Czynniki określające rozmiary kursów walut



Pobieranie 117.92 Kb.
Data01.05.2016
Rozmiar117.92 Kb.
Kursy walutowe

Kurs walutowy


            Jest to cena płacona w walucie krajowej za jednostkę lub 100 jedn. waluty obcej.

Czynniki określające rozmiary kursów walut:


  1. ekonomiczne:

    • popyt i podaż na waluty obce,

    • stan bilansu handlowego i płatniczego,

    • zakres reglamentacji dewizowo-walutowej,

    • polityka walutowo – dewizowa,

    • stan koniunktury gospodarczej,

  2. psychologiczne:

    • konflikty społ-polityczna,

    • wojny,

  3. przewidywania dotyczące koniunktury gospodarczej.

Zmiany kursów walutowych odbywają się przez:


  • dewaluację – oficjalne obniżenie kursu waluty krajowej wobec walut obcych; jest następstwem deprecjacji, czyli spadku wartości waluty krajowej. Dewaluacja sprzyja exportowi a ogranicza export.

  • rewaluację oficjalną – podwyższenie kursu waluty krajowej wobec walut obcych; jest następstwem aprecjacji czyli wzrostu wartości waluty krajowej. Eksport – nieopłacalny, droższy; import – tańszy i łatwiejszy.

Kurs złotego


            Kurs złotego w stosunku do walut obcych ustala Prezes NBP; kurs jest ustalany w stosunku do koszyka walut wymienialnych $, marka, funt ang., frank fr. i szw., Od 1 stycznia 1999r. Unia Europejska wprowadziła wspólną walutę Euro. Rada Polityki pieniężnej zdecydowała, że w koszyku będą 2 waluty $(45%) i EURO (55%). Wartość koszyka walut może rosnąć miesięcznie o 0,5%, jest to tzw. dewaluacja pełzająca.

Rodzaje kursów walut


  1. ze względu na elastyczność kursów:

    • płynne (ustalana pod wpływem popytu, podaży),

    • sztywne (ustalana przez władze państwowe),

  2. w zależności od zakresu obowiązywania:

    • jednolite (takie same w transakcjach handlowych i nie handlowych),

    • zróżnicowane,

  3. wg. wariantów transakcji:

    • kursy kasowe (zapłata w dn. dokonania transakcji),

    • terminowe.

Rynek walutowy


Umożliwia on dokonywanie transakcji kupna sprzedaży walut różnych krajów w celu regulowania zobowiązań płatniczych w danych walutach, a również w celach spekulacyjnych lub interwencyjnych przez bank centralny.
Inflacja

Pojęcie inflacji


Inflacja – to sytuacja w której nadmierna emisja pieniądza prowadzi do wzrostu cen i redystrybucji dochodu na niekorzyść otrzymujących stałe dochody. W przypadku:

  • Monetarystów - inflacja jest zagrożeniem dla  gospodarczego,

  • Keynesistów- umiarkowana inflacja sprzyja  gospodarczemu.

Teoria kosztowa inflacji


Teoria kosztowa inflacja jest wynikiem  kosztów produkcji który jest wywołany  płac pod wpływem działalności silnych związków zawodowych, oraz  cen spowodowanych przez monopole krajowe lub zagraniczne np.:  cen ropy naftowej. Punktem wyjścia jest założenie że na rynku towarowym i na rynku pracy istnieją po stronie podaży monopoliści, którzy są w stanie dyktować warunki dotyczące cen i płac. Działalność rządu przez bardziej ekspansywną politykę fiskalną lub pieniężną wywołuje dążenie do zwiększenia cen lub i płac.

W zależności od rodzaju zmian wyróżnia się trzy typy kosztowej inflacji:


  1. egzogeniczny - wywołany przyczynami zewnętrznymi ( cen importu), lub wewnętrznymi ( wydajności pracy).

  2. endogeniczny - w społeczeństwie w którym klasy i grupy społeczne są zorganizowane w związki zawodowe, organizacje konsumentów, pracodawców itp., zmiana wynagrodzenia jednego czynnika produkcji wywołuje reakcje społeczne i dążenie do przywrócenia poprzednich relacji między wynagrodzeniami czynników produkcji. Konkurencja na tym tle może przybrać formy:

    • konkurencja ceny-płace - gdy ruch cen wywołuje żądanie  płac;

    • konkurencja płace-płace - dążenie różnych grup pracowniczych do wyrównywania poziomu płac. W innych gałęziach produkcji pod presją związków zawodowych, następują również  płac. Daje to początek inflacji. Ogólny  płac wyprzedza  wydajności pracy;

    • konkurencja ceny-ceny - dążenie przedsiębiorstw różnych gałęzi do uzyskiwania podobnych przyrostów cen;

    • konkurencja płac-podatki lub ceny-podatki - wzrost opodatkowania lub zastosowanie bardziej progresywnego opodatkowania przedsiębiorstw będzie w sprzyjających warunkach rynkowych wywoływał  cen lub płac;

    • konkurencja płace-dewaluacja - dewaluacja wywołuje najczęściej przez  cen towarów importowanych,  kosztów utrzymania i występujące za tym żądanie  płac w gospodarce;

  3. defensywny - grupy i klasy starają się nie o zwiększenie realnego dochodu lub jego względne przyrosty, lecz o utrzymanie dotychczasowego poziomu realnego dochodu (udziału w dochodzie narodowym).

Dochodowa teoria inflacji


Dochodowa teoria inflacji (makroekonomiczna, socjopolityczna) - przyczyną inflacji i jej rozwoju jest walka między grupami i klasami o podział wytwarzanego dochodu. W warunkach pełnego zatrudnienia klasy i grupy społeczne starają się zwiększyć lub utrzymać swój udział w realnym dochodzie w danym okresie. Dokonuje się to dzięki próbom zwiększenia dochodu pieniężnego przez  cen, płac, wydatków budżetowych i świadczeń socjalnych. Najczęściej inflacja jest zainicjowana przez  wydatków państwa, ceny lub płace. Za nimi postępuje wzrost innych dochodów po pewnym czasie. Warunki pełnego zatrudnienia powodują, że  dochodów realnych jednej klasy powoduje redukcję dochodów innych klas, co wywołuje przeciw działania z ich stron. W ten sposób rozwija się spirala inflacyjna (ceny-płace-podatki, podatki-ceny-płace, itd.). Nie jest możliwe pogodzenie stabilności cen pełnego zatrudnienia i równowagi bilansu płatniczego.
Przedmiotem sporów jest, który czynnik najczęściej wywołuje inflację: monopol, państw czy związki zawodowe. Teoria ta nie ogranicza się do czynników ekonomicznych lecz akcentuje znaczenie czynników politycznych i socjologicznych dla powstania i wzrostu inflacji.

Podobieństwa


Podobieństwa w teoriach inflacji, to występujące elementy składające się na inflację, są to:

  1.  poziomu cen krajowych,

  2. istnienie nadwyżki popytu w stosunku do nadwyżki podaży,

  3.  podaży pieniądza na rynku krajowym,

  4. deprecjacja pieniądza krajowego.

Różnice


Różnice w teoriach inflacji przedstawiają odmienne kolejności występowania składników inflacji:

  • dla monetarystów - inflacja rozpoczyna się do  podaży pieniądza, potem jest nadwyżka popytu,  cen i deprecjacja pieniądza,

  • teoria kosztowa - inflacja zaczyna się od  płac, kosztów i cen, co pociąga zwiększenie dochodów, deprecjacja pieniądza i  jego podaży,

  • teoria dochodowa - nie zawiera jednostronnego spojrzenia na początek i rozwój inflacji. Różne grupy i klasy mogą zapoczątkować proces inflacji. Jeśli -  wydatków rządowych   podaży pieniądza na rynku krajowym. Jeśli monopole - inflację wywołuje  cen. Teoria ta wskazuje, że różny może być początek procesu inflacyjnego. Tłumaczy dlaczego pierwszy impuls powoduje powstanie następnych. Wyjaśnia dynamikę procesu inflacyjnego w sposób najbardziej wszechstronny. Zatem zdefiniowanie inflacji zależy od uznania co jest przyczyną inflacji.

Rodzaje skutków inflacji:


  • skutek alokacyjny - inflacja skraca horyzont czasowy dla działalności gospodarczej, co powoduje pogorszenie alokacji zasobów,

  • skutek produkcyjny - stymulujący wpływ inflacji na  gospodarczy - keynesowska teoria inflacji - stały i umiarkowany  cen zwiększa mobilność czynników produkcji i stwarza perspektywy  rentowności. Monetaryści - inflacja  wydajności pracy oraz oszczędności i inwestycji. Stymulujący wpływ inflacji uznawano w okresie umiarkowanej inflacji (lata ‘50-’60) negatywną rolę podkreślano w okresie nasilenia (lata ’70),

  • skutek redystrybucyjny - inflacja przesuwa dochody od warstw pasywnych (emeryci, renciści, pracownicy o stałych dochodach) do warstw aktywnych gospodarczo (pracownicy). Dla zwolenników strukturalnej teorii inflacji jest to zjawisko pozytywne - zwiększa szansę akumulacji i industralizaji. Dla dochodowej - jest to źródło konfliktów klasowych oraz braku stabilizacji gospodarczej i politycznej.

Skutki spadku inflacji:


  1. waluta krajowa ulega aprecjacji (przy płynnym kursie),

  2.  ceny importowanych towarów, w tym surowców,

  3.  pozom %, co przyciąga obce kapitały, odpływ kapitału,

  4.  oszczędności dobrowolne,

  5. większa stabilizacja gospodarcza pobudza inwestycje,  gospodarczy i redukcje bezrobocia.

ANALIZA MARGINALNA


analiza ekonomiczna oparta na kategoriach marginalnych (krańcowych) takich, jak koszty oraz korzyści marginalne.


BARIERA WEJŚCIA


ograniczenie zniechęcające potencjalnego konkurentów do wejścia na dany rynek.


CENA MAKSYMALNA


to cena, powyżej której nie można oferować danego dobra na rynku. Wyznaczana jest w sytuacji występowania niedoboru rynkowego.


CENA MINIMALNA


cena, poniżej której nie można oferować danego dobra na rynku. Wyznaczana jest w sytuacji występowania nadwyżki rynkowej.


CENA MONOPOLOWA


cena wyznaczana w punkcie przecięcia się krzywej popytu rynkowego z wielkością produkcji, maksymalizującą zysk monopolu.


CENA RÓWNOWAGI


cena, w kierunku której będzie zmierzał rynek konkurencyjny i na poziomie, której rynek pozostanie, gdy ją osiągnie, c.p. Inaczej, cena przy której wielkości popytu i podaży są sobie równe.


CETERIS PARIBUS (c.p.)


zasada przyjmowana przy badaniach naukowych, polegająca na tym, że wszystkie zjawiska oraz procesy, które nie dotyczą prowadzonego badania są przyjmowane jako niezmienne.


DEDUKCJA


rozumowanie, polegające na wyprowadzaniu z pewnych przesłanek, wynikających z nich logicznie wniosków.


DETERMINANTY ELASTYCZNOŚCI CENOWEJ POPYTU


czynniki mające wpływ na charakter elastyczności cenowej popytu, wśród których najważniejsze są:

  • czas reakcji popytu na zmianę ceny,

  • występowanie subsytutów,

  • znaczenie dobra w strukturze konsumpcji konsumenta i (związany z tym) charakter dobra.


DETERMINANTY PODAŻY


czynniki wpływające na podaż, wśród których najistotniejsze są:

  • ceny czynników produkcji,

  • technologia,

  • podatki i dotacje,

  • przewidywania cen relatywnych,

  • ilość przedsiębiorstw w gałęzi.


DETERMINANTY POPYTU


to czynniki wpływające na popyt, wśród których najistotniejsze są:

  • gusty i preferencje konsumentów,

  • dochody konsumentów,

  • ceny dóbr komplementarnych i substytucyjnych,

  • liczba konsumentów,

  • oczekiwania, dotyczące przyszłych cen i dochodów oraz

  • efekty naśladownictwa i demonstracji.


DŁUGI OKRES


czas w którym następują zmiany w technologii produkcji, wynikające ze zmian o charakterze postępu technicznego.


DOBRO GIFFENA


to dobro, na które wzrasta popyt konsumenta, gdy wzrasta jego cena c.p.


DOBRO KOMPLEMENTARNE


to dobro, którego posiadanie powoduje zapotrzebowanie na drugie dobro. Inaczej dwa dobra są komplementarne, jeżeli wzrost (spadek) ceny na dane dobro powoduje spadek (wzrost) popytu na drugie dobro.


DOBRO LUKSUSOWE


to dobro wyższego rzędu, którego ilość nabywana wzrasta szybciej niż dochód konsumenta i maleje szybciej niż ten dochód c.p. Wartość współczynnika elastyczności dochodowej popytu dla dobra luksusowego jest zawsze większa od jedności.


DOBRO NORMALNE


to dobro, na które wzrasta (maleje) popyt konsumenta, gdy wzrasta (maleje) dochód konsumenta c.p.


DOBRO PODRZĘDNE


to dobro, na które maleje (wzrasta) popyt konsumenta, gdy wzrasta (maleje) dochód konsum c.p.


DOBRO PODSTAWOWE


to dobro niższego rzędu, którego ilość nabywana wzrasta wolniej niż dochód konsumenta i maleje wolniej niż ten dochód c.p. Wartość współczynnika elastyczności dochodowej popytu dla dobra podstawowego zawiera się w przedziale (0,1).


DOBRO SUBSTYTUCYJNE


to dobro, które posiada podobne właściwości i zaspokaja podobne potrzeby jak inne dobro. Inaczej dwa dobra są dobrami substytucyjnymi jeżeli wzrost (spadek) ceny jednego dobra wywołuje wzrost (spadek) popytu na drugie dobro.


DOBRO VEBLENA


to dobro zakupowane przez konsumenta ze względów snobistycznych (np. z powodu wysokiej jego ceny) w celu wywarcia wrażenia na innych ludziach. Krzywa popytu na dobro Veblena ma nachylenie dodatnie.


DOCHÓD NOMINALNY


dochód konsumenta wyrażony w jednostkach pieniężnych.


DOCHÓD REALNY


to ilość dóbr i usług, którą konsument może nabyć za posiadany dochód nominalny.


DUOPOL


szczególny przypadek oligopolu. Przedstawia rynek na którym działają jedynie dwaj producenci oferujący ten sam produkt.


DYSKRYMINACJA CENOWA


sytuacja polegająca na tym, że ten sam produkt sprzedawany jest po różnych cenach.


EFEKT DOCHODOWY POPYTU


spadek ceny danego dobra (przy założeniu niezmienności cen pozostałych dóbr), powoduje wzrost siły nabywczej konsumentów, co oznacza, że dane dobro zostanie zakupione przez większą liczbę konsumentów.


EFEKT DOCHODOWY ZMIANY CENY


to zmiana nabywanej ilości danego dobra w wyniku zmiany dochodu realnego.


EFEKT SUBSTYTUCYJNY POPYTU


spadek ceny danego dobra (przy założeniu niezmienności cen pozostałych dóbr) powoduje, że dobro to staje się relatywnie tańsze, a konsumenci mogą zakupić inne dobra.


EFEKT SUBSTYTUCYJNY ZMIANY CENY


to zmiana ilości nabywanej jednego dobro w wyniku zastąpienia go innym dobrem. Dobro relatywnie droższe jest zastąpione dobrem relatywnie tańszym.


EFEKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA


wybór technologii produkcji z punktu widzenia minimalizacji kosztów produkcji polegający na takim wykorzystaniu czynników produkcji, która pozwala na wytworzenie jednostki produktu po najniższych kosztach.


EFEKTYWNOŚĆ TECHNICZNA


wybór technologii produkcji z punktu widzenia maksymalizacji wielkości produkcji, polegający na nie angażowaniu do produkcji większej ilości czynników niż jest to konieczne dla osiągnięcia danej wielkości produkcji.


EKONOMIA


nauka, badająca sposoby wykorzystania ograniczonych zasobów w celu zaspokojenia różnorodnych nieograniczonych potrzeb.


EKONOMIA NORMATYWNA


kierunek badań naukowych w ekonomii, w którym formułuje się wnioski lub zalecenia oraz oceny normatywne (wartościujące), stanowiące odpowiedzi na pytania, jak być powinno.


EKONOMIA POZYTYWNA


kierunek badań naukowych w ekonomii, w którym formułuje się wnioski, stanowiące odpowiedzi na pytania, jak jest.


EKONOMICZNA INCYDENCJA PODATKU


(ekonomiczny ciężar podatku) zmiany dochodu (wzrost lub spadek) spowodowane wprowadzeniem podatku, po uwzględnieniu możliwości przerzucenia podatku lub jego części np. przez producenta na konsumenta.


ELASTYCZNOŚĆ CENOWA PODAŻY


miara procentowej zmiany wielkości podaży danego dobra w stosunku do procentowej zmiany ceny rynkowej danego dobra, c.p.


ELASTYCZNOŚĆ CENOWA POPYTU


miara procentowej zmiany wielkości popytu na dane dobro w stosunku do procentowej zmiany ceny rynkowej danego dobra, c.p.


ELASTYCZNOŚĆ DOCHODOWA POPYTU


miara procentowej zmiany wielkości popytu na dane dobro w stosunku do procentowej zmiany dochodów kupujących, c.p.

ELASTYCZNOŚĆ ŁUKOWA miara elastyczności na danym odcinku krzywej popytu (podaży).




ELASTYCZNOŚĆ MIESZANA


POPYTU miara procentowej zmiany wielkości popytu na dobro A w stosunku do procentowej zmiany ceny dobra B, c.p.


ELASTYCZNOŚĆ PROCENTOWA


procentowa zmiana wielkości popytu (wielkości podaży) spowodowana procentową zmianą czynnika, wpływającego na wielkość popytu (wielkość podaży).


ELASTYCZNOŚĆ PUNKTOWA


miara elastyczności w danym punkcie krzywej popytu lub podaży.


FUNKCJA KOSZTÓW PRODUKCJI


zależność między wielkością produkcji i kosztami poniesionymi na osiągnięcie danego poziomu produkcji.


FUNKCJA PRODUKCJI


zależność między maksymalną wielkością produkcji możliwą do osiągnięcia z określonej kombinacji czynników produkcji.


FUZJA PRZEDSIĘBIORSTW


łączenie się kapitałów (przedsiębiorstw) w celu szybszego zdobycia pozycji monopolistycznej.


GRANICZNY PRÓG NIEOPŁACALNOŚCI


(punkt zamknięcia przedsiębiorstwa) jest to drugi graniczny próg rentowności przedsiębiorstwa po przekroczeniu którego strata przedsiębiorstwa jest większa od kosztu stałego i powinno ono zaprzestać działalności.


GRANICZNY PRÓG OPŁACALNOŚCI


(punkt niwelacji przedsiębiorstwa) pierwszy graniczny próg rentowności przedsiębiorstwa, w którym przychód całkowity jest równy kosztowi całkowitemu a zysk jest równy zero.


HOLDING


przedsiębiorstwo skupiające kontrolne pakiety innych przedsiębiorstw.


HOMO ECONOMICUS


model teoretyczny, według którego człowiek jest jednostką, działającą zgodnie z zasadą maksymalizowania korzyści osobistych nad kosztami ich osiągnięcia. Inaczej model człowieka wolnego, prowadzącego działalność zarobkową dla własnych korzyści.


ILOŚĆ RÓWNOWAGI


poziom wielkości sprzedaży (i produkcji), do której rynek będzie zmierzał i na poziomie której pozostanie, gdy ją osiągnie c.p


INDUKCJA


analiza zjawisk, polegająca na wyprowadzaniu wniosków ogólnych z przesłanek, będących ich poszczególnymi przypadkami.


IZOKOSZTA


linia wzdłuż której koszty całkowite producenta są stałe.


IZOKWANTA PRODUKCJI


krzywa, na której znajdują się wszystkie efektywne kombinacje czynników produkcji, dające taką samą wielkość produkcji.


KAPITAŁ


wszelkie dobra materialne i niematerialne, wykorzystywane w produkcji w procesie gospodarowania. Stanowi obok pracy i ziemi podstawową grupę czynników produkcji.


KARTEL


umowa między przedsiębiorstwami dotycząca:

  • wspólnej polityki ustalania cen,

  • podziału rynków zbytu oraz

  • koordynacji planów inwestycyjnych przedsiębiorstw.


KONCERN


zespół odrębnie działających przedsiębiorstw, należące do jednego właściciela, którego cechą charakterystyczną (najczęściej) są technologiczne powiązania pionowe poszczególnych przedsiębiorstw.


KONGLOMERAT


przedsiębiorstwa składające się z oddziałów lub przedsiębiorstw zrzeszonych w spółce holdingowej z których każde działa w odmiennym przemyśle.


KONKURENCJA DOSKONAŁA


model teoretyczny, którego podstawową cechą jest to, że przedsiębiorstwa lub gałęzie przemysłu nie mają wpływu na kształtującą się cenę rynkową produktu.


KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA


sytuacja na rynku, która polega na współistnieniu w danej gałęzi wielu producentów o różnej sile ekonomicznej, wytwarzających produkty zróżnicowane.


KONKURENCJA NIECENOWA


rywalizacja między producentami obejmująca wszystkie z wyjątkiem ceny, części składowe marketingu to jest: *produkt, *promocję i *dystrybucję.


KONKURENCJA NIEDOSKONAŁA


modele teoretyczne których podstawową cechą jest to, że przedsiębiorstwa lub gałęzie przemysłu mają wpływ na kształtującą się cenę rynkową produktu.


KONKURENCJA


proces, przy pomocy, którego uczestnicy rynku, dążąc do realizacji swych interesów próbują przedstawić korzystniejsze od innych oferty pod względem ceny, jakości itp. wpływających na decyzję zawarcia transakcji.


KOSZT (KOSZT ALTERNATYWNY)


wartość najcenniejszej nie wykorzystanej możliwości utraconej w wyniku dokonania wyboru.


KOSZT MARGINALNY - MC


przyrost kosztu całkowitego (lub zmiennego) związany z przyrostem wielkości produkcji o jednostkę.


KOSZT STAŁY - FC


koszt ponoszony niezeleżnie od poziomu produkcji.


KOSZT ZMIENNY - VC


koszt zależny od poziomu produkcji.


KOSZTY CAŁKOWITE - TC


suma kosztów stałych i zmiennych ponoszonych na działalność produkcyjną.


KOSZTY EXPLICITE


(koszty rzeczywiste) koszty rachunkowe, odpowiadające wydatkom ponoszonym przez producenta na zakup czynników produkcji.


KOSZTY IMPLICITE


(koszty alternatywne) koszty związane z utratą korzyści z zastosowania danych zasobów w innej niż prowadzona, działalności gospodarczej.


KOSZTY PRYWATNE


koszty produkcji ponoszone przez producenta.


KOSZTY PRZECIĘTNE - AC


koszty jednostki produkcji powstające przez podzielenie kosztu zmiennego (lub całkowitego) przez wielkość produkcji.


KOSZTY SPOŁECZNE


koszty ponoszone przez społeczeństwo w wyniku działalności gospodarczej prowadzonej przez poszczególnych producentów.


KOSZTY


wydatki producenta na zakup czynników produkcji. Koszty przedstawiają wartościowe zużycie związane z produkcją dóbr (lub świadczeniem usług) przez przedsiębiorstwo.


KOSZTY ZDOBYCIA INFORMACJI (TRANSAKCJI)


koszty związane ze zdobyciem informacji na temat dóbr, które konsument chce zakupić. Koszty transakcji ponosi konsument.


KRÓTKI OKRES


czas w którym nie zmienia się technologia produkcji.


KRZYWA CENA-KONSUMPCJA


krzywa będąca zbiorem punktów równowagi konsumenta w sytuacji, kiedy cena danego dobra zmienia się w sposób ciągły, przy założeniu niezmienności dochodu, cen innych dóbr oraz danych preferencjach konsumenta.


KRZYWA DOCHÓD-KONSUMPCJA


krzywa, będąca zbiorem punktów równowagi konsumenta, odpowiadających wszystkim poziomom dochodu konsumenta, przy założeniu niezmienności cen oraz danych preferencjach konsumenta.


KRZYWA ENGLA


ilustruje zmiany ilości nabywanego dobra w zależności od zmiany dochodu konsumenta, c.p.


KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH


graficzne przedstawienie różnych kombinacji dóbr, które mogą być wyprodukowane, gdy wszystkie zasoby są wykorzystane efektywnie i w całości.


KRZYWA OBOJĘTNOŚCI


krzywa, która przedstawia wszystkie kombinacje dwóch dóbr, dające konsumentowi takie samo zadowolenie.


KRZYWA PODAŻY


graficzna interpretacja podaży, przedstawiająca zależność między ilością popytu na dobro a ceną. Krzywa podaży w większości wypadków ma nachylenie dodatnie i przedstawia prawidłowość, że wyższym cenom dóbr przyporządkowana jest większa ilość dostarczana przez producentów.


KRZYWA POPYTU


graficzna interpretacja popytu, przedstawiająca zależność między ilością popytu na dobro a ceną. Krzywa popytu w większości wypadków ma nachylenie ujemne i przedstawia prawidłowość, że wyższym cenom dóbr przyporządkowana jest mniejsza ilość nabywana przez konsumentów.


LINIA BUDŻETOWA KONSUMENTA


funkcja przedstawiająca możliwości zakupu dwóch dóbr przy danych dochodach konsumenta i cenach jednostkowych tych dóbr.


MAKROEKONOMIA


ta część ekonomii, w której badania koncentrują się nad studiami współzależności między takimi wielkościami agregatowymi (zbiorczymi), jak dochód narodowy, inflacja, bezrobocie. Inaczej badanie gospodarki jako całości.


MALEJĄCE EFEKTY SKALI


PRODUKCJI (dyzekonomia skali produkcji), zmiana produkcji mniej niż proporcjonalna w stosunku do zmian czynników produkcji.


MARGINALNA STOPA SUBSTYTUCJI


miernik efektu substytucyjności jednego dobra drugim, określający ilość jednego dobra, które należy poświęcić w celu zwiększenia konsumpcji drugiego o jednostkę w sytuacji, w której konsument pozostaje na tej samej krzywej obojętności.


MARGINALNA STOPA TECHNICZNEJ SUBSTYTUCJI


stosunek, zgodnie z którym można zastąpić jeden czynnik produkcji drugim czynnikiem tak, aby wielkość produkcji nie uległa zmianie.


MIKROEKONOMIA


ta część ekonomii, w której badania koncentrują się nad studiami, dotyczącymi podejmowania decyzji przez podmioty rynkowe (konsument, producent) i wpływu tych decyzji na zjawiska i procesy, zachodzące na poszczególnych rynkach. Inaczej badanie zachowań indywidualnych uczestników gospodarki rynkowej (konsumentów, producentów) oraz analiza rynków poszczególnych dóbr i usług.


MODEL EKONOMICZNY


konstrukcja myślowa stosowana w teorii ekonomii w celu odzwierciedlenia najbardziej istotnych cech i zależności, występujących w danym procesie ekonomicznym.


MONOPOL NIEDYSKRYMINUJĄCY


sprzedaż przez monopol produktów po jednakowej cenie.


MONOPOL PEŁNY


sytuacja na rynku, która polega na istnieniu w danej gałęzi tylko jednego przedsiębiorstwa wytwarzającego produkt nie posiadający substytutów.


NADWYŻKA RYNKOWA


ilość dobra, o którą wielkość podaży przewyższa wielkość popytu przy danej cenie c.p.


NIEDOBÓR RYNKOWY


ilość dobra, o którą wielkość popytu przewyższa wielkość podaży przy danej cenie c.p.


OGRANICZENIA KONSUMENTA


obiektywne ograniczenia wyborów konsumenta w postaci jego dochodów oraz cen dóbr, które znajdują się na rynku.


OKRES DŁUGI


okres w którym w zależności od kosztów wytwarzania oraz w zależności od sytuacji rynkowej zmieniają się rozmiary przedsiębiorstwa oraz zmienia się liczba przedsiębiorstw w gałęzi.


OKRES KRÓTKI


okres w którym stała jest liczba przedsiębiorstw w gałęzi oraz stałe są rozmiary przedsiębiorstw, natomiast zmienia się wielkość produkcji w związku ze zmianami wykorzystania zmiennych czynników produkcji.


OKRES RYNKOWY


okres w którym poziom produkcji każdego przedsiębiorstwa oraz liczba przedsiębiorstw w gałęzi produkcji są stałe.


OKRĘŻNY OBIEG DOCHODÓW - MODEL PROSTY


ogranicza się do przedstawienia strumieniu zasobów i płatności.


OKRĘŻNY OBIEG DOCHODÓW - MODEL ZŁOŻONY


uwzględnia przepływy należności między poszczególnymi podmiotami rynku.


OKRĘŻNY OBIEG DOCHODÓW


to graficzna interpretacja zintegrowanego przepływu zasobów, dóbr i usług między poszczególnymi uczestnikami rynku.


OLIGOPOL


sytuacja na rynku, która polega na współistnieniu w danej gałęzi niewielkiej liczby przedsiębiorstw, które opanowały rynek danego produktu.


OPTIMUM KONSUMENTA


poziom konsumpcji dwóch dóbr, który maksymalizuje zadowolenie z konsumpcji. Jest to punkt, który znajduje się na najwyżej położonej, możliwej do osiągnięcia przy istniejących ograniczeniach krzywej obojętności, stycznej do linii budżetowej.


OPTIMUM PRODUCENTA


optymalna kombinacja czynników produkcji, pozwalająca na osiągnięcie maksymalnego poziomu produkcji przy danych kosztach całkowitych, która znajduje się w punkcie styczności danej izokoszty z możliwie najdalej położoną izokwantą produkcji.


OPTYMALIZACJA


podejmowanie decyzji, stanowiącej w określonych warunkach i przy przyjętych kryteriach wyboru najlepsze rozwiązanie. Optymalizacja dotyczy porównywania korzyści i kosztów (strat) oraz wyboru rozwiązania takiego, w którym różnica między korzyściami i kosztami jest największa.


PODAŻ ELASTYCZNA


jednostkowa zmiana ceny (wzrost lub spadek) powoduje więcej niż jednostkową zmianę wielkości podaży (wzrost lub spadek) danego dobra, a współczynnik elastyczności cenowej podaży przyjmuje wartości: Es>1


PODAŻ GAŁĘZI PRZEMYSŁU


suma podaży wszystkich przedsiębiorstw.


PODAŻ NIEELASTYCZNA


jednostkowa zmiana ceny (wzrost lub spadek) powoduje mniej niż jednostkową zmianę wielkości podaży (wzrost lub spadek) danego dobra, a współczynnik elastyczności cenowej podaży przyjmuje wartości: Es<1


PODAŻ PRZEDSIĘBIORSTWA


zależność między ceną rynkową a ilością produktu jaką przedsiębiorstwo gotowe jest zaoferować na rynku.


PODAŻ


zależność wprost proporcjonalna między ceną dobra, a ilością, którą producenci są skłonni i mogą wytworzyć w danym czasie przy założeniu, że wszystkie inne elementy charakteryzujące sytuację rynkową pozostają bez zmian.


POOL - RING


forma współpracy między przedsiębiorstwami polegająca na porozumieniu w celu realizacji konkretnego przedsięwzięcia.


POPYT DOSKONALE ELASTYCZNY


dla danej ceny wielkość popytu przybiera dowolne rozmiary, a współczynnik elastyczności cenowej popytu przyjmuje wartości: Ed=?


POPYT DOSKONALE NIEELASTYCZNY (SZTYWNY)


dla każdej ceny wielkość popytu jest stała, a współczynnik elastyczności cenowej popytu przyjmuje wartości: Ed=0


POPYT INDYWIDUALNY


popyt reprezentowany przez jednego konsumenta.


POPYT O ELASTYCZNOŚCI JEDNOSTKOWEJ


jednostkowa zmiana ceny (wzrost lub spadek) powoduje jednostkową zmianę wielkości popytu (wzrost lub spadek) na dane dobro a współczynnik elastyczności cenowej popytu przyjmuje wartości: Ed=1


POPYT RYNKOWY


suma popytów wszystkich konsumentów, zgłaszających potrzebę zakupu danego dobra.


POPYT STOSUNKOWO ELASTYCZNY


jednostkowa zmiana ceny (wzrost lub spadek) powoduje więcej niż jednostkową zmianę wielkości popytu (wzrost lub spadek) na dane dobro, a współczynnik elastyczności cenowej popytu przyjmuje wartości: Ed>1


POPYT STOSUNKOWO NIEELASTYCZNY


jednostkowa zmiana ceny (wzrost lub spadek) powoduje mniej niż jednostkową zmianę wielkości popytu (wzrost lub spadek) na dane dobro, a współczynnik elastyczności cenowej popytu przyjmuje wartości: Ed<1


POPYT


zależność odwrotnie proporcjonalna między ceną dobra a ilością, którą konsumenci są skłonni i są w stanie nabyć w danym czasie przy założeniu, że wszystkie inne elementy charakteryzujące sytuację rynkową pozostają bez zmiany.


PRACA


określana również jako siła robocza. Inaczej człowiek wraz ze swoimi umiejętnościami i zdolnościami, które wykorzystuje w procesie wytwarzania towarów i świadczenia usług.


PRAWO PODAŻY


wraz ze wzrostem ceny rynkowej dobra, wzrasta wielkość podaży i przy wyższej cenie producenci są skłonni zwiększać ilość produktów na rynku, natomiast wraz ze spadkiem ceny, wielkość podaży maleje c.p.


PRAWO POPYTU


wraz ze wzrostem dobra maleje wielkość popytu na to dobro, natomiast wraz ze spadkiem ceny, wielkość popytu wzrasta c.p.


PRODUKCJA CAŁKOWITA


wielkość produkcji dla danego poziomu czynnika zmiennego.


PRODUKCJA MARGINALNA


przyrost produkcji całkowitej uzyskany w związku z przyrostem czynnika zmiennego o jednostkę.


PRODUKCJA PRZECIĘTNA


wielkość produkcji przypadająca na jednostkę nakładu zmiennego czynnika produkcji.


PRODUKCJA


przetwarzanie zasobów w celu wytwarzania dóbr lub usług, które zaspokajają określone potrzeby.


PRÓG RENTOWNOŚCI


wielkość produkcji przy której koszt całkowity jest równy przychodowi całkowitemu uzyskanemu ze sprzedaży produktu. Po przekroczeniu tej wielkości produkcji przedsiębiorstwo osiąga zysk (dodatni). Zwiększając dalej wielkość produkcji, przedsiębiorstwo ponownie osiąga poziom produkcji, przy którym koszt całkowity zrównuje się z przychodem całkowitym, a po przekroczeniu tej wielkości produkcji przedsiębiorstwo osiąga stratę.


PRZEMYSŁ O KOSZTACH MALEJĄCYCH


przemysł w którym wzrost (spadek) liczby przedsiębiorstw w gałęzi powoduje spadek (wzrost) krzywych kosztów przedsiębiorstw w gałęzi.


PRZEMYSŁ O KOSZTACH ROSNĄCYCH


przemysł w którym wzrost (spadek) liczby przedsiębiorstw w gałęzi powoduje wzrost (spadek) krzywych kosztów przedsiębiorstw w gałęzi.


PRZEMYSŁ O KOSZTACH STAŁYCH


przemysł w którym funkcja kosztowa nie zależy od liczby przedsiębiorstw w gałęzi.


PRZYCHÓD CAŁKOWITY - TR


ogólna suma uzyskana ze sprzedaży produktów. TR=p*q , gdzie q to liczba jednostek, a p to cena jednostkowa produktu. Inaczej mówiąc jest to iloczyn ilości sprzedanych jednostek danego dobra i ceny jednostkowej.


PRZYCHÓD MARGINALNY - MR


przyrost przychodu całkowitego związany ze wzrostem sprzedaży o jednostkę danego dobra.


PRZYCHÓD PRZECIĘTNY - AR


przychód uzyskany na jednostkę sprzedanego produktu. Inaczej część przychodu całkowitego przypadająca na sprzedaną jednostkę danego dobra.


PRZYWÓDZTWO CENOWE


postępowanie przedsiębiorstwa dominującego polegające na ustalaniu przez niego ceny sprzedaży produktu do której dostosowują się przedsiębiorstwa pozostałe.


RACJONALNOŚĆ PROCEDURALNA


odnosi się do procesu wyboru i traktuje wybór jako racjonalny wtedy, gdy ludzie wybierają metody przybliżające do osiągnięcia maksymalnych korzyści ze swej działalności.


RACJONALNOŚĆ RZECZYWISTA


odnosi się do wyniku wyboru i traktuje wybór jako racjonalny wtedy, gdy wybrane rozwiązanie prowadzi do maksymalizacji korzyści.


ROSNĄCE EFEKTY SKALI PRODUKCJI


(ekonomia skali produkcji), zmiana produkcji bardziej niż proporcjonalna w stosunku do zmian czynników produkcji.


RÓWNOWAGA RYNKOWA


stan na rynku, w którym siły działające na rynku równoważą się, co oznacza że nie występują tendencje do zmiany ceny, ilości oferowanych oraz nabywanych dóbr. Inaczej, zrównanie się wielkości popytu z wielkością podaży dla danej ceny c.p.


RYNEK


ogół stosunków wymiennych związany z miejscem lub sytuacją, w której kupujący i sprzedający wymieniają między sobą określoną wartość, którą może być towar, praca lub kapitał.


RZADKOŚĆ


zjawisko polegające na tym, że zapotrzebowanie ludzi na dobra jest większe od ilości dóbr, które ludzie są zdolni wyprodukować.


STAŁE CZYNNIKI PRODUKCJI


czynniki, których nakład nie zmienia się wraz ze zmianami rozmiarów produkcji.


STAŁE EFEKTY SKALI PRODUKCJI


zmiana produkcji w tej samej proporcji, w jakiej zmieniają się czynniki produkcji.


STRUMIENIE


wartość różnych wielkości ekonomicznych w pewnym okresie (na przykład w ciągu roku).


SYNDYKAT


umowa między przedsiębiorstwami dotycząca wspólnej polityki sprzedaży i zakupu produktów.


SYSTEM PREFERENCJI KONSUMENTA


system, stanowiący podstawę wyborów konsumenta, zgodnie z którym konsument potrafi określić i uszeregować swoje preferencje oraz dąży do wyboru takiej kombinacji konsumowanych dóbr, która zapewnia najlepsze zaspokojenie jego potrzeb.


ŚCIEŻKA EKSPANSJI PRODUKCJI


krzywa, składająca się z punktów styczności między równoległymi izokosztami i odpowiednimi izokwantami produkcji. Punkty na ścieżce oznaczają optymalne kombinacje czynników produkcji, odpowiadające różnym poziomom produkcji.


TALENT PRZEDSIĘBIORCZOŚCI


zasób wymieniany często wraz z pozostałymi. Jest to umiejętność do odkrywania bardziej efektywnych sposobów wykorzystywania ograniczonych zasobów materialnych do lepszego zaspokajania potrzeb ludzkich w celu osiągnięcia z tego jak największych korzyści. Rozumiane również jako umiejętność podejmowania działalności gospodarczej i ponoszenia związanego z nią ryzyka.


TECHNOLOGIA PRODUKCJI


proporcje wytwarzania określonego produktu. Inaczej metoda wytwarzania produktów.


TECHNOLOGIA


wiedza na temat przetwarzania dostępnych zasobów w produkty i usługi.


TEORIA


w najogólniejszym, potocznym sensie - wszelka wiedza, tłumacząca daną dziedzinę rzeczywistości w odróżnieniu od praktyki jako określonego zespołu działań przekształcających tę dziedzinę rzeczywistości.


TRUST


nowe przedsiębiorstwo, które powstaje z połączenia przedsiębiorstw dotąd samodzielnie istniejących.


USTAWODAWSTWO ANTYMONOPOLOWE


forma przeciwdziałania praktykom monopolistycznym w celu ochrony wolności konkurencji gospodarczej.


UŻYTECZNOŚĆ CAŁKOWITA


całkowite zadowolenie, jakie osiągnie jednostka z konsumpcji określonej ilości danego dobra.


UŻYTECZNOŚĆ


kategoria abstrakcyjna, określająca subiektywnie odczuwane zadowolenie, jakie daje człowiekowi konsumpcja dóbr i usług.


UŻYTECZNOŚĆ MARGINALNA


przyrost zadowolenia, jakie osiąga konsument ze zwiększenia konsumpcji danego dobra o jednostkę.


WIELKOŚĆ PODAŻY


konkretna ilość dobra, która jest oferowana przez producenta po określonej cenie.


WIELKOŚĆ POPYTU


konkretna ilość dobra lub usługi, która jest sprzedawana po określonej cenie.


WSPÓŁCZYNNIKI TECHNOLOGICZNE


ilości danego zasobu, które należy użyć w celu wyprodukowania jednostki danego produktu.


ZAŁAMANA KRZYWA POPYTU


utrata ciągłości krzywej popytu przedsiębiorstwa w efekcie przyjęcia założenia o współzależności między oligopolistami.


ZASOBY


wszystkie dostępne składniki, wykorzystywane w procesie produkcji. Inaczej ilość dóbr lub pracy, którą mierzymy w danym momencie, np. jako stan w danym dniu. Zaliczamy tutaj:

  • ziemia,

  • praca,

  • kapitał,

  • technologia,

  • talent przedsiębiorczości.


ZIEMIA


wraz z surowcami mineralnymi, roślinnymi, wodą itp. to zasób wykorzystywany w procesie produkcji dóbr.


ZMIENNE CZYNNIKI PRODUKCJI


czynniki, których nakład zmienia się wraz ze zmianami rozmiarów produkcji.


ZRÓŻNICOWANIE PRODUKTU


produkt, który przez kupującego jest postrzegany jako odmienny od innych produktów tego samego rodzaju.


ZYSK EKONOMICZNY


różnica między całkowitymi przychodami ze sprzedaży produktów przedsiębiorstwa i kosztami rzeczywistymi oraz alternatywnymi, traktowanymi łącznie. Oznacza wszelkie koszty i utracone korzyści w związku z wykorzystaniem czynników w danej działalności produkcyjnej.


ZYSK BRUTTO


stanowi różnicę między przychodem ze sprzedaży a kosztami produkcyjnymi oraz sprzedaży produktów.


ZYSK DLA WŁAŚCICIELA


stanowi różnicę między zyskiem netto a obowiązkowymi i dobrowolnymi rezerwami tworzonymi przez właściciela.


ZYSK NETTO


stanowi różnicę między zyskami brutto przedsiębiorstwa a wielkością podatków.


ZYSK NORMALNY


kwota obejmująca koszty kapitału i wynagrodzenia przedsiębiorcy.


ZYSK PRZEDSIĘBIORSTWA


różnica między przychodem całkowitym a kosztem całkowitym dla danego poziomu produkcji.


ZYSK RACHUNKOWY


różnica między całkowitymi przychodami ze sprzedaży produktów przedsiębiorstwa i kosztami rzeczywistymi poniesionymi przez producenta.

Całkowicie samodzielne przygotowanie słowniczka ekonomicznego: MJ.


Pojęcia marketingu


  1. J. CARMAN, K. UHL
    Marketing jest procesem społeczno-gospodarczym mającym na celu poznanie przyszłej struktury popytu na produkty i usługi oraz zaspokojenie go poprzez kreowanie podaży i przekazywanie informacji nabywcom, dostarczanie wytworzonych dóbr w odpowiednim miejscu i czasie oraz dokonywanie sprzedaży.

  2. E. J. KELLY
    Marketing jest to proces społeczno-gospodarczy w ramach którego struktura popytu na dobro i usługi jest antycypowana i zaspokajana przez innowację, aktywizację sprzedaży oraz wymianę dóbr i usług.

  3. N. HILL
    Marketing jest to twórczy proces polegający na identyfikowaniu i zyskownym zaspokajaniu potrzeb nabywcy dzięki dostosowaniu się przedsiębiorstwa do warunków rynkowych.

  4. D. V. WEYER
    Marketing jest identyfikowaniem najbardziej zyskownych rynków obecnie i w przyszłości, określeniem obecnych i przyszłych potrzeb nabywców. Obejmuje ustalenie celów przedsiębiorstwa i opracowywanie związanych z nimi planów i wykonanie produktów i usług w taki sposób aby plany te były realizowane. Wymaga również dostosowywanie się do zmian środowiska na obsługiwanym rynku.

  5. Pojęcie - marketing
    Marketing jest funkcją przedsiębiorstwa polegającą na określaniu potrzeb i wymagań nabywców, kształtowaniu celów i działań dla najlepszego ich zaspokojenia oraz wytwarzaniu u wszystkich pracowników orientacji na to, czego potrzebuje, co myśli i czego wymaga nabywca.

Definicja marketingu wg Amerykańskiego Stowarzyszenia Marketingu (AMERICAN MARKETING ASOCIATION)


            Marketing jest to planowanie i realizowanie koncepcji produktów cen, promocji oraz dystrybucji, pomysłów, produktów, i usług w celu doprowadzenia do wymiany zapewniającej satysfakcję nabywcom i osiąganie celów przedsiębiorstwa.
            Wg tej definicji:

  • istotą marketingu - jest planowanie i realizowanie koncepcji obejmującej pomysły, produkty, usługi, ceny, dystrybucję, promocję,

  • celem działalności marketingowej - jest doprowadzenie do ich wymiany,

  • wymiana powinna być - równocześnie korzystna dla obu stron, zapewniając nabywcom satysfakcję a przedsiębiorstwu zyski.

Wyróżniamy:


  1. marketing oświecony - jest zespołem wartości zapewniających w długim okresie czasu największe korzyści przedsiębiorstwom. Oświecony marketing tworzą:

    • marketing zorientowany na nabywców,

    • marketing innowacyjny,

    • marketing wartości,

    • marketing misji (ustalanie posłannictwa, celów firmy).

  2. marketing społeczny - nastawiony jest na zaspokajanie potrzeb określonej grupy klientów, pewnego segmentu rynku



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna