Basic Information on the Silesian Language (2): From Folklore and Dialectal Literature to a Language



Pobieranie 112.6 Kb.
Data29.04.2016
Rozmiar112.6 Kb.
Basic Information on the Silesian Language (2):

From Folklore and Dialectal Literature to a Language
Tomasz Kamusella

University of St Andrews, Scotland, UK


Slavic Research Center, Hokkaido University, Sapporo, Jul 15, 2011 > 16:30-18:00


  1. Silesian in Today’s Upper Silesia

  1. 16th-mid-19th cc: Silesian between, Slavic, Bohemian (Czech) and Polish

  1. Strumieński, Olbrycht. 1573. O spráwie, sypániu, mymiérzániu i rybieniu stáwów, także o przekopách, o ważeniu i prowadzeniu wody. Książki wszystkim gospodarzóm potrzebné [On the Subject of Erecting, Measuring and Stocking with Fry Fish Ponds, and Also on Water-Letting Canals, Assessing the Volume of and Managing Water: A Handbook Needed by All Farmers]. Kraków (Cracow), Poland-Lithuania: Łázarz Andrysowic. 136pp

  2. Officina ferraria abo Huta y warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego : (1612) / Walenty Roździeński ; z unikatu Biblioteki Kapitulnej w Gnieźnie wydał, wstępem i przypisami zaopatrzył Roman Pollak ; Wydawnictwa Instytutu Śląskiego. - Wyd. 2 popr. i uzup. - Katowice ; Wrocław : IŚ, 1948

  3. Mowy przygodne z dodatkiem niektórych formuł potrzebnych przy różnych sprawach kościelnych napisał ks. [ksiądz] Robert Fiedler kaznodzieja ew.[ewangelicki] w Międzyborzu. - Syców : Fryderyk Heinze, 1849

  4. Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej : z mappą kolorowaną kraju Szląskiego / ułożył Józef Lompa. - Głogówek : nakł. Henryka Handla, 1847; Przysłowia i mowy potoczne ludu polskiego w Szlązku / zebrał Józef Lompa. - Bochnia : Wawrzyniec Pisz, 1853

  5. Roger, Juliusz. 1863. Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Szląsku z muzyką [Song of the Polish Folk in Upper Silesia with Music Notes]. Breslau, Prussia: H. Skutsch, 15cm x 23cm, hb, 271pp + lxviii, music notes, printed in Breslau by Grass Barth & Co.

  6. Śpjyfki ze rybnickiego ze 1863 r. [Songs from Rybnik County, Noted in 1863]. 2008. Zabrze, Poland: Narodowa Oficyna Śląska / Ślůnsko Nacyjno Łoficyna

  7. Głos wołającego na puszczy Górnoślązkiej, czyli O stosunkach ludu polskiego na Ślązku / Karol Miarka. - Poznań : [b.n.], 1865; Husyci w Górnym Ślązku czyli Powieść o zamordowaniu kapłana Walentego, założeniu kościoła Jankowskiego i oblężeniu Żorów w roku 1433 / z ustnego podania ludu zebrał i napisał Karol Miarka ze Ślązka. - Poznań : Ks. Bażyński, 1865; Kantyczki : kolędy i pastorałki w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane z dodatkiem pieśni przygodnych w ciągu roku używanych / ułożył Karol Miarka. - Mikołów ; Warszawa : Karol Miarka, Spółka, 1911.

  8. Góra Chełmska czyli Święta Anna z klasztorem O.O. Franciszkanów : wspomnienia z roku 1875 / napisał ks. Norbert. - Wrocław : Drukarnia Gazety Szlązkiej Ludowej 1886




  1. Beginnings:

  1. Cf Zabytki języka polskiego na Śląsku / Stanisław Rospond. - Katowice ; Wrocław : Instytut Śląski, 1948

  2. 1821: German-Polish-Silesian dictionary: Nieznany śląski słownik gwarowy z r. 1821 / Józef Mayer, Stanisław Rospond. - Wrocław : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1952

  3. b Late 19th c, popular broadsheet translations of German ballads into Silesian: cf Tak na spas ubersetzowane : doktora Haasego żartobliwie spolszczenia poezji niemieckiej / [Friedrich Schiller] ; oprac. Piotr Obrączka. - Opole : Uniwersytet Opolski - Instytut Filologii Polskiej, 2002 & Żartobliwe spolszczenia poezji niemieckiej / oprac. Piotr Obrączka. - Wrocław : "Atut" - Wrocławskie Wydaw. Oświatowe ; Dresden : Neisse Verlag, 2007




  1. Interwar period

  1. Feliks Steuer, linguist & Silesian writer; inventor of a semi-phonetic writing system that was the most widely employed system of Silesia orthography until the 2009 spelling codification; his research and writing drew at the dialects of southern Upper Silesia, the basis of the pre-1918 language of Morawec

  2. scholarly work: Dialekt sulkowski / Feliks Steuer ; Polska Akademia Umiejętności. - Kraków : Polska Akademia Umiejętności, 1934 & Narzecze baborowskie / Feliks Steuer. - Kraków : Polska Akademia Umiejętności, 1937 (Czech edition: Branicke Podreci / Feliks Steuer ; z rukopisu prel. Jos. Vasica. - Olomouci : nakl. Vlasteneckeho spolku musejniho, 1932)

  3. Silesian-language writings: Ostatni gwojźdźaurz / F. Res [pseud.]. - Katowice : [b.w.]. 1935 & Z naszej źymjy ślunskej / F. Res [pseud.]. - Katowice : [b. w.], 1935

  4. Humorous sketches, Silesian as a dialect of Polish: Bery i bojki śląskie / Karlik z "Kocyndra" [pseud.] (Stanisław Ligoń) [nazwa]. T. 1. - Katowice : skł. gł. Księgarnia Katolicka, 1931

  5. Silesian as part of Polish: Rzut oka na literaturę śląsko-polską / Paweł Musioł. - Katowice : [b.w.], 1929




  1. The Communist Times

  1. a Silesian language & literature as part / dialect of Polish: Dzieje polszczyzny śląskiej / Stanisław Rospond ; Instytut Śląski w Opolu. - Katowice : "Śląsk", 1959 & Polszczyzna śląska / Stanisław Rospond ; Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Języka i Literatury. - Wrocław [i in.] : Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, 1970

  2. b Silesian-language literature as part of Polish literature: Pisma / Rafał Urban. - Opole : Instytut Śląski, 1982; Łysek z pokładu Idy : opowiadanie / Gustaw Morcinek. - Lwów : nakł. Państwowego Wydawnictwa Książek Szkolnych, 1933; Czarna Julka / Gustaw Morcinek ; il. Jan Marcin Szancer. - Warszawa : "Czytelnik", 1959; Jak górnik Bulandra diabła oszukał : baśnie śląskie / Gustaw Morcinek ; il. frag. obrazów Teofila Ociepki. - Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1958; Ondraszek : powieść / Gustaw Morcinek. - Warszawa : Czytelnik, 1953; Roztomili ludkowie / Gustaw Morcinek. - Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1956; Wyrąbany chodnik : powieść nagrodzona na Śląskim Konkursie Literackim w roku 1931 / Gustaw Morcinek. Cz. 1-2. - Rzym : Oddział Kultury i Prasy 2 Korpusu, 1945

  3. A new paradigm: Silesian, Polish, Czech, Lachian, dialectal literature(s) from Silesia as ‘All-Silesian’ literature? > Geschichte der Literatur Schlesiens / Arno Lubos. Bd. 1. - Munchen : Wilhelm Gottlieb Korn, 1960-

  4. Silesian-language literature offered in the form of children folk stories & legends written in more or less strongly Polonized Silesian: Simonides, Dorota and Ligęza, Józef, eds. 1975. Gadka za gadką. 300 podań, bajek i anegdot z Górnego Śląska [Tale After Tale: 300 Stories, Fairy Tales and Anecdotes from Upper Silesia]. Opole: Instytut Śląski; Strzałka, Brunon. 1976. Godki i bojki śląskie [Silesian Stories and Fairy Tales]. Opole, Poland: Instytut Śląski and Opolskie Towarzystwo Kulturowo-Oświatowe; Ondrusz, Józef. 1977. Godki śląskie. Podania i baśnie ze Śląska Cieszyńskiego [Silesian Tales: Stories and Fairy Tales from Cieszyn Silesia]. Ostrava, Czechoslovakia: Profil and Český Těšín, Czechoslovakia: ZG PZKO; Widera, Aleksander, ed. 1986. Anegdoty, humoreski i żarty ludu śląskiego [Anecdotes, Humorous tales and Jokes Current Among the Silesian People] (Ser: Silesiana). Katowice, Poland: Śląski Instytut Naukowy; Hajduk-Nijakowska, Janina and Smolińska, Teresa. 1989. Jak stara swego Zeflika na powstanie wysłała. Ludowe opowieści powstańcze [How Zeflik’s Wife Sent Him to the Upper Silesian Uprising: Folk Tales on the Uprising]. Katowice, Poland: Śląski Instytut Naukowy




  1. The Emergence of Silesian as a Language in Its Own Right

  1. The first published novel partly written in Silesian: Musioł, Józef. 1989. Chachary. Sceny sądowe w Stalinogrodzie [Good-for-Nothings: Scenes from a Court in Stalinogród]. Katowice: Śląski Instytut Naukowy

  2. 2000: Bartylla-Blanke, Alfred. 2000. Ród. Przyczynek w sprawie śląskiej [The Family: On the Silesian Question], first play consciously written in Silesian

  3. 2002: A handwritten Silesian-language memoirs with transcription (de facto, translation into Polish): Jeleń, Edward. 2002. Pamiętnik górnika. Pisany w siedemdziesiątym piątym roku życia od 1 października 1930 roku [A Miner’s Memoirs: Written by Him in the Seventy-Fifth Year of His Life, Beginning on October 1, 1930]. Kraków (Cracow): WAM Księża Jezuici

  4. 2003: Narodowa Oficyna Śląska

- Dariusz Jerczyński. 2003. Historia narodu śląskiego [History of the Silesian Nation]

- Roczniok, Andrzej. 2007-10. Słownik polsko-śląski / Zbornik polsko-ślůnski (3 vols) [The Polish-Silesian Dictionary]



  1. 2004: Silesian-language fairy tales > Buczyński, Jerzy. 2004. Bojdy śląskie [Silesian Fairy Tales]. Rybnik, Poland: Ruch Autonomii Śląska and Zabrze, Poland: Narodowa Oficyna Śląska

  2. 2006: Czajkowski, Andrzej; Schröder, Lidia and Schröder, Sandra. Wielki słownik śląsko-niemiecko-angielski [The Great Silesian-German-English Dictionary]; Silesian-language stories > Karwot, Norbert. 2006. Rufijok z Familoków [The Rogue from a Multi-Family House]. Zabrze, Poland: Narodowa Oficyna Śląska / Ślůnsko Nacyjno Łoficyna

  3. 2007: International recognition of the Silesian language (ISO639-3 code szl)

  4. 2008: Organizations for the cultivation of Silesian > Pro Loquela Silesiana and the Tôwarzistwo Piastowaniô Ślónskij Môwy "Danga“

  5. 2008: Silesian Wikipedia > Ślůnsko Wikipedyjo

  6. 2008: First Standardization Conference of Silesian, Katowice

  7. 2008: Kadłubek, Zbigniew. 2008. Listy z Rzymu [Letters from Rome], the first volume of literary essays in Silesian

  8. 2009: Standard orthography adopted for Silesian

  9. 2009: Second standardization conference of Silesian

  10. 2009: Lysohorsky [sic], Óndra (Erwin Goj). 2009. Spiwajuco piaść [The Singing Fist] – the first-ever book published in standard orthography

  11. in this manner Lachian claimed as part of common Silesian

  12. 2009: an idiosyncratic handbook of Silesian > Dyrda, Dariusz. 2009. Rýchtig Gryfno Godka. Ślůnsko-polski dýkcjonorz. Słownik polsko-śląski. Prawidła godki a gramatyki. Ślabikorz majerantnych. Propozycja szrajbůngu a buchstabůw. Pierwszy podręcznik mowy śląskiej / Porucznik ślůnskij godki. [The Correct and Beautiful Language: A Silesian-Polish Dictionary. A Polish-Silesian Dictionary. The Principles of the Language and Its Grammar. A Primer for Adults. A Proposal of Orthography and Letters. The First-Ever Handbook of the Silesian Language]. Tychy, Poland: Instýtut Ślůnskij Godki and Mega Press II

  13. 2010: Adamus, Rafał et al. Gōrnoślōnski ślabikŏrz [Upper Silesian Primer for Schools]; and Grynicz, Barbara and Roczniok, Andrzej. Ślabikorz ABC [Primer ABC for Schools]

  14. Efforts to gain recognition as a regional language in Poland have continued since 2007

  15. 21st c saw the unprecedented spread of the use of Silesian in the internet, radio and television (Telewizja Silesia, est in 2008)

  16. Silesian is many things to various people:

- dialect of Polish for pro-Polish Szlonzoks & Szlonzokian Poles

- dialect of German for Szlonzokian Germans & pro-German Szlonzoks

- Silesian language for Szlonzoks


  1. Hence, some Upper Silesian towns and villages, though linguistically homogenously, on the sociolinguistic plane are even tri-lingual.




  1. Slunzakian, Prussian and Lachian in Czech Silesia

  1. a In the Czech Republic Moravian-Silesian parties were active in the first half of the 1990s

  2. Dialects and language varieties are better respected in the Czech Rep than in Poland and the level of living is higher and more equal, hence, thus far language has not become there an instrument of political-cum-cultural mobilization

  3. In Ostrava and the vicinity some dictionaries of Slunzakian (seen as a dialect of Czech) are published, eg, Janeček, Pavel. 2005. Ostravsko-český slovník, zejména pro Čech obyvatele, nejvíce pak pro Města hlavního obyvatele, ku pochopení lepšímu dělného lidu prostého [An Ostrava Dialect-Czech Dictionary, Intended for Czech Citizens, but Especially for the Inhabitants of the Capital, so that They Could Better Understand the Simple Working Folk]

  4. In the Hlučínsko a low-key Prussian regionalist-cum-linguistic movement developed with popular, though low circulation, publications in Prussian, eg, Rumanová, Lidie. 2005. Chcu byč enem Prajz. Lidové básně [I Want to Remain a Prussian: Folk Poems]

  5. Also a revival of interest in Łysohorsky’s Lachian oeuvre






  1. The Silesian Wikipedia

http://szl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Al%C5%AFnsko_Wikipedyjo


Ślůnsko Wikipedyjo

S Wikipedia



Logotyp ślůnskij Wikipedyje



Ślůnsko Wikipedyjo - yncyklopedyjo internecowo ze familije Wikipedyje, kero je tworzůno we ślůnskij godce.

Historyjo

Pjyrszy wńosek uo uruchůmjyńy uosobnygo projektu lo ślůnskij godki złożůno na Wikimedia-Meta we marcu 2006 roku[1]. Uostoł włůnczas uodćepńynty, głůwńy skiż braku kodu ISO 639-3 lo godki. Po uotrzimańu uod ślůnskij godki kodu ISO szl[2] nazod dano forszlag zrobjyńo Ślůnskij Wikipedyje. Tům razům głosůw na uodpora ańi tyż przeszkůd formalnych ńy bůło. Ślůnsko godka uzyskoła status "eligible", tzn. uostoła uznano za uodpedńo do stworzyńo we ńi uodrymbnygo projektu[3]. Jako nastympstwo takigo postanowjyńo, napoczyno robota nad tumaczyńym interfejsu MediaWiki na ślůnsko godka, a 31 marca 2008 utworzůno testowo wersyjo Wikipedyje we Inkubatorze. Tumaczyńy interfejsa MediaWiki ukůńczůno 26 kwjetńa 2008[4]. Kolejnym warůnkym akceptacyje projektu godkowygo, bůło utworzyńy projektu we Inkubatorze a utrzimańy jego aktywnośći. To zadańy uostoło na uostatku powożůne za wykůnane 3 maja 2008[5]. Ńyskorzi Kůmitet Godkowy Fůndacyje Wikimedyjo zwrůćůł śe do godkoznowcy (bůł ńim dr. Tomasz Kamusella) coby tyn uorachowoł, eli zawartość ślůnskij Wikipedyje je poprawno pod wzglyndym godkowym i merytorycznym, a tyż eli je zgodno ze prawidłym nyjutralnygo půnkta wezdrzyńo. Po uzyskańu pozytywnyj nůmery godkoznowcy, projekt uostoł zaakceptowany 23 maja 2008[6]. Na kůńec, domyna szl.wikipedia.org uruchomjůno 26 maja 2008. Podug stanu na 14 lipca 2009, mjała uůna 1430 artiklůw, 2356 używaczůw a 3 admińistratorůw.

Ślůnsko Wikipedyjo je spůmńano we uzasadńyńu do projekta ustawy uo regijonalnych godkach, kero we polskim Sejmje złożůł posoł Marek Plura[7].

Przipisy


  1. Neczajta s podsůmowańym zgłoszyńo

  2. kod ISO 639-3 szl

  3. Weryfikacyjo na Meta

  4. BetaWiki

  5. MetaWiki

  6. Zajta wńosku, sprowjyńy ze wpisym uo akceptacyje

  7. Projekt ustawy wprowadzającej śląski jako język regionalny - w Sejmie

Zdrzůdło "http://szl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Al%C5%AFnsko_Wikipedyjo"

Kategoryjo: Wikipedyje we roztůmajtych godkach

  • Ta zajta uostatńo sprowjano 10:16, 22 sty 2011.

  • Tekst je udostympńany na licencyji Creative Commons: uznańy autorstwa, na jednakich warůnkach, ze możebnośćům uobowjůnzywańo ekstra uograńiczyńůw. Uobejzdrzij blank dokładne informacyje uo warůnkach korzystańo.




  1. Texts

a1 In Silesian in Steuer Orthography


Uojcze nasz, kery jeżeś we ńebje,

bydź pośwjyncůne mjano Twoje.

Przińdź krůlestwo Twoje,

bydź wola Twoja,

jako we ńebje, tak tyż na źymji.

Chlyb nasz kożdodźynny dej nům dźiśej.

A uodpuść nům nasze winy,

jako a my uodpuszczůmy naszym wińńikům.

A ńy wůdź nos na pokuszyńy,

nale zbow nos uode złygo.

Amyn.
a2 Slunzakian
Ojcze nasz, kjery jeżeś w niebje,

bóndź pośwjyncone mjano Twoji.

Przyńdź królevstwo Twoje,

bóndź wola Twoja,

jak w niebje, tak też na źymji.

Chłyb nasz każdodźienny daj nóm dźiśej.

A odpuść nóm nasze winy,

jak my odpuszczómy naszym winńikum.

A nie wodź nas na pokuszeni,

ale zbow nas od złego.

Amen.

a3 Polish counterpart


Ojcze nasz, któryś jest w niebie,

święć się imię Twoje,

przyjdź królestwo Twoje,

bądź wola Twoja

jako w niebie tak i na ziemi.

Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj.

I odpuść nam nasze winy,

jako i my odpuszczamy naszym winowajcom.

I nie wódź nas na pokuszenie,

ale zbaw nas ode złego.

Amen.
a4 Czech counterpart
Otče náš, jenž jsi na nebesích,

posvěť se jméno Tvé

Přijď království Tvé.

Buď vůle Tvá,

jako v nebi, tak i na zemi.

Chléb náš vezdejší dej nám dnes

A odpusť nám naše viny,

jako i my odpouštíme naším viníkům

a neuveď nás v pokušení,

ale zbav nás od zlého.

Amen.
b1 In Silesian in Standard Orthography
Ślōnzoki pomiyszkujōm na Wiyrchnym Ślōnsku, kery terozki je we Polsce, i tyż na ōstyn tajli Pepickigo Ślōnska, kero roztopiyrzo sie pojstrzōd Ostravōm a Těšínym. Ze geszichtowego blikniyńcio, ôd pojstrzedniowieczo ku ôstatka II weltowyj wojny, bōł to plac, kaj doimyntowały sie dijalekty słowianowe a germanowe. We efekcie powstowanio landōw nacyjowogodkowych we Pojstrzodkowyj Europie po 1918 roku, plac tyn roztajlowany ôstoł pojstrzōd Czechosłowacyjo, Niymce a Polska. Te tajlowanie uznali Alianty i niy powożali majnunga samych Ślōnzoków. Nojwiyncy Ślōnzokōm zdało sie coby Wiyrchny Ślōnsk ôroz ōstyn poły Pepikowego Ślōnska (wtynczos jeszcze mianowany Ślōnsk Esterajchowy) zrychtować za samostanowiōny land (nacyjowy) Ślōnzoków, abo dociepnōńć za autōnōmijowy rigijōn ku Niymcōm abo ku Czechosłowacyje
b2 Polish Translation
Ślązacy mieszkają na Górnym Śląsku, obecnie w Polsce, a także we wschodniej połowie Czeskiego Śląska, która się rozciąga między Ostravą a Těšínem. Z historycznego punktu widzenia, od średniowiecza po koniec II wojny światowej był to obszar przenikania się dialektów słowiańskich i germańskich. W wyniku postwania etnicznojęzykowych państw narodowych w Europie Środkowej po roku 1918, obszar ten został rozdzielony między Czechosłowację, Niemcy i Polskę. O tym rozbiorze zadecydowali Alianci, nie biorąc pod uwagę woli samych Ślązaków. Większość Ślązaków zda się chciała aby z Górnego Śląska oraz wschodniej połowy Czeskiego Śląska (wtedy jeszcze zwanego Śląskiem Austriackim) uwtorzyć niepodległe państwa (narodowe) Ślązaków, lub włączyć je jako regiony autonomiczne do Niemiec lub Czechosłowacji.
c Lachian
Baborowscy rzymejśńicy chodźyli pyrwaj ze swojim tauwarym po jermakach. Z dumu wychodźili na weczur abo wczas rano. Nejwjeci ich szło paura narauz. W jedyn pautek rano zajś se wybjyrali na cestu. S poczautku byli yny trze. I szli ku Sulkowu. Jak przyszli na most, śedźeł tam chłopek jak małe dźećo w czerwynim ancugu a ńe chćeł ich przepujśćić. W ruce dyrżeł hułu. Ći trze rzymejśńicy wystraszyli se a wraućyli nazaud. Po cejśće potkali druhich. Tim prawjyli, iże wasyrmun śedźi na mojśće a straszi. Ći se tejż źlekli a chćeli iść inszum cestum. W tim przyszli trzeći. Ći rzekli: "My ńe pujdźime kadyińdźi. Naus tu jest tela ludźi, to se wasyrmuna ńe źlekńime". Teraz szli wszycy rzymejśńicy wrauz ku mostu. Wasyrmun tam jeszcze śedźeł. A jak ku ńimu przyszli, dobrze opakowańi, skoczył un z mosta do wody i wszyckich oszpluchtoł.


  1. Silesian: Between German and Polish

As presented below, I have cobbled the exemplification of Upper Silesia’s post-creole continuum from a range of German- and Polish-language publications, usually from folkloristic and published literary sources. Hence, Germanic and Slavic elements in these quotations are recorded with the use of either German or Polish orthography. I have marked the Germanic elements in bold and the Slavic in italics. Syntactical, lexical, orthographic or inflectional overlapping of Germanic and Slavic elements is marked in bold italics. (Kamusella 1998: 155-156)


(1) Standard German.
(2a) Über Dächer über Häuser, wie der Kater zu die Mäuser, also schleicht sich Antek hin zu dem Bett von Schwägerin. Bruderlibe. (Reiter 1989: 117)
‘Over the houses’ rooftops, as a cat chasing mice, Antek sneaks into the bed of his sister-in-law. Brotherly love.’
Comment: The word order is Slavic (Polish), since the verb schleicht ‘sneaks’ does not come at the sentence’s end as it should in German, and no article precedes the noun Schwägerin ‘sister-in-law,’ which is typical in Slavic, but not in German/ic. However the words and morphology are German, with the exception of Antek which is a diminutive derived from the Slavic (Polish) personal name Antoni (‘Anthony’). Also note the non-standard plural Mäuser ‘mice’ (it is Mäuse in standard German), typical of the Germanic dialect of Upper Silesia.
(2b) Du Hacher verfluchter, pieronnischer Bux. (Kaluza 1992: 198)
‘You, accursed rascal, damn brat.’
Comment: Hachar or hachor and bux or buks are Silesian for ‘brat, rascal, rogue, scoundrel’ and so forth. Pieronnischer is derived from the Silesian profane adjective pieroński ‘damn, bloody,’ which comes from the popular expletive pierona! (literally ‘let it/you be struck by a lightening’) in the function of the English generalized expletive ‘fuck.’ Hachar rendered here as Hacher and pieroński as pieronnischer take German suffixes, and Hacher begins in the capital letter, which is normal for German nouns in writing, but not for Slavic ones. Bux seems to be a Silesian word of Germanic origin, here written as a German noun with the initial capital letter, and with the use of the letter x that in Slavic is usually rendered as ks.
(3a) Maryka übern Reifen springt, was die pajacy ham mitgebringt. (Reiter 1989: 117)
‘Mary jumps over the hoop, which the urchins have brought along.’
Comment: Maryka, or more usually Marika, is a Silesian and German diminutive derived from the name Maria (‘Mary’). Pajacy is the plural of the Silesian and Polish word pajac ‘clown.’ The auxiliary verb ham is of the Upper Silesian Germanic dialect, and corresponds to the standard German haben (‘have’).
(3b) Sollt ich kapitulirowatsch? [...] Tatulek hat Krieg gemachen. (Kaluza 1992: 203-204)
‘Should I surrender? […] Dad went to war.’
Comment: The German verb kapitulieren here takes the suffix of the Slavic infinitive –ować, rendered phonetically in German spelling (-owatsch), from the Silesian verb kapitulowoć, which corresponds to Polish kapitulować. Tatulek is a diminutive for tata (or tato) ‘dad.’ Sollt is an Upper Silesian Germanic dialectal form of the auxiliary verb that is written as soll with the first person singular in standard German.
(4a) Mach dem kanarek mal die klotka auf, da kann er sich rein und raushopsać. (Reiter 1989: 117)
‘Let the canary out of its cage, so it could clean itself and hop in [its cage] and out [of it again].’
Comment: Klotka is Silesian for ‘cage,’ rendered as klatka in standard Polish. Sich rein ‘clean oneself,’ typical of Upper Silesia’s Germanic dialect, is a calque of Silesian ŏczyścić siei (or łoczyścić sie in Polish spelling). The verb raushopsać is composed of German raus ‘out’ and Silesian hopsać ‘to hop.’ In turn hopsać stems from the noun and expletive hop ‘to jump,’ and/or German/ic hopsen for ‘to hop.’ Because Germanic syntax allows for the easy production of composite verbs from two or three elements, this possibility has been amply utilized in the Upper Silesian creole and Silesian to meld together Germanic and Slavic elements.
(4b) Die Mamulka denkt sich w doma, was sich macht Soldaten, denkt sich, żre kapusta, kloski, trinkt sich Wein [...]. Hab geschrieben Mutter gestern, hab kanon puzowatsch, is psiakrew kaput gegangen, muß go bezahlowatsch. [...] Sabioł szablą ganz alleine tausendzwölf turkusen. (Kaluza 1992: 204)
‘Mom thinks at home what soldiers [may] do [in their barracks], she thinks, eats cabbage, dumplings, [and] drinks wine […]. I wrote to my mother yesterday [that] I cleaned the cannon, [but] damn it, it went down, and [now] I must pay for [it]. […] With a sword he alone killed 1012 Turks.’
Comment: Mamulka is Silesian for ‘mummy’ and corresponds to Polish mamusia, both forms derived from Slavic mama ‘mum.’ W doma (‘at home’) is a combination of standard Polish w domu and its Silesian counterpart doma. Kloski is the plural of Silesian kloska (or more appropriately, klouska in Polish spelling, and klōska in standard Silesian spelling) ‘dumpling,’ derived from Germanic klöse, which is rendered as kluska in Polish. In puzowatsch ‘to clean’ and bezahlowatsch ‘to pay [for]’ the Slavic infinitive suffix –ować is phonetically rendered in German spelling as –owatsch. The Silesian verb pucowoć and its Polish counterpart pucować come from the German one of putzen. In sabioł ‘[he] killed’ the initial consonant is rendered phonetically in German spelling, but in Slavic it is the grapheme z that denotes the desired consonant, so the word is zabioł in Silesian, or zabił in Polish. The German/ic elements of the sentence’s syntax are modeled on Slavic grammar, including the use of the reflexive pronoun.
(5a) Alexander scho na wander, kupiou buty za trzy knuty. (Reiter 1989: 118)
‘Alexander went for a walk, [and] bought shoes [in exchange] for three whips.’
Comment: In the phrase na wander ‘for a walk,’ Slavic syntax and a Slavic particle are combined with the German/ic word, which is typical of the Upper Silesian creole and the Silesian language. The Silesian verb scho ‘went’ for the male third person singular is rendered phonetically in German spelling, and could be written in Polish spelling as either szoł or szou. The latter possibility is actually employed in kupiou (or kupioł) ‘bought.’ In standard Silesian spelling, the verbs are written as szŏ and kupiŏ, and correspond to the Polish verbs poszedł and kupił.
(5b) [...] Szlajfyrze mieli ta łośka z bruskami zamontowano na linksztandze przi kole. (Łosprawki 1995: 10)
‘The [knife] sharpeners had their little axis with whetstones [attached to it] fitted onto the bicycle’s handlebar.’
Comment: The singular of Silesian szlajfyrze is szlajfyrz for ‘cutter, grinder, polisher;’ originally from German/ic Schleifer and schleifen ‘to polish, to grind,’ which also correspond to the Polish pair szlifiarz and szlifować. The Silesian verb for ‘to polish’ is closer to the German original as szlajfowoć. Łośka, today written in standard Silesian spelling as ôśka is a diminutive derived from ôś ‘axis.’ The diminutive and the noun correspond to Polish ośka and . Silesian bruska or bruśka ‘whetstone’ stems from the Slavic verb brusić ‘to mill, grind.’ Silesian koło ‘bicycle’ (literally ‘wheel’) is a calque of German Fahrrad (frequently shortened to Rad ‘wheel’), while in Polish ‘bicycle’ is rower (though in non-standard varieties of the Polish language koło occurs in this meaning, too.) Silesian linksztanga ‘handlebar’ comes from German Linkstange ‘rod linking [elements of a mechanism or device].’ Silesian przi ‘at’ corresponds to Polish przy.
(6a) Maryko ty stara kryko, ty mos tyn pysk jak stary wertiko. (Reiter 1989: 118)
‘Mary, you old hag [literally ‘walking stick’], you have a face as [big and flat as] a sideboard.’
Comment: The case of the name Maryka is explicated above in (3a). The suffix –ko is of the Slavic vocative case here. Kryka is Silesian for ‘walking stick’ or metaphorically for ‘old, ugly woman.’ The Silesian verb mos ‘to have,’ here in second person singular, reflects a limited eastern Upper Silesian pronunciation, typical of the industrial basin, but the usual form is mosz,ii which corresponds to Polish masz. From the vantage of Slavic syntax there is no need for the demonstrative tyn ‘this’ in the phrase mos tyn pysk, and it would be more usual for it to read mos pysk. Here, the demonstrative tyn reflects the use of the definite article in German. In this way the use of the Germanic definite article has become a distinctive syntactical feature of the Upper Silesian creole and the Silesian language. Silesian tyn corresponds to Polish ten. Wertiko is Silesian for ‘sideboard for underwear and bedclothes,’ but also occurs in Polish specialized jargon pertaining to furniture.
(6b) A potym geburstag moł jego baba i bajtel. (Krystofek 1997: 5)
‘And then his wife and their kid had their birthdays.’
Comment: Silesian potym ‘then’ corresponds to Polish potem. German Geburstag for ‘birthday’ is the same in Silesian, while Polish for this meaning employs urodziny. Baba is Slavic usually for ‘old woman,’ but in Silesian it simply means ‘woman.’ The phrase jego baba literally ‘his woman,’ meaning ‘wife,’ is a calque from the German expression ihre Frau for ‘wife.’ Bajtel is Silesian of Germanic origin for ‘kid, small child.’ Silesian moł (or mioł) ‘had,’ or (miō) in standard spelling, corresponds to Polish miał. In the phrase moł jego baba i bajtel the male form of the verb is in agreement with the male gender of the noun bajtel, which is unusual in Slavic, for such an agreement is typically marked between the verb and the noun that directly borders on the verb. And baba is obviously of female gender, entailing that the verb should take its female form, namely, moła (mioła) or mōa (miōa).
(7a) Za komuny szło nejwyżi pozaglondać na fajerwerki w telewizorze. (Krystofek 1997: 5)
‘Under communism, one could [have some fun] only by watching fireworks on television [on New Year’s Eve].’
Comment: the sentence is in heavily Polonized Silesian. The only concessions to Silesian are the adjective nejwyżi and the verb pozaglondać that correspond to Polish najwyżej and pooglądać, respectively. However, a genuine Silesian-speaker would pronounce the verb as pozaglondoć rather than pozaglondać, which sounds more Polish than Silesian. Silesian shares szło (literally ‘it went so’ meaning ‘one could’) with colloquial Polish, and fajerwerki is a loanword from German (Fuerwerke) that was adopted in many languages across Central Europe.
(7b) [...] Dziołcha była piykno - no wiycie: krew a mleko, jak to padajom. (Strzałka 1976: 57)
‘The girl was beautiful, you know, [as they say, beautiful and fresh] as blood and milk.’
Comment: Silesian dziołcha (dziōcha in standard spelling) ‘girl’ corresponds to Polish dziewczyna, Silesian wiycie ‘you know’ to Polish wiecie, and Silesian padajom ‘they say’ to Polish mówią.
(8) Standard Polish.



i

6. Wikipedyjo:Ślabikŏrzowy szrajbōnek


http://szl.wikipedia.org/wiki/Wikipedyjo:%C5%9Alabik%C5%8Frzowy_szrajb%C5%8Dnek
Wikipedia

Chociŏż szrajbōnek Feliksa Steuera je u nŏs ôficjalny podwiela ślōnskŏ gŏdka niy mŏ dlŏ siebie żŏdnygo, ôd 26 lutygo idzie na ślōnskij Wikipedyji pisać we ślabikŏrzowym abecadle. Niyma ôn nowy ôficjalny szrajbōnek, je jyno ôpcyjōm dlŏ tych, kerzi już by chcieli zaczōńć budowaniy na nowo naszyj yncyklopedyje. Niży dane sōm reguły jak pisać we tym szrajbōnku.


Wykoz


  • 1 Prawidła

    • 1.1 Techniczne sprawy

    • 1.2 Prawidła pisaniŏ

      • 1.2.1 Ogólne zasady teoretyczne kodyfikacji pisowni

      • 1.2.2 Przyjęte rozwiązania szczegółowe

        • 1.2.2.1 Dodatkowe litery w alfabecie śląskim

        • 1.2.2.2 Sposób zapisu pewnych połączeń głoskowych

1.2.3 Zasady dotyczące pisowni germanizmówPrawidła

Techniczne sprawy


Kŏżdy artikel narychtowany we nowym abecadle trza ôznŏczać mustrym NowOrt. Przed samym artiklym styknie wciepać cośik takigo:

{{NowOrt}}


'''Ugiany''' – [[wieś]] rozlygowanŏ we połedniowo-wschodnij [[Polsko|Polsce]]. (...)

Przidŏ to ôdpedniõ kategoryjõ.


Prawidła pisaniŏ


Podwiela co przidǒwōmy ze zajty PLS:

Ogólne zasady teoretyczne kodyfikacji pisowni


  • zachowanie ortograficznych przyzwyczajeń polskich i – co się z tym wiąże – ograniczenie do minimum nowych liter

  • trzymanie się reguł i zasad – nieszukanie wszelkich wyjątków i archaizmów – jeśli na dużym obszarze Górnego Śląska wymawia się zgodnie z ogólniejszą regułą, a na małych obszarach występują pewne od niej odstępstwa, wybiera się wymowę (a wraz z tym zapis) zgodny z ową ogólną regułą.

W zasadach pisowni trzeba się zdecydować na dwie właściwie sprzeczne tendencje, które jednakże trzeba starać się godzić:

  • wybór cech, więc i sposobów zapisu charakterystycznych dla Śląska, wyróżniających Śląsk; takich, które są wskazywane, wymieniane jako charakterystczne przez wielu badaczy, dialektologów (do takich należałoby m.in. uproszczenie grup spółgłoskowych z drugim elementem „ł” przed samogłoskami tylnymi:

Śląsk środkowy „Zanik ł po spółgłosce a przed samogłoską tylną: chop, cowiek, pwakać, co zresztą jest zjawiskiem znanym na całym Śląsku północnym po Lędziny, Gliwice, Koźle, okolice Głogówka na lewym brzegu Odry, np. do Wrocawia…” (Bąk 416) „wymowa grup spółgłoskowych z ł (redukcja ł): gowa, gupi, chop, tuste wosy” (Cząstka-Szymon, Synowiec, 12)

  • wybór cech i sposobów zapisu, które pozwalają na łatwiejszą identyfikację wyrazu poprzez ciągłość historyczną zapisu: np. „rz”, np. „strz”: strzimać, choć budzi wątpliwości swym wyglądem np. wyraz strzewiki – dlatego też w tworzonych poźniej słownikach pisownia szczewiki zostanie uwzględniona jako równorzędna z pokazaną w elementarzu pisownią strzewiki;

[Na części Śląska nie doszło poza tym do uproszczenia: strz > szcz, zdrz > żdż, więc wymowa jest bliska pisowni: strzewiki, trześnia, strzylać, zdrzōdło, ujzdrzeć; pisownia uświadamia etymologię i pewne zjawisko fonetyczne; oczywiście, wymowa uproszczona wszędzie tam, gdzie obowiązuje, jest zalecana]

Przyjęte rozwiązania szczegółowe

Dodatkowe litery w alfabecie śląskim

  • ō – na oznaczenie dźwięku nazywanego „o” pochylone, czyli dźwięku pośredniego w swojej barwie między [o] oraz [u], który w większości jest kontynuacją historycznego „o” długiego (czyli tam, gdzie w języku ogólnopolskim występuje litera ó), zdarza się jednak także w miejscach, w których ogólna polszczyzna stosuje zapis u – czasem zresztą w wyniku ortograficznej zmiany historycznej: kluski, buty)

  • ô – na oznaczenie nagłosowego (początkowego) „o”, które może być (bardzo często jest) labializowane, tzn. poprzedzone protetyczną głoską [ł] – labializacja nagłosowego „o” nie jest w śląszczyźnie obligatoryjna, może wystąpić, ale nie musi; nawet u tej samej osoby mogą występować formy labializowane i nie, np. ojciec i łojciec, oko i łoko, okno i łokno itd.; przyjęcie osobnej litery na oznaczenie tych pozycji wyrazowych daje podwójną korzyść: a) pozwala odczytywać te miejsca w zależności od przyzwyczajeń mówiącego, b) ułatwia układanie słowników: słowa z nagłosowym o podlegającym labializacji znajdą się w nim tylko raz, nie trzeba ich umieszczać w słowniku dwukrotnie (litery o oraz ł są bardzo od siebie oddalone)

UWAGA: przyznaje się pierwszeństwo oznaczaniu labializacji na początku wyrazu (w nagłosie) przed oznaczaniem „o” pochylonego; wydaje się bowiem, że zwężenie artykulacji o w nagłosie następuje prawie wyłącznie przed spółgłoskami sonornymi, które także w polszczyźnie silnie wpływały na zwężenie artykulacji samogłosek, jest to więc sposób wymowy dość naturalnych w tych pozycjach u osób, które (nawet częściowo) opanowały sposób wymowy pochylonego „o” i jego bardzo wysoką frekwencję w śląszczyźnie

  • oznaczanie za pomocą ŏ miejsc, w których występuje „a” pochylone – głoska (w pewnym, aczkolwiek dopuszczalnym, uproszczeniu rzecz ujmując) na Górnym Śląsku (przemysłowym) oraz na Śląsku Cieszyńskim wymawiana jako „o”, na Śląsku Opolskim wymawiana jako dyftong „oł” (opolski dyftong „oł” zaznaczamy przez ŏ (o z łuczkiem) – na terenach bezdyftongicznych można pisać bez tego łuczka: jest to dopuszczalny i traktowany jako równorzędny wariant zapisu w każdej publikacji poza terenami dyftongicznymi czy też po prostu możliwy do stosowania przez autorów używających śląszczyzny bezdyftongicznej): gŏdać : godać

UWAGA: w niektórych pozycjach – szczególnie przed spółgłoskami nosowymi „a” pochylone jest wymawiane z większym stopniem zwężenia artykulacji, a więc jako głoska wyższa niż [o], czyli jako „o” pochylone – w tych miejscach – zgodnie z faktyczną wymową – zapisywane jest także ō
Sposób zapisu pewnych połączeń głoskowych

  • w miejscach, w których w języku polskim występuje rz (czyli pozostałość prasłowiańskiego „r” miękkiego) w śląszczyźnie także zapisujemy rz; w szczególności dotyczy to także połączeń: trz, strz, drz, zdrz – pomimo tego, że w tych sytuacjach w wymowie następuje prawie obligatoryjne uproszczenie: [ščeviki], [ščylać], [žǯadło]; taki zapis, czyli: strzewiki, strzylać, zdrzadło, trzina, trzidziści, trzi pozwala zachować ciągłość historyczną (z uwzględnieniem dopuszczalnych równorzędnych obocznych form zapisu w późniejszych słownikach, typu: szczewiki).

  • nie zapisujemy mazurzenia (ale na terenach mazurzących każdy może czytać, a nawet powinien z mazurzeniem). UWAGA: w regionalnych publikacjach (nienormatywnych: elementarze ogólnośląskie itp.) mazurzenie może być zaznaczane.

  • labializacja – zaznaczana jest odpowiednią literą w każdym miejscu, gdzie można się jej spodziewać

  • uproszczenie grup spółgłoskowych (szczególnie na początku wyrazu), których drugim elementem jest ł – wypadnięcie owego drugiego elementu ł – gowa, chop, za bozna, tuste­. UWAGA: regionalnie tam, gdzie panuje wymowa ze spółgłoską ł, bdzie ona także występować w zapisie: głowa, chłop, tłuste.

  • usunięcie ł w grupach spółgłoskowych wygłosowych (gdy jest ono morfologicznym wyznacznikiem czasu przeszłego w języku polskim) – Ø morfologiczne w 3. osobie liczby pojedynczej rodzaju męskiego w czasie przeszłym jest wykładnikiem trzech kategorii: a) jako wyznacznik czasu przeszłego, b) jako wyznacznik rodzaju męskiego, c) końcówka osobowa; tym samym w 1. os. zapisujemy formy: znodech, prziniōsech, prziniōsżech, a w 2. os. formy: znodżeś, prziniōsżeś

  • połączenia ke, ge piszemy bez elementu graficznego i, czyli do zapisu wybiera się wymowę twardą, a mówić można w zależności od zwyczaju;

w przypadku końcówek przymiotnikowych, w których pojawia się „e” pochylone, możliwe są dwa typy wymowy, a więc i dwa typy zapisu: a)-yj, -ygo, -ymu, wtedy w zapisie przed końcówką występuje litera i: -kiyj, -giyj, -kiygo, -giygo, -kiymu, -giymu (polskiyj, polskiygo, drogiymu) b)-ij, -igo, -imu: polskij, polskigo, drugimu

  • zakończenia: -yj / -ij (ślōnskiyj, dalij, przodzij, piyrszyj) nie ulegają w zapisie uproszczeniu, czyli nie tracą litery j, choć w wymowie jest to możliwa oboczna wymowa

  • nosówki rozłożone z wyjątkiem odpowiednika ogolnopolskiego „ę” na końcu –

  • rozkład przed spółgłoskami zwartymi i zwarto-szczelinowymi taki sam, jak w polszczyźnie, czyli:

a) -om-, -em- przed wargowymi (wymowa i zapis) b) -on-, -en- przed przedniojęzykowymi (zębowymi i dziąsłowymi) i tylnojęzykowymi (w tym drugim przypadku jako graficzny odpowiednik [ŋ]) c) -oń-, -eń- przed środkowojęzykowymi;

  • z kolei przed szczelinowymi zapis odzwierciedla nosowość konsonantyczną, czyli -on-, -en- (Ślōnzok, Ślōnsk, mynża),

  • w wygłosie -ōm jako odpowiednik ogólnopolskiego grafemu -ą

  • odpowiedniki ogólnopolskiego grafemu -ę w wygłosie mają trzy realizacje fonetyczne zdecydowanie różniące się w trzech podstawowych regionach Śląska, niedające się pogodzić w jednym typie zapisu – zostają wiec przyjęte trzy sposoby zapisu:

a) na Górnym Śląsku przemysłowym (w katowickim) -a, b) na Śląsku Opolskim a z tyldą, c) w cieszyńskim w czasownikach w 1. osobie -ym, w bierniku –e

  • wstawne d i t w formach historycznie uprawnionych – zdrzadło i strzoda

  • przedrostek stopnia najwyższego przymiotników i przysłówków w postaci noj-: nojlepszy, nojgryfnij. UWAGA:

a) możliwa jest jego wymowa z dyftongiem i w związku z tym zapisem odpowiednim: nŏ-, nŏlepszy, nŏgryfnij b) możliwa jest jego wymowa z samogłoską –e-: nej-: nejlepszy, nejgryfnij Oba te regionalne typy wymowy i zapisu uważane są za równorzędne i mogą być używane na terenach, na których taka wymowa występuje. W niektórych regionach będą one nawet przeważające lub jedyne.

  • w 1. os. liczby pojedynczej czasu przeszłego występuje (na wzór dawnego aorystu) końcówka -ch (ruchoma): godałach, godołech / godołch / joch godoł / jożech godoł / godołżech

  • samogłoska kończąca temat czasu przeszłego (odpowiednik ogólnopolskiego -y-/-i-) może być zapisywana zgodnie z przeważającym u danej osoby/w danym regionie sposobem wymowy:

a) ō: bōł, bōła, bōły; robiōł, robiōła, robiōły b) y-: był, była, były; robiył, robiyła, robiyły UWAGA: regionalnie możliwa jest wymowa i tym samym zapis w tych pozycjach -i- po spółgloskach miękkich: robił, robiła, robiły

  • usunięcie (w stosunku do stanu ogólnopolskiego) w zapisie -ć jako wyznacznika bezokolicznika po ś-, ź-: wlyź, niyś, kraś; tym samym dla tematów samogłoskowych wykładnikiem morfologicznym bezokolicznika jest -ć: godać, prać, kitnōńć, a dla tematów spółgłoskowych, czyli zakończonych na ś-, ź- wykładnikiem morfologicznym bezokolicznika jest Ø: wlyź, niyś, kraś; są też – oczywiście – bezokoliczniki o innych zakończeniach, np. pōmōż (moga ci pōmōż).

Zasady dotyczące pisowni germanizmów


Germanizmy to niezbywalna część etnolektu górnośląskiego na każdym poziomie języka: fonetycznym, morfologicznym, składniowym, leksykalnym. Ze względu na ich pochodzenie, czasem uświadamiane przez mówiących, a czasem nie, należy ustalić jednolite sposoby zapisu. W związku z tym, że ogólnie przyjęto zasadę, by nie odstępować od ogólnopolskich reguł i przyzwyczajeń ortograficznych, stosowne byłoby i w tym przypadku te normy zastosować. Przyjmuje się wobec tego następujące rozwiązania szczegółowe zgodne z wymową w śląszczyźnie:

  • litera u w miejscu drugiego segmentu niemieckiego dyftongu, jako odpowiednik drugiego elementu niemieckiej grupy grafemów au: jak w polskich wyrazach obcego pochodzenia typu auto, Australia: ausdruk, ausgus, autobana

  • brak w ortografii śląskiej niemego „h” przed spółgłoską wydłużającego wymowę poprzedniej samogłoski: autobana, bana, banka, na banhofie

  • zapis litery z na oznaczenie głoski [z], nawet gdy w źródłowym haśle niemieckim występuje litera s: szlagzana, z zachowaniem jednak zapisu aus- w funkcji prefiksoidu: ausdruk,

  • zapis litery c na oznaczenie głoski [c], nawet gdy w źródłowym haśle niemieckim występuje litera z: cug, ancug

  • zapis dwuznaku sz w miejscu źródłowego sch: szlagzana, szlauch. UWAGA: w nawiązaniu do tej zasady i do rozszerzania się wymowy sz przed społgłoskami także w wyrazach nieniemieckiego pochodzenia przyjmuje się możliwości zapisów wariantywnych: za równorzędne uważa się możliwości zapisu s i sz przed spółgłoskami w germanizmach i w niektórych innych wyrazach, także we współczesnych zapożyczeniach: skarbnik / szkarbnik, snikers / sznikers, stympel / sztympel

  • zapis połączenia literowego aj w miejscu źródłowego niemieckiego ei: ajerkuchy, ajerkoniak, majzel

  • zapis oj w miejscu niemieckiego eu w wyrazach typu: Ojgyn

Zdrzůdło "http://szl.wikipedia.org/wiki/Wikipedyjo:%C5%9Alabik%C5%8Frzowy_szrajb%C5%8Dnek"

  • Ta zajta uostatńo sprowjano 17:19, 27 lut 2010.

  • Tekst je udostympńany na licencyji Creative Commons: uznańy autorstwa, na jednakich warůnkach, ze możebnośćům uobowjůnzywańo ekstra uograńiczyńůw. Uobejzdrzij blank dokładne informacyje uo warůnkach korzystańo.




ii




©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna