Decyzje o kształceniu dzieci / wybór poziomu wykształcenia /. Od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku rozważania dotyczące edukacji pozostają pod wpływem „nowej ekonomii”



Pobieranie 14.18 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar14.18 Kb.
Decyzje o kształceniu dzieci / wybór poziomu wykształcenia /.

Od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku rozważania dotyczące edukacji pozostają pod wpływem „nowej ekonomii”. Naukowcy związani z chicagowską i wirgińską szkołą ekonomii zastosowali ekonomiczną metodologię do analizowania zachowań bardzo odległych od encyklopedycznej definicji ekonomii jak przestępczość, kiedy zawierać małżeństwo, poziom wykształcenia itp.

Jeden najwybitniejszych przedstawicieli szkoły z Chicago prof. Gary Becker dostał w 1992 roku Nagrodę Nobla za „mikroekonomiczną analizę ludzkich zachowań i interakcji wraz z zachowaniami nierynkowymi” . „Nowa ekonomia” stara się udowodnić ścisłe powiązania z oddziaływaniem czynnika ludzkiego wyrażonego poziomem jego wykształcenia na wzrost poziomu jego dobrobytu .

Zasób wiedzy, umiejętności, zdrowia ucieleśniony w każdej osobie to kapitał ludzki. Jest on zasobem dla danego człowieka, z którego czerpie zdolność do pracy, zarobków a tym samym jest źródłem satysfakcji jako konsumenta. Wyróżniającą cechą kapitału ludzkiego jest to , że jakby jest częścią człowieka. Najnowsze analizy kapitału ludzkiego przeprowadzone w 14 gospodarkach OECD na podstawie wyników umiejętności czytania i pisania – sugerują znaczny pozytywny wpływ na wzrost ekonomiczny .1

Zwiększanie się zasobów kapitału ludzkiego przyczynia się do wzrostu wydajności pracy , a także jest motorem procesów technologicznych.2

Zwiększająca się wydajność pracy powoduje również wzrost co najmniej o połowę PKB na osobę w większości Krajów OECD w okresie 1990-2000 .3

Racjonalnie postępujący rodzice decydując o wyborze kształcenia dziecka będą mieli na uwadze, że końcowa wartość dobra pozyskanego / wyższe wykształcenie dziecka / jest wyższa od końcowej wartości dobra odstąpionego / suma nakładów przeznaczonych na wyższe wykształcenie dziecka / .

Istnieje dodatnia korelacja między wykształceniem a zarobkami. W wielu krajach OECD wykształcenie średnie stanowi punkt graniczny , powyżej którego dodatkowe kwalifikacje , wykształcenie przynoszą szczególnie wysokie korzyści finansowe.4

Dużą rolę w podejmowaniu decyzji przez rodziców będą na pewno miały ich preferencje rozumiane jako to co chcieli by posiadać / jaki poziom wykształcenia chcieli by dla swojego dziecka / . Preferencje będą różnić się dla różnych rodziców i zależeć będą np. od tradycji rodzinnych, wychowania, środowiska społecznego, wykształcenia , sposobu życia, poziomu dochodów – budżetu.

Zakładam , że rodzice dokonują wyboru dotyczącego poziomu wykształcenia ich dzieci pozwalającego maksymalizować ich korzyść w granicach będącego w ich dyspozycji budżetu , w tym również pochodzącego z kredytu bankowego . Kalkulują , że korzyści płynące z posiadania wyższego wykształcenia przez ich dzieci przewyższą nakłady jakie poniosą na ich wykształcenie. Do korzyści jakie osiągną ich dzieci zaliczą między innymi :

- większe możliwości zatrudnienia –wyniki badań przeprowadzonych w krajach OECD potwierdzają , że wskaźnik zatrudnienia wzrasta wraz z poziomem wykształcenia5 ,

- wyższe płace ,

- lepsze warunki pracy ,

- większe przyszłe oszczędności dzieci ,

- osobistą i zawodowa mobilność,

- poprawioną jakość życia ,

- trafniejsze decyzje osobiste i zawodowe ,

- podwyższony status osobisty ,

- zwiększone możliwości edukacyjne ,

- zdrowszy styl życia .

Natomiast do największych ograniczeń zaliczą :

-ograniczenia budżetowe wynikające z poziomu dochodów rodziców ,

- niemożność angażowania dziecka w pracę zarobkową – utracone korzyści ,

- długi okres pobierania nauki przez dziecko ,

- późniejsze wejście dziecka w okres zarobkowania ,

- deprecjacja zdobytej wiedzy przez dziecko ,

- większe podatki płacone przez dziecko w związku z większymi zarobkami ,

- poziom stopy procentowej zainwestowanych funduszy w kształcenie dzieci ,

- brak ulgi podatkowej na kształcenie dzieci ,

- poziom intelektualny dziecka i jego zaangażowanie w proces uczenia się . Racjonalni rodzice dotąd będą ponosili nakłady na kształcenie dzieci , dopóki krańcowy koszt tych nakładów nie zrówna się z krańcowym efektem jakie te nakłady przyniosą . Zależne to jest od oczekiwanego zarobku i okresu zarobkowania . Im dłuższy czas zarobkowania tym większa stopa zwrotu . Jednocześnie im dłuższy czas nauki tym krótszy czas zarobkowania .

Stopa procentowa to parametr ekonomiczny według , którego rodzice dyskontują przyszłe zarobki swoich dzieci . Jest ona odwrotnie skorelowana z długością nauki . Powód jest taki , że przy wyższej stopie dyskontowej racjonalni rodzice będą przywiązywali mniejsze znaczenie do przyszłych dochodów swoich dzieci niż obecnych wydatków na ich naukę – utraconych korzyści . Rodzice zatem będą niechętni do odraczania momentu wejścia na rynek pracy swoich dzieci w celach zarobkowych . Swój zatem dochód będą woleli przeznaczyć nie na kształcenie dzieci ale na uzyskiwanie dochodów bieżących z oszczędności zarówno swoich jak i pracujących dzieci . Krzywe zarobków dzieci bardziej wykształconych są bardziej strome w ciągu życia niż dzieci mniej wykształconych . Jednak kiedy przychodzi moment zwrotu z inwestycji kształcenia wtedy dzieci wpadają w górne przedziały dochodów i płacą wyższą stopę podatkową .

Rozważania o teorii ludzkiego kapitału warto uzupełnić o teorię Abrahama H. Maslowa . Wyróżnił on pięć podstawowych potrzeb : fizjologiczne , bezpieczeństwa , socjopsychiczne , uznania i samorealizacji . Jeżeli rodzice decydując o poziomie kształcenia dzieci nie uwzględnią tych potrzeb , szczególnie uznania i samorealizacji wtedy szybko pojawia się nuda - depresja - choroba . Racjonalnie myślący rodzice wiedzą , że choroba to koszty dlatego też w procesie kształcenia dzieci uwzględniają ich różne potrzeby.



Reasumując można uznać , że edukacja w coraz większym stopniu odgrywa znaczącą rolę w osiąganiu sukcesu zarówno przez poszczególne osoby jak również i całe narody.

Elżbieta Szymanik



1 Szkolnictwo w skrócie: wskaźniki OECD wydanie z 2004 r – wskaźnik A12

2 Szkolnictwo w skrócie: wskaźniki OECD wydanie z 2004 r – wskaźnik A12

3 Szkolnictwo w skrócie: wskaźniki OECD wydanie z 2004 r – wykres A12.1

4 Szkolnictwo w skrócie: wskaźniki OECD wydanie z 2004 r – tabela A11.1a

5 Szkolnictwo w skrócie: wskaźniki OECD wydanie z 2004 r – tabela A11.1a





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna