Bartosz korabiewski gleboznawstwo II rok licencjatu



Pobieranie 367.47 Kb.
Strona6/8
Data10.05.2016
Rozmiar367.47 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

ODCZYN GLEBY

Odczyn gleby kształtowany jest na podstawie wzajemnego stosunku jonów H+ do OH-

Wyrażony w jednostkach pH (ujemny logarytm dziesiętny ze stężenia jonów wodorowych)
Na odczyn gleby wpływają:


  • działalność fizjologiczna organizmów glebowych (kwasy organiczne w wyniku rozkładu substancji organicznej, wydzielanie CO2.

  • Warunki klimatyczne (zstępujący ruch wody, wymywanie składników alkalicznych, klimat arydalny- suchy-gromadzenie składników alkalicznych)

  • Stosowanie kwaśnych nawozów mineralnych lub nawozów wapniowych- kwaśne opady, emisja pyłów, zawierających CaO.

W Polsce przewaga gleb kwaśnych (80%) w tym 50% kwaśnych i silnie kwaśnych:



    • Mały udział gleb wykorzystywanych ze skał wapiennych oraz utworów macierzystych zawierających CaCo3 (lessy, gliny margliste)

    • Klimat Polski

    • W przeszłości cała powierzchnia zajęta była przez lasy i bory (zakwaszenie)



KWASOWOŚĆ GLEBY- stan gleby, w którym jej odczyn jest kwaśny
Rodzaje kwasowości:

  • Czynna- pochodzi od wolnych jonów H+ znajdujących się aktualnie w roztworze

  • Potencjalna- od jonów H+ i Al3+ znajdujących się w kompleksie sorpcyjnym. Ze względu na siłę powiązania jonów decydujących o kwasowości dzieli się na:

* WYMIENNĄ- zależy od jonów bardziej ruchliwych. Ujawnia się w wyniku działania na glebę roztworem soli obojętnej np. 1 N KCl. Pojawia się w roztworze H+ i Al3+ słabiej związana z kompleksem sorpcyjnym


* HYDROLITYCZNA- zależy od jonów H+ i Al3+ silnie związanych z KS, które są z niego wyparte dopiero przez kationy soli hydrolizujących zasadowo (np. 1 N octanu sodu lub wapnia).

Kationy te wypierają z kompleksu sorpcyjnego zarówno H+ i Al3+ silnie jak i słabo związane.

Tak zmierzona k. hydroligiczna odpowiada całkowitej kwasowości gleby.

Stopnie kwasowości:







pHH2O

pHKCl

bardzo kwaśny

<5,0

<4,5

kwaśny

5,1 – 6,0

4,6 – 5,5

słabo kwaśny

6,1 – 6,7

5,6 – 6,5

obojętny

6,8 – 7,4

6,6 – 7,2

zasadowy

>7,4

>7,2


Rośliny wskaźnikowe – np. gleby o odczynie silnie kwaśnym (wrzos, psia trawka, kłosiwka wełnianka)

GLEBY KWAŚNE:


  • Pozbawione węglanu wapnia

  • W ich KS występują głównie jony H+ i Al3+

  • Na ogół wadliwe stosunki wodno-powietrzne (niestabilność struktury gruzełkowej)

  • W roztworze duża ilość toksycznego dla roślin Al., Fe, Mn

  • Związki, w skład których wchodzą inne składniki pokarmowe, staja się nierozpuszczalne

  • Ograniczenie aktywności biologicznej wielu bakterii i promieniowców


Właściwości buforowe gleb to zdolność gleby do przeciwstawiania się zmianie odczynu.
Właściwości takie posiadają roztwory buforowe będące mieszankami słabych kwasów i ich soli mocnymi zasadami (np. Ch3COOH) lub słabych zasad i ich soli z silnymi kwasami.
Jony wodorowe występujące w glebach działają jako bufor w stosunku do odczynu (usuwane z roztworu glebowego jony H+ są uzupełniane z KS, a wprowadzone do roztworu przechodzą do KS. Odczyn roztworu nie ulega wtedy większym zmianom.
Właściwości buforowe gleb są warunkowane pojemnością sorpcyjna, ilością zasorbowanych kationów zasadowych i składu roztworu glebowego.
Im większa pojemność sorpcyjna tym wyższa zdolność buforowa gleby.
Układ buforowy:

+ w glebach lekko kwaśnych i obojętnych H2CO3 i Ca (HCO3) 2

+ w glebach zasadowych Ca (HCO3) 2 i Ca CO3
Zróżnicowany stopień wysycenia KS wpływa na różną zdolność buforową względem kwasów i zasad.
Gleby o niskim stopniu wysycenia KS zasadami będą miały mała zdolność buforowania względem H+ a nie dużą względem OH
Gleby o wysokim stopniu wysycenia KS zasadami- odwrotnie.

OZNACZENIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH METODA JESENA.


Pomiar pH roztworu glebowego otrzymanego w wyniku dodania różnych ilości 0,1 NNaOH i 0,1 N HCl do gleby i porównanie do wyników otrzymanych dla piasku kwarcowego (materiału nie wykazującego właściwości buforowych))
Za pojemność buforową przyjmują się wielkości pola powierzchni między krzywą

SUBSTANCJA ORGANICZNA GLEBY
Substancje organiczne występują w glebach mineralnych zazwyczaj w niewielkiej ilości, lecz ze względu na swoje właściwości odgrywają dużą rolę w kształtowaniu procesów glebowych.
Substancja organiczna – podstawowy i charakterystyczny element gleby w skład, którego wchodzą:

Łaciński „humus” pochodzi od staroegipskiego słowa „k’hem” – żyzny namuł. Substancje organiczne gleby stale są przedmiotem dociekań badaczy pod koniec XVIIIw


W skład substancji organicznej gleby wchodzi cały szereg mało poznanych substancji, począwszy od stosunkowo świeżych, nie rozłożonych jeszcze resztek roślinnych i zwierzęcych, aż do ciemno zabarwionych substancji bezpostaciowych, będących produktami skomplikowanych procesów humifikacji.
Substancja organiczna w glebie stanowi układ dynamiczny podlegający ciągłym przemianom, których charakter i nasilenie zależą od szaty roślinnej, działalności mikroorganizmów mikroorganizmów zwierząt glebowych, warunków hydrotermalnych.

MATERIA ORGANICZNA




Żywa

(edafon) martwa

(resztki roślinne i zwierzęce

w różnym stopniu rozkładu)
nieshumifikowana


mineralizacja humifikacja

całkowity rozkład przebudowa i synteza substancji


gnicie butwienie

-O2, +O2, produkty humifikacji

CO2,H2O,CH4,NH3, CO2, H2O, NO3-, kwasy fulwowe

H2S, skatol PO43-,SO42- kwasy huminowe huminy
Mineralizacja – 3 fazy:


  • faza inicjalna

  • faza mechanicznego rozkładu

  • faza mikrobiologicznego rozkładu


butwienie – proces mineralizacji w warunkach tlenowych
gnicie – proces mineralizacji w warunkach beztlenowych
humifikacja – nie do końca poznany proces mikrobiologiczny i fizykochemiczny prowadzący do powstania próchnicy
próchnica – dosyć trwała mieszanina amorficznych substancji koloidalnych o brunatnym lub ciemno brunatnym zabarwieniu.
Żywe organizmy (edafon) – na ogół nie są zaliczane do substancji organicznej gleby, chociaż w warstwach ornych edafon (głównie mikroorganizmy i części naziemne roślin) stanowi 10-15% ogólnej masy martwej i żywej materii organicznej gleby.

MATERIA ORGANICZNA




organizmy żywe substancje organiczne gleby

szczątki organiczne substancje próchnicze



(próchnica, humus)

10-15% 85-90%

substancje nieswoiste substancje swoiste




Nieswoiste substancje próchnicze – należą tu związki o dobrze rozpoznanej budowie. Stanowią 10-15% substancji próchniczych. Biorą udział w procesach zachodzących w glebie i odżywianiu roślin i dostarczaniu im substancji biologicznie czynnych.
Swoiste substancje próchnicze – wysokocząsteczkowe związki o mało rozpoznanej budowie. Substancje te stanowią 85-90% substancji próchniczych. Bezpostaciowe substancje organiczne barwy żółtej, brunatnej i ciemno brązowej do czarnej, dające się wyekstraktować z gleby roztworami alkalicznymi. Przy ich udziale bierze się pod uwagę barwę i zachowanie w różnych rozpuszczalnikach.
Główne źródła substancji organicznych w glebie:

  • obumarłe części roślinne, które opadły podczas wegetacji

  • resztki pożniwne i korzenie roślin wyższych

  • obumarłe ciała makro – i mezofauny, ich elementy, obumarłe mikroorganizmy

  • nawozy organiczne

  • organiczne środki ochrony roślin (niewielka ilość)


Wg. Kubieny – próchnica to te substancje organiczne, które okazały się trudne do rozkładu i dlatego uległy nagromadzeniu w glebie.

1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna