Chronologia Mołdowy 1971-2012 1971 Ceauşescu wydaje grupę A. Şoltoianu kgb andropowa. Pod przykrywką stowarzyszenia „Związek Krajowców”



Pobieranie 113.94 Kb.
Strona1/3
Data02.05.2016
Rozmiar113.94 Kb.
  1   2   3
Chronologia Mołdowy 1971-2012


1971

Ceauşescu wydaje grupę A. Şoltoianu KGB Andropowa. Pod przykrywką stowarzyszenia „Związek Krajowców” A. Şoltoianu prowadził działalność narodową, razem z A. Usatiukiem. Ówczesna działalność Şoltoianu miała na celu zachowanie tożsamości rumuńskiej w Besarabii. Zesłanie Şoltoianu w 1972 na 6 lat łagru, przed wyrokiem Szoltoianu zeznawał w procesie Usatiuca, G. Ghimpu i V. Graura jako świadek. Druca po procesie Szoltoianu wyrzucono z partii. Grupa ta współpracowała z Securitate.


1985
Do tego czasu pisarze besarabscy, którzy pisali w Rumunii (za przyzwoleniem Ceausescu) mieli nadzieję, że Rumunia podejmie sprawę zjednoczenia z Besarabią. Ale w tym czasie nacjonalistyczny front rumuńskiej propagandy skierowany był przeciwko Węgrom w sprawie Transylwanii.
1988
26 kwietnia - pierwszy oficjalny zjazd klubu społeczno-politycznego „Alexei Mateevici” na Alei Klasyków w centrum Kiszyniowa. Kierowany przez Anatola Ţalaru Klub podjął inicjatywę zbierania podpisów na rzecz uznania języka rumuńskiego za język państwowy. Spotkania w ramach Kluba były pierwszymi dozwolonymi publiczne spotkaniami inteligencji, która zaczynała poruszać kwestie zbrodni systemu stalinowskiego. Filie klubu pojawiły się w 19 miastach i rejonach. W skład jego kierownictwa wchodzili także A. Vartic, I. Caţaveica, I. Contescu, Gh. Maziliu, D. Mihail, T. Cernenco.
Początek maja – w 4 numeru czasopisma „Nistru” kierowanego przez nowego redaktora D. Matcovschiego pojawił się artykuł V. Mandacanu Veţmîntul fiinţei noastre (Szata naszej istoty), który pobudził dyskusję na temat roli i statusu języka rumuńskiego w MSRS.

27 maja – na jednym z posiedzeń Związku Pisarzy reżyser teatralny Andrei Vartic zaproponował założenie Demokratycznego Ruchu na Rzecz Przebudowy. Dla organizowania zebrania założycielskiego wybrano ad-hoc Grupę Inicjatywną do której weszło 10 osób: Constantin Tănase, Andrei Vartic, Vasile Bahnaru, Ion Hadârcă, Ion Gheorghiţă, Iurii Grecov, Dionisie Tanasoglo, Iacob Burgiu, Ion Dediu i Valeriu Cosarev.

3 czerwca – ta pierwsza, stworzona ad-hoc Grupa Inicjatywna zorganizowała w dużej Sali Związku Pirzy spotkanie 600 artystów i naukowców celem założenia Demokratycznego Ruchu na Rzecz Przebudowy. Struktura organizacyjna Ruchu składała się z:

- Grupy Inicjatywnej Ruchu: Grigore Vieru, L. Lari, V. Malarciuc, D. Matcovschi, A. Ţurcanu.

- Grupy Organizacyjnej: L. Bulmaga, S. Burca, M. Chicot, M. Ghimpu, Iu. Roşca, A. Ţalaru, I. Ţurcanu.

- Centrum prasy: V. Nastase, I. Hadârcă.



- 9 grup ekspertów: gospodarka (N. Negru), ekologia (I. Dediu), prawo ( T. Cernenco), historia (I. Buga, A. Moşanu), lingwistyka (E. Mândacanu), kultura (V. Beşleagă, M. Fusu), oświata (T. Cibotaru), ekologia humanitarna (S. Maximilian), stosunki międzyetniczne (A. Brodski, A. Mândacanu).
Program Ruchu zawierał te samy postulaty jak i w innych republikach sowieckich: suwerenność ekonomiczna i polityczna, język mołdawski jako język państwowy oraz demontaż istniejącego aparatu nomenklaturowego.

Od 29 czerwca – seria manifestacji organizowana przez Ruch domagających się dymisji I sekretarza KPM Simiona Grossu.

6 lipca - uczczenie przez Ruch pamięci ofiar represji stalinowskich.

22 września – w gazecie „Literatura şi Arta”(„Literatura i Sztuka”) opublikowano list otwarty 66 działaczy, którzy domagają się przewróceniu języka rumuńskiego w alfabecie łacińskim.

5 listopada – plenum KC KPM na którym dyskutowano o polepszeniu stosunków między narodami. Wtedy były wydane tzw. Tezy KC KPM, Prezydium SS i Rady Ministrów MSSR. Tezy zawołały komunistów, komsomolców i syndykalistów przeciwdziałać przeciwko wiecom demokratycznym Ruchu; także uznały za ważną teorię dwóch językach rumuńskiego i mołdawskiego.

17 listopada – Studenci Uniwersytetu Państwowego i innych uczelń manifestowali przed budynkiem KC i Domem Rządu (Casa Guvrnului) w znak niezgody z postulatami Tez. Wtedy 30 osób zostały aresztowane przez milicje, ale w tym samym dniu wyzwolone. Prawie 2000 studentów Uniwersytetu Państwowego protestowało z powodu aresztowania ich kolegów i postanowili założyć Ligę Studentów Mołdowy. Młodzież manifestowało do końca grudnia 1988 r.

15 grudnia – pierwsze spotkanie z aktywistami Ruchu w siedzibie KC KPM.
1989
4 stycznia – spotkania rosyjskojęzycznych inteligencji na którym wybrano grupę inicjatywna Interfrontu (A. Andrievskii, A. Safonov, N. Babilunga, A. Bolşacov, A. But, A. Lisetskii, V. Solonari).

15 stycznia – 15-tysięczny wiec. Domagano się „wzmocnienia prawa narodu mołdawskiego do suwerenności państwowej”.

1 lutego – usunięto ze stanowiska redaktora czasopisma „Sovetskaja Moldavia” Pavlenko, jednego z założycieli Interfrontu. Choć władzy odmówiły rejestrację Interfrontu, jego zwolennicy liczyli wtedy ponad 10 000. Mimo tego, ten ruch miał ścisły stosunki z Estońskim Interfrontem.

Luty-kwiecień - organizowano wiece (do 90 tysięcy uczestników) na rzecz obrony języka rumuńskiego i represjonowanych.

20 maja – na Kongresie założycielskim w Dużej Sali ZP Grupa Inicjatywna Demokratycznego Ruchu na Rzecz Przebudowy powołała „Frontul Popular din Moldova”- FPM („Ludowy Front Mołdowy”). Stopniowo do Frontu dołączyły się: klub „A. Mateevici”, Liga Demokratyczna Studentów z Mołdowy, ruch ekologiczny „Alianţa Verde”, Towarzystwo Historyków Mołdowy, Kulturalne Towarzystwo „Moldova” (założona w Moskwie). Przewodniczącym Frontu został dawny więzień polityczny Gheorghe Ghimpu. Do Komitetu Wykonawczy weszli G. Ghimpu, M. Ghimpu, P. Gusac, N. Costin, A. Plugaru, Iu. Roşca, I. Hadârcă, A. Ţurcanu, A. Ţalaru.

25 czerwca – na 70-tysięcznym wiecu żądano powrotu Bukowiny Płn. z okręgami Herţa i Hotin, Basarabii Płd. i okręgu Balta. Ciągle żądano suwerenność republiki. Trzy dni później (także 9 lipca) manifestanci rumuńscy uniemożliwili rosyjskiemu Inerfrontowi zorganizowanie kontrdemonstracji.

8 lipca – w Kiszyniowie odbył się zjazd założycielski Ruchu „Unitate-Edinstvo”. Wybrano przewodniczącego Interfrontu prof. A. Lisetskiego, wiceprzewodniczące V. Iacovleva (profesor, prawnik, Mołdawianin), A. Bolşakova, A. Belitcenko, G. Pologova i S. Bulgara (Gagauz, członek ZP) .

25 sierpnia – Rada Najwyższa RSSM wydała dekret dotyczący rejestracji organizacji społecznych. W ten sposób miano doprowadzić do legetymizacji pluralizmu społecznego, wszakże nie politycznego.

27 sierpnia – w Kiszyniowie Front zorganizował I Wielkie Zgromadzenie Narodowe: 300 tys. demonstrantów domagało się nadania językowi rumuńskiemu statusu języka państwowego RSSM.

31 sierpnia – pod presją demonstracji Sowiet uznał język rumuński za oficjalny język RSSM. Język rosyjski uznano za język kontaktów między narodami.



Listopad – na południu prawosławna mniejszość turecka - „Gagauz Halki” (gagauzki naród, wtedy ponad 150 tys.) zaczyna wysuwać żądania ograniczonej autonomii politycznej.

7 i 10 listopada – protestanci kierowani przez Front zapobiegli przeprowadzenie wojennej parady z okazji rocznicy bolszewickiego przewrotu w 1917 r. Gwaltowne starcia między zwolennikami FPM i organami bezpieczeństwa. Demonstranci spalili siedzibę KGB.

16 listopada – S. Grosu podał się do dymisji ze stanowiska pierwszego sekretarza KC KPM. Na jego miejsce Gorbaczow mianował Petru Łucinskiego, który pełnił wówczas funkcję II sekretarza partii w Tadżykistane. Łucinski będzie prewodniczącym partii do 5 lutego 1991 r. (w 1991 r. kolejnym I sekretarzem partii będzie Grigore Eremei).
1990
25 lutego - 10 marca – wybory do Sowietu Mołdowy. Frontyści uzyskali 94 mandatów na 380 w Sowiecie. Reszta przypadła komunistom.Uważa się jednak że to był pierwszy Parlament Mołdowy decyzje którego doprowadziły do niepodległości. Posłowie narodowości rumuńskiej stanowili 69 % wybranych (254). Mircea Snegur, II sekretarz KC KPM został wybrany prewodniczącym Sowietu. Posadę wiceprzewodniczącego Sowietu objął pisarz I.Hadârcă. W Sowiecie wydzieliły się trzy ugrupowania:

- Klub Demokratyczny: agararyści (nomenklatura kolchozowa) i reprezentanci Frontu (inteligencja).

-Klub „Sowietskaja Mołdawia”: nomenklatura partyjna i przedstawiciele ludnosci rosyjskojęzycznej.

- grupa „Bugeacul” : reprezentanci Gagauzów.



6 maja - otwarcie granicy rumuńsko-mołdawskiej. Akcja „Podul de flori de peste Prut” („Kwiatowy most przez rzekę Prut”) była organizowana przez Towarzystwo Wolnych Rumunów Świata, Front Ludowy i Kulturową Asocjację Bukareszt - Kiszyniów. Wydarzenie miała znaczenie symbolicznego zjednoczenia ludności rumuńskiej z obojga brzegów, która spotkała się na posterunkach celnych z bukietami kwiatów.

9 maja – Rada Najwyższa uchwaliła zmiany w Konstytucji znoszące art. 6 o kierowniczej roli partii komunistycznej i zezwoliła na zakładania partii.

25 maja – z poparciem Frontu M. Druc został premierem.

27 maja – przyjęto flagę narodową.

23 czerwca – Sowiet uchwalił deklaracje suwerenności państwowej, ale nie sprecyzował od jakiego momentu Mołdowa stanie się państwem suwerennym.

30 września – 1 lipca – II Zjazd Frontu Ludowego Mołdowy: padły żądania dotyczące wycofaniu armii radzieckiej, likwidacji partii komunistycznej, uznanie etnonimu „naród rumuński” i języka rumuńskiego, przejścia do gospodarki rynkowej.

19 sierpnia – w wyniku referendum przeprowadzonego na południu Mołdowy ogłoszono RSS Gagauzji w składzie Związku Radzieckiego. Separatyzm był wspierany prze władze centralne w Moskwie żeby zmusić Mołdowę podpisać traktat o nowym układzie związkowym.( 2 września w Tiraspolu została ogłoszona niepodległość naddniestrzańskiej RSSM ).

Wrzesień
- M. Druc wprowadził oddziały ochotników na południe, żeby zapobiec próbom separatystycznym Gagauzów.

- Sowiet wprowadził system prezydencki i mianował M. Snegura na czele republiki, co dało mu możliwość reagowania na działania separatystyczne. Na stanowisku przewodniczącego Sowietu Snegura zastąpił Al. Moşanu, należący do radykanego skrzydła Frontu. Wszelkie decyzje Snegura wobec separatystów były nieskuteczne, gdyż lekceważył on konieczność szybkiego utworzenia Gwardii Narodowej i batalionów ochotniczych. Skutkiem tego był początek rozłamu wewnątrz Frontu.

- rosyjskojęzyczna ludność z lewego brzegu rzeki Dniestr ogłasza niepodległość Naddniesrzńskiej Republiki Mołdawskiej i zachowuje własną policję. Z kolej w oparciu o Rosyjskie wojsko opanowuje wszystkie rejony lewobrzeżne.

Listopad – umiarkowanego Gh. Ghimpu zastąpił radykalny I. Roşca. Umocniło się radykalne skrzydło Frontu, które miało na celu jak najszybsze zjednoczenie się z Rumunią.

– przyjęto herb państwowy.



16 grudnia – Front Ludowy powołał II Wielkie Zgromadzenie Narodowe: 800 tys. osób domagało się niepodległości Mołdowy.
1991
19 lutego – Na propozycję M. Snegura Sowiet Mołdowy odrzucił wniosek o referendum związkowe w sprawie zachowania ZSRR.

5 marca – prezydent otrzymał specjalne pełnomocnictwa od Sowietu, w tym możliwość podporządkowania sobie rządu. Zaczyna się rywalizacja prezydent – premier.

22 maja – M. Snegur porozumiał się z koalicją Frontu i agrarystów i przygotował usunięcie M. Druca.



23 maja – zmiana nazwy państwa na Republikę Mołdowa. Reorientacja polityki rządu w kierunek niepodległości wobec sąsiednich państw.

28 maja – nowym premierem został Valeriu Muravschi, zwolennik prezydenta, natomiast M. Druc i jego ekipa (70 deputowanych) przeszła do opozycji.

12 sierpnia – podpisanie przez Muravskiego nowego układu gospodarczego z Rosją, przewidującego zakładanie wspólnych przedsiębiorstw.

19 sierpnia – pucz w Moskwie. Gen.-płk Wladymir Osipow i Wladen Kolsow, dowódcy Południowo-Zachodniego Frontu Operacyjnego zażądali przekazania władzy Kolsowowi. I. Hadîrcă odrzucił warunki stanu wyjątkowego. Front wezwał ludność do obrony budynków rządowych.

23/24 sierpnia – Rada Najwyższa zakazała dzialałność Partii Komunistzcynej i znacjonalizowała jej majątek.

27 sierpnia – Sowiet wreszcie wydał proklamację niepodległości Mołdowy, w której stwierdzono, że „Republika Moldowa jest państwem suwerennym, niepodległym i demokratycznym...”, tym samym wyrażając wolę ludzi zbieranych na III Wielkim Zebraniu Narodowym który jednoczśnie się odbywał w centrum Kiszyniowa.

8 grudnia – pierwsze wybory prezydenckie. Snegur uzyskał 98, 2% głósów (choć komisje wyborcze nie powstały w Transnistrii i w Gagauzii). Kontrakandydat z KPM G. Eremej wycofał się sam.

19 grudnia – w Radzie Najwyższej powstała frakcja Frontu Ludowego przeciwna wstąpeniu Mołdowy do WNP.

21 grudnia – M. Snegur pojechał na spotkanie przywódców republik sowieckich w Ałma-Acie i przyłączył Mołdowę do WNP bez konsultacji ze społeczeństwem.
1992
25 stycznia – spotkanie Snegur-Iliescu. Wzajemne uznanie państw

2 marca – Mołdowa zostaje członkiem ONZ. W noc z 1/2 marca oddziały gwardii naddniestrzańskiej i jednostki kazaków zaatakowały ostatni podporządkowany Kiszyniowowi posterunek policji w mieście Dubosary. Ten „wypadek” wyznacza początek kilkumisięczniej wojny moldawsko-naddniestrzańskiej. W tym czasie Mołdowa jeszcze nie miała armii.

28 marca – V. Muravschi ogłasza stan wyjątkowy w całym państwie.

1 kwietnia – Ministerstwo Spraw Wewniętrznych wysyła odziały policji do miasta Bendery (Tighina). Dochodzi do walk.

5 kwetnia – Rosyjski wiceprezydent Aleksander Ruckoj prosi o uznanie niepodległości Republiki Naddniestrzańskiej. Rząd mołdawski traktuje wizytę Ruckiego w Tyraspolu jako ingerencjia w sprawy wewnętrzne Mołdowy.

21 września – Jelcyn grozi interwencją militarną, jeśli walki nie zostaną zawieszone. Następnego dnia M. Snegur twierdzi, że Mołdowa znajduję się w stanie wojny z Rosją i wprowadza nowe jednostki militarne do miasta Bendery.

30 czerwca - Sowiet zdymisjonował rząd Muravskiego na polecenia M. Snegura. Rozpoczyna się okres współpracy prezydenta z Sowietem.

1 lipca – A. Sangheli został premierem (do grudnia 1996 r.).

21 lipca – M. Snegur i I. Smirnow (lider separatystów z Naddniestrza) doszli do poruzumenia w Moskwie o powstrzymaniu działań wojennych.

Październik – koniec wojny. Rosja, Ukraina i Rumunia przy pomocy OBWE stworzyły grupy ekspertów dla rozwiązania konfliktu. Mieszane jednostki pokojowe stanęły na granice z Naddniestrzem aby zapobiec starciom.
1993
28 stycznia – Al. Moşanu, przewodniczący Sowietu, jego zastępca Ion Hadârcă, Valeriu Matei, przewodniczący komisji ds. mediów i Vasile Nedelciuc, przewodniczący komisji ds. spraw zagranicznych podali się do dymisji, gdyż nie zgadzali się z prorosyjskim stanowiskiem prezydenta Snegura. Front ostatecznie traci wpływy w Sowiecie.

4 lutego – Petru Lucinschi (od 1992 r. ambasador Mołdowy w Federacji Rosyjskiej) został przewodniczącym Parlamentu. Będzie pełnił tę funkcję do następnych wyborów prezydenckich.

10 sierpnia – przedstawiciele klubu „Viaţa satului”(60 posłów) i frakcji bezpartyjnych publicznie poddali krytyce „niekompetencję” niektórych posłów Sowietu, szczególnie wywodzących się z Frontu Ludowego. Zarzutem był brak ratyfikacji rozdziału ekonomicznego w ramach projektu WNP z 4 sierpnia.

12 października – Sowiet postanowił rozpisać przedterminowe wybory parlamentarne celem pozbycia się z parlamentu posłów z byłego rządu Mirci Druca. Agraryści eliminują prorumuńskich działaczy politycznych.
1994
Luty – Parlament rozwiązał się. Jedną z głównych przyczyn było kategoryczne odrzucenie projektu reformy terytorialno-administracyjnej przez część posłów z frakcji „Viaţa satului” (nomenklatura kołchozowa z Demokratycznej Partii Agrarnej założonej 19 października 1991r. - szef partii - Dumitru Moşpan, która przedłużyła wprowadzenie reform aż do wyborów parlamentarnych w 1998 r.).

27 lutego – wybory parlamentarne. Większość mandatów uzyskała Demokratyczna Partia Agrarna – 56 (43.18%). Dwa razy mniej dostali socjaliści z Partii Socjalistycznej i z Ruchu „Unitate-Edinstvo” – 28 mandatów (22%), a na trzecim miejscu z 11 mandatami (9,21%) usytuował się Blok Rolników i Intelektualistów. Blok „Alianţa Frontului Popular Creştin Democrat” I. Roşki dostał 9 mandatów (7,53%). Tylko 7500 mieszkańców z prawego brzegu Dniestru wzięło udział w wyborach.

Marzec – M. Snegur podpisał umowę o Współpracy Pokojowej z NATO.



19 kwietnia – prezydent M. Snegur został członkiem Demokratycznej Partii Agrarnej. W taki sposób agraryści podporządkowali sobie wszystkie instytucje państwowe. W tym samym miesiącu Parlament zatwierdził członkowstwo w ekonomicznej wspólnocie WNP.

29 lipca – Sowiet uchwalił Konstytucję Republiki Mołdowa. Agraryści będą zawsze uważać to za największy ich osiągnięcie, chociaż podstawowy dokument państwa ma liczne wady, np. brak wyraźnego określeniu podstawowych pojęć jak charakter państwa (narodowy czy obywatelski), język państwowy, kto jest najwyższą władzą wykonawczą itp.

23 grudnia - Parlament uchwalił ustawę nr. 344-XIII dotyczące prawnego statutu Gagauzji.
1995
Marzec – protesty studentów i nauczycieli wobec dążenia Sowietu do zmiany podręczników rumuńskiej historii na nowe podręczniki spolityzowanej historii Mołdowy. Snegur popierał żądania protestujących aby postawić przewodniczącego Parlamentu P. Lucinschiego w niewygodnej sytuacji, ponieważ upatrywał w nim głównego konkurenta w następnych wyborach prezydenckich.

27 kwietnia – Prezydent proponuje poprawki w Konstytucji w sprawie ścisłego określania języka państwowego.

26 czerwca – M. Snegur opuszcza Demokratyczną Partię Agrarną, ponieważ Sowiet wrogo ustosunkował się do projektu prezydenta. Spośród agrarystów wyłoniła się grupa 10 posłów na czele z Nicolae Andronikiem, która skupiła się wokół Snegura. Następuje rozłam w partii rządzącej.

15 lipca – Prezydent M. Snegur razem ze swoimi zwolennikami z Partidul Democrat Agrar założył Partidul Renaşteri şi Concelierii (Partia Odrodzenia i Pojednania).
1996
11 marca – Związek Dziennikarzy domaga się przekształcenia państwowej telewizji „Teleradio – Moldova” w instytucję publiczną.

17 listopada i 1 grudnia – wybory prezydenckie. W pierwszej turze żaden z konkurentów nie uzyskał przynajmniej połowy głosów. Bez szans zostali V. Matei (9%) i A. Sangheli ( 9,5%). Pierwszy poparł Snegura w drugiej turze. Wyniki drugiej tury wskazały na zwycięstwo Petru Lucinschiego (54, 2% głosów). Snegur przegrał z wynikiem 46% .
1997
24 stycznia – szef Sądu Rachunkowego (Curtea de Conturi) Ion Ciubuc został premierem i stanął na czele pierwszego rządu podczas mandatu Łuczyńskiego. Rządził do 1 lutego 1999r. (drugi raz mianowany 22 maja 1998 r.).

8 maja – P. Lucinschi podpisał z Federacją Rosyjską „Memorandum o normalizacji stosunków w Naddniestrzu i Mołdowie”. Według tego Memorandum Rosja miała wycofać swoje wojska w zależności od postępu w rozwiązaniu konfliktu. W taki sposób Rosja została permanentnym arbitrem w polityce wewnętrznej Mołdowy.
1998
22 marca – wybory parlamentarne. Partia Komunistów uzyskała 40 mandatów (30, 01%), a Blok Konwencji Demokratycznej (M. Snegur, I. Roşca) uzyskał 26 mandatów (19, 24%) i pro-prezydencki Ruch na Rzecz Mołdowy Demokratycznej i Prosperującej (D. Diacov, założona w 1997 r.) dostał 24 mandaty (18, 16%). Najmniej głosów otrzymała Partia Sił Demokratycznych Valeria Matei - 11 mandatów (8, 84%).

Kwiecień – Convenţia Democrată Snegura i Roşki, Ruch na Rzecz Mołdowy Demokratycznej i Prosperującej Diacova i Partia Sił Demokratycznych Matei stworzyły Alianţa pentru Democraţie şi Reforme (Alians na Rzecz Demokracji i Reform) po to żeby zapewnić sobie większość demokratyczną w Parlamencie.

15 maja - Narodowe Zgromadzenie Gagauzów przyjęło Regulament Gagauzii jako podstawowe prawo na terytorium autonomii.
1999
1 lutego – Ion Ciubuc podał do dymisji.

9 lutego – P. Lucinschi powierza S. Urecheanu misję stworzenia nowego rządu. Ludzi, których Urecheanu proponował na różne stanowiska można podzielić na trzy kategorii:

1) z Partii Odrodzenia i Pojednania, bliscy grupie Snegur-Andronic

2) skompromitowani, wymienieni w teczkach Prokuratury i Sądu Rachunkowego (Ion Muşuc, Vasile Iovv, Valeriu Chitan, Ion Casian)

3) liderzy pro-prezydenckich partii, którzy nie dostali się do Parlamentu (Mircea Rusu, Ion Muşuc, Valeriu Munteanu, Vladimir Florea). W rozmowach z S. Urecheanu M. Snegur żądał stanowiska pierwszego wicepremiera dla N. Andronica, któremu podporządkowałyby się ministerstwa siłowe. Przedstawiciel Międzynarodowego Funduszu Monetarnego Marc Horton podkreślał, że nie chce mieć do czynienia z rządem, do którego wchodzą skorumpowani ludzi. Roşca (wtedy wice-przewodniczący Parlamentu, do 2001 r.) też nie poparł Urecheanu. Ostatni wreszcie zrezygnował ze stanowiska premiera.



19 lutego – prezydent mianuje nowego premiera. Mimo braku zgody w Aliansie na rzecz Demokracji i Reform premierem zostaje Ion Sturza, były minister gospodarki w rządzie Iona Ciubuca. Proponowany przez Roşkę, Sturza nie cieszył się jednak poparciem chadeków, ponieważ nie ofiarował im pewnych ministerstw i nie usunął z listy przyszłego kabinetu osób podejrzanych o korupcję. Bez poparcia chadeków Sturza nie mógł dostać 51 głosów. Uratował go przewodniczący Parlamentu D. Diacov, który dodał do głosów jego frakcji, Snegura i Matei jeszcze jeden głos od Ilii Ilaşcu (sic) jakoby przekazany mu listownie. To nielegalne z prawnego punktu widzenia posunięcie spowodowało stworzenie sojuszu chadeków, komunistów i bezpartyjnych dla usunięcia rządu Sturzy.

23 marca – wybory lokalne. Bezapelacyjne zwycięstwo komunistów, socjalistów i kołchoźników – 2423 mandatów (74,43%) w powiatach. Resztą mandatów dostali niezależni kandydaci. Jednocześnie odbyło się referendum konsultacyjne w sprawie zmiany systemu półprezydenckiego na prezydencki, do której dążył P. Lucinschi aby opanować rywalizujące ugrupowania (rząd Sturzy i komuniści). Niska frekwencja na referendum przekreśliło plany prezydenta.

Maj – reforma administracyjno-terytorialna. Powrót do międzywojennego podziału terytorium na „judeţele”. Głównym problemem był status rajona Taraclia gdzie mieszka liczna ludność bułgarska. Frakcja komunistyczna i centryści z Aliansu na rzecz Demokracji i Reform poparła propozycję referendum w sprawie nadania Taraclii ograniczonej autonomii. Tę propozycję wspierał i ambasador Bułgarii w Mołdowie. Frakcja Snegura i chadecy byli przeciw tej decyzji. W końcu rejon Taraclia został włączony do judeţu Cahul.

5 listopada – wbrew poleceniu międzynarodowych struktur finansowych komuniści, chadecy i bezpartyjni głosują przeciwko prywatyzacji zakładów produkujących wino i papierosy. Światowy Bank i Międzynarodowy Fundusz Monetarny ogłosiły wstrzymanie finansowania Mołdowy.

8 listopada – 58 posłów glosowało za usunięcia rządu I. Sturzy.

11 grudnia – odbywa się VI Zjazd Chrześcijańsko-Demokratycznego Frontu Ludowego w Pałacu Narodowym. Front zmienił nazwę w Ludowa Partia Chrześcijańsko – Demokratyczna (PPCD - Partidul Popular Creştin-Democrat). Partia deklarowała się politycznym spadkobiorcą Demokratycznego Ruchu Mołdowy (1988-1989), Ludowego Frontu (1989-1992) i Frontu Ludowego Chreścijańsko-Demokratycznego (1992-1999). Przewodniczący partii został - Iuri Roşca.
  1   2   3


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna