Dawna sekcja czwarta



Pobieranie 1.04 Mb.
Strona10/38
Data29.04.2016
Rozmiar1.04 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   38

IV. WŁAŚCIWE PRAWO KRAJOWE

A. Kodeks karny

1. Jurysdykcja terytorialna


177. Art. 5 Kodeksu karnego brzmi następująco:

Ustawę karną polską stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.


2. Przestępstwo przekroczenia uprawnień


178. Artykuł 231 § 1 Kodeksu Karnego, który określa przestępstwo przekroczenia uprawnień, brzmi następująco:

Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.


3. Zarzut przedawnienia


179. Artykuł 101 § 1 Kodeksu karnego określa przesłanki zarzutu przedawnienia w karaniu przestępstw karnych. Brzmi on następująco:

Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:

1) 30 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa,

2) 20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię,

2a) 15 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat,

3) 10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata,

4) 5 lat – gdy chodzi o pozostałe występki.

...


180. Zgodnie z art. 102, jeżeli w okresie przewidzianym w powyższym przepisie wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa określonego w § 1 pkt 1-3 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.

181. Artykuł 105 określa wyjątki, do których nie stosuje się przedawnienia wobec szczególnie poważnych przestępstw, w tym przestępstw wobec prawa międzynarodowego, zabójstwa i określonych form niewłaściwego traktowania popełnionego przez funkcjonariusza publicznego. Brzmi on następująco:

1. Przepisów art. 101, [102] i... nie stosuje się do zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstw wojennych.

2. Przepisów art. 101, [102] i... nie stosuje się również do umyślnego przestępstwa: zabójstwa, ciężkiego uszkodzenia ciała, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności łączonego ze szczególnym udręczeniem, popełnionego przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych.


4. Ochrona poufności śledztwa (przestępstwo rozpowszechnienia informacji o śledztwie)


182. Artykuł 241 § 1 brzmi następująco:

Kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego, zanim zostały ujawnione w postępowaniu sądowym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.


B. Kodeks postępowania karnego

1. Ściganie przestępstw


183. Zgodnie z art. 17 § 1 ust. 6 Kodeksu postępowania karnego wszczęte postępowanie umarza się, gdy nastąpiło przedawnienie karalności. W myśl tego przepisu:

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

...

6) nastąpiło przedawnienie karalności.



184. Artykuł 303 nakłada na władze obowiązek wszczęcia śledztwa z urzędu w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Stanowi on:

Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną.

185. Przestępstwo będzie ścigane z urzędu. Wyjątki od tej zasady dotyczą jedynie kilku przestępstw, których nie można ścigać bez wcześniejszego wniosku ofiary (np. gwałt) lub określonego organu (np. niektóre przestępstwa wojskowe) oraz przestępstw, które mogą być ścigane jedynie z oskarżenia prywatnego (np. drobna napaść lub zniesławienie).

186. Artykuł 10 § 1 Kodeksu brzmi:

Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia – o czyn ścigany z urzędu.

187. Zgodnie z art. 304 każda osoba, organ lub instytucja, które dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu mają społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję.


2. Materiały niejawne


188. Artykuł 156 § 4 Kodeksu, który wszedł w życie z dniem 2 stycznia 2011 r. brzmi:
Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kserokopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych odpisów i kserokopii nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej.

189. Artykuł 156 § 5, który dotyczy dostępu do akt spraw w trakcie śledztwa, brzmi:

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kserokopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kserokopie tylko za zgodą prowadzącego postępowanie przygotowawcze.

Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom.


C. Ustawy dotyczące informacji niejawnych i powiązane rozporządzenia

1. Ustawy dotyczące informacji niejawnych

(a) Stan prawny na dzień 2 stycznia 2011 r. – „Ustawa z 1999 roku”


190. Ustawa z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych („Ustawa z 1999 roku”) obowiązywała do dnia 2 stycznia 2011 r. W tym dniu została uchylona, po czym w życie weszła ustawa z 5 sierpnia 2010 r. („Ustawa z 2010 roku”).

Artykuł 2 ust. 1 Ustawy z 1999 roku definiował tajemnicę państwową w następujący sposób:

Tajemnicą państwową jest informacja zawarta w wykazie rodzajów informacji, stanowiącym załącznik nr 1, której nieuprawnione ujawnienie może spowodować istotne zagrożenie dla podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej dotyczących porządku publicznego, obronności, bezpieczeństwa, stosunków międzynarodowych lub gospodarczych państwa.

191. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 Ustawy z 1999 roku informacje niejawne mogą być klasyfikowane jako „ściśle tajne, tajne, poufne lub zastrzeżone”.

Załącznik nr 1 Ustawy z 1999 roku wymieniał 29 kategorii informacji, które można sklasyfikować jako „ściśle tajne”. Obejmowały one „informacje niejawne wymieniane przez Rzeczpospolitą Polską z Organizacją Paktu Północnoatlantyckiego, Unią Europejską i Unią Zachodnioeuropejską oraz z innymi organizacjami międzynarodowymi i państwami oznaczone klauzulą „TOP SECRET” lub równorzędną, jeżeli wymagają tego umowy międzynarodowe na zasadzie wzajemności”.

192. Artykuł 50 Ustawy z 1999 roku obligował wszystkie organy sporządzające, przetwarzające, przekazujące i przechowujące dokumenty zawierające informacje niejawne oznaczone klauzulą „poufne” lub stanowiące tajemnicę państwową do zorganizowania kancelarii tajnej.

193. Artykuł 52 ust. 2 Ustawy z 1999 roku brzmiał:

Dokumenty oznaczone klauzulami „ściśle tajne i „tajne” mogą być wydawane poza kancelarię tajną jedynie w przypadku, gdy odbiorca zapewnia warunki ochrony takich dokumentów przed nieuprawnionym ujawnieniem. W razie wątpliwości co do zapewnienia warunków ochrony, dokument może być udostępniony wyłącznie w kancelarii tajnej.


(b) Stan od dnia 2 stycznia 2011 r. - „Ustawa z 2010 roku”


194. Artykuł 1 ust. 1 Ustawy z 2010 roku określa zasady „ochrony informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania, zwanych dalej >>informacjami niejawnymi<<”.

Artykuł 1 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, że przepisy mają zastosowanie do organów władzy publicznej, w szczególności do Sejmu i Senatu, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, organów administracji rządowej, organów jednostek samorządu terytorialnego, a także innych podległych im jednostek organizacyjnych lub przez nie nadzorowanych, sądów i trybunałów, organów kontroli państwowej i „ochrony prawa”.

195. Ustawa z 2010 roku nie odnosi się już do takich pojęć jak „tajemnica państwowa” lub „tajemnica służbowa”, ale w zamian stosuje bardziej ogólne pojęcie „informacje niejawne” z czterema poziomami ochrony w zależności od znaczenia danych materiałów niejawnych. Artykuł 5 Ustawy z 2010 roku utrzymuje wcześniejsze poziomy klasyfikacji, czyli „ściśle tajne”, „tajne”, „poufne” i „zastrzeżone”.

Informacjom niejawnym nadaje się klauzulę „ściśle tajne”, jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje wyjątkowo poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej, „tajne”, jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje poważną szkodę dla jej interesów.


2. Rozporządzenie z 2012 roku


196. Z dniem 13 marca 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 lutego 2012 r. w sprawie sposobu postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami lub przedmiotami, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy informacji niejawnych albo zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji („Rozporządzenie z 2012 roku”).

197. Paragraf 4.2 Rozporządzenia z 2012 roku stanowi, że prezes sądu, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, nadaje klauzulę „ściśle tajne”, „tajne”, „poufne” lub „zastrzeżone” całym aktom albo poszczególnym ich tomom, jeżeli obejmują one okoliczności, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy informacji niejawnych. Akta sprawy, inne dokumenty lub przedmioty sklasyfikowane jako „ściśle tajne”, „tajne” lub „poufne” deponowane są w kancelarii tajnej sądu lub prokuratury.

Paragraf 6.1 Rozporządzenia z 2012 roku stanowi, że dokumenty, akta lub przedmioty oznaczone klauzulą tajności są udostępniane stronom, obrońcom i pełnomocnikom oraz przedstawicielom ustawowym na polecenie prezesa sądu, a w postępowaniu przygotowawczym – na zarządzenie prokuratora.

Zgodnie z paragrafem 6.2 rozporządzenia, o którym mowa w powyższym ustępie, należy wskazać osobę uprawnioną do przejrzenia dokumentów, akt lub przedmiotów oznaczonych klauzulą tajności, określić zakres, sposób, a także miejsce ich udostępnienia. Jeżeli osoba uprawniona wnosi o założenie trwale oprawionego zbioru dokumentów do sporządzenia notatek, należy polecić założenie takiego oprawionego zbioru dokumentów i oznaczenie odpowiednią klauzulą tajności.

Zgodnie z paragrafem 6.3 taki trwale oprawiony zbiór dokumentów do sporządzenia notatek tworzy się odrębnie dla każdej osoby uprawnionej. Przechowuje się go i udostępnia wyłącznie w kancelarii tajnej sądu lub prokuratury.

1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   38


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna