Bartosz korabiewski gleboznawstwo II rok licencjatu



Pobieranie 367.47 Kb.
Strona7/8
Data10.05.2016
Rozmiar367.47 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

FORMY I TYPY PRÓCHNICY W GLEBACH

Kubiena opierając się na stosunkach wodnych, w jakich tworzyły się substancje próchnicze, wyróżnił 2 grupy form próchnicy:



  1. lądowe lub ziemne charakterystyczne dla gleb leśnych wytworzonych z utworów mineralnych poza zasięgiem trwałego, nadmiernego zwilgocenia.

  • próchnica surowa – mor (np. ściółka) – najsłabiej przetworzona

  • próchnica moderowa – moder

  • próchnica mullowa (mull) – przede wszystkim w glebach uprawnych

  1. półwodne i wodne

  • próchnica murszowa

  • próchnica torfowa

  • próchnica gytiowa


Zawartość próchnicy w glebie

Czynniki wpływające na zawartość próchnicy w glebie:



  • jakość i ilość związków organicznych dostających się do gleby ( strefa roślinno-klimatyczna, warunki bioekologiczne)

  • tempo humifikacji

  • tempo mineralizacji

  • właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne masy glebowej

  • ilość i jakość zawartych w glebie związków mineralnych

Przykładowe zawartości próchnicy w wybranych glebach w Polsce




Nazwa gleby

Zawartość próchnicy [%wag]

gleby bielicowe wytworzone z piasków

0,6-1,8

gleby płowe wytworzone z gliny zwałowej

1,2-2,3

czarnoziemy

2,6-4,0

rędziny

2,0-6,0

mady

1,1-4,2

Rola i znaczenie próchnicy w glebie

Substancje próchnicze wpływają na właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleby w znacznie większym stopniu niż pozostałe składniki masy glebowej.


Wpływ na właściwości fizyczne:

  • poprawa stosunków wodno – powietrznych i termicznych




  • ciemne zabarwienie powoduje intensywniejsze pochłanianie promieni słonecznych powodując poprawę właściwości cieplnych gleb, przedłuża okres wegetacji




  • wzrost zawartości próchnicy, zwłaszcza w obecności Ca(Ca – humiany), powoduje powstanie struktury gruzełkowej, co wpływa na polową pojemność wodną, pojemność powietrzną, porowatość i przepuszczalność (wzrost zwięzłości gleb lekkich, obniżenie w glebach ciężkich)




  • tworzenie wodoodpornej struktury gleb ( woski, smoły i tłuszcze zwiększają hydrofobowe własności gleby – pogarszają stopień zwilżenia, a tym samym warunki wzniosu kapilarnego – obniża o ilość wyparowanej wody glebowej)

  • zwiększa pojemność wodną gleby ( głównie wody w formie dostępnej)




  • wpływa na zdolności sorpcyjne (organiczna część KS może pochłonąć 4-12 razy więcej kationów wymiennych niż cześć mineralna)




  • dzięki zdolności sorpcyjnej regulują stężenie roztworów glebowych (chłoną duże ilości Ca2+, Mg2+, NH+4, K+, H+)



- stanowią główne źródło energii dla mikroorganizmów oraz magazyn mikro – i makroskładników uwalnianych podczas mineralizacji.


Podstawowa funkcja gleb użytkowanych rolniczo – produkcja odpowiedniej ilości biomasy o pożądanej jakości.


Czynniki wpływające na wzrost, rozwój i plon roślin działają w układzie: gleba – klimat – roślinność. Na terenach zagospodarowanych do układu włącza się człowiek. Jest to zespół wzajemnie na siebie oddziaływujących czynników.

Gleba



Klimat Człowiek Roślinność

Na żyzność gleby w najszerszym pojęciu składają się pojęcia:



  • zasobności

  • żyzności

  • urodzajności


ZASOBNOŚĆ GLEB – to sumaryczna zawartość w glebie składników mineralnych (mikro- i makroelementów), próchnicy i szczątków organicznych w różnym stopniu rozkładu.
Jest wynikiem procesów akumulacji zachodzących w glebie. Zaczyna się kształtować w momencie początku przeobrażania się litej skały w rozluźnianą zwietrzelinę (procesy wietrzenia, procesy tworzenia się i gromadzenia próchnicy)
Właściwości określające zasobność:

  • skład granulometryczny – najbardziej zasobne będą te gleby, które będą miały frakcję ilastą i pylastą

  • skład mineralny – zależność od zwietrzeliny; inna zasobność gleb wytworzonych na zwietrzelinie

granitowej inna na bazaltowej. Najbardziej zasobne są, te których skały pierwotne miały najwięcej plagioklazów

  • zawartość substancji organicznej

  • odczyn

  • potencjał oksydoredukcyjny

  • właściwości sorpcyjne – zależą w dużej mierze od składu granulometrycznego

  • zespoły organizmów glebowych



  • zasobność naturalna – (w glebach naturalnych) oznacza, że zapas składników pokarmowych (o różnym stopniu rozpuszczalności i przyswajalności) powstał przy pomocy sił natury




  • zasobność agrotechniczna – (sztuczna, antropogeniczna) obejmuje zasobność naturalna i tę wytworzoną przy współudziale człowieka poprzez stosowanie zabiegów agrotechnicznych (wapniowanie, nawożenie mineralne i organiczne)

Ocena zasobności jest podstawowym warunkiem racjonalnego nawożenia i zwiększania zawartości składników pokarmowych roślin w glebach. ( Jakiego rodzaju nawożenia należy użyć, aby np. zwiększyć plony)


Sposoby oceny zasobności:

  1. poznanie budowy profilowej umożliwia orientacyjną ocenę zasobności ogólnej gleby ( skład granulometryczny, zawartość substancji organicznej)

  2. analiza składu mineralnego i chemicznego (podatność na dany typ wietrzenia; gleby o jednorodnym składzie mineralnym; zwietrzelina granitu – najmniej zasobna w makro- i mikroelementy - a zwietrzelina gabra – najbardziej zasobna w te elementy)

  3. analiza chemiczna wyciągów gleb ( używanie odczynników, których zdolności ekstrakcyjne są porównywalne ze zdolnościami rozpuszczania określonych związków przez korzenie roślin)

  4. analiza zasobności w przyswajalne składniki pokarmowe ( dotyczy często tylko poziomu próchniczego i jest podstawą określania potrzeb nawożenia – brak pełnego obrazu zasobności gleb)



Nawożenie i jego wpływ na zasobność gleb – widoczny głównie w poziomie orno – próchniczym, a przy wieloletnim nawożeniu także w poziomach głębszych


  • stosowanie nawozów organicznych (obornika) w ilości powyżej 20t/ha wpływa na podniesienie zawartości próchnicy i azotu ogólnego w glebie

  • wpływ nawożenia azotem mineralnym na zawartość azotu ogólnego w glebie widoczny jest dopiero przy dawkach przekraczających jego pobranie przez rośliny

  • nawożenie fosforem (>70kg/ha/rok) i potasem (>8kg/ha/rok) powoduje wyraźny wzrost tych składników. Zawartość przyswajalnego potasu wzrasta również pod wpływem nawożenia nawozami organicznymi

  • systematyczne stosowanie nawozów mineralnych typu NPK obniża zawartość magnezu przyswajalnego, stosowanie dużych dawek obornika zwiększa go

  • nawozy wapniowe odkwaszają glebę (zmiany odczynu wynoszą 0,2-1,0 pH) i mogą powodować wzrost zawartości przyswajalnych form fosforu i potasu



ŻYZNOŚĆ GLEB – współudział gleby we wzroście, rozwoju i plonowaniu roślin, przejawiający się w zdolności gleby do przekazywania bytującym roślinom wyższym składników pokarmowych, wody, powietrza, ciepła na podstawie określonych właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz regulowaniu wymiany gazowej.
Ocena żyzności opiera się na określeniu reakcji roślin na warunki stworzone przez glebę.

1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna