Barbara i Adam Podgórscy Dziwy świata grzybowego



Pobieranie 9.71 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar9.71 Kb.

Barbara i Adam Podgórscy

Dziwy świata grzybowego

Po wakacyjnych suszach doczekaliśmy pogód deszczowych i wytęsknionego przez wielu masowego wysypu grzybów, o czym świadczą chociażby lady na straganach pełne okazałych prawdziwków, kozaków, rydzów, maślaków i podgrzybków. wcale zresztą niedrogich, a ileż smaczniejszych niż pieczarki czy boczniaki.

Tymczasem, wcale nie trzeba dalekich eskapad w leśne ostępy, ani wypraw na miejskie targowiska. Oto bowiem w samym centrum Rudy Śląskiej, w parku przy ulicy nomen omen Parkowej (gdzieżby indziej!), możemy podziwiać istną eksplozję okazałych grzybów. Zanim zdradzimy sekret, wyjaśnijmy, że grzyby dotąd zaliczane do królestwa roślin, od niedawna zostały wyodrębnione, jako samodzielna jednostka taksonomiczna najwyższego rzędu w systematyce i tworzą odrębne królestwo grzybów.

Niestety, grzyby, które opisujemy, mimo przyjemnego grzybowego zapachu, zupełnie nie nadają się go jedzenia. Z kilku powodów. Są gorzkie, „sakramencko” twarde i rosną... bardzo wysoko. Te, które wyśledziliśmy, tworzą kolonię 9 egzemplarzy, usadowionych na pniu grubej topoli czarnej, rosnącej przy głównej alejce parkowej. Mowa o hubiaku pospolitym noszącym łacińską nazwę Fomes fomantarius (L.: FR.) Kick.


naprawdę okazałe, kilkuletnie i zasługujące na uwagę rozmiarami oraz barwami układającymi się w pasy, szarawostalowe, czerwono i orzechowobrunatne.

Hubiak pospolity jest grzybem rzeczywiście pospolitym na całym niżu Polski i w niższych położeniach górskich, ale osobników tak wielkich rozmiarów dotychczas – mimo pewnej praktyki w leśnictwie – dotychczas nie spotkaliśmy. Występuje głównie na bukach i brzozach, rzadziej na innych gatunkach liściastych, a sporadycznie na iglastych. Może właśnie z tego ostatniego powodu, nasi przodkowie najbardziej cenili hubę modrzewiową. Grzyb ten był kiedyś powszechnie znany, pozyskiwany i użytkowany po wysuszeniu, jako huba, hubka, niezbędna przy rozżeganiu ognia za pomocą krzemienia i krzesiwa. Służył także jako ważny artykuł cyruliczy, potrzebny przy tamowaniu krwotoków, co podaje S.B. Linde w Słowniku języka polskiego, z 1856 roku.

Topola, którą hubiak zaatakował, gdyż jest to grzyb typowo pasożytniczy, powoli obumiera. Póki co, cieszmy więc oczy niezwykłym fenomenem świata grzybowego, tym bardziej, że wandale nie próżnują i już zdążyli zniszczyć dwa najniżej rosnące okazy.

Drugą grzybową ciekawostkę dostrzegliśmy na jesionie rosnącym niedaleko kompleksu warsztatów samochodowych na Klachowcu przy ulicy Orzegowskiej. To wielki, wachlarzowaty owocnik żółciaka siarkowego Laetiporus sulphureu, dawniej nazywanego żagwią siarkową, wyrastający na kłodzie jesionu.

Żółciak jest szalenie niebezpiecznym pasożytem drzew liściastych. Zaatakowane przez niego egzemplarze są nie do uratowania. Właśnie żółciaki niszczyły najsławniejszy dąb pomnikowy w Polsce, „Bartka” koło Zagnańska, inne słynne dęby” „Mieszka” w Warszawie, dąb Bażyńskiego w Kandydadch i wiele dębów rogalińskich. Teraz niespodzianka... Młode, niestwardniałe owocniki żółciaka są jadalne i wyjątkowo zbierane, chociaż nikomu tego nie polecamy. Mają czwartorzędową wartość konsumpcyjną.



I wreszcie trzeci dziwaczny twór grzybowy. Skupisko wielkich „talerzy” krowiaka podwiniętego, Paxillus involutus, powszechnie znanego jako olszówka. Kiedyś był uznawany za jadalny, powszechnie zbierany i po obgotowaniu oraz dalszym przyrządzeniu jedzony. Sami to robiliśmy. Pyszne były zwłaszcza małe olszówki marynowane w occie. Dziś jest grzybem uznawanym wręcz za śmiertelnie trujący i niedopuszczonym do obrotu towarowego. Zawiera bowiem trujące alkaloidy: muskarynę – tę samą co muchomor sromotnikowy – oraz betainę i acetylocholinę. Powoduje największą ilość zatruć w Polsce, a jego jadowite substancje potrafią się kumulować w organizmie człowieka przez lata, powodując skutki zależne od osobniczej wrażliwości. Opisywaną kolonię „trujaków” napotkaliśmy w ogrodzie zoologicznym w Chorzowie obok niewielkiej tui.

Tekst i zdjęcia Barbara i Adam Podgórscy


Ruda Śląska 2006


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna