Decydent Organ doradczy Organ sztabowy (administracyjny)



Pobieranie 196.56 Kb.
Strona5/5
Data09.05.2016
Rozmiar196.56 Kb.
1   2   3   4   5

Sprawność strategicznego kierowania bezpieczeństwem państwa to niewątpliwie jeden z istotnych czynników zapewniania warunków do niezbędnej transformacji w obliczu rewolucyjnych zmian w środowisku bezpieczeństwa, pojawiania się nowych wyzwań, konieczności działania w warunkach dużej niepewności. Troska o doskonalenie tego obszaru aktywności powinna zatem znajdować się w centrum uwagi organów kierowniczych, a także ośrodków analitycznych, naukowych i dydaktycznych. Przedstawione we wszystkich trzech rozdziałach analizy i rozważania pokazują, jak wiele jest tutaj do zrobienia – zarówno w obszarze teorii, jak i praktyki oraz dydaktyki.


Od czego należałoby zacząć, aby perspektywicznie sprostać temu wyzwaniu. Otóż wydaje się, że punktem wyjścia winno być ustanowienie w państwie instytucji jako podmiotu, którego misją byłoby inspirowanie i rozwijanie myśli i praktyki strategicznej w Polsce. Trzeba po prostu odgórnie organizacyjnie wesprzeć i przyspieszyć proces kształtowania się polskiej społeczności (wspólnoty) strategicznej. W innych krajach, o długiej tradycji niezależnego i demokratycznego istnienia i tym samym potrzebie pełnego rozstrzygania własnych praktycznych dylematów strategicznych, środowiska takie kształtowały się w sposób naturalny i z reguły w stosunkowo długim procesie „ucierania” się różnych indywidualnych, w tym często nawet przypadkowych inicjatyw. Wiele wskazuje na to, że my teraz nie mamy na to zbytnio czasu.

Treścią tego typu odgórnej inicjatywy powinny być co najmniej dwie decyzje państwowe. Po pierwsze ustanowienie zintegrowanego, ponadresortowego strategicznego centrum (departamentu, biura, urzędu) zarządzania bezpieczeństwem narodowym, odpowiedzialnego za praktyczne planowanie i koordynowanie spraw bezpieczeństwa na szczeblu państwa. Centrum takie winno być ulokowane w strukturach administracji Rady Ministrów lub Prezydenta, jako organów władzy wykonawczej w Polsce. Drugie przedsięwzięcie – to ustanowienie instytucji naukowo-dydaktycznej w obszarze zintegrowanego bezpieczeństwa narodowego i tym samym ułatwienie zerwania z wyłącznie specjalistycznym, inspirowanym i determinowanym resortowo, patrzeniem na kwestie bezpieczeństwa. Logicznym krokiem w tym kierunku wydaje się przekształcenie obecnej Akademii Obrony Narodowej w Akademię Bezpieczeństwa Narodowego, wraz z funkcjonującym w jej składzie Instytutem Studiów Strategicznych. Naturalnym patronem takiej inicjatywy w Polsce powinien być Prezydent z jego Biurem Bezpieczeństwa Narodowego.



BIBLIOGRAFIA



  1. B. Balcerowicz:, Pokój i „nie-pokój”, Warszawa 2002

  2. B. Balcerowicz, Siły zbrojne w państwie i stosunkach międzynarodowych, Warszawa 2006

  3. B. Balcerowicz, Sojusz a obrona narodowa. Warszawa 1999

  4. Beyond Goldwater-Nichols: U.S. Government and Defense Reform for a New Strategic Era, Center for Strategic and International Studies, Washington 2005

  5. Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku: Wyzwania i strategie, Warszawa 2006

  6. Bezpieczeństwo zewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej, AON, Warszawa 2002

  7. S. Biscop, The European Security Strategy. Implementing a Distinctive Approach to Security, Royal Institute for International Relations, Brussels 2004

  8. Z. Brzeziński, Wybór, dominacja czy przywództwo, Kraków 2004

  9. European defence. A proposals for a White Paper, EU Institute for Security Studies, Paris 2004

  10. European Defense Integration: Bridging the Gap Between Strategy and Capabilities, Center for Strategic and International Studies, Washington D.C. 2005

  11. The European Security Strategy. Implementing a Distinctive Approach to Security, Royal Institute for International Relations, Brussels 2004

  12. Europejska koncepcja bezpieczeństwa, Instytut Studiów Strategicznych, Kraków 2003

  13. Europejski program badań nad bezpieczeństwem. Szansa dla wzrostu innowacyjności w Europie, Instytut Studiów Strategicznych, Kraków 2005

  14. F. Fukuyama, Budowanie państwa: Władza i ład międzynarodowy w XXI wieku, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2005

  15. M. Gąska, Kompetencje organów władzy wykonawczej w dziedzinie obronności państwa i sił zbrojnych. AON, Warszawa 2002

  16. R. Kagan, Potęga i raj. Ameryka i Europa w nowym porządku świata, Warszawa 2003

  17. Kontrola zbrojeń. Rozbrojenie u progu XXI wieku (pod red. A. D. Rotfelda), PISM, Warszawa 2002

  18. S. Koziej, Bezpieczeństwo narodowe i obronność RP, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1996

  19. S. Koziej, Kierowanie obroną narodową, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1997

  20. S. Koziej, Między piekłem a rajem: Szare bezpieczeństwo na progu XXI wieku, Toruń 2006

  21. S. Koziej, Podstawowe problemy strategii i systemu obronności na przełomie XX i XXI wieku, AON, Warszawa 2001

  22. S. Koziej, Strategia i potencjał obronny Polski w warunkach członkostwa w NATO, AON, Warszawa 2001

  23. S. Koziej, Strategiczne problemy bezpieczeństwa globalnego i euroatlantyckiego, AON, Warszawa 2005

  24. . J. Kriendler, NATO Headquarters Transformation: Getting Ahead of the Power Curve, Defence Academy of the United Kingdom, Conflict Studies Research Centre, June 2005

  25. R. Kuźniar, Polityka i siła, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2005

  26. Mapping the Global Future, Report of the National Intelligence Council’s 2020 Project, Washington 2004

  27. A more secure world: Our shared responsiblity, Report of the High-level Panel on Threats, Challenges and Change, United Nations, 2004

  28. H. Munkler, Wojny naszych czasów, Kraków 2004

  29. National security challenges for the 21st century, U.S. Army War College, Strategic Studies Institute, Carlisle, October 2003

  30. Polska polityka bezpieczeństwa 1989 – 2000 (pod red. R. Kuźniara), Warszawa 2001

  31. C. Rutkowski, Przegląd strategiczny jako narzędzie polityki. Warszawa 2003

  32. C. Rutkowski, Zarządzanie strategiczne na drodze ku zmianie paradygmatu. AON, Warszawa 2003

  33. Shift or Rift. Assessing US-EU relations after Iraq, EU Institute for Security Studies, Paris 2003

  34. A. i H. Toffler, Wojna i antywojna. Warszawa 1997

  35. P. Tyrała, Zarządzanie kryzysowe. Toruń 2001

  36. U.S. Army War College Guide to National Security Policy and Strategy, edited by J. B. Bartholomes Jr, Carlisle, July 2004

  37. Vademecum NATO. Warszawa 1999

  38. M. Walzer, Spór o wojnę, Warszawa 2006

  39. R. Wróblewski, Państwo w kryzysie. AON, Warszawa 2001

  40. R. Zięba, Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego. Warszawa 2004

  41. A. Zwoliński, Wojna. Wybrane zagadnienia. Kraków 2003

1 Oprócz terminu „kierowanie bezpieczeństwem” występują także pokrewne terminy „zarządzanie bezpieczeństwem” i „administrowanie bezpieczeństwem”. Z punktu widzenia akademickiej poprawności terminologicznej nie są to naturalnie terminy tożsame. Ale są na tyle bliskie, aby w niektórych sytuacjach (choć oczywiście nie we wszystkich) móc stosować je zamiennie. Najogólniejszym z nich jest termin pierwszy – „kierowanie bezpieczeństwem” i dlatego nim przede wszystkim będziemy się posługiwali w tej pracy.


2 Nie wnikając w pewne szczegółowe różnice między tymi dwoma pojęciami w tej pracy traktujemy je, w ślad za utartą już w Polsce praktyką, jako równoznaczne.

3 Na potrzebę takiego właśnie zintegrowanego, wieloresortowego (międzyresortowego – interagency) podejścia do spraw współczesnego bezpieczeństwa wskazują bardzo wyraźnie np. doświadczenia z pokonfliktowej fazy kampanii irackiej. Zaniedbania w tym właśnie zakresie zalicza się do bardzo istotnych błędów administracji amerykańskiej (prezydenta, jego doradcy ds. bezpieczeństwa oraz sekretarza obrony i sekretarza stanu). Zob. A. Cordesman, Strengthening Iraqi Military and Security Forces, Center for Strategic and International Studies

Washington, December 22, 2004, s. 10



4 Teoria konfliktów zbrojnych. Praca naukowo-badawcza pod kierownictwem P. Sienkiewicza. AON, DSO MON, Warszawa 1997.

5 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 10.

6 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 126.

7 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 146.

8 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 141.

9 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 131.

10 Oznaczałoby to “wielką improwizację” w postaci niebezpiecznych działań i rozwiązań doraźnych w najbardziej newralgicznym, początkowym okresie wojny. Nasze własne negatywne doświadczenia z 1939 roku winny tu być wyraźną przestrogą.

11 Okazuje się np., że – jak to trafnie zauważył W. Lutelmowski - za gaszenie pożaru spowodowanego niedopałkiem może być kto inny odpowiedzialny, niż za gaszenie pożaru wywołanego działaniami wojennymi. Zob. Lutelmowski: Stany nadzwyczajne. „Polska Zbrojna” z 16 czerwca 2002 r.

12 Ustawa o stanie wojennym oraz kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległoąści konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, Art. 10.

13 Trudno sobie wyobrazić, aby rolę tę efektywnie mógł spełniać jeden Komitet Rady Ministrów, zajmujący się wszystkimi sprawami wchodzącymi w zakres kompetencji Rady Ministrów.

14 Ustawa o zarządzaniu kryzysowym powołuje Rządowy Zespół Kryzysowy. To za wąska formuła. Należałoby właśnie zamiast „zespołu” ustanowić od razu organ o szerszych kompetencjach, właśnie Rządowy Komitet Bezpieczeństwa Narodowego – jako swoisty rządowy odpowiednik prezydenckiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego.


15 Marnym pocieszeniem może być fakt, że kłopoty tego typu mają także inni, nawet USA. Zob. Z. Brzeziński, Wybór: dominacja czy przywództwo, Wydawnictwo Znak, Kraków 2004, s. 227

16 Zob. 1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju, szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin. 2) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu tworzenia gminnego zespołu reagowania, powiatowego i wojewódzkiego zespołu reagowania kryzysowego oraz Rządowego Zespołu Koordynacji Kryzysowej i ich funkcjonowania.

17 Uwaga: Instytucją taką może być także projektowane w przygotowywanej ustawie o zarządzaniu kryzysowym Rządowe Centrum Bezpieczeństwa – pod warunkiem jednakże, iż jego zakres zadań nie zostanie ograniczony tylko do spraw kryzysowych

18 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 230

19 Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie kęski żywiołowej

20 Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o stanie wyjątkowym


21 Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o stanie wojennym

22 określone w art. 15-17 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 i Nr 19, poz. 185)

23 Jest to szczególnie ważne właśnie we współczesnych warunkach, w których to – jak trafnie zauważa prof. R. Kuźniar – „… o ile działać można i trzeba coraz częściej wspólnie (to jest opcja), o tyle myśleć trzeba zawsze samodzielnie i suwerennie (imperatyw)”. R. Kuźniar, Polityka i siła. Studia strategiczne – zarys problematyki, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2005, s. 309



1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna