Dariusz Drajewicz Dowodowe wykorzystanie wyników kontroli operacyjnej w postępowaniu karnym



Pobieranie 125.67 Kb.
Strona1/7
Data06.05.2016
Rozmiar125.67 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7

Dowodowe wykorzystanie wyników kontroli operacyjnej…

Dariusz Drajewicz

Dowodowe wykorzystanie wyników kontroli operacyjnej w postępowaniu karnym

Streszczenie

Przedmiotowa praca dotyczy problemów procesowego wykorzystania wyników kontroli operacyjnej. Artykuł przybliża poglądy wypracowane przez doktrynę i judykaturę, w szczególności z odwołaniem się do orzecznictwa lat ostatnich Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych. Autor poddaje analizie obecnie obowiązujący stan prawny, podejmując się próby zbudowania zasad oceny legalności tych czynności i w konsekwencji reguł ich dowodowego wykorzystania w postępowaniu karnym.


Problem wykorzystania materiałów zebranych w toku czynności operacyjno-rozpoznawczych w procesie karnym jest kontrowersyjny1. Dzieje się tak, gdyż państwo zmuszone do zwalczania przestępczości sięga po formy tajnego zdobywania informacji, które to metody nie licują z godnością wymiaru sprawiedliwości2. Jednakże działania te, aby były skuteczne, muszą mieć tajny charakter3.

Efekty niejawnych czynności operacyjnych wiążą się z zastosowaniem kontroli operacyjnej. Termin kontrola operacyjna pojawił się w ustawodawstwie stosunkowo niedawno. Nowelą z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz o zmianie niektórych innych ustaw4 wprowadzono go do art. 9e ustawy o Straży Granicznej. Po czym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy – Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną5 dokonano nowelizacji art. 19 ustawy o Policji, wprowadzając ten termin. Następnie wzorem tych aktów prawnych kontrolę operacyjną przyjęto w innych ustawach. Obecnie kontrola operacyjna przewidziana jest w art. 19 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji6, a także w art. 27 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu7. Analogiczne postanowienia zawarte są w art. 17 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym8, w art. 9e ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej9, w art. 36c ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej10, art. 31 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego11, a także w art. 31 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych12. W literaturze przyjęło się określać powyższe akty prawne mianem tzw. ustawodawstwa policyjnego13.

Stosownie do art. 19 ust. 6 ustawy o Policji14 kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie i polega na:

  1. kontrolowaniu treści korespondencji;

  2. kontrolowaniu zawartości przesyłek;

  3. stosowaniu środków technicznych umożliwiających uzyskiwanie w sposób niejawny informacji i dowodów oraz ich utrwalanie, a w szczególności treści rozmów telefonicznych i innych informacji przekazywanych za pomocą sieci telekomunikacyjnych.

Nie budzi zatem wątpliwości, że kontrola ta jest tajną czynnością operacyjno-rozpoznawczą15. Szerokie możliwości w zastosowaniu tego instrumentu umożliwiają uzyskiwanie istotnych informacji pochodzących od samego sprawcy, których uzyskanie w inny sposób nierzadko byłoby niemożliwe16. Stąd też efekty działań operacyjnych znajdują swoją realizacje w postępowaniu karnym17.

Stosownie do treści art. 19 ust. 15 ustawy o Policji w przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego Komendant Główny Policji lub komendant wojewódzki Policji przekazuje właściwemu prokuratorowi wszystkie materiały zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej, w razie potrzeby z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego. W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu do tych materiałów, stosuje się odpowiednio przepisy art. 393 § 1 zd. 1 k.p.k.

Powyższe nie oznacza, że wszelkie materiały uzyskane w toku kontroli operacyjnej mają walor dowodowy. Według § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 marca 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Policję kontroli operacyjnej, przechowywania i przekazywania wniosków, zarządzeń i materiałów uzyskanych podczas stosowania tej kontroli, a także przetwarzania i niszczenia tych materiałów18, dokumentację kontroli operacyjnej stanowią:

  1. wniosek Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji do sądu okręgowego o zarządzenie lub przedłużenie kontroli operacyjnej,

  2. zgoda Prokuratora Generalnego lub prokuratora okręgowego na wystąpienie przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji z wnioskiem o zarządzenie przez sąd okręgowy kontroli operacyjnej,

  3. postanowienie sądu okręgowego o zarządzeniu lub przedłużeniu kontroli operacyjnej,

  4. zarządzenie kontroli operacyjnej przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji w przypadkach niecierpiących zwłoki,

  5. wniosek Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji do Prokuratora Generalnego lub prokuratora okręgowego o wyrażenie zgody na zarządzenie kontroli operacyjnej w przypadkach niecierpiących zwłoki,

  6. zgoda Prokuratora Generalnego lub prokuratora okręgowego na zarządzenie przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji kontroli operacyjnej w przypadkach niecierpiących zwłoki,

  7. postanowienie sądu okręgowego o wyrażeniu zgody na kontynuowanie kontroli operacyjnej zarządzonej przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji w przypadkach niecierpiących zwłoki,

  1   2   3   4   5   6   7


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna