcesja pierwotna i wtórna, klimaks.(A)

Podać przykłady sukcesji pierwotnej i wtórnej.(A)

Porównać przebieg sukcesji pierwotnej i wtórnej.(C)

Definiować pojęcia: biom, biosfera.(A)

Wymienić rodzaje biomów lądowych i podać ich rozmieszczenie geograficzne.(A)

Wymienić gatunki roślin i zwierząt charakterystyczne dla poszczególnych biomów.(A)

Wyróżnić strefy występujące w zbiorniku wodnym i podać ich krótką charakterystykę.(B)

Charakteryzować wybrane ekosystemy.(C)


Przeprowadzić badania wybranych czynników biotycznych i na ich podstawie i ocenić stan środowiska.(D)- wycieczka.

Omówić populacyjne mechanizmy regulacji liczebności.(B)

Zaplanować doświadczenie ilustrujące wpływ zagęszczenia na liczebność populacji.(D)

Ocenić rolę zależności międzygatunkowych w przyrodzie i życiu człowieka.(D)

Porównać pokarmowe łańcuchy spasania i detrytusowe.(C)

Wymienić i omówić konieczne warunki zachowania równowagi biocenotycznej.(A,B)

Porównać funkcjonowanie różnych ekosystemów.(C)

Wykazać pozytywny i negatywny wpływ człowieka na ekosystemy.(C)

Ocenić znaczenie procesu sukcesji w przyrodzie.(D)

Uzasadnić wpływ czynników klimatycznych na rozmieszczenie organizmów na ziemi.(D)

(Charakterystyka wybranych państw roślinnych i zwierzęcych.)

Analizować skład gatunkowy wybranego ekosystemu wodnego i lądowego.(D)- wycieczka.



Konstruowanie grafu ukazującego ponadorganizmalne poziomy organizacji materii żywej.

Miniwykład o czynnikach fizycznych i chemicznych środowiska, analiza krzywych tolerancji.

Badanie wybranych parametrów fiz.-chem. stawu z wykorzystaniem gatunków wskaźnikowych (wycieczka).

Ocena wpływu zagęszczenia na wzrost i rozwój wybranego gatunku.

Analiza interakcji populacyjnych na podstawie filmu.

Konstruowanie schematów zależności troficznych w biocenozie.

Analiza struktury i funkcjonowania wybranego ekosystemu.

Obserwacja zmian sukcesyjnych w środowisku na wybranym przykładzie.

Praca w grupach- charakterystyka biomów(państw roślinnych i zwierzęcych).

Zajęcia terenowe-charakterystyka ekosystemu stawu i łąki (wycieczka).




121.-122.

Powtórzenie i sprawdzian wiadomości.












Przedstawiamy propozycję planu wynikowego z biologii dla klasy I (zakres rozszerzony).Program biologii realizowany jest w tej klasie w wymiarze 4 godzin tygodniowo (4+3+3 przez cały okres nauki).Plan sporządzono w oparciu o Program nauczania biologii, numer w zestawie : DKOS-4015-5/02 proponowany przez Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON.

W propozycji uwzględniono treści nauczania, wymagania podstawowe i ponadpodstawowe z podziałem na kategorie celów oraz przykładowe procedury osiągania celów. W propozycji uwzględniono również treści międzyprzedmiotowych ścieżek edukacyjnych realizowanych w ramach lekcji biologii.
Autorkami propozycji są nauczycielki biologii w I Liceum Ogólnokształcącym w Ełku : Monika Pieczara i Ewa Motulewicz.

Ścieżki edukacyjne realizowane na lekcjach biologii w klasie I (zakres rozszerzony).
Opracowały: Monika Pieczara i Ewa Motulewicz.

Treści nauczania

Zakres tematyczny do realizacji

Sposoby realizacji

Wiedza i umiejętności uczniów

EP4

Przygotowujemy się do nauki biologii.

Pogadanka na temat regulaminu pracowni biologicznej i zasad BHP.

Zna obowiązujące zasady.

EF1

Treść realizowana jest przy tematach, gdzie metodą pracy jest dyskusja.

Przestrzega zasad prawidłowo prowadzonej dyskusji.

EF4

Zadania systematyki i jej podstawowe pojęcia.

Informacja na temat poglądów Arystotelesa na systematykę roślin i zwierząt.

Zna historyczne sposoby klasyfikowania organizmów.

ECM1

Przygotowujemy się do nauki biologii.


Treść realizowana jest przy tematach wymagających poszerzenia wiadomości.

Zapoznanie z tradycyjnymi i nowoczesnymi źródłami informacji.

Potrafi korzystać z różnych dostępnych źródeł informacji.

EK4

Przegląd systematyczny i znaczenie paprotników.


Przegląd roślin nasiennych.

Znaczenie stawonogów w przyrodzie i gospodarce człowieka.

Przegląd systematyczny, pochodzenie, ochrona i znaczenie ryb .

Przegląd systematyczny, pochodzenie, ochrona i znaczenie płazów.

Przegląd, znaczenie i ochrona gadów.

Przegląd, pochodzenie, wędrówki i ochrona ptaków.



Pochodzenie, znaczenie i ochrona ssaków.

Obserwacje gatunków chronionych na planszach lub w naturze.

Wie, że ochrona gatunkowa jest formą ochrony różnorodności biologicznej.



EP- edukacja prozdrowotna, EF- edukacja filozoficzna, ECM- edukacja czytelnicza i medialna, EK- edukacja ekologiczna.



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna