Czlowiek paleolitu



Pobieranie 66.88 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar66.88 Kb.
CZLOWIEK PALEOLITU:

-australopitek – ok. 4000000 lat temu; tryb zbieraczy, nie myśliwski

-homo habilis – ok. 1800000 lat temu; wytwarzanie narzedzi

- homo erectus – emigracja z Afryki; ogien;

- homo sapiens neanderthalensis – oszczepy, ataki na odleglosc; mowa; wiara w świat metafizyczny

- człowiek z Cro Magnon = homo sapiens fossilis – 43000 lat temu; anatomicznie podobny do nas; pierwsze figurki ozdobne, trwałe domostwa, malarstwo jaskiniowe, pierwsze luki

-homo sapiens sapiens – wojownik, koczownik, kanibalizm
REWOLUCJA NEOLITYCZNA:

Neolit=młodsza epoka kamienna

Rewolucja neolityczna – na bliskim wschodzie, 10 000 l. p.n.e. ludzie nagle zmieniaja tryb zycia z myśliwsko – zbieraczego na rolniczo – hodowlany, bo dochodzi do ocieplenia klimatu – zwierzęta gina, wiec ludzie zmuszeni sa do spozywania trawy, która musza wyselekcjonowac tą nadajaca się do jedzenia. Ale także mieso – początki hodowli kóz i owiec.

Megabity – wielkie konstrukcje kamienne.

Skutki rewolucji: nadwyzka żywności; rozwoj wynalazkow, powstanie pierwszych panstw(kwestia obronna).
MEZOPOTAMIA:

Ok. 4000 l p n e; tworza panstwa – miasta; dominacja religii; zikkuraty – swiatynie schodkowe, ołtarz na szczycie.

Stosunki etniczne:


  1. SUMEROWIE

  2. SEMICI

- akadyjczycy

- Fenicjanie

- arabowie

- hebrajczycy

- amoryci

- Asyryjczycy

imperia:


  1. SARGONA – system podatkowy, panstwo scentralizowane, system drog bitych, system kurierski, upadek: naród nie jest silną wspólnotą, brak autorytetu władcy, najazdy (gutejowie)

  2. BABILOŃSKIE – 2000 l p n e; przez Amorytów( władca Hammurabi), Marduk(bóg); kodyfikacja prawa(kodeks Hammurabiego – 282 paragrafy, zasada talionu – oko za oko, zab za zab; upadek: Najazd Kasytów i Hetytów

  3. ASYRYJCZYKÓW – zasięg – cała Mezopotamia; zmilitaryzowane, taktyka walki – terror, nie prowadzili walki na owartym polu, bo odnosili za duże straty, oblężenie, ludobójstwo, władca Assurbanipal; upadek: najazd Chaldejczyków(władca Nabuchodonozor – wiszące ogrody,)

Osiągnięcia:

-pismo sumeryjskie – piktogramy, ideogramy, sylaby

-kalendarz – lunearny

-koło


-matematyka(system 60, cyfry)
EGIPT:

1. archaiczny okres – 3100 - 2800


2. stare państwo - 2800 – 2200; stolica: Memfis; piramidy Cheopsa, Josera, Hefrena; teocentryzm, władca: nomarchowie;

3. średnie państwo – 2050 – 1800; koniec budowy piramid, warstwa średnia, stała armia, faraoni szukaja sojusznikow, upadek: najazd Hetytów

4. nowe państwo – 1500-1000; podbicie Palestyny; próba monoteizmu przeza kult boga Atona(Amenhotep IV) – nieudane. Upadek: wojna domowa, najazd Achajów

5. późne państwo – 1080 – 525; Kambyzes podbija Egipt w 525 p n e; kapłani jako władcy, epoka żelaza

osiągnięcia:

- pismo – hieroglify, pismo hieratyczne

-obliczanie czasu – kalendarz słoneczny

-medycyna – balsamowanie, trepanacja czaszki

-obyczaje – kobiety maja prawa majatku i do rozwodu
PERSJA:

Stolice:


Suza, Ekbatana, Persepolis

Organizacja:

-tytuł dla każdego władcy – król królów

-poszanowanie odrębności w kwestiach religii, kultury

-znormalizowane podatki

-satrapa


- dualizm wiary

władcy:


Cyrrus, Kambyzes, Dariusz
CYWLIZACJA MINOJSKA:

Minos – król Krety

Pismo linearne A

Typ państwa:

- bósto kobiet – Wielka Macierz

- wodociągi, kanalizacja, drogi kamienne, kamienne teatry

-talasokracja – panowanie nad morzami

upadek: wybuch wulkanu na Therne(przypuszczenia historyków)-> pożary->płonie pałac w Knossos -> trzęsienie ziemi -> anarchia -> bunty warstw niskich -> do resztek cywilizacji docierają Achajowie i przejmują kulturę Mykeńską


GRECJA:

Achajowie – zmilitaryzowani, wódz basileus, kultura mykeńska(grecka + minojska), pismo linearne B

Darowie – pokonują Achajów dzięki broni z żelaza, zajmują Peloponez

Wielka kolonizacja grecka – z Grecji właściwej na cały basen morza Śródziemnego osiedlają się na wyspach – Sycylia, SYrkuzy, Neapol(przyczyna: demografia – brak epidemii= przysrtost ludzi) – skutki: podział pracy między metropolię a jej polisami, monety – bicie monet, polis – państewo – miasto

SPARTA – polis oligarchiczna

Heloci:


I wojna z Meseńczykami(730-720)

II wojna z Meseńczykami – 684-650 – chęc zawładnięcia Peloponezu

Periojkowie:

Mieszkali w osadach na obrzeżach Sparty

Ustrój:

-2 królow



-geruzja(rada starszych, wybierali zgromadzenie ludowe – apella; rozstrzygali konflikty między królami

-apella (zatwierdzanie traktatów, decyzja, który król stanie na czele wojsk, decyzja o wojnie)

-eforowie( władza administracyjna, polityka zagraniczna, sądy)

prawodawstwo Likurga: rygorystyczne prawo kierujące się wyrocznią u Apolla w Delfach


USTRÓJ ATEN:

-rządy arystokracji

-archonci – polityka zagraniczna

- kodeks Drakona(kodyfikacja prawa – 621 p n e; surowość, pisane krwią, dociekanie, dowody

-reformy Solona: zniesienie niewoli za długi, podział obywateli wg majątku(jeźdźcy, zeugati, służebni)

-heliaja – trybunał odbywający się przez losowanie

-tyrania Pizystratydów – Pizystrad i Hippiasz

-reformy Klejstenesa – zamiast podziału na plemiona(fyle) to podział na bractwa i rody-każda fyla ma 3 okręgi); rada 500; ekklesia(zgromadzenie ludowe – sądownictwo i kult); sąd skorupkowy


WOJNY GREKÓW Z PERSAMI:

- 499 pne – powstanie w Milecie

- 499 – 494 – powstanie – spalenie świątyni Kybele

- 490 – wojna grecko – perska:

bitwa pod maratonem

falanga – zwarte szeregi; klęska Persów, sława Militiatesa

Temistokles tworzy ateńską flotę

480 pne – bitwa pod Termopilskim wąwozem(porażka Greków)

bitwa pod Salaminą(morska) – Grecy zwyciężają

479 pne – bitwa pod Platerami – rozbicie Persów

skutk:


-wzrost potęgi Aten

-związek morski

-Grecy poczuwają się 1 narodem

-Perykles – rozbudowa Aten, uchwalenie diet(podatki)

-rozkwit demagogów(przywódców ludu)
WOJNA PELOPONEZKA:

431 – 404 pne

1. Korynt ma kolnię Korkyra(handel), Korkyra utwarza własną kolonię – Epidamnos. Korynt zagarnia również tę kolonię. Korkyra obawiając się Koryntu prosi o pomoc Ateny(zdarda Koryntu)

2. 432 pne – Ateny wysłają flotę do Korkyry. Korynt przegrywa z Korkyrą, więc składa skargę do związku peloponeskiego – Ateny naruszyły pokój z 449 r. -> więc Sparta ma pretekst do wypowiedzenia wojny z Atenami.

3. 431 pne – konflikt Sparta – Ateny

4. 429 PNE spartianie rezygnuja z pustoszenia aten bo dowiaduja się o epidemii cholery.

5. 421 pne – rozejm. spartiani prosza o pomoc persów. flota.

6. 415 pne – alkibiades chce zdobyc syrakuzy(kolonia zywiaca spartian). klęska alkibiadesa. sparta blokuja pireus(port aten).

7. 405 pne – sparta rozbija flote aten pod helespondem

8. 404 pne – ateny się poddaja.


MACEDONIA:

Teby – epaminandos(wódz)

371 pne – bitwa pod leuktrami – Tebańczycy pokonują spartan.

362 pne- bunt Meseńczyków

361 pne – ginie epaminandos – osłabienie grecji

model społeczeństwa:

-monarchia patrialchalna

-dynastia argeadów – barbarzyńcy, falanga macedońska(włocznie 6 m)


Aleksader Macedoński:

-wyprawa na persję 334 pne

bitwa nad rzeką GRANik - zwyciestwo aleksandra

-333 pne – bitwa pod issos – zwycięża,

-331 pne – bitwa pod gangamalą(egipt) – wygrana – władca persjii
RZYM:

powstanie rzymu: 753 pne – bracia: romulus i remus, romulus zabija remusa – I władca rzymu , król rex.

ustrój(509-48 pne)

-zgromadzenia(centurialne, trybusowe, plebejskie)

-urzędnicy(konsulowie pretor, cenzor, edylowie, senat)
wOJNY RZYMU Z KARTAGINĄ:

280 – 275 – TAREN VS. RZYM

264 – 241 – I WOJNA PUNICKA:

(MESSANA ZAGROZONA PRZEZ SYRAKUZY, PROSI KARTAGINE O POMOC. POMOGLI, ALE CCHA JA PRZYLACZYC, WIEC ZNOW KARTAGINA PROSI O POMOC RZYM. – RZYM STOSUJE ABORDAŻ. 241 – POKÓJ:SYCYLIA NALEŻY DO RZYMU)

218-201 – ii WOJNA PUNICKA:

(sAGONT – PRETEKST; 217 – BITWA NAD JEZIOREM TRAZYMEŃSKI – KLESKA RZYMU. 216- BITWA POD KANNAMI – KLESKA RZYMU. 202 – BITWA NAD ZAMĄ – ROZBICIE KARTAGINY. 201 – POKÓJ(RZYM ODZYSKUJE FLOTĘ, KARTGAINA NIE MA PRAWY DO WOJEN BEZ ZGODY RZYMU.)

149-146 – iii WOJNA PUNICKA(SAMOWOLKA KARTAGINY – KARTGAINA NAJEŻDZA NA NUMIDOW(BO ICH LUPILI). RZYM UZNAJE TO JAKO ZŁAMANIE POKOJU. 146 – KARTAGINA SŁABNIE. RZYM MA NOWA PROWINCJE – AFRYKA).
REFORMY BRACI GRACKHUS:

PROBLEM SPOŁECZNY – EMIGRACJE LUDNOSCI PRZEZ STRATY ZIEMI DO DUZYCH MIAST.

133 PNE – TYBERIUSZ GRACKHUS – NADWYZKI ZIEMI WIELKIM WŁASCICIELOM TRZEBA ZABRAC I PRZEKAZAC CHLOPOM. -> ROZRUCHY NA FOUM ROMANUM – ŚMIERĆ TYBERIUSZA.

123 PNE – GAJUSZ GRAKCHUS – CHCE ZALOZYC KOLONIE W N AFRYCE.


kRYZYS REPUBLIKI RZYMSKIEJ:

PROBLEM NIEWOLNICTWA, ROZROST REPUBLIKI, A ZA MALO LUDZI, ABY RZADZIC. ARMIA STAJE się SILA POLITYCZNA(PRESJA NAD URZEDNIKAMI)


GNEJUSZ POMPEJUSZ + MAREK KRASSUS + GAJUSZ JULIUSZ

TRIUMWIRAT(RZADY 3)

49 PNE – BITWA POD ILERDĄ – ROZBICIE GNEJUSZA

48 PNE – BITWA POD FARFALOS(GNEJUSZ UCIEKA)

jULIUSZ JAKO DYKTATOR WIECZYSTY(WSTEP DO CESARSTWA)

44 PNE – SPISEK I SMIERC JULIUSZA(BRUTUS TEZ SPISKOWAL)

41 PNE – BITWA POD FILIPI(SPISKOWCY POKONANI)
40 PNE – TRIUMWIRAT (MAREK LEPIDUS, MAREK ANTONIUSZ, OKTAWIAN)

31 PNE – BITWA U PRZYLADKA AKCJUM – KLESKA ANTONIUSZA I KLEOPTRY(ROMANS)


PRYNCYPAL – USTROJ RZYMU ZA OKTAWIANA(31 PNE - 14 NE)
DYNASTIA JULISJKO – KLAUDYJSKA:

14 NE – UMIERA OKTAWIAN AUGUST

TYBERIUSZ(SYN) 14-37

KALIGULA 37-41 (CHOROBA UMYSŁOWA, SPISEK I ŚMIERĆ KALIGULI)

KLAUDIUSZ 41-54 (ZDOBYL BRYTANIE, ROZWOJ HANDLU, PODBIL TURCJE, MAURETANIE)

NERON 54-68(SAMOBOJSTWO)


CESARSTWO W i i ii WIEKU:

69-96 WESPAZJAN (OPODATKOWAL WSZYSTKO CO się DA, ZACZYNA BUDOWE KOLOSEUM, 70 R(POWSTANIE ZYDOW W JUDEI)

DYNASTIA ANTONINÓW(98-199)

TRAJAN (98-117) – PODBIJA DACJĘ, MEZOPOAMIE, I ARABIE


ZMIERZCH CESARSTWA:

PRZYCZYNY ZEWNETRZEN:

-WOJNY Z GERMANAMI, NAJAZDY PLEMION BARBARZYNSKICH)

PRZYCZYNY WEWNETRZNE:

- KRYZYS ROLNICTWA, KLIMAT SIĘ OZIEBIA – PROBLEMY Z UPRAWA – PROBLEMY Z HANDLEM – UPADEK MIASTA – PUSTY SKARBIEC

-ARMII PLACONO NIEREGULARNIE -> BUNTY

-CHOROBY DZIEDZICZONE

-POWODZIE


DOMINAT:

284 – DOMINAT

DIOKLECJAN

JOVIUS – AUTOR PRAW, SIEDZIBA WŁADCY W NIKOMEDII

TETRARCHIA(285-305)(ZA DOKLECJANA) – 2 CESARZY MA PO 1 CEZARZE

1 TAKI PRZYPADEK TO CESARZ DIOKLECJAN I MAKSYMILINA.


KONSTANTYN:

-PRZENIESIENIE STOLICY DO KONSTANTYNOPOLA(330)

-313 – EDYKT MEDIOLANSKI – CHRZESCIJANSTWO NA ROWNI Z INNYMI RELIGIAMI)

-395-UMIERA I ROZPADA się CESARTSWO NA:

A) ZACHODNIORZYMSKIE(395-476)

B) WSCHODNIORZYMSKIE(395-1453)


jUSTYNIAN WIELKI:

535 – 540 PODBOJ ITALII

PODBOJ AFRYKI

KODYFIKACJA PRAWA(np.: PRAWO DO OBRONY)

LIKWIDACJA AKADEMII PLATONSKIEJ

ROZOWJ BIUROKRACJI


sŁOWIANIE:

  1. wschodni

  2. zachodni

  3. południowi

wspólnota rodowa
mieszko I

965 slub mieszka z dobrawa

966 chrzest

972 bitwa pod cedynia(zdobycie p.zachodniego)

980 smierc dobrawy

980 slub z oda

990 mieszko zdobywa slask i malopolske

992 smierc mieszka


bolesłąw chrobry:

992-1025


997 sw wojciech

1000 zjazd w gnieznie(otton III zgadza się na utworzenie arcybiskupstwa)

mamy już 4 biskupstwa(poznan, krakow, wroclaw, kolobrzeg)

1002 – otton III umiera

1002-1018 – wojna z niemcami

zajmujemy miśnię, milsko, łużyce

1018 pokoj w budziszynie

1025 – koronacja chrobrego(I władca z tytułem królewskim)


mieszko II:
1027 – napady na tereny misni

1031 – konrad II + jaroslaw madry atakuja polske(tracimy milsko, luzyce i grody czerwinskie)

bezprym(brat mieszka) obala mieszka

bezprym zostaje otruty

1033-1034 mieszko wraca do poznania, umiera
Kazimierz odnowiciel:

1039-1058

1039 najazd brzetyslawa, tracimy śląsk

1039 stolica do krakowa

sojusz polsko – ryski(slub z dobroniega)

1047 – mazowasze wraca do polski

1050 – kazimierz zabiera sląsk brzetysławowi

1054 zjazd w kwedlinburgu(przez skargę przetysława do cesarza – sląsk zostaje przy polsce jako lenno)

1054 – schizma wschodnia(rozlam chrzescijanstwa na katolicyzm i prawosławie)

-odbudowal koscioly, sprowadza benedyktynow do polski


spór o inwestyturę między cesarstwem a kosciolem:

inwestytura – zainstalowanie biskupa, wyniesiienie go na urzad

1076 – dictatus pape(grzegorz VII)

henryk IV chce obalić grzegorza VII

grzegorz VII rzuca ekskomunike na henryka

1081 – henryk doprowadza do updku papieza

1122 – konkordat wormacki – umowa miedzy papierstwem a stolica apostolska-> papiez pelni inwestyture
wyprawy krzyzowe:

skutki: rozwoj kultury, pomnozenie majatku koscielnego, rozkwit pielgrzymek, smierc tysiecy ludzi, rozwoj zeglugi, brak tolerancji religijnej, rozowj wenecji, polaczenie 3 kultur – lacinskiej, greckiej i arabskiej


boleslaw smialy i wladyslaw herman:

smialy 1058 – 1079

herman 1079 – 1102

to byli bracia

spor smialego i bp stanislawa(smialy go morduje, jest to zbrodnia, wiec w strachu ucieka na wegry)

herman jako ksiaze polski

sieciech – doradca hermana

ksiaze zbigniew – syn hermana

1097 – bitwa nad jeziorem gopło(sieciech przgerywa, herman go skazuje na banicje)

1102 hermna umiera

1102 – dwywładza braci(zbigniew i boleslaw krzywousty)

1106 wojna domowa (zbigniew ucieka do cesarza)

1109 – zbigniew wraca, krzywousty go oslepia, bo uwaza ze jest niebezpieczny

1115 – sojusz polsko – czeski(slub bolesława z salomea)

1115-1119 – podbicie p.wschodniego

1121-1122 – walka z ks. warcisławem o p. zachodnie

bitwa pod nakłem – lenna zaleznosc pomorza od polski

1124 – 3 biskupstwa(kruszwica,, włocławek, lubusz)

1134 – zjazd w herseburgu – Bella + sobieslaw vs. krzywousty

1137 – zjazd ksiazat w kłodzku

1138 – testament boleslawa

ustawa sukcesyjna(ma zapobiex konfliktom o wladze)



  1. zasada pryncypatu – władza zwierzchnia sprawuje wladze nad innymi)

  2. zasada senioratu(wł.zwierzchnia sprawuje najstarszy ksiaze w rodzie, który oprocz dzielnicy senioralne przysluguje dzielnica dziedziczna

podzial panstwa miedzy dzieci krzywosutego:

  1. władysław II wygnaniec – śląsk, ziemia lubuska

  2. bolesław IV kędzierzawy – mazowsze, kujawy

  3. henryk sandomierski – ziemia sandomierska

  4. mieszko III stary – wielkopolska + poznań

  5. kazimierz – nic(najmlodszy)

rozbicie dzielnicowe:

1138 – 1227

władysłąw II wygnany, władza do kędzierzaweggo(1146)

1173 – mieszko III stary

1177 – 1194 – kazimierz(sprawiedliwy) obejmuje władzę

1180 przywilej tęczycki(duchowni nie placa podartkow)
OSADNICTWO NA PRAWIE NIEMIECKIM:


  1. PRZYJEZDZA ORGANIZATOR(ZASADŹCA), PODPISUJE UMOWĘ

  2. WRACA ZASADŹCA DO KRAJU I WERBUJE OSADNIKÓW

  3. OSADNIK / 1 ŁAN ZIEMI

  4. WOLNIZNA – CZAS GDZIE CHLOPI GOSPODAROWALI się, NIE PLACILI

  5. ZASADŹCA -> SOŁTYS – ŚCIĄGANIE CZYNSZU DLA KSIĘCA 1/3 DLA SOLTYSA

  6. WSZTSKO MIALO FORME PISEMNA

  7. OSADNICY PRZYWOZILI ZE SOBA PRAWO OBOWIAZUJACE W ICH PANSTWIE

polska W xiii WIEKU:

1226 – KONRAD MAZOWIECKI SPROWADZA KRZYZAKOW, DAJE IM KAWALEK ZIEMI I MAJA ROZPOCZAC EKSPANSJE NA PRUSY

KRZYZACY UZYSKUJA DOKUMENT OD CESARSWTA(TO, CO ZDOBEDA IDZIE DLA NICH)


WŁADYSŁAW ŁOKIETEK:

1304-1333

KONFLIKT Z WACLAWEM ii – OBSADZAL ON NA STANOWISKA CZECHOW, A NIE POLAKOW

1304-1306 – ZDOBYWAMY MALOPOLSK, Z.SANDOMIERSKA

1314 – MAMY WIELKOPOLSKE I KUJAWY

ZIEMIA LECZYCKA I SIERACKA

ŚLĄSKU NIE MAMY

1308- NA P.GDANSKIE NAJZEDZAJA BANDERBUCZYCY I JE ZAJMUJA. ŁOKIETEK WZYWA NA POMOC KRZYZAKOW. POMOGLI NAM, ALE ZAJELI POMORZE.

1320 – KROL POLSKI – ŁOKIETEK

1320-1333 – PROBA ODZSYAKNIA POMORZA(APELACJA DO PAPIEZA, ALE NIEMCY się ODWOLUJA)

1327 – LOKIETEK ATAKUJE KRZYZAKOW, ZABIERAJA NAM KUJAWY.

1331 BITWA POD PŁOWCAMI


KAZIMIERZ WIELKI:

1333-1370

KONFLIKT Z JANEM LUKSEMBURSKIM

1335 ZJAZD W WYSZECHRADZIE A PROPO KORONY POLSKI

1339 ZJAZD W WYSZECHRADZIE A PROPO KRZYZAKOW

1343 – POKOJ Z KRZYZAKAMI W KALISZU(KUJAWY DLA POLSKI, POMORZE W WIECZYSTA JALMUZNE DLA KRZYZAKOW)

1340 – EKSPANSJA NA RUS HALICKA

1370 – KAZIMIERZ UMIERA, WŁĄDZA DO LUDWIKA WĘGIERSKIEGO

ZMIANY W POLSCE ZA CZASOW K. WIELKIEGO:

-ZASTAL POLSKE DREWNIANA, A ZOSTAWIL MUROWANA, PONAD 50 ZAMKOW, MUROWANO DOMY

- NIE PROWADZIL WOJEN Z RUSIA, ALE PRZYGOTOWYWAL POLSKE NA ATAKI(OBRONA)

- KODYFIKACJA PRAWA(SPISANE)(2 statuty-wiślicki i Piotrkoski)

-ekonomia

-osadnictwo(nowe lokacje)

-handel(prawo przymusus drogowego, prawo składu

-uniwersytet krakowski 1364


Andegaweni w polsce:

1355 – układ w budzie

1370 – wladze obejmuje ludwik andegawenski=wegierski

1374 – przywilje koszycki(szlachta nie placi podatkow oprocz poradlne, szlachcie zwraca się koszty za wojny zagraniczne, nnie odda w lenno polskiego terytorium, krol rezygnuje z prawa do stacji) – nadany aby jeg corki – katarzyna, maria, jadwiga mogly objac tron

1378 – katarzyna umiera

1382 – ludwik umiera, maria wychodzi za maz za niemca, szlachta się nie zgadza

1384- jadiwga obejmuje wladze
unia w krewie:

1385 unia w krewie – malzenstwo jadwigi z Jagiełło

1386 chrzest litwy

władysłąw Jagiełło:

1386-1434

konflikt z witoldem(wielki ksiaze litewski)

witold nie chce, aby litwa była wasalem polski

1399 – wygrana witolda na wchodzie

bitwa nad rzeka worsklą – kleska witolda

1401 – unia wileńsko-radomska(litwa zachowuje autonomie)

1409 – wojna polsko – krzyzacka

1410 bitwa pod grunwaldem(skutki: pokoj w toruniu(1411 – I pokoj torunski); nie odzyskuje pomorza, kujawy S.A. polskie, litwa odzyskuje zmudz)


przywilje:

  1. 1422 – czerwiński (zasada nietykalnosci majatkowej, nie można laczyc w 1 osobie urzedu starosty i sedzego ziemskiego)

  2. 1423 – warcki (szlachci ma prawo do przymusowego zakupu ziemi od knąbrnego sołtysa – szlachcic może za kare na soltysa zmusic go do oddania ziemi)

  3. 1430-1433 jedleńsko-krakowski (zasada nietykalnosci osobistej)

Władysław III i kazimierz Jagiellończyk:

1440 – władysław III obejmuje tron wegier

1443 – wznowienie dzialan przeciw turkom

bitwa pod warną (kleska władysłąwa, ginie)

1446-1492 kazimierz jagielonczyk

1454 – przywilje cerekwicko – nieszawskie
wojna 13-letnia:

1454 – 1466

1440 zwiazek pruski(tajny zwiazek zrzeszajacy mieszczan)

1454 – zwiazek prosi o pomoc o wcielenie prus do rp)

akt inkorporacji prus(teyrtorium krzyzackie)

krzyzacy wypowaidaja wojne

1454 bitwa pod chojnicami(polacy kleska)

1456 – brak pieniedzy krzyzakow, a wczesnije zatrudnili wojska najemne. dowodca wojsk najemnych(czeci) MOWI, ZE jeśli POLSKA ZAPLACI ZALEGLY ZOLD TO PRZEJDA NA STRONE POLSKI. -> OPANOWANIE ZAMKU NA MALKBORKU

1466 – ii POKOJ TORUNSKI (PODZIAL PRUS NA PRUSY KRZYZACKIE I KROLEWSKIE)

wojna 100 –LETNIA:

przyczyny:

-Francja dązy de scentralizowania

-rywalizacja o tereny flandrii

-we francji wygasa dynastia kapetyngów

przebieg:

anglia vs. francja – bitwy:



  1. filip VI (francja) i edward III(anglia) – bitwa pod crecy

  2. jan II dobry(francja) i edward III – bitwa pod mampertis(kleska francji)

  3. karol v mądry(francja) i ryszard II (powstanie wota tylora 1381)

  4. karol VI szalony(francja) i henryk V – trajtat w troyes; bitwa pod azincount 1415

  5. karol VII i henyk VI(anglia) – Joanna d’arc; koniec wojny

niewola awiniońska i schizma zachodnia:

1309 – siedziba papiestwa przeniesienona z rzymu do awinionu

do 1377 – trwanie niewoli awinionskiej

reforma kościoła:

-uporządkowanie podatków dla kościoła – jednolity systenm podatkowy

-likwidacja wakatów

-walka z herezjami

1378 urban VI, ale nie da się z nim współpracować, więc kardynałowie wybierają papieża klemens VIII.urban nie cche oddać stanowsika.

1378-1415 rozbicie katolicuzmu(klemens panuje w awinionie, a urban w rzymie) -> 2 papiestwa-> ta schizma zachodnia ma charakter czysto personalno – polityczny.

1409 – sobór w pizie(chca wybrac 1 papieza -> aleksander V) -> 2 inni papueże się nie zgadzajją. mamy 3 papieży.

1415 – sobor w konstancji – ugoda. marcin v – jako wspolny papiez


husytyzm:

Jan hus – profesor teologii, zwolennik johna wyclif’a.

1377 – grzegorz xi potepia poglady wyclifa., spalony, ale jego popularnosc wzrosla wlasnie po smierci

1417 – artykuły praskie

1419 – 1436 – wielkie powstanie husackie(przeciw zugmuntowi luksemburgowi, rozłam u husytów na kaliktynów i taborytów)

1434 – bitwa pod lipanami(taboryci rozbici)

1436 – kompakty praskie(swoboda kultu dla kalikstynów)
jan olbracht:

1492-1501

sejm:

-rada królewska



-1 organ władzy

1496 – statuty piotrkowskie( folwark pańsczyzniany; chlopi nie opuszczaja wsi bez zgody dziedzica, można opuscic wies na 1 rok za zgoda pana; mieszcanie maja ziemie tylko na terenie ich miasta; szlachta nie płaci ceł; poddaństwo wtoren chlopa)

rozówj rolnictwa

1497 – wyprawa mołdawska(za jana olbrachta wyginela szlachta-> jan chce zajac moldawie, wiec dogaduje się ich wladca, teraz obydwa panstwa S.A. przeciwko turkom. ale po zwolaniu przez jana pospolitego ruszenia, które zaczelo lupic na terenach moldawskich, wladca moldawii atakuje szlachte i popiera turcję)


aleksander I jagiellończyk:

1501-1506

1501 – przywilje mielnicki(unia realna z litwą)

1505 – sejm radomski – konstytucja nihil novi -> demokracja szlachecka


wybacz, za duże litery, ale coś zrobiłam z klawiaturą i nie wiem co. mam nadzieje, ze ci to pomoże. są to moje notatki z liceum.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna