Czas pracy nauczycieli



Pobieranie 126.98 Kb.
Data03.05.2016
Rozmiar126.98 Kb.




CZAS PRACY NAUCZYCIELI





Zgodnie z art. 42 ust. 1 KN czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. Choć nauczycieli obowiązuje 40-godzinny tydzień pracy, nie oznacza to, że w tym właśnie wymiarze prowadzą oni zajęcia.

Tygodniowy czas pracy nauczycieli


W przypadku czasu pracy nauczycieli kluczowe znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy wymiarem czasu pracy a wymiarem zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, jakie zobowiązany jest realizować nauczyciel. Ten ostatni wymiar, czyli pensum, zależy przede wszystkim od rodzaju placówki, w której nauczyciel jest zatrudniony, oraz od rodzaju zajęć, jakie prowadzi. Poza zajęciami prowadzonymi bezpośrednio z uczniami w ramach 40-godzinnej tygodniowej normy nauczyciel wykonuje inne czynności wynikające z zadań statutowych szkoły (m.in. prowadzenie zebrań z rodzicami, udział w posiedzeniach rady pedagogicznej), przygotowuje się do prowadzenia zajęć, dokształca się i doskonali zawodowo.

O tym, jakie czynności i zajęcia wchodzą w skład tygodniowego czasu pracy nauczyciela i – co istotne – wykonywane są w ramach ustalonego wynagrodzenia, przesądza art. 42 ust. 1 KN. Są to zatem:

1) zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w wymiarze określonym w art. 42 ust. 3 lub ustalonym na podstawieart. 42 ust. 4a lub 7 KN,

2) inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów, z tym że w ramach tych zajęć:

a) nauczyciel szkoły podstawowej i gimnazjum, w tym specjalnych, jest obowiązany prowadzić zajęcia opieki świetlicowej lub zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 2 godzin w tygodniu,
b) nauczyciel szkoły ponadgimnazjalnej, w tym specjalnej, jest obowiązany prowadzić zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 1 godziny w tygodniu,

3) zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Nauczyciel prowadzi zajęcia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w ramach zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz.

Obowiązek udziału w egzaminach zewnętrznych

Odrębnie uregulowano obowiązek uczestniczenia nauczycieli w przeprowadzaniu egzaminów zewnętrznych. Zgodnie z art. 42 ust. 2b KN nauczyciel zobowiązany jest uczestniczyć w przeprowadzaniu:



  • części ustnej egzaminu maturalnego – w ramach pensum dydaktycznego,

  •  sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, egzaminu maturalnego (z wyjątkiem części ustnej) – w ramach innych zajęć i czynności wynikających z zadań statutowych szkoły, ze szczególnym uwzględnieniem zajęć opiekuńczych i wychowawczych wynikających z potrzeb i zainteresowań uczniów.

Pięciodniowy tydzień pracy nauczycieli

Zgodnie z art. 42c ust. 1 KN nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć obowiązuje pięciodniowy tydzień pracy. Wyjątkowo – dla nauczycieli dokształcających się lub wykonujących inne ważne społecznie zadania lub jeżeli wynika to z organizacji pracy w szkole – dyrektor szkoły może ustalić czterodniowy tydzień pracy.

Pięciodniowy tydzień pracy obowiązuje też nauczycieli pracujących w szkołach, w których praca odbywa się we wszystkie dni tygodnia. W takich szkołach nauczyciele korzystają co najmniej raz na dwa tygodnie z dwu kolejnych dni wolnych od pracy, z których jeden musi przypadać w niedzielę. Regulacja ta nie odnosi się do nauczycieli pracujących w systemie kształcenia zaocznego.

Ewidencja czasu pracy nauczycieli

Sposób rejestrowania i rozliczania zajęć i czynności realizowanych w ramach czasu pracy nauczyciela określają przepisy art. 42 ust. 7a KN.

Zajęcia i czynności realizowane w ramach pensum dydaktycznego są rejestrowane i rozliczane w okresach tygodniowych odpowiednio w dziennikach lekcyjnych lub dziennikach zajęć.

Ewidencji podlegają też godziny przeznaczone na realizację dodatkowych zajęć w ramach art. 42 ust. 2 pkt 2 lit. a i b KN – zajęcia te są rejestrowane i rozliczane w okresach półrocznych w dziennikach zajęć pozalekcyjnych.


 

W odróżnieniu od zajęć lekcyjnych oraz zajęć dodatkowych prowadzonych bezpośrednio z uczniami pozostałe zajęcia i czynności, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 i 3 KN, nie podlegają ścisłej ewidencji.


Pensum dydaktyczne nauczyciela


Pensum dydaktyczne to tylko jeden ze składników czasu pracy nauczyciela. Wymiar pensum uzależniony jest od typu (rodzaju) placówki oświatowej oraz od zajmowanego stanowiska i – zgodnie z art. 42a ust. 3 KN – wynosi tygodniowo:

  • 15 godzin – dla nauczycieli kolegium nauczycielskiego (z wyjątkiem kolegium języków obcych, kulturalno-oświatowego oraz bibliotekarskiego),

  • 18 godzin – dla nauczycieli przedszkoli specjalnych, szkół podstawowych, gimnazjów, szkół specjalnych, liceów ogólnokształcących, profilowanych i uzupełniających, przedmiotów teoretycznych w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe, w tym w szkołach specjalnych i szkolenia rzemieślniczego w schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych, przedmiotów teoretycznych na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, przedmiotów artystycznych i ogólnokształcących w szkołach artystycznych i innych placówkach kształcenia artystycznego, nauczycieli pałaców młodzieży, młodzieżowych domów kultury, ognisk pracy pozaszkolnej, pozaszkolnych placówek specjalistycznych, międzyszkolnych ośrodków sportowych,

  • 20 godzin – dla nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznej,

  • 22 godziny – dla nauczycieli przedszkoli i innych placówek przedszkolnych pracujących z grupami dzieci 6-letnich; nauczycieli praktycznej nauki zawodu we wszystkich typach szkół i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych;

  • 24 godziny – dla wychowawców w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich, świetlicach szkół specjalnych, rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, zespołach pozalekcyjnych zajęć wychowawczych zorganizo-wanych w podmiotach leczniczych,

  • 25 godzin – dla nauczycieli przedszkoli, z wyjątkiem nauczycieli pracujących z grupami dzieci 6-letnich,

  • 26 godzin – dla wychowawców świetlic szkolnych i półinternatów (z wyjątkiem wychowawców świetlic szkół specjalnych – dla nich, jak już wyżej wspomniano, tygodniowy obowiązkowy wymiar wynosi 24 godziny), świetlic i klubów środowiskowych, w tym: profilaktyczno-wychowawczych i terapeutycznych, dla wychowawców młodzieżowych ośrodków socjoterapii oraz w zakładach opiekuńczo-leczniczych dla dzieci i domach wczasów dziecięcych (z tym, że wychowawca zatrudniony w domu wczasów dziecięcych w ramach tej liczby godzin realizuje 10 godzin zajęć dydaktycznych),

  •  30 godzin – dla wychowawców internatów, burs, ogrodów jordanowskich, świetlic dworcowych, stałych szkolnych schronisk młodzieżowych i nauczycieli-bibliotekarzy bibliotek szkolnych.

Podwyższone pensum dydaktyczne

Powyżej przedstawione zostały standardowe normy pensum określone w KN. Ustawa przewiduje również możliwość pracy w podwyższonym pensum, ale rezerwuje ją tylko dla niektórych grup nauczycieli. Zgodnie z art. 42 ust. 4a KN zajęcia dydaktyczne, opiekuńcze i wychowawcze mogą być realizowane w wymiarze wyższym, tj.:



  • od 19 do 27 godzin – przez nauczycieli, o których mowa w art. 42 ust. 3 w lp. 3 i 9 tabeli KN (czyli tych, których standardowe pensum to 18 godzin),

  • od 23 do 26 godzin – przez nauczycieli praktycznej nauki zawodu we wszystkich typach szkół.

Nauczyciel zainteresowany pracą w wymiarze wyższym niż obowiązujące go pensum musi złożyć pisemny wniosek do dyrektora szkoły przed rozpoczęciem zajęć w danym roku szkolnym. Dyrektor może wyrazić zgodę na realizację zajęć w danym roku szkolnym w ustalonym z na-uczycielem wyższym wymiarze, jeżeli taka możliwość wynika z zatwierdzonego przez organ prowadzący szkołę arkusza organizacyjnego szkoły. Wniosek nauczyciela nie jest więc dla dyrektora szkoły wiążący.

Nauczyciel realizujący tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć ustalony według przedstawionych wyżej zasad nie może mieć przydzielonych godzin ponadwymiarowych. Można mu natomiast przydzielić godziny doraźnych zastępstw.

Pracę wykonywaną w zwiększonym wymiarze pensum uznaje się w zakresie uprawnień pracowniczych za pracę wykonywaną w pełnym wymiarze zajęć. Za pracę w wyższym wymiarze pensum nauczyciel otrzymuje więc wyższe wynagrodzenie zasadnicze, ale w jego uprawnieniach pracowniczych nic się nie zmienia (nie otrzyma np. wyższego świadczenia urlopowego).

Rozliczanie wymiaru pensum w szczególnych przypadkach
 

Zgodnie z art. 42 ust. 7 KN organ prowadzący szkołę lub placówkę:



  • określa zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego,
     

  • określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym pensum,
     

  • określa zasady udzielania i rozmiar obniżek dla nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze w szkole oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć,
     

  • określa zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość,
     

  • określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć:
     

– nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 3 KN,
– nauczycieli szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędachkonsularnych i przedstawicielstwach wojskowych RP,
– nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej,
– nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych,
– nauczycieli kształcenia na odległość,
– pedagogów,
– psychologów,
– logopedów,
– doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 u.s.o.,
– bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych.
 

Zgodnie z art. 42 ust. 5b KN nauczyciel, który realizuje tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć zgodnie z art. 42 ust. 3 KN i dla którego ustalony plan zajęć w pewnych okresach roku szkolnego (np. w okresie odbywania przez uczniów praktyk zawodowych lub po zakończeniu roku szkolnego przez maturzystów) nie wyczerpuje obowiązującego go pensum, powinien nauczać odpowiednio większą liczbę godzin w innych okresach danego roku szkolnego. Praca wykonywana zgodnie z tak ustalonym planem zajęć nie jest pracą w godzinach ponadwymiarowych.


 

Powołane wyżej przepisy, nakazując tak ustalić plan zajęć nauczyciela, by średni wymiar godzin w ciągu całego roku szkolnego odpowiadał pensum określonemu w art. 42 ust. 3 KN, wprowadzają normę szczególnego rodzaju, przewidującą realizację zajęć dydaktycznych w rozliczeniu rocznym, a nie tygodniowym. Niedopuszczalne jest zatem różnicowanie wynagrodzenia nauczyciela w zależności od liczby zrealizowanych zajęć.


 

Zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego, ustala organ prowadzący szkołę.


 

Konieczność ustalenia zasad rozliczania pensum występuje także w przypadku nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin. Kompetencje w tym zakresie wykonuje organ prowadzący szkołę lub placówkę.

W kontekście omawianych zagadnień warto przywołać dwa wyroki SN dotyczące pensum nauczyciela. W pierwszym z orzeczeń z dn. 09.07.1998 r. SN wskazał, że nauczyciel zatrudniony w szkole w niepełnym wymiarze czasu pracy, nie może uzupełnić przewidzianego dla nauczycieli wymiaru czasu pracy (tzw. pensum) godzinami pracy wykonywanej na innym stanowisku, na którym wymiar obowiązującego czasu pracy jest wyższy niż na stanowisku nauczyciela – I PKN 239/98. Z kolei drugi wyrok z dn. 23.01.2001 r. stanowi, że w celu ustalenia możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć na podstawie umowy o pracę na czas określony (art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela), jego pensum dydaktyczne jako nauczyciela przedmiotu i pensum nauczyciela bibliotekarza nie podlegają sumowaniu – I PKN 197/00.
 

Warunki i zasady obniżania pensum
 

Tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych obniża się:



  • dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły,
     

  • nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole, 
     

  • nauczycielowi, który pełni obowiązki kierownicze w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono stanowisko kierownicze.
     

Obniżenie wymiaru pensum uzależnione jest od wielkości i typu szkoły, a także od warunków pracy. Zasady udzielania i rozmiar obniżek, o których mowa, ustala organ prowadzący szkołę lub placówkę. Warto również zaznaczyć, że osoby, o których wyżej mowa, mogą w ogóle zostać zwolnione z obowiązku realizowania zajęć dydaktycznych.
 

W myśl postanowień art. 42a ust. 1 KN organ prowadzący szkołę (placówkę) może określić przypadki, w jakich nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć można obniżyć tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć, a także warunki oraz tryb tego obniżenia.


 

Obniżenie pensum w okolicznościach, o których wyżej mowa, nie może spowodować zmniejszenia wynagrodzenia oraz ograniczenia innych uprawnień nauczyciela.


 

Nauczyciel korzystający z obniżonego tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nie może mieć przydzielonych godzin ponadwymiarowych. Zasada ta nie dotyczy jednak:



  • dyrektorów i wicedyrektorów szkół oraz nauczycieli zajmujących inne stanowiska kierownicze w szkole, którym obniżono tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć lub których zwolniono od obowiązku realizacji tych zajęć,
     

  •  nauczycieli pełniących obowiązki kierownicze w zastępstwie nauczycieli, którym powierzono stanowiska kierownicze.
     

Rozliczanie godzin dodatkowych zajęć


Rozliczanie godzin dodatkowych zajęć prowadzonych przez nauczycieli szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych (w tym specjalnych) w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy i ustalonego wynagrodzenia podlega odrębnym zasadom, ustalonym w art. 42 ust. 3b i 3c KN.

Po pierwsze, nauczycielowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze zajęć wymiar godzin, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 lit. a i b KN, obniża się proporcjonalnie do wykonywanego wymiaru zajęć, w półrocznym okresie rozliczeniowym.

Po drugie, za każdy tydzień niezdolności nauczyciela do pracy, w półrocznym okresie rozliczeniowym, wymiar zajęć dodatkowych:


  • w przypadku nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów – ulega obniżeniu o 2 godziny,

  • w przypadku nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych – ulega obniżeniu o 1 godzinę.

Dodatkowego komentarza wymaga druga z ww. zasad. Nauczyciela zatrudnionego w wymiarze pełnego pensum obowiązuje pięciodniowy tydzień pracy. Dlatego, zgodnie z wytycznymi MEN, krótsze niż tydzień okresy usprawiedliwionej nieobecności sumuje się i za każdą pięciodniową nieobecność z puli godzin dodatkowych potrąca odpowiedni tygodniowy wymiar tych godzin, obowiązujący danego nauczyciela.

Obowiązku prowadzenia zajęć dodatkowych nie stosuje się do:



  • dyrektora i wicedyrektora szkoły,

  • nauczyciela, który obowiązki dyrektora lub wicedyrektora szkoły pełni w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono to stanowisko,

  • nauczycieli kolegiów nauczycielskich,

  • nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych,

  • nauczycieli szkół artystycznych,

  •  nauczycieli zatrudnionych w publicznych szkołach i szkolnych punktach konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych RP.

Rekompensata za pracę w dni wolne od pracy i święta


Zgodnie z art. 42c ust. 3 KN za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze wykonywane w dniu wolnym od pracy nauczyciel otrzymuje inny dzień wolny od pracy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach zamiast dnia wolnego nauczyciel otrzymuje odrębne wynagrodzenie, w wysokości ustalonej w sposób określony w przepisach rozp. MENiS z dn. 31.01.2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy(Dz.U. Nr 22, poz. 181, z późn. zm.). Zgodnie z § 10 tego rozp. nauczycielom, którzy w dniu wolnym od pracy realizują zajęcia, a nie otrzymują za ten dzień innego dnia wolnego, przysługuje odrębne wynagrodzenie za każdą godzinę pracy obliczane jak za godzinę ponadwymiarową.

Co do zasady więc, za pracę w dniu wolnym od pracy dyrektor szkoły udziela nauczycielowi innego dnia wolnego. Tylko w szczególnie uzasadnionych sytuacjach rekompensatą może być odrębne wynagrodzenie. Termin udzielenia dnia wolnego ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z zainteresowanym nauczycielem.



Zgodnie z art. 42c ust. 4 KN za pracę w święto, przypadające poza dwoma dniami w tygodniu wolnymi od pracy, nauczyciel otrzymuje inny dzień wolny od pracy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach zamiast dnia wolnego nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie, o którym wyżej mowa, ze 100% dodatkiem.

REALIZACJA ZAJĘĆ W PORZE NOCNEJ

Zgodnie z art. 42b ust. 1 KNnauczyciel może być obowiązany do realizowania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć wychowawczych także w porze nocnej. Dopuszczalność oraz warunki prowadzenia takich zajęć określono w rozp. MPiPS z dnia 17.05.2001 r.w sprawie realizowania przez nauczycieli tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć wychowawczych w porze nocnej (Dz.U. Nr 52, poz. 550). Tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć wychowawczychtakże w porze nocnej- zgodnie z przepisami § 2 ust. 1 cyt. rozp. - jest realizowany w:


  • zakładach poprawczych,

  • schroniskach dla nieletnich,

  • rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych z internatami dla dzieci i młodzieży,

  • placówkach opiekuńczo-wychowawczych zapewniających całodobową opiekę.

Ponadto, stosownie do treści § 2 ust. 2 cyt. rozp.,tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć wychowawczych może być realizowany w porze nocnej również w:
- specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych,
- internatach i bursach szkolnych,
- domach wczasów dziecięcych.

Praca nauczyciela w porze nocnej w szkołach, o których mowa w § 2 ust. 2 cyt. rozp., może mieć miejsce tylko wtedy, gdy wymagane jest zapewnienie opieki wychowawczej także w porze nocnej z uwagi na występowanie przynajmniej jednego z niżej wymienionych czynników:

  1. specyfiki szkoły, polegającej w szczególności na przyjmowaniu dzieci także w porze nocnej,

  2. wieku wychowanków - przedszkolnego lub szkolnego (klasy 1-3),

  3. stanu zdrowia wychowanków - niepełnosprawności lub zaburzeń rozwoju,

  4. niedostosowania społecznego wychowanków,

  5. specyfiki środowiska lokalnego, jeżeli stanowi zagrożenie dla wychowanków,

  6. warunków lokalowych szkoły - rozmieszczenia grup wychowanków w kilku budynkach lub skrzydłach obiektu.

Do realizacji opieki wychowawczej w porze nocnej może być obowiązany nauczyciel zatrudniony w szkole, o której mowa w § 2 cytowanego rozp., z tym że, stosownie do § 4 ust. 2 cyt. rozp., nauczyciel wychowujący dziecko w wieku do lat 4 oraz nauczyciel samotnie wychowujący dziecko w wieku do lat 14 może być zobowiązany do zapewnienia opieki wychowawczej w porze nocnej wyłącznie za jego zgodą.

Nauczycielom zobowiązanym do realizowaniatygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć wychowawczych także w porze nocnej przysługuje:

  • dzień wolny od pracy po zakończeniu pracy w porze nocnej trwającej co najmniej 8 godzin,

  • korzystanie co najmniej raz na dwa tygodnie z dwu kolejnych nocy wolnych, przypadających w sobotę i w niedzielę lub w niedzielę i poniedziałek.

Jednocześnie, dyrektor szkoły powinien zapewnić nauczycielom, o których mowa, równomierne obciążenie pracą w porze nocnej, z uwzględnieniem treści § 4 ust. 2 cyt. rozp.

Za każdą godzinę pracy w porze nocnej nauczycielowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 15% godzinowej stawki wynagrodzenia, nie niższe jednak niż stawka ustalona na podstawie art. 1518 § 1 k.p.Niniejszy przepis stanowi, iż za każdą godzinę pracy w porze nocnej pracownikowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za każdą przepracowaną godzinę w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dn. 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę(Dz.U. Nr 200, poz. 1697, z późn. zm.).

PRZEPISY KODEKSU PRACY REGULUJĄCE CZAS PRACY

Problematyka czasu pracy nauczycieli kompleksowo i wyczerpująco uregulowana jest w postanowieniach Karty Nauczyciela. Jednak oprócz pracowników pedagogicznych w szkole czy placówce zatrudnieni są również pracownicy administracji i obsługi, i choć posiadają oni - tak jak nauczyciele - swoją pragmatykę zawodową, czyli ustawę z dn. 21.11.2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 223, poz. 1458, z późn. zm.), dalej "u.p.s.", to - w obecnym stanie prawnym - kwestię czasu pracy tej grupy pracowników normuje Kodeks pracy.


Jak wynika z art. 42 ust. 1 u.p.s. regulamin pracy jednostki określa porządek wewnętrzny i rozkładczasu pracy. Ponadto ustęp 2 powołanej normy przewiduje, że pracownik samorządowy może być zobowiązany do wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, przy czym zaznaczenia wymaga fakt, żenie można zobowiązać do świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych kobiety w ciąży, natomiast w odniesieniu do pracowników samorządowych sprawujących pieczę nad osobami wymagającymi stałej opieki lub opiekujących się dziećmi w wieku do ośmiu lat - powierzenie pracy w godzinach nadliczbowych wymaga zgody tych pracowników.

Podstawowe regulacje w zakresie czasu pracy

 

Zgodnie z zasadą zawartą w art. 128 § 1 k.p. czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Wart. 128 § 2 k.p. zawarto definicje podstawowych pojęć dotyczących czasu pracy. Zgodnie zatem z postanowieniami cytowanego przepisu:



  • praca zmianowa – to wykonywanie pracy według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni,

  • pracownik zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy – to pracownik kierujący jednoosobowo tym zakładem, jego zastępca lub pracownik wchodzący w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem oraz główny księgowy.

Ponadto jednoznacznie określono pojęcia dotyczące rozliczania czasu pracy pracownika. Stosownie zatem do brzmienia art. 128 § 3 k.p.:

  • przez dobę – należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

  •  przez tydzień – należy rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego.

Normy i ogólny wymiar czasu pracy

Zgodnie z art. 129 § 1 k.p. dobowy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin, a tygodniowy czas pracy – przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Odstępstwem od tej reguły są zawody lub prace, które wymagają stosowania odrębnych systemów czasu pracy określonych w Kodeksie pracy. Kolejny wyjątek ustanawia zapis art. 129 § 2 k.p., zgodnie z którym w rolnictwie, hodowli oraz przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób można zastosować maksymalnie 6-miesięczny okres rozliczeniowy. Wprowadzenie dłuższego, maksymalnie 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego dopuszcza się wyłącznie wtedy, gdy jest to uzasadnione nietypowymi warunkami organizacyjnymi lub technicznymi mającymi wpływ na przebieg procesu pracy.


 

Niedopuszczalne jest stosowanie przedłużonego okresu rozliczeniowego w systemach czasu pracy, o których mowa w art. 135–138 k.p.

Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, ustalany zgodnie z art. 129 § 1 k.p., oblicza się, mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.

Przy ustalaniu wymiaru czasu pracy pracodawca musi uwzględnić zastrzeżenia określone w art. 130 § 2–3 k.p, zgodnie z którymi:


  • każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2 k.p.),

  • wymiar czasu pracy pracownika w okresie rozliczeniowym, ustalony zgodnie z art. 129 § 1 k.p., ulega w tym okresie obniżeniu o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy (art. 130 § 3 k.p.).

Obecnie nie należy stosować zasady wyrażonej w art. 130 § 21 k.p., przewidującej, że święto przypadające w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy nie obniża wymiaru czasu pracy. Z dniem 08.10.2012 r. przepis art. 130 § 21 k.p. utracił moc prawną na skutek wyroku TK z dn. 02.10.2012 r. (sygn. akt K 27/11).

 

Okresy odpoczynku i przerwy w pracy


Zgodnie z art. 132 § 1 k.p. pracownikowi przysługuje prawo do nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie w wymiarze co najmniej 11 godzin. Oznacza to, że pracodawca może korzystać w ciągu doby maksymalnie z 13 godzin pracy pracownika, przy uwzględnieniu pracy w nadgodzinach.

Powyższe unormowanie gwarantujące pracownikowi prawo do co najmniej 11-godzinnego odpoczynku w każdej dobie nie dotyczy:



  • pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,

  • przypadków, w których zachodzi konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

  • pracowników, którzy świadczą pracę w równoważnym systemie czasu pracy, przy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy,

  • pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, jak również pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych.

Odstępstwo od art. 132 § 1 k.p. oznacza, że w stosunku do ww. pracowników okres odpoczynku może ulec skróceniu poniżej 11 godzin, a wtedy pracownikom przysługuje, w okresie rozliczeniowym, równoważny okres odpoczynku. Inaczej mówiąc, przedłużony czas wykonywania pracy równoważony jest odpowiednio długim okresem odpoczynku. W systemie równoważnego czasu pracy okres rozliczeniowy nie może przekraczać 1 miesiąca za wyjątkiem: szczególnie uzasadnionych przypadków (maksymalnie do 3 miesięcy) lub przy pracach uzależnionych od pory roku albo warunków atmosferycznych (do 4 miesięcy).

Regulacje k.p. gwarantują pracownikowi także prawo do nieprzerwanego tygodniowego odpoczynku. Zgodnie z art. 133 § 1 k.p. pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

Tygodniowy nieprzerwany odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin – nie może być jednak krótszy niż 24 godziny – w przypadku pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii, jak również w przypadku zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy.

Nieprzerwany tygodniowy odpoczynek, zarówno w wymiarze podstawowym, jak i skróconym, powinien przypadać w niedzielę, czyli obejmować 24 kolejne godziny, poczynając od godziny 6.00 w tym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina (art. 133 § 3 k.p.).

W przypadkach dozwolonej pracy w niedzielę odpoczynek, o którym wyżej mowa, może przypadać w innym dniu niż niedziela (katalog prac dozwolonych w niedzielę określaart. 15110 k.p.).

Przerwy w pracy

Zgodnie z art. 134 k.p. pracownikowi, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi nie mniej niż 6 godzin, przysługuje prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy.

Do czasu pracy wlicza się także dwie półgodzinne przerwy przysługujące pracownicy karmiącej dziecko piersią, a w przypadku pracownicy karmiącej więcej niż 1 dziecko – dwie przerwy po 45 minut każda. Na wniosek pracownicy przerwy te mogą być udzielane łącznie. Jeżeli pracownica zatrudniona jest przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie, nie przysługuje jej przerwa na karmienie. W przypadku, gdy czas pracy pracownicy jest dłuższy niż 4 godziny, a nie przekracza 6 godzin, wówczas ma ona prawo do 1 przerwy.

Systemy i rozkłady czasu pracy oraz ich ustalanie


W unormowaniach k.p. określono poszczególne systemy czasu pracy. Regulacje kodeksowe precyzują też obowiązki pracodawcy w zakresie ustalania oraz trybu zastosowania systemów i rozkładów czasu pracy.
W systemie równoważnego czasu pracy dopuszczalne jest przedłużenie podstawowego dobowego wymiaru czasu pracy maksymalnie do 12 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Przy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy dobowy wymiar czasu pracy może ulec wydłużeniu do 16 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca (bez możliwości przedłużenia tego okresu).

Z kolei w przypadku pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, jak również pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Przy stosowaniu powyższego systemu w szczególnie uzasadnionych przypadkach lub przy pracach uzależnionych od pory roku albo warunków atmosferycznych dopuszczalne jest wydłużenie okresu rozliczeniowego odpowiednio do 3 lub 4 miesięcy (nin. zasada dotyczy także systemu równoważnego czasu pracy przewidującego przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin).

System pracy w ruchu ciągłym występuje przy pracach, które ze względu na technologię produkcji albo konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności nie mogą być wstrzymane. W tej sytuacji dopuszcza się wydłużenie przeciętnego tygodniowego czasu pracy do 43 godzin w maksymalnie czterotygodniowym okresie rozliczeniowym, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin.

Pracodawca może też zastosować przerywany system czasu pracy (art. 139 § 1 k.p. ), w którym okresy wykonywania pracy mogą być podzielone przerwami, których nie wlicza się do czasu pracy. W ustalonym z góry rozkładzie może znaleźć się nie więcej niż jedna przerwa w pracy w ciągu doby, trwająca nie dłużej niż 5 godzin. Za czas tej przerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju.

U pracodawców będących osobami fizycznymi, prowadzących działalność w zakresie rolnictwa i hodowli, u których nie działa zakładowa organizacja związkowa, system przerywanego czasu pracy może być stosowany na podstawie umowy o pracę. W tym przypadku wynagrodzenie za czas przerwy przysługuje pracownikowi, jeżeli wynika to z umowy o pracę.

Kolejnym z rozwiązań jest system zadaniowego czasu pracy. Może on być stosowany w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy, jej organizacją lub miejscem wykonywania. W tej sytuacji pracodawca po uprzednim porozumieniu z pracownikiem ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych mu zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129 k.p. W tym systemie stosuje się podstawowy, czyli nieprzekraczający 4 miesięcy, okres rozliczeniowy.



Systemy czasu pracy ustalane na wniosek pracownika

W przepisach prawa pracy przewidziano jeszcze dwa nowe systemy czasu pracy, ustalane na podstawie wniosku pracownika. Zgodnie z art. 143 k.p. na pisemny wniosek pracownika może być do niego stosowany system skróconego tygodnia pracy przewidujący wykonywanie pracy przez mniej niż 5 dni w tygodniu, przy równoczesnym przedłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej niż do 12 godzin. W tym systemie obowiązuje wyłącznie miesięczny okres rozliczeniowy.

Pisemny wniosek pracownika umożliwia pracodawcy wdrożenie tzw. weekendowego systemu czasu pracy, polegającego na świadczeniu pracy wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. System ten dopuszcza przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym.

Na pisemny wniosek pracownika może zostać ustalony indywidualny rozkład jego czasu pracy w ramach systemu czasu pracy, którym pracownik jest objęty.



Ustalanie systemów i rozkładów czasu pracy

W myśl art. 150 § 1 k.p. systemy i rozkłady czasu pracy oraz okresy rozliczeniowe czasu pracy ustalane są w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy albo nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu pracy.

Wyjątek od tej zasady stanowi przypadek, gdy u danego pracodawcy nie działa organizacja związkowa albo nie wyraża ona zgody na ustalenie lub zmianę systemów i rozkładów czasu pracy oraz okresów rozliczeniowych – wówczas pracodawca może zastosować podstawowy okres rozliczeniowy czasu pracy (art. 129 § 2 k.p.) lub wydłużone okresy czasu pracy określone w art. 135 § 2 i 3 k.p. Podjęcie decyzji w tej sprawie należy poprzedzić powiadomieniem właściwego inspektora pracy.

System skróconego tygodnia pracy oraz weekendowy system pracy stosowane są na podstawie umowy o pracę.


Praca w godzinach nadliczbowych


Stosownie do treści art. 151 § 1 k.p. pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy,wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. Zgodnie z cytowanym przepisempraca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

  • szczególnych potrzeb pracodawcy, którymi są zdarzenia wyjątkowe niewynikające z codziennych obowiązków pracowniczych.

Pracy w nadgodzinach ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy nie powierza się pracownikom zatrudnionym na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.

Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie wymaga szczególnej formy. Brak sprzeciwu przełożonego na wykonywanie w jego obecności przez pracownika obowiązków może być zakwalifikowany jako polecenie świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych (wyrok SN z 14.05.1998 r., I PKN 122/98, OSNAPiUS 1999/10/343). Z kolei w wyroku z dn. 30.06.2000 r. SN orzekł, iż zatrudnianie pracowników poza normalnym czasem pracy na podstawie umów cywilnych przy pracach tego samego rodzaju co objęte stosunkiem pracy, stanowi obejście przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych oraz przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne (II UKN 523/99, OSNAPiUS 2002/1/22).

Zgodnie z art. 151 § 3 k.p. limit godzin nadliczbowych przepracowanych ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym. Pracodawca może ustalić wyższą liczbę godzin nadliczbowych przypadających w roku kalendarzowym niż 150 godzin. Takie ustalenie wymaga stosownych zapisów w u.z.p. lub regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty u.z.p. albo nie ma obowiązku ustalania regulaminu pracy. Dodatkowym warunkiem jest ustalenie w umowie o pracę dopuszczalnej liczby godzin pracy ponad wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

Praca w porze nocnej oraz w niedziele i święta


Zgodnie z art. 1517 § 1 k.p. praca w porze nocnej obejmuje 8 godzin pomiędzy godzinami 21.00 a 7.00.Zatem pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy wporze nocnej lub którego co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną, jest pracującym w nocy.

Jeżeli pracownik wykonuje prace szczególnie niebezpiecznie albo związane z dużym wysiłkiem umysłowym lub fizycznym, czas pracy w porze nocnej nie może przekroczyć 8 godzin na dobę.

Limit 8 godzin pracy w porze nocnej nie dotyczy pracowników, którzy w imieniu pracodawcy zarządzają zakładem pracy, oraz konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo w przypadku usunięcia awarii. Pracodawca określa wykaz prac szczególnie niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem umysłowym lub fizycznym w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli nie działa u niego zakładowa organizacja związkowa – z przedstawicielami pracowników wybranymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, uwzględniając konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pracy oraz ochrony zdrowia pracowników.

Stosownie do art. 1519 § 2 k.p. praca w niedzielę i święto to praca wykonywana między godziną 6.00 w tym dniu a godziną 6.00 następnego dnia, chyba że pracodawca ustalił inną godzinę. Poniżej prezentujemy okoliczności, które uzasadniają powierzenie pracy w niedziele i święta.



Okoliczności uzasadniające powierzenie pracy w niedziele i święta

Podstawa prawna

Konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii

art. 15110pkt 1

Prace przy niezbędnych remontach

art.15110pkt 4

Stosowanie: systemu czasu pracy w ruchu ciągłym, pracy zmianowej oraz pracy weekendowej (świadczenie pracy wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta)

art. 15110pkt 2, 3 i 10

Prace w transporcie i w komunikacji

art.15110pkt 5

Prace w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych

art. 15110pkt 6

Prace przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób

art. 15110pkt 7

Prace w rolnictwie i hodowli

art. 15110pkt 8

Wykonywanie prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:

  • zakładach świadczących usługi dla ludności,

  • gastronomii,

  • zakładach hotelarskich,

  • jednostkach gospodarki komunalnej,

  • zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,

  • jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,

  • zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku.

art. 15110pkt 9

Wykonywanie prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności w placówkach handlowych (dotyczy wyłącznie pracy w niedziele).

art. 1519a § 3

Praca w święta w placówkach handlowych jest niedozwolona, przy czym zakaz ten dotyczy także przypadku, w którym święto przypada w niedzielę.

Pracownikom, o których wyżej mowa, świadczącym pracę w niedziele i święta, pracodawca zapewnia inny dzień wolny od pracy:


  • w zamian za pracę w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po tej niedzieli,

  • w zamian za pracę w święto – w ciągu okresu rozliczeniowego.

Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w powyższych terminach:

  • dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę – pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a gdy nie ma możliwości udzielenia dnia wolnego w tym terminie – należy wypłacić dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę,

  • dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto – pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w święto.

Przepisy k.p. nie określają zasad wynagradzania pracownika w sytuacji, w której z powodu nieudzielenia mu innego dnia wolnego od pracy w zamian za świadczenie pracy w niedzielę lub święto nastąpiło przekroczenie norm czasu pracy (dobowej bądź średniotygodniowej). Wobec braku stosownych rozwiązań zrodziła się wątpliwość, ile dodatków do wynagrodzenia należy wypłacić pracownikowi w takiej sytuacji. Kwestię rozstrzygnął SN w uchwale z dn. 15.02.2006 r. stanowiącej, że w razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 15111 § 2in fine lub § 3 k.p. (uchwała SN z dn. 15.02.2006 r., sygn. akt II PZP 11/05). Oznacza to, że pracownikowi przysługuje zawsze jeden dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100%, nawet wówczas gdy nieudzielenie dnia wolnego od pracy (w niedzielę lub święto) spowodowało przekroczenie dobowej lub średniotygodniowej normy czasu pracy.

Obowiązek rekompensowania pracy w niedziele i święta dniem wolnym od pracy nie dotyczy pracodawców zatrudniających pracowników w systemie tzw. pracy weekendowej.


Obowiązek ewidencjonowania czasu pracy


W myśl art. 149 § 1 k.p. pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą. Na żądanie pracownika pracodawca zobowiązany jest udostępnić prowadzoną ewidencję.

Zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia MPiPS z dn. 28.05.1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. Nr 62, poz. 286, z późn. zm.) pracodawca zakłada i prowadzi odrębnie dla każdego pracownika kartę ewidencji czasu pracy. Zakres karty obejmuje: pracę w poszczególnych dobach, w tym w niedziele i święta, w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a także dyżury, urlopy, zwolnienia od pracy oraz inne usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności w pracy. W stosunku do pracowników młodocianych pracodawca uwzględnia w ewidencji czas ich pracy przy pracach wzbronionych młodocianym, których wykonywanie jest dozwolone w celu odbycia przez nich przygotowania zawodowego. Do karty ewidencji czasu pracy dołącza się wnioski pracownika o udzielenie czasu wolnego od pracy w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych.



Nie ewidencjonuje się godzin pracy w stosunku do pracowników objętych systemem zadaniowego czasu pracy, zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz pracowników otrzymujących ryczałt za godziny nadliczbowe lub za pracę w porze nocnej.








©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna