Bibliografia radogoska



Pobieranie 2.08 Mb.
Strona39/59
Data28.04.2016
Rozmiar2.08 Mb.
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   59

1992

wydawnictwa

AUSSERORDENTLICHE Befriedungsaktion 1940. Akcja AB na ziemiach polskich. (Materiały z sesji naukowej 6–7 XI 1986 r.). Wstęp i red. naukowa: Zygmunt Mańkowski. Warszawa 1992, OKBZpNP–IPN w Lublinie.

[w ramach łódzkiej edycji „Akcji AB” (też inna nazwa: akcja „I” – „Inteligenzaktion” powstał obóz przejściowy w fabryce M. Glazera, przekształcony niedługo później w więzienie radogoskie w fabryce S. Abbego]

BOJANOWSKI Tadeusz, Łódź pod okupacją niemiecką w latach II wojny światowej (1939–1945). Łódź 1992. Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego.

[podstawowa i najnowsza publikacja do dziejów okupacji hitlerowskiej w Łodzi i okręgu łódzkim; praca habilitacyjna wydana metodą ...druku powielanego w nakładzie ...100 egz. (!), to skandal za który ponoszą odpowiedzialność pospołu władze miasta i łódzkie środowisko historyczne; ss. 143–146: więzienie radogoskie, ss. 149–150: obóz pracy karnej na Sikawie, ss. 367–368: Komitet Pomocy Więźniom Radogoszcza; i inne pojedyncze informacje: s. 222: „(...) W końcu września 1939 r. gestapo aresztowało członków zarządu okręgowego DSAP (Deutsche Sozialistische Arbeitspartei): Oskara Seidlera, jego syna Alfreda, Wilhelma Zinsera i Otto Abla. Obaj Seidlerowie przebywali w więzieniu na Radogoszczu. Po kilku tygodniach zostali zwolnieni. W Zinser. aresztowany został ponownie we wrześniu 1943 r. z powodu nieprzychylnych wypowiedzi o narodowym socjalizmie.(...); „(...) [Robert Geyer wraz z Quido Johnem został zastrzelony w swojej wilii w nocy z 12 na 13 XII 1939 roku. [Przypuszczalnym powodem tego zabójstwa było ich zaangażowanie po stronie Polaków, np. R. Geyer działał aktywnie w Polskim Komitecie Pomocy dla Zatrzymanych w Obozie w Radogoszczu. – WŹ] (...)” ]

EKSTERMINACJA inteligencji Łodzi i okręgu łódzkiego, 1939–1940. Pod red. Antoniego Galińskiego i Marka Budziarka. Łódź 1992, OKBZpNP w Łodzi.

[podstawowe źródło informacji na temat realizacji akcji AB w Łodzi i okręgu łódzkim na potrzeby której powstał obóz przejściowy w fabryce M. Glazera (później przekształcone w więzienie radogoskie w fabryce S. Abbego); w aneksach: 1) „Wykaz aresztowanych przez policję bezpieczeństwa za przynależność do inteligencji, grup przywódczych i działalność antyhitlerowską w rejencji kalisko-łódzkiej, pomiędzy IX 1939 a V 1940; zawiera 793 nazwiska, pominięto osoby zatrzymane za przestępstwa pospolite i łamanie przepisów policyjnych okupanta hitlerowskiego”, 2) niekompletny „Wykaz rozstrzelanych w lasach podłódzkich (1939–1940)” zawierający 271 nazwisk, 3) „Lista księży przebywających w obozie–więzieniu na Radogoszczu 13 I 1940”; 50 nazwisk]

KOBIERSKA–MOTAS Elżbieta, Członkowie załóg i więźniowie funkcyjni niemieckich obozów, więzień i gett skazani przez sądy polskie. [IPN–Warszawa], W–wa 1992.

[„WSTĘP. Wykaz (...) sporządzony na podstawie materiałów archiwalnych znajdujących się w posiadaniu Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Instytut Pamięci Narodowej. Są to akta procesowe (około 24.000 j. inw.) i kartoteka osób (ok. 18.000 kart) skazanych na podstawie dekretu z 31 VIII 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko–hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego. (...) W oparciu o posiadane przez Główną Komisję materiały archiwalne sporządzono wykaz 1.776 nazwisk, uwzględniając – w miarę posiadanych informacji – następujące dane: nazwisko i imię, datę urodzenia, przynależność do organizacji, funkcję w poszczególnych obozach, więzieniach i gettach, narodowość, nazwy sądów orzekających, sygnatury akt w Archiwum Głównej Komisji, daty wyroków i ich wysokość, przebieg wykonania kary. Dane te są niepełne w poszczególnych przypadkach, gdy akta procesowe nie zostały przekazane do Archiwum Głównej Komisji. (...) Opracowanie skonfrontowano z wydawnictwami: „Vorläufiges Verzeichnis der Konzentrationslager und deren Außenkommandos sowie anderer Haftstätten unter dem Reichsführer SS in Deutschland und deutsch besetzen Gebieten, 1939–1945“. Arolsen 1969 i „Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich, 1939–1945. Informator encyklopedyczny”. W-wa 1979 uściślając nazwy i rodzaje obozów. (...) Opracowanie ma stanowić uzupełnienie bazy źródłowej wydawnictwa „Obozy hitlerowskie... . Informator encyklopedyczny”. W trakcie pracy uzyskano także dane o obozach, głównie Baudienstu (obozy junaków do prac budowlanych), dotychczas nie ujęte w literaturze przedmiotu.”

Wachmani i więźniowie funkcyjni Radogoszcza oraz w obozie „wychowawczym” na Sikawie uwzględnieni w „Wykazie”:

RADOGOSZCZ:



s. 9, poz. 88: BERGMANN Paweł (Paul), ur. 6 I 1906, czł. SS, czł. policji w więzieniu w Radogoszczu, VD [volksdeutsch]. Skazany przez Specjalny Sąd Karny w Łodzi (sygn. 1220) 25.02 1946 r. na karę śmierci, stracony 26 III 1946. s. 33, poz. 335: FUCHLER Jan, ur. 15.08 1891 r., policjanta [wachman] w więzieniu Radogoszcz i obozach przesiedleńczych przy ul. M. Kopernika 53/55, Łąkowej 4 i Leśnej [?? – WŹ; chyba przy obecnej 28 Pułku Strzelców Kaniowskich], VD [volksdeutsch]. Skazany przez Skazany przez Specjalny Sąd Karny w Łodzi (sygn. 1220) 25.02 1946 r. na karę śmierci, ułaskawiony 9 III 1946 r. – 15 lat więzienia, zwolniony 3 V 1954 r. warunkowo. s. 75, poz. 774: KOŁODZIEJCZYK Stanisław, ur. 18 IV 1907 r., komendant sali w więzieniu Radogoszcz, Polak. Skazany przez Sąd Okręgowy w Łodzi (sygn. 214 21 IV 1948 r. na 1 rok więzienia. Zwolniony 27 XI 1949 r., koniec kary. s. 83, poz. 851: KUPISZ Jan, ur. 4 VI 1905, więzień [funkcyjny] w obozie [więzieniu – WŹ] Radogoszcz. Skazany przez Sąd Wojewódzki w Łodzi (Sąd Apelacyjny w Łodzi, sygn. 146) 18 I 1951 r. na 5 lat więzienia, zwolniony 24 VII 1954 r. warunkowo. s. 38, poz. 908: LEUN Rudolf, ur. 27 III 1901, czł. SS, wartownik w obozie [więzieniu – WŹ] Radogoszcz, Niemiec. Skazany przez Sąd Okręgowy w Łodzi (sygn. 393) 2 III 1949 r. na dożywocie, zwolniony 17 VI 1957 r., warunkowo. s. 101, poz. 1039: MISION Konstanty, ur. 6 VII 1904 r., blokowy [komendant sali – WŹ] w więzieniu Radogoszcz, VD [volksdeutsch]. Skazany przez Sąd Okręgowy w Łodzi (Specjalny Sąd Karny w Łodzi, sygn. 1106) 28 VII 1947 r. na 3 lat więzienia, zbiegł 20 V 1946 roku. s. 109, poz. 1128: ORŁOWSKI vel Adler Adolf, ur. 1 III 1906, czł. SS, strażnik w więzieniu Radogoszcz, VD [volksdeutsch]. Skazany przez Specjalny Sąd Karny w Łodzi (sygn. 1162) 15 XII 1945 r. ma karę śmierci. Stracony 22 III 1946 roku. s. 113, poz. 1172: PELZHAUSEN Walter, ur. 21 X 1891 r., czł. SS [nie! porucznik policji – WŹ], komendant więzienia Radogoszcz, Niemiec. Skazany przez Sąd Okręgowy w Łodzi (sygn. 34–37) 12 IX 1947 r. na karę śmierci. Stracony 1 III 1948 roku. s. ...., poz. 1440: SOBCZAK Władysław vel Wacław, ur. 6 XII 1917, porządkowy w obozie [wiezieniu] Radogoszcz, Polak. Skazany przez Sąd Okręgowy w Łodzi (sygn. 66) 31 III 1947 r. na 3 lata więzienia, zwolniony 8 X 1949 r., koniec kary.”

SIKAWA:


s. 109, poz. 1129: ORŁOWSKI Kazimierz, ur. 15 III 1925, kapo w obozie Sikawa, Polak. Skazany przez Sąd Okręgowy w Łodzi (Specjalny Sąd Karny w Łodzi, sygn. 973) 29 X 1947 na karę śmierci, ułaskawiony 8 V 1948 r. – dożywocie. Zmarł 26 V 1951 roku.

SERWAŃSKI Edward, Ostrów Wlkp. i jego region podczas II wojny światowej. Poznań 1992.

[w Ostrowie Wlkp. znajdował się obóz pracy karnej do którego wysłano wielu więźniów Radogoszcza, do czasu utworzenia (w marcu 1943 r.) w Łodzi obozu pracy karnej na Sikawie;

s. 273: lista 32 mieszkańców Ostrowa Wlkp. przebywających w ostatnich dniach okupacji w więzieniu radogoskim, w większości ofiar

styczniowej masakry]


prasa

WRÓBEL Grzegorz Jacek, „Bogu i Ojczyźnie”. [w:] „Zdarzenia Muzealne”. Biuletyn Ośrodka Dokumentacji Zabytków, 1992, nr 4, s. 57.

[informacja w wystawie czasowej p.t. „Bogu i Ojczyźnie – Martyrologia polskiego duchowieństwa, 1939–1945” otwartej 15 XI 1991 r. w muzeum na Radogoszczu.]

GOGOLEWSKI Stanisław, Dzielny człowiek z Teksasu. Język sieje, ucho zbiera. [w:] „Gazeta Łódzka” 4 – 5 I 1992, nr 3, s. 4.

[opinia językoznawcy n.t. poprawności odmiany i używania słowa „Radogoszcz”:

„(…) Rodzime nazwy miejscowe przyprawiają o ból głowy niejednego jezykoznawcę. Często budzą się wątpliwości, dlaczego np. przymiotnik od Łomża brzmi łomzyński, od Iłża zaś iłżecki, od Szczytno – szczycieński, od Kutno – kutnowski, od Leszno – leszczyński ?

Przyczyną bólu głowy mogą być też sprawy rodzaju gramtycznego. Dlaczego Ostrów z okolic Kalisza jest Wielkopolski, natomiast w województwie ostrołęckim leży Ostrów Mazowiecka, wskutek czego jedzie się z Ostrowa do Ostrowi; czemu Bydgoszcz jest rodzaju żeńskiego (nasza Bydgoszcz, do naszej Bydgoszczy), a Małogoszcz męskiego (nasz Małogoszcz, a naszym Małogoszczu); na północy Łodzi jest „ten” czy „ta” Radogoszcz?

Słownik ortograficzny podaje: Radogoszcz, z Radogoszczy, mieszkańcy miasta zaś mówią: z Radogoszcza, na Radogoszczu. W tym przypadku decydująca powinna być tradycja lokalna. (…)”.]

(JM) [Jaskulski Mirosław], 47. rocznica zbrodni radogoskiej. [w:] ”Express Ilustrowany”, 17 I 1992, nr ….., s. ….. .

[zarys historii wiezienia radogoskiego i muzeum radogoskiego]

[bez Autora], Bieg uliczny. [w:] „Express Ilustrowany”, 24 I 1992, nr ….., s. ….. .

[„W niedzielę, 26 bm., o godz. 10.00 rozpocznie się przed mauzoleum na Radogoszczu bieg uliczny dla uczczenia pamięci ofiar hitleryzmu i zarazem upowszechnienia tej formy rekreacji fizycznej. (…) Trasa biegu w obwodzie zamkniętym (2 x 5 km) na dystansie 10 km prowadzi ulicami: Zgierską, przez park im. A. Mickiewicza, Biegańskiego, Sowińskiego do mauzoleum w Radogoszczu.”]

[bez Autora], Radogoski przełaj. [w:] „Express Ilustrowany”, 27 I 1992, nr 19268, s. …. .

[sprawozdanie I wyniki I Łódzkiego Biegu Pamięci Ofiar Radogoszcza”]

(m), Artyleria w muzeum. [w:] „Express Ilustrowany”, 13 II 1992, nr 19281, s. …..

[„Na dziedzińcu wewnętrznym filii Muzeum Tradycji Niepodległościowych na Radogoszczu (Zgierska 147) zobaczyliśmy… park artyleryjski. Zgromadzono tu kilka egzemplarzy dział z okresu II wojny światowej i bezpośrednio po wojnie. Eksponaty te muzeum uzyskało od … Wytwórni Filmów Fabularnych, która nie była w stanie należycie się o nie zatroszczyć. Przekazano tę artylerię do zbiorów muzealnych za symboliczną kwotę 1 mln zł. (...) To – dość nieoczekiwane – wzbogacenie się zbiorów jest tym bardziej godne uwagi, że sytuacja materialna polskiego muzealnictwa jest niezwykle trudna, jak całej zresztą „sfery budżetowej”, za zwłaszcza kultury. Radogoska filia Muzeum Tradycji Niepodległościowych na początku grudnia ub. roku stanęła przed dramatyczną perspektywą przerwy w swojej działalności: po prostu nie było pieniędzy na opał i ogrzewanie sal! Bardzo wówczas pomogli muzealnikom działacze środowiska „Szarych Szeregów”, których zaangażowanie oraz interwencje u władz wojewódzkich i samorządowych Łodzi poskutkowały: znaleziono pieniądze, muzeum jest czynne – służąc przede wszystkim lekcjom historii w łódzkich szkołach.”]

Michalak Kazimierz, Wspominają świadkowie. [w:] „Ilustrowany Tygodnik Zgierski”, 29 III 1992, nr 11, s. 4.

[wspomina Autor, świadek egzekucji; „(...) [Po egzekucji ciała] wszystkich [straconych] zawieziono do lasu lućmierskiego, gdzie 12 więźniów [wziętych z Radogoszcza] wykopało wielki dół – wspominał Adam BANDEL [więzień Radogoszcza]. Zwłoki układano w dwóch szeregach. (...) Po powrocie do Radogoszcza grupa 12 więźniów miała mówić, że pracowali przy ładowaniu drzewa w Ozorkowie.”]

KONCZAREK Witold, W 50. rocznicę egzekucji. [w:] „Ilustrowany Tygodnik Zgierski”, 29 III 1992, nr 11, s. 4.

[Egzekucja 100 Polaków rozstrzelanych w Zgierzu 20 III 1942 roku. „Przybyli, by obejrzeć egzekucję: prezes rejencji łódzkiej F. Übelhör, landrat łódzki – H. Mess, prokurator Steinberg, burmistrz m. Zgierza – K. Eigrig. Z policyjnego więzienia w Radogoszczu przyjechał [jego] komendant – Walter Pelzhausen. (...) Dziś Plac Stodół nazywa się Placem 1000 Straconych, odbywają się tu ważne uroczystości miejskie. Przed pomnikiem składane są wiązanki kwiatów i zaciągane honorowe warty harcerzy i żołnierzy.”]

[zdjęcie]. [w:] „Ilustrowany Tygodnik Zgierski”, 29 III 1992, nr 11, s. 4.

[podpis pod zdjęciem: „Grupa zgierzan – zakładników wiezionych w Radogoszczu w dniach od 6 do 24 marca 1942 roku. Zdjęcie wykonane w marcu 1945 roku. Na zdjecieu tym m.in. rozpoznaliśmy: panie. Rychter, Truszkowskiewicz i Królikowską oraz panów: Angielczyka (który przyniósł do redakcji to zdjęcie), dr Rusockiego, Kowalewskiego, Franszczyka, Dudka, Wolanowskiego, Śliwka, Wróblewskiego, Nowickiego, Szymczaka, Olszewskiego, Gapińskiego, Szrenka, Tusińskiego, Barańskiego, Laskiewicza i Próchniewicza”]

KONOPSKI Zygmunt, Potrzeba przypomnienia. [w:] „Ilustrowany Tygodnik Zgierski”, 29 III 1992, nr 11, s. ......

[„20 marca 1992 r. minęła 50. rocznica egzekucji stu Polaków, dokonana przez niemieckich faszystów w Zgierzu. (...) W 50. rocznicę bestialskiego mordu odbyła się także manifestacja zgierzan w Lesie Lućmierskim, gdzie na grobach pomordowanych zapalono znicze i złóżono wieńce oraz wiązanki kwiatów. (...) Z kronikarskiego obowiązku odnotować należy o zorganizowaniu w Urzędzie Miasta Zgierza mini wystawy na której eksponowano obraz J. Ludkiewicza p.t. „Egzekucja Polaków w Zgierzu” oraz wykaz 92 osób rozstrzelanych w Zgierzu. Materiały te pochodzą ze zbiorów Muzeum Tradycji Niepodległościowych, oddział „Radogoszcz” oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu –Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi.”]

(jp), Z nieludzkiej ziemi do Łodzi. [w:] „Gazeta Łódzka”, 14 IX 1992, nr 216, s. 1.

[„Między agresją niemiecką 1 września a agresją radziecką 17 września minęło tylko 17 dni. Natomiast między zawieszeniem tablicy upamiętniającej ludobójstwo hitlerowskie (umieszczonej obok w 1955 r. – WŹ), a zawieszeniem tablicy poświęconej Polakom zamordowanym na terenie ZSRR minęło prawie pół wieku – powiedział podczas uroczystości na Radogoszczu Ryszard Reiff, prezes Związku Sybiraków. Wczoraj (13 IX) na placu Muzeum Tradycji Niepodległościowych na Radogoszczu odsłonięto tablicę poświęconą „pamięci tych, którzy zginęli na nieludzkiej ziemi sybirskiej”. Pod tablicą znajduje się urna z ziemią z polskich mogił na Syberii, przywieziona przez przedstawicieli Polskiego czerwonego Krzyża. W 53. rocznicę napaści na Polskę przez Niemcy hitlerowskie i przez Związek radziecki hołd poległym oddali przedstawiciele władz państwowych i samorządowych województwa i miasta Łodzi, Związku Sybiraków, Polskiego Czerwonego Krzyża, Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego oraz przedstawiciele organizacji społecznych i politycznych, mieszkańcy miasta. Mszę świętą celebrował i homilię wygłosił bp Jan Kulik. Po odsłonięciu tablicy przez wojewodę Waldemara Bohdanowicza, wygłoszono okolicznościowe przemówienia.(...).”]

........., Odnaleziony poszukiwacz. [w:] Gazeta Łódzka”, 16 IX 1992, nr 218, s. ..... .

[dotyczy Raula Nałęcza–Małachowskiego, byłego więźnia Radogoszcza, założyciela Biura Informacji i Poszukiwań PCK w 1939 r.; informacja o Jego wizycie w Łodzi]

MAWI, Malarstwo kojące. „Głos Poranny” współorganizatorem wystawy”. [w:] „Głos Poranny”, 7–8 XI 1992, nr 262, ss. 1 i 2.

[wernisaż prac łódzkiej malarki Elżbiety Litwinowicz w muzeum radogoskim; były pejzaże i kwiaty]

R. Por. [Ryszard Poradowski], Jeszcze jedna zagadka Radogoszcza. [w:] „Głos Poranny”, 9 XI 1992, nr ....., s. 1.

[„(...) Do niedawna sądzono, że owej pamiętnej (styczniowej) nocy (1945 r.) zginęli tylko Polacy. W zachowanej do dziś księdze ewidencyjnej więziennej łaźni (w zbiorach MTN–Łódź, sygn. A–4565 – WŹ) odkryto jednak ponad 260 nazwisk o rosyjskim brzmieniu. Pozwala to przypuszczać, iż oprócz Polaków od hitlerowskich kul i w ogniu życie straciło 150–200 Rosjan. Pracownicy muzeum na Radogoszczu nic ponad to nie wiedzą o Rosjanach. (...) Być może odpowiedzi na niektóre z tych pytań udzieli łodzianom „Memoriał”, do którego wkrótce wysłane zostaną wykazy z nazwiskami Rosjan przebywających na Radogoszczu.”]

1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   59


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna