Autor scenariusza



Pobieranie 34.49 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar34.49 Kb.




Scenariusz lekcji polskiego jako obcego prowadzonych w SP 58 w Warszawie. Lekcje prowadzone w ramach projektu Stowarzyszenia Vox Humana ‘’Polski-szansa na integrację’’. Projekt jest współfinansowany przez Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz Budżet Państwa.


Autor scenariusza: Marta Gzyra
Wynalazki Polaków
Nawet nie zdajemy sobie sprawy, ile wspaniałych rzeczy świat zawdzięcza Polakom!

- Wstęp – jak wyglądałby świat, gdyby przedstawiciele różnych kultur i narodowości nie utrzymywali ze sobą wzajemnych kontaktów?

- Czego byśmy w Polsce nie mieli gdyby nie kontakty z Francuzami, Amerykanami, Japończykami, Koreańczykami, Niemcami, Rosjanami, Włochami? - dzielimy dzieci na grupy, uczniowie robią burzę mózgów, zapisują na kartkach kilka przykładów, potem przedstawiciele każdej z grup zapisują swoje wnioski na tablicy.
- Co wynaleźli Polacy? - dzielimy dzieci na grupy, uczniowie robią burzę mózgów, zapisują na kartkach kilka przykładów, potem przedstawiciele każdej z grup zapisują swoje wnioski na tablicy.
- Uczniowie pracują w grupach – szukają w Internecie wiadomości o 5 polskich wynalazkach, opisują je i przedstawiają pozostałym grupom.

- Krótki test sprawdzający wiedzę.



  • Esperanto

Twórcą sztucznego, międzynarodowego języka esperanto był Ludwik Łazarz Zamenhof /właściwie Eliezer Lewi Samenhof/(1859-1917), polski lekarz – okulista pochodzenia żydowskiego.

  • Rad i polon

Pierwiastki chemiczne i metale radioaktywne o nazwie rad i polon odkryła w 1898 roku Maria Skłodowska-Curie (1867-1934), dwukrotna laureatka Nagrody Nobla  wraz z mężem Piotrem Curie (1859-1906), uczonym francuskim.

  • Lampa naftowa

 Na wynalezienie lampy naftowej miało wpływ odkrycie metody destylacji ropy naftowej przez Ignacego Łukasiewicza (1822-1882), polskiego chemika, farmaceutę i przedsiębiorcę pochodzenia ormiańskiego. Dzięki uzyskaniu nafty mógł w 1853 roku skonstruować lampę.

  • Akumulator ołowiowo-kwasowy

 Patent na produkcję akumulatorów ołowiowo-kwasowych był własnością Karola Pollaka (1859-1928), polskiego elektrotechnika, wynalazcy i przedsiębiorcy. Karol Pollak zajmował się wynalazkami z różnych dziedzin techniki. Konstruował napędy elektryczne, zaprojektował maszynę drukarską do druku w kolorze, rodzaj mikrofonu. Przede wszystkim jednak badał chemiczne źródła energii – ogniwa galwaniczne i akumulatory elektryczne. Konstruował prostowniki komutatorowe i elektrolityczne, wynalazł kondensator elektrolityczny, opracował prostowniczy układ mostkowy.

  • Farba do malowania porcelany

Technologię wytwarzania specjalnej farby do malowania porcelany odkrył Karol Michał Gröll /również Grell lub Groell/ (1770-1852), polski chemik niemieckiego pochodzenia, miniaturzysta, rytownik, sztycharz, muzyk. Opracował również ulepszenie harfy wyposażając ją w pedały.

  • Radiostacja WS 10

 Pierwszą na świecie linię radiową o ośmiu kanałach w postaci radiostacji WS 10 skonstruował Zygmunt Jelonek (1909-1994), polski inżynier i radiotechnik.

 Opatentował w 1879 roku Henryk Machalski (1835-1919), polski inżynier kolejowy. Dzięki niemu skonstruował też aparat telefoniczny, którym  w 1879 roku transmitował do Lwowa dźwięk z koncertu w Żółkwi.

  • Elektroftalm

Elektroftalm czyli urządzenie pomagające niewidomym w poruszaniu się (tzw. sztuczne oko) wynalazł Kazimierz Noiszewski (1859-1930), polski lekarz okulista, naukowiec.K. Noiszewskiemu przypisuje się też wynalazek trychestozjometru do badania wrażliwości czuciowej oka oraz kilku innych przyrządów stosowanych w okulistyce. 

  • Znieczulenie mieszanką azotu i tlenu

 Użycie mieszaniny azotu i tlenu w warunkach atmosferycznych normalnych jako środka znieczulającego zastosował jako pierwszy Franciszek Kobyliński (1848-1922), polski lekarz stomatolog. W 1881 roku zademonstrował też prototyp aparatu własnej konstrukcji do wytwarzania i przechowywania tego środka

  • Planimetr

Wynalezienie w 1820 roku udoskonalonego planimetru czyli przyrządu mechanicznego do wyznaczania pola powierzchni figur płaskich przypisuje się Krzysztofowi Kolbergowi (1776-1831), polskiemu kartografowi i geodecie niemieckiego pochodzenia.

  • Aeroskop

Aeroskop czyli pierwszą na świecie ręczną kamerę filmową będącą prototypem kamery reporterskiej, wynalazł w 1909 roku Kazimierz Prószyński (1875-1945), pionier aparatów i urządzeń kinematograficznych, zamordowany przez hitlerowców w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen.

  • Telektroskop

Teletroskop czyli aparat do przesyłania ruchomego obrazu kolorowego wraz z dźwiękiem na odległość za pomocą prądu, będący prototypem telewizora, wynalazł w 1897 roku Jan Szczepanik (1872-1926), polski nauczyciel  i wynalazca z Galicji. „Polski Edison“ był autorem 50 wynalazków i kilkuset opatentowanych pomysłów technicznych z zakresu fotografii barwnej, barwnego tkactwa, telewizji i innych. Opracował też system filmu barwnego, który wykorzystany był do produkcji filmów do aparatów oraz kamizelkę kuloodporną.

  • Hologram

Prekursorem  holografii czyli techniki umożliwiającej trójwymiarowe przedstawienie obrazu,
był polski fizyk, profesor Mieczysław Wolfke (1883-1947). W 1920 roku opracował teoretyczne podstawy rozbicia procesu wytwarzania obrazów na dwie oddzielne fazy.
Wynalazek Polaka urzeczywistniony został jednak o wiele lat później, ponieważ stworzenie trójwymiarowego obrazu wymagało oświetlenia kliszy światłem laserowym.

  • Telewizja monochromatyczna

 

Teoretycznego opracowania zagadnienia telewizji monochromatycznej dokonał w 1877 roku Julian Leopold Ochorowicz (1850-1917), polski filozof, psycholog, badacz parapsychologii i fotograf. Był twórcą teorii ideoplastii, pionierem psychologii eksperymentalnej i hipnologii.

 


  • Niebieski laser półprzewodnikowy

 

Niebieski laser półprzewodnikowy czyli diodę laserową zbudowaną na bazie monokryształów azotku galu (GaN), zaprezentował publicznie w 2001 roku zespół naukowy kierowany przez Sylwestra Porowskiego, polskiego profesora fizyki, naukowca i wynalazcę.



  • Spawany most drogowy

Pierwszy spawany most drogowy na świecie wykonany został w 1929 roku na rzece Słudwia w Maurzycach pod Łowiczem. Jego konstruktorem był Stefan Władysław Bryła (1886-1943), inżynier budowlany, prekursor spawalnictwa w Polsce i Władysław Tryliński (1878-1956), inżynier budowlany i drogowy. 

  • Lotnia na kształt skrzydeł ptaka

 

Pionierem lotnictwa był Jan Wnęk (1828-1869), polski cieśla i rzeźbiarz ludowy, który w 1866 roku skonstruował pierwowzór lotni o kształcie skrzydeł ptaka. Szkielet wykonany z drewna jesionowego pokrył cienkim płótnem impregnowanym olejem lnianym. Skrzydła, przypinał do tułowia oraz nóg za pomocą uprzęży. Pierwsze loty na własnej lotni odbył w Odporyszowie.


  • Helikopter


Choć sam koncept zawdzięczamy Leonardowi da Vinci, pierwszy śmigłowiec czy raczej praśmigłowiec zbudowany został przez Adama Ostaszewskiego – polskiego geniusza, który miał ogromny dryg do konstruowania. W 1892 roku zbudowany został model tzw. pionowzlotu Stibor 1. Testy zostały przeprowadzone w Krakowie i zakończyły się sukcesem – maszyna wzniosła się na wysokość około 100 metrów! I choć maszyna Ostaszewskiego nie latała, a jedynie unosiła się, jej konstrukcja stała się drogowskazem w pracach nad późniejszymi modelami. Sam twórca poniósł natomiast porażkę przy konstruowaniu Stibora 2 (na zdjęciu poniżej) napędzanego mechanizmem rowerowym – płócienne łopaty miały zbyt delikatną konstrukcję. nie zmienia to jednak faktu, iż jako pierwszy człowiek, zbudował latający model pionowzlotu, a przy tym stworzył też kilka innych, działających urządzeń – m. in. w 1900 roku uzyskał we Francji patent na silnik hydrauliczny.
  • Kamizelka kuloodporna


Kamizelkę kuloodporną wynaleźli dwaj Polacy – Jan Szczepanik (zwany „polskim Edisonem”) i Kazimierz Żegleń. Stworzyli oni wielowarstwową tkaninę, która potrafiła zatrzymać kule przebijające nawet sosnowe deski. W czasie badań zdecydowali się wzmocnić swój wynalazek dodatkową warstwą cienkiej blachy. Wykonane w ten sposób parawany odbijały nie tylko 8-milimetrowe kule karabinów Mannlichera, ale i 12-milimetrowe pociski potrafiące przebić blachę stalową z odległości 100 m. Kamizelkę uszytą z tak skonstruowanej tkaniny poddano testom w 1901 r. Na dziedzińcu wiedeńskiej pracowni Szczepanika, w obecności przedstawicieli władz i wojska, dyrektor Borzykowski strzelał do służącego Jana z rewolweru 7 mm z odległości trzech kroków (patrz zdjęcie obok). Kamizelka spisała się wzorowo, Jan zresztą również. Pomysł Szczepanika i Żeglenia stał się znany na całym świecie w 1902 roku, kiedy to tkanina kuloodporna Polaków, umieszczona w karecieuchroniła króla Hiszpanii Alfonsa XIII przed śmiercią podczas zamachu bombowego. Warto dodać, że 16-letni wówczas monarcha okazał twórcy wdzięczność i uhonorował Szczepanika najwyższym odznaczeniem państwowym – orderem Izabeli Katolickiej nadającym jednocześnie dekorowanemu hiszpański tytuł szlachecki.


  • Wykrywacz min

Pierwsze urządzenie tego typu zostało stworzone podczas II wojny światowej przez dwóch polskich oficerów – Józefa Kosackiego oraz Andrzeja Garbosia (znanego pod wojennym pseudonimem Adam Galb). Obaj służyli wówczas w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Pierwsze testy wykrywacza odbyły się 5 marca 1942 roku w Szkocji. Urządzenie działało bardzo dobrze, ale twórcy nie opatentowali go – z uwagi na bieżącą sytuację światową postanowili je nieodpłatnie przekazać armii brytyjskiej. Wykrywacz szybko zdobył swój moment chwały. Dzięki pięciuset sztukom polskiego urządzenia Anglikom udało się przejść przez pola minowe pod El Alamein w Egipcie. Nie ma przesady w stwierdzeniu, iż to właśnie polski wynalazek przyczynił się wówczas do zwycięstwa 8 Armii. Z tej okazji Kosacki otrzymał nawet oficjalny list gratulacyjny od samego króla brytyjskiego. Co więcej, konstrukcja wykrywacza była tak dobra, że stosowano go przez ponad 50 lat!


  • Wycieraczka samochodowa


Co prawda patent przyznano Amerykance Mary Anderson oraz Irlandczykowi Jamesowi Henry’emu Apjohnowi, nie zmienia to jednak faktu, iż za jednego z wynalazców tego urządzenia uważany jest Polak Józef Hofmann – pianista i kompozytor, który podobno opatentował około stu swoich projektów. Dość powiedzieć, że wycieraczka właśnie jego projektu została wdrożona do produkcji seryjnej w fabryce Forda.
  • Fotografia barwna


Jan Szczepanik opracował papier do barwnych odbitek, kolorymetr (przyrząd optyczny służący do wykonywania pomiaru barwy badanego roztworu) czy kolorowy film.

Niestety wynalazki filmowe Szczepanika były kosztowne, a ich zastosowanie zmuszało kina do przebudowy swoich sal i zmiany aparatury. Dużo tańszy (choć jakościowo gorszy) był amerykański system Technicolor, z którym konkurował nasz wynalazca. Poza tym zainteresowanie wokół filmu barwnego malało na rzecz nowinek z dziedziny filmu dźwiękowego. Po śmierci fotograficzne odkrycia naszego wynalazcy zostały wykorzystane i rozwinięte przez takie firmy jak Kodak czy AGFA .




Projekt ‘’Polski szansa na integrację’’ jest współfinansowany przez Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz Budżet Państwa



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna