Do niniejszego protokołu mogą zostać zgłoszone sprostowania



Pobieranie 146.88 Kb.
Strona1/4
Data03.05.2016
Rozmiar146.88 Kb.
  1   2   3   4


Do niniejszego protokołu mogą zostać zgłoszone sprostowania.

Sprostowanie należy przedłożyć w jednym z języków roboczych. Powinno one być przedstawione w memorandum oraz włączone do kopii protokołu. Sprostowania należy przesłać w terminie jednego tygodnia od daty niniejszego dokumentu do Official Records Editing Section, pokój E.4108, Palais des Nations, Genewa.

Jakiekolwiek sprostowania do protokołów z posiedzeń jawnych Komitetu w ramach tej sesji zostaną zawarte w zbiorczej erracie, opublikowanej wkrótce po zakończeniu sesji.


GE.04-44204 (E) 291004 041104
NARODY ZJEDNOCZONE




CCPR



Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych


Dystr.
POWSZECHNA
CCPR/C/SR.2240
4 listopada 2004

Oryginał: ANGIELSKI


KOMITET PRAW CZŁOWIEKA


Sesja osiemdziesiąta druga

SKRÓCONY PROTOKÓŁ 2240. POSIEDZENIA

które odbyło się w Palais Wilson w Genewie,



w środę, 27 października 2004 r., o 15.00
Przewodniczący: Pan AMOR
TREŚĆ
ROZPATRZENIE SPRAWOZDAŃ PRZEDSTAWIONYCH PRZEZ PAŃSTWA STRONY NA PODSTAWIE ART. 40 PAKTU (cd.)
Piąte sprawozdanie okresowe Polski

Posiedzenie zostało otwarte o godz. 15.05
ROZPATRZENIE SPRAWOZDAŃ PRZEDSTAWIONYCH PRZEZ PAŃSTWA STRONY NA PODSTAWIE ART. 40 PAKTU (punkt 6 porządku dziennego) (cd.)
Piąte sprawozdanie okresowe Polski (CCPR/C/POL/2004/5; CCPR/C/82/L/POL)


  1. Na zaproszenie przewodniczącego, członkowie delegacji Polski zajęli miejsca za stołem obrad Komitetu.

  2. Pan KRÓLAK (Polska), dokonując wprowadzenia do piątego sprawozdania okresowego Polski (CCPR/C/POL/2004/5), stwierdził, że okres objęty sprawozdaniem, od stycznia 1995 r. do października 2003 r., oraz okres, który upłynął od daty jego złożenia, charakteryzują się znaczącymi reformami społeczno-prawnymi, podjętymi przed akcesją do Unii Europejskiej (UE). Obecne sprawozdanie w pełni uwzględnia uwagi końcowe Komitetu do czwartego sprawozdania (CCPR/C/79/Add.110).

  3. Piąte sprawozdanie kładzie duży nacisk na kwestie równouprawnienia płci, opisując udział kobiet w życiu politycznym, gospodarczym i społecznym, jak również rolę Pełnomocnika Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn, powołanego w 2001 r. Zakres kompetencji Pełnomocnika, początkowo ograniczony do spraw związanych z równouprawnieniem płci, został w 2002 r. rozszerzony o zapobieganie dyskryminacji ze względu na rasę, pochodzenie etniczne, religię, wyznanie, wiek i orientację seksualną. Pełnomocnik opracował i rozpoczął realizację Krajowego Programu Działań na Rzecz Kobiet oraz Krajowego Programu Przeciwdziałania Dyskryminacji Rasowej, Ksenofobii i Związanej z Nimi Nietolerancji. W grudniu 2003 r. w ramach Biura Pełnomocnika Rządu powstał stały Zespół Ekspertów ds. monitorowania Krajowego Programu Działań na Rzecz Kobiet, w którego skład wchodzą przedstawiciele Rządu oraz organizacji pozarządowych, a którego zadaniem jest m.in. sporządzanie corocznych raportów monitorujących, z których pierwszy ma się ukazać pod koniec 2004 r. Urzeczywistnianiu zasady równouprawnienia płci (gender mainstreaming) ma służyć również mianowanie pełnomocników ds. równego statusu kobiet i mężczyzn we wszystkich województwach w kraju.

  4. Wiele zmian prawnych zostało dokonanych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji w miejscu zatrudnienia. Kodeks pracy został w 2002 r. uzupełniony o rozdział dotyczący równego traktowania kobiet i mężczyzn, zaś kolejne regulacje dotyczące dyskryminacji w zatrudnieniu zostały wprowadzone na początku 2004 r. Pojęciem dyskryminacji ze względu na płeć objęto molestowanie seksualne, zaś pracodawcę zobowiązano do tworzenia środowiska pracy wolnego od wszelkich form dyskryminacji. Kodeks wymienia działania stanowiące mobbing oraz sposoby rekompensaty pracowników, którzy ponieśli szkodę na zdrowiu w wyniku molestowania bądź którzy rozwiązali umowę o pracę w wyniku jego zaistnienia. Górny limit wysokości odszkodowania dochodzonego przez osoby, wobec których pracodawca naruszył zasadę równego traktowania, został zniesiony w styczniu 2004 r.

  5. W odpowiedzi na doniesienia o wyeliminowaniu wychowania seksualnego z programów szkolnych, stwierdził, że Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu zapewnia wychowanie seksualne we wszystkich typach szkół, począwszy od piątej klasy szkoły podstawowej. Zajęcia obejmują kwestie takie, jak antykoncepcja i przemoc seksualna.

  6. Jego Rząd podziela zaniepokojenie Komitetu czasem trwania postępowań sądowych. Jednym z ostatnich osiągnięć w przeciwdziałaniu temu zjawisku jest wejście w życie we wrześniu 2004 r. ustawy definiującej pojęcie przewlekłości postępowań sądowych i regulującej tryb rozpoznawania skarg stron, których prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie zostało naruszone.

  7. Pomimo wysiłków przedstawicieli instytucji sądowych, organów samorządowych i organizacji pozarządowych w walce z przemocą w rodzinie, nadal odnotowuje się znaczną liczbę przypadków przemocy w rodzinie. Jednakże wzrost liczby przypadków odnotowany przez Policję wynikał nie tyle ze znaczącego przyrostu liczby takich przypadków, lecz ze wzmożonej świadomości społecznej, będącej efektem ogólnopolskich kampanii na ten temat. Obecnie w pełni działają 134 schroniska dla ofiar przemocy w rodzinie oraz 84 ośrodki interwencji kryzysowej, zarządzane i finansowane przez władze powiatowe; z pomocy tych ośrodków skorzystało w 2003 r. ponad 22 tys. osób. Dozór policyjny sprawców przemocy w rodzinie, z wykorzystaniem nakazu ograniczenia swobody zbliżania się do ofiary, stosowany jest coraz częściej i okazuje się skuteczny, jako że zapewnia prawidłowy tok postępowania oraz ochronę ofiar.

  8. Jego Rząd podjął wiele działań zmierzających do wyeliminowania zjawiska „fali” w wojsku. Wprowadzenie w życie programu działań przyjętego przez Ministerstwo Obrony Narodowej, uruchomienie Wojskowego Telefonu Zaufania oraz skrócenie zasadniczej służby wojskowej do 12 miesięcy przyczyniło się do znaczącej poprawy sytuacji.

  9. Rząd podjął również wiele kroków zmierzających do zapewnienia skutecznego niezależnego nadzoru praw osób pozbawionych wolności: więźniowie mogą obecnie kierować skargi do organów zarówno krajowych, jak i zagranicznych, a więzienia wizytowane są przez sędziów, pracowników Biura Rzecznika Praw Obywatelskich i innych organizacji. Jego delegacja podziela zaniepokojenie Komitetu przeludnieniem zakładów karnych i aresztów śledczych, zwłaszcza że liczba osadzonych wzrosła z 53 tys. w 1999 r. do ponad 79 tys. obecnie. Przyjęcie w kwietniu 2004 r. „mapy drogowej” stworzenia dodatkowych 10 tys. miejsc w więziennictwie w okresie 2005–2009 stanowi poważny krok w kierunku rozwiązania problemu, opracowano także program wprowadzenia jej w życie.

  10. Co do rozpowszechnienia tekstu sprawozdania i uwag końcowych Komitetu, powiedział, że są one dostępne w języku polskim i angielskim na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości. Ministerstwo wydało również publikację książkową zawierającą tekst sprawozdania, skrócone protokoły (summary records) z odnośnych posiedzeń Komitetu, Uwagi końcowe oraz podstawowe informacje o pracy Komitetu; została ona przekazana bibliotekom państwowym i uniwersyteckim, a także jest dostępna wszystkim osobom fizycznym na ich wniosek.

  11. Oprócz wymienionych w sprawozdaniu kroków podjętych w celu pełnego dostosowania się do standardów międzynarodowych w zakresie praw człowieka, w marcu 2004 r. wszedł w życie Protokół Fakultatywny do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, a Protokół Fakultatywny do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania został podpisany w kwietniu. Ponadto zakończona została ostatnio procedura ratyfikacyjna Protokołów do Konwencji Praw Dziecka odnoszących się do udziału dzieci w konfliktach zbrojnych1 oraz handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i pornografii2.

  12. Nowelizacja kodeksu cywilnego, mająca na celu zapewnienie skuteczniejszych metod dochodzenia roszczeń za szkody wyrządzone na skutek niezgodnego z prawem działania lub zaniechania popełnione przy wykonywaniu władzy publicznej, weszła w życie we wrześniu 2004 r. Nowelizacja ułatwia dochodzenie odszkodowania, jako że nie jest już wymagane wykazanie winy konkretnego urzędnika.

  13. Projekt ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz językach regionalnych został zgłoszony w sierpniu 2004 r. i oczekuje się przyjęcia go do końca roku.

  14. Pan SOBCZAK (Polska) odpowiadając na pytanie 1 na liście zagadnień (CCPR/C/82/L/POL) stwierdził, że do dnia bieżącego Komitet zakomunikował Rządowi polskiemu siedem skarg indywidualnych na podstawie Pierwszego Protokołu Fakultatywnego. Procedura wprowadzenia w życie opinii przyjętych przez Komitet na mocy Protokołu Fakultatywnego opiera się na powszechnych zasadach implementacji instrumentów międzynarodowych, według których obowiązki wynikające z umów międzynarodowych pozostają w kompetencji Ministra Spraw Zagranicznych.

  15. Pani DĄBROWIECKA (Polska) stwierdziła w odpowiedzi na pytanie 2, że w okresie objętym sprawozdaniem do Rzecznika Praw Obywatelskich zostało skierowanych ponad 435 tys. spraw. Około 30% tych spraw nie podlegało kompetencji Rzecznika, a z pozostałych 70% spraw jedna trzecia została uznana za bezzasadne, zaś połowa została rozpatrzona pozytywnie. Rzecznik Praw Obywatelskich występował z własną inicjatywą, wykorzystując szereg środków prawnych, a także dokonywał wizytacji różnych instytucji. Głównymi napotkanymi problemami były kwestie związane z ubóstwem spowodowanym wysokim poziomem bezrobocia, w wyniku czego Rzecznik Praw Obywatelskich opracował wiele programów mających na celu redukcję bezrobocia oraz zapewnienie osobom bezrobotnym porad prawnych i doradztwa.

  16. Według Rzecznika Praw Obywatelskich, jedną z najbardziej dolegliwych bolączek społecznych jest stan systemu ochrony zdrowia, co skłoniło go do wyodrębnienia nowej jednostki organizacyjnej zajmującej się prawami pacjentów. Rzecznik Praw Obywatelskich podjął również działania na rzecz rozwiązania kwestii przewlekłości postępowań sądowych, a nowa ustawa odnosząca się do tej kwestii została przyjęta. Rzecznik Praw Obywatelskich nadzorował także środki zmierzające do zmniejszenia przeludnienia w aresztach śledczych oraz dostrzega problem ostatnio zanotowanego wzrostu liczby wyroków pozbawienia wolności. Pozbawienie wolności jest kosztowne, w związku z czym podejmuje się starania wprowadzenia tańszych i skuteczniejszych kar nieizolacyjnych. Rzecznikowi Praw Obywatelskich została zakomunikowana znikoma liczba spraw związanych z dyskryminacją rasową i etniczną, a nowa ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych jest obecnie przedmiotem dyskusji w parlamencie.

  17. Rząd wyraził ostatnio zgodę na ustanowienie trzech terenowych biur Rzecznika Praw Obywatelskich. Rzecznik Praw Obywatelskich współpracuje z wieloma podmiotami na forum międzynarodowym, jak np. regionalne biuro UNDP na Europę, dzięki którym stworzono programy szkoleń personelu Biura Rzecznika Praw Obywatelskich.

  18. Pan SOBCZAK (Polska), przechodząc do kwestii walki z terroryzmem, stwierdził, że jego Rząd wierzy, że środki antyterrorystyczne nie powinny pozostawać w konflikcie z zasadami ochrony praw człowieka. Polska podjęła szereg inicjatyw prawnych wymierzonych w szczególności w finansowanie terroryzmu, a odnośna ustawa jest obecnie przedmiotem prac parlamentu. Uchwalona została nowa ustawa zawierająca definicję pojęcia „działalności terrorystycznej” i wymierzająca surowsze kary dla sprawców przestępstw związanych z terroryzmem. Wszelkie nowe ustawodawstwo jest zgodne z postanowieniami Paktu. Według polskiej konstytucji, umowy międzynarodowe, których stroną jest jego państwo, stanowią źródło prawa i w kwestiach spornych mają pierwszeństwo nad ustawodawstwem krajowym. Konstytucja nie zezwala na przyjęcie prawa krajowego sprzecznego z Paktem.

  19. Pani KAPILEWICZ (Polska), nawiązując do pytania 4 stwierdziła, że dodatkowe informacje statystyczne zostały przekazane Komitetowi w formie pisemnej. Przyjęty przez jej Rząd w 2003 r. drugi etap Krajowego Programu Działań na Rzecz Kobiet ma na celu dalszą promocję praw kobiet i zapewnienie wprowadzenia w życie zaleceń 23. Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ oraz inicjatywy Pekin+5. Program kierowany jest do władz centralnej i terenowej administracji i ma na celu promowanie dialogu pomiędzy placówkami naukowo-badawczymi, organizacjami pozarządowymi, samorządem terenowym, związkami zawodowymi oraz mediami. Zostaną powołane do życia jednostki monitorujące realizację zasad równouprawnienia płci. Drugi etap Programu zawiera dziewięć rozdziałów podejmujących kwestie takie, jak prawa kobiet jako prawa człowieka, aktywność ekonomiczna kobiet, przemoc wobec kobiet, zdrowie i edukacja. Zadaniem Programu jest zapewnienie równowagi płci przy obsadzaniu stanowisk kierowniczych w Rządzie i sądownictwie. Kobiety są obecnie przygotowywane do zajmowania posad rządowych poprzez odpowiednie kształcenie, a także zachęca się je do kandydowania na urzędy polityczne i do ciał międzynarodowych. Osiągnięto porozumienie w sprawie ustanowienia we wszystkich województwach biur pełnomocników ds. równego statusu kobiet i mężczyzn. W przeciągu ostatnich lat nastąpił wzrost reprezentacji kobiet zarówno w niższej, jak i wyższej izbie parlamentu. W parlamencie trwają obecnie prace nad projektem ustawy o równym statusie kobiet i mężczyzn, zawierającym definicję pojęcia „molestowania seksualnego”.

  20. Krajowy Program Działań na Rzecz Kobiet zakłada działania zmierzające do eliminacji dyskryminacji kobiet w miejscu pracy oraz propagujące zasadę równej płacy za pracę o tej samej wartości. Program zawiera ścieżki edukacyjne przeciwdziałające stereotypom związanym z płcią. Obecnie zarobki kobiet są ok. 20% niższe niż wynagrodzenie mężczyzn, a kobiety stanowią większość osób, którym przyznawana jest pomoc socjalna; pracują w edukacji, ochronie zdrowia i pomocy społecznej, które to wszystkie dziedziny są wynagradzane w niedostateczny sposób. Jej Rząd podejmuje starania na rzecz podniesienia świadomości sytuacji kobiet w społeczeństwie i organizuje programy integracji zawodowej kobiet przy użyciu funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Rząd aktywnie wspiera przedsiębiorczość kobiet. Rezultaty drugiego etapu Programu Działań zostaną podsumowane w przeciągu najbliższych tygodni.

  21. Pani FARACIK (Polska) w odpowiedzi na pytanie 6 oznajmiła, że w 2002 r. wprowadzona została do kodeksu pracy zasada niedyskryminacji, przez co nastąpiło dostosowanie prawa krajowego do standardów Unii Europejskiej. Bardziej szczegółowa nowelizacja kodeksu nastąpiła w 2004 r. Według kodeksu zakazana jest każda forma dyskryminacji, zwłaszcza ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, gender, orientację seksualną, wyznanie religijne bądź członkostwo w organizacji związkowej, jak też dyskryminacja związana z zatrudnieniem pełnoetatowym czy w niepełnym wymiarze oraz z zatrudnieniem na czas nieokreślony bądź określony. Wszystkim pracownikom zapewnia się równe traktowanie w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, awansu i dostępu do szkoleń. Kodeks zawiera definicje zasad bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji, która obejmuje przypadki zachęcania przez pracodawcę do świadczenia pracy za wynagrodzenie niższe od dopuszczalnego. Poprawki gwarantują przestrzeganie klauzul niedyskryminacyjnych w zatrudnieniu. W przypadku zaistnienia dyskryminacji, poszkodowanym przysługuje prawo do dochodzenia odszkodowania. Osoby, które wystąpiły z pozwem w takich sprawach, nie mogą zostać zwolnione w trakcie prowadzonego postępowania.

  22. O odszkodowanie mogą występować ofiary mobbingu. Dane statystyczne odnośnie do zastosowania kodeksu pracy publikowane są oddzielnie dla kobiet i mężczyzn i zostaną przekazane Komitetowi w dalszym terminie. Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymuje rocznie ok. 25 spraw związanych z dyskryminacją na tle seksualnym, etnicznym czy religijnym. Kontrole prowadzone przez Państwową Inspekcję Pracy wykazały, że dyskryminacja przybiera postać nierównej płacy za pracę o tej samej wartości, chociaż problem ten odnosi się zarówno do mężczyzn, jak do kobiet, gdyż tak pracujący mężczyźni, jak kobiety często nie otrzymywali wynagrodzenia terminowo. Wiele wnoszonych spraw o dyskryminację dotyczyło mobbingu.

  23. Pani SZEMPLIŃSKA zauważyła, że znowelizowany kodeks pracy precyzuje, jakich danych osobowych może zażądać pracodawca od osoby ubiegającej się o zatrudnienie. Wszelkie dane mają charakter neutralny w odniesieniu do płci. Pracodawca może zażądać innych danych osobowych pracownika, np. daty urodzeń dzieci pracownika, jedynie wówczas, gdy podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze specjalnych uprawnień. Uprawnienia przysługujące pracownikom opiekującym się dziećmi są zróżnicowane ze względu na wiek dziecka. Pracownicy opiekujący się dziećmi poniżej czwartego roku życia mają zakaz pracy w porze nocnej oraz powyżej ośmiu godzin dziennie. Pracownikom sprawującym opiekę nad dziećmi pomiędzy czwartym i czternastym rokiem życia przysługuje urlop wychowawczy. Rodzice dzieci w wieku do 18 lat mają możliwość skorzystania z płatnego urlopu z powodu choroby dziecka potwierdzonej orzeczeniem lekarskim bądź wtedy, gdy dziecko wymaga stałej opieki. Uprawnienia do korzystania z urlopów przysługiwały w równym stopniu rodzicom biologicznym i przybranym. Nowe ustawodawstwo daje pracownikom służby zdrowia prawo do uzyskiwania pewnych danych osobowych, których nie mogą zażądać przedstawiciele innych zawodów.

  24. Pani GUZELF (Polska) zauważyła, że w przeszłości uważano kobiety za uprzywilejowane przez system emerytalny. Płeć nie wpływała na wysokość emerytury, gdyż osoby fizyczne płaciły indywidualne składki na poczet emerytury. Składki emerytalne kobiet przebywających na urlopach macierzyńskich opłacało państwo. W 1998 r. nastąpiła reforma systemu emerytalnego: odstąpiono od starych zasad, a system ustalanych odgórnie świadczeń zastąpiony został przez system składkowy. Składki są wyliczane na postawie wieku, do którego dana osoba mogła świadczyć pracę oraz na podstawie jej średniej długości życia. Kobiety z reguły otrzymują świadczenia emerytalne niższe aniżeli mężczyźni, ponieważ ich wiek emerytalny jest o pięć lat krótszy od wieku emerytalnego mężczyzn, a żyją przeciętnie dłużej. Rząd widzi potrzebę zmiany systemu naliczeń, zaś nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu emerytalnym i rentowym, mająca na celu stopniowe zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, została złożona w parlamencie w kwietniu 2004 r. Zmiana systemu będzie odbywać się stopniowo w okresie 2014–2024.

  25. Pan TOKARSKI (Polska), odnosząc się do pytania 8 dotyczącego przemocy domowej, powiedział, że wszystkie przypadki fizycznego znęcania się nad członkami rodziny są karalne. Policja może wszcząć dochodzenie w przypadku powiadomienia przez ofiarę przemocy domowej. W okresie 1995–2003 nastąpił znaczący wzrost liczby postępowań sądowych dotyczących przemocy domowej z art. 207 kodeksu karnego. Nie oznacza to wzrostu liczby przypadków przemocy domowej, a jedynie poprawę skuteczności ich ścigania.

  26. W stosunku do 1995 r. nastąpiło bardziej restrykcyjne podejście do sprawców przemocy domowej. Na przykład można było stosować zakaz zbliżania się do ofiar w celu ich ochrony, a także odnotowano 50% wzrost liczby sprawców tymczasowo aresztowanych za takie przestępstwa. Opublikowany został dokument określający zasady postępowania Policji ze sprawcami, zabezpieczanie materiału dowodowego, opisujący obowiązki prokuratorów i sędziów oraz wyszczególniający środki przymusowe.

  27. W 1998 r. komendanci Policji wprowadzili system przeciwdziałania problemowi przemocy domowej oparty na tzw. Niebieskiej karcie, który został zmodyfikowany i usprawniony w 2002 r. Policjanci, którym wydano „Niebieską kartę”, odnotowują przypadki udzielenia pomocy ofiarom i monitorują rozwój sytuacji w zagrożonych rodzinach, skierowując w razie potrzeby członków takich rodzin do instytucji pomagających ofiarom przemocy. Podjęto również działania zmierzające do odizolowania sprawców. Tego typu informacje są wprowadzane do krajowego rejestru danych. Od 2000 r. na kursach podstawowych przeszkolono około 18 tys. policjantów w zakresie procedur stosowanych w przypadkach przemocy domowej. W każdym województwie powołani zostali policjanci koordynujący procedurę „Niebieskiej karty”. Uczestniczą oni w specjalnych szkoleniach, a następnie przekazują nabyte umiejętności innym funkcjonariuszom. Koordynatorzy organizują także zewnętrzne programy szkoleń dla psychologów, przedstawicieli instytucji państwowych i organizacji pozarządowych.

  28. Pan SKOWROŃSKI (Polska) stwierdził, że kodeks karny oraz kodeks postępowania karnego przewidują działania prewencyjne na rzecz ofiar przemocy domowej, takie jak dozór policyjny i zakaz zbliżania się do ofiary, tak podczas postępowania przygotowawczego, jak w trakcie postępowania sądowego. W przypadku niezastosowania się przez sprawcę do zakazu lub w przypadku, gdy w trakcie postępowania karnego istnieje wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia przez oskarżonego czynu zabronionego, można zarządzić dotkliwsze środki, jak tymczasowe aresztowanie.

  29. Parlament rozważa przyjęcie prezydenckiego projektu nowelizacji kodeksu karnego oraz kodeksu postępowania karnego. Komisja nadzwyczajna powołana do prac nad nowelizacją kodeksu karnego zdecydowała o nowelizacji art. 72 traktującego o zakazie zbliżania się do ofiary. Sprawców może np. obejmować zakaz kontaktów z ofiarą. W 2001 r. Prokuratura Krajowa wydała wytyczne i zalecenia odnośnie do przemocy domowej, nakładające na wszystkich prokuratorów obowiązek skutecznego działania w celu zapobiegania takim przestępstwom i ścigania ich.

  30. Pani FARACIK (Polska) powiedziała, że Ministerstwo Sprawiedliwości przyjęło procedury świadczenia pomocy ofiarom zgwałceń, ofiarom przemocy domowej oraz dzieciom. Zasady postępowania z dziećmi zostały wprowadzone w skali całego kraju. Jednostki wymiaru sprawiedliwości oraz prokuratury w Warszawie wdrożyły w 2004 r. pilotażowy program pomocy szczególnym kategoriom ofiar przestępstw, który w przypadku pozytywnej realizacji, zostanie rozszerzony na obszar całego kraju. Na rok 2005 zaplanowano również wprowadzenie pilotażowego programu rozwoju sprawiedliwości naprawczej, wykorzystującego doświadczenia innych krajów, takich jak Nowa Zelandia i Wielka Brytania. Począwszy od 2003 r., przy szerokiej współpracy podmiotów publicznych i prywatnych, Ministerstwo Sprawiedliwości stosuje centralnie skoordynowany program ochrony ofiar przestępstw. Nad rządowym projektem programu ochrony ofiar przestępstw pracuje także interdyscyplinarny zespół składający się z przedstawicieli szeregu instytucji i organizacji pozarządowych.

  31. Ostatnio opracowany projekt ustawy o kompensacji dla ofiar przestępstw określa warunki nabywania prawa do kompensaty z budżetu państwa. Z powodu trudnej sytuacji finansowej państwa, prawo do kompensaty posiadają wyłącznie ofiary najcięższych czynów. Nie przyznaje się kompensaty ofierze, która ma dostęp do pomocy z innego źródła. Sprawy o kompensatę rozpatrują sądy rejonowe. Prowadzone są międzyresortowe negocjacje nad projektem ustawy mającej poprawić sytuację kobiet w Polsce. Przewiduje ona nowelizację kodeksu karnego, wprowadzając eksmisję sprawców z miejsca wspólnego zamieszkania z ofiarą. Grupy zawodowe, takie jak nauczyciele, lekarze, pielęgniarki czy pracownicy socjalni, dowiedziawszy się o przypadkach przemocy będą zobowiązane do niezwłocznego powiadomienia o nich prokuratury lub policji. Projekt ustawy zakłada przyjęcie krajowego programu zapobiegania i przeciwdziałania przemocy w rodzinie i społeczeństwie.

  32. Trwają także prace nad projektem ustawy o pomocy społecznej ofiarom przemocy domowej w ramach procedury „Niebieskiej karty”.

  33. Pan RZEMIENIEWSKI (Polska) odnosząc się do pytania 9 powiedział, że postanowienia kodeksu karnego dotyczące handlu ludźmi są bardzo szczegółowe oraz że przestępstwo to podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat trzech. Problem ten dotyczy głównie handlu kobietami w celu uprawiania przez nie prostytucji. Polska była początkowo źródłem takiego handlu, lecz ostatnio stała się także jego krajem docelowym i tranzytowym. Dane za rok 2003 mówią jedynie o 24 przypadkach tego typu, jednakże władze zdają sobie sprawę z faktu, że zjawisko to jest o wiele szersze i że prawdziwa skala problemu może być wielokrotnie większa. Dlatego też Rząd podejmuje stanowcze kroki przeciwko takim praktykom i innym formom niewolnictwa. 16 września 2003 r., z inicjatywy organizacji pozarządowej, przyjęty został Krajowy Program Zapobiegania i Przeciwdziałania Handlu Ludźmi. Policja angażuje się w wiele inicjatyw w ramach tego Programu, współpracując ściśle z mediami w przeprowadzaniu zakrojonych na szeroką skalę kampanii informacyjnych. Policja współpracuje również z siłami policyjnymi innych państw, szczególnie poprzez wymianę informacji i doświadczeń. W 2001 r. polska Straż Graniczna, w ścisłej współpracy z organizacjami pozarządowymi, zaangażowała się w walkę z tym zjawiskiem. Zarządzeniem nr 23 z 5 marca 2004 r. powołany został międzyresortowy zespół ds. zwalczania i zapobiegania handlowi ludźmi, na którego czele stanął wiceminister spraw wewnętrznych i administracji. Zespół ten nadzoruje wdrażanie Krajowego Programu i przygotowuje propozycje dalszych działań.

  34. Program zawiera procedury postępowania z ofiarami i świadkami, a także określa role poszczególnych instytucji, Policji i Straży Granicznej. Przygotowany model, dzięki finansowemu wsparciu Narodów Zjednoczonych, testowany jest w jednym z województw Polski zachodniej. Biuro ds. Przestępczości Zorganizowanej przy Prokuraturze Krajowej opracowało metodologiczne wskazówki dla prokuratorów prowadzących postępowanie w sprawach dotyczących handlu ludźmi. We wszystkich komendach wojewódzkich Policji powołane zostały zespoły odpowiedzialne za zwalczanie handlu ludźmi i zapobieganie mu, a mechanizm koordynacji działań został uruchomiony na szczeblu Komendy Głównej Policji. Szkolenia dla Policji i Straży Granicznej prowadzone są za pomocą organizacji pozarządowej „La Strada”. Trwają prace nad rozszerzeniem zakresu szkoleń podstawowych dla Policji dotyczących postępowania w przypadkach przestępstwa handlu ludźmi. Rząd planuje również ratyfikację Protokołu do Konwencji praw dziecka dotyczącego handlu dziećmi, prostytucji i pornografii dziecięcej.

  35. Ofiarom może zostać przyznana wiza na mocy ustawy o cudzoziemcach, obecnie nowelizowanej w celu ułatwienia ofiarom otrzymania zezwolenia na pobyt czasowy w trakcie trwania śledztwa prowadzonego w sprawach przestępstw handlu ludźmi.

  36. Pan SOBCZAK (Polska) oznajmił w odpowiedzi na pytanie 10, że stosownie do Protokołu nr 6 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Polska zobowiązała się do zniesienia kary śmierci z dniem 1 listopada 2004 r.3 Dodatkowo Ministerstwo Spraw Wewnętrznych4 wszczęło procedurę ratyfikacyjną Drugiego Protokołu Fakultatywnego do Paktu dotyczącego zniesienia kary śmierci, jak również Protokołu nr 13 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczącego zniesienia kary śmierci w każdych okolicznościach.

  37. Pan SOBOLEWSKI (Polska) powiedział, że ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży wprowadza sankcje karne za czyny wymierzone w płód ludzki. Lekarz może przeprowadzić aborcję wyłącznie wtedy, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie ciężarnej, gdy badania prenatalne lub inne badania lekarskie wykażą poważne i nieodwracalne uszkodzenie płodu bądź gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża jest wynikiem czynu zabronionego. Przyczyny społeczne nie mogą być powoływane jako powód do aborcji. Surowe uregulowania są odzwierciedleniem przekonań religijnych i politycznych oraz silnego wpływu partii konserwatywnych związanych z antyaborcyjną postawą Kościoła katolickiego. Dodatkowo lekarze mogą odmówić przeprowadzenia aborcji powołując się na klauzulę sumienia. Ponieważ wielu Polaków postrzegało ustawę jako nadmiernie restrykcyjną, podjęto szereg inicjatyw legislacyjnych; jedna z nich doprowadziła do przyjęcia w roku 1996 nowelizacji, która weszła w życie w styczniu 1997 r. Poprawka ta jednakże została odrzucona rok później przez Trybunał Konstytucyjny. Obecny Rząd planuje ocenę stosowania ustawy i jej konsekwencji. W kwietniu 2004 r. do parlamentu trafił projekt ustawy o świadomym rodzicielstwie. Jeśli zostanie przyjęty, przyczyni się do poprawy zdrowia reprodukcyjnego kobiet i zapobiegnie nielegalnym aborcjom, których liczba jest trudna do ustalenia.

  38. Pani WANTOLA-SZUMERA (Polska) stwierdziła, że ustawa z 1993 r. wprowadziła przedmiot wychowania seksualnego do życia w rodzinie jako obowiązkowy we wszystkich typach szkół począwszy od piątej klasy szkoły podstawowej. Decyzję o uczestnictwie ucznia w lekcjach z tego przedmiotu pozostawiono rodzicom, jako że Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu respektuje konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci w zgodzie z własnymi przekonaniami. Szkoły mają obowiązek przedstawiania uczniom rzetelnych i obiektywnych informacji, wolnych od jakichkolwiek uprzedzeń. W 2002 r. Ministerstwo rozszerzyło podstawę programową o tematy antykoncepcji i poradnictwa dla młodzieży. Szkoły mają obowiązek zniechęcać do wczesnej inicjacji seksualnej i przedwczesnych ciąż oraz podejmować starania walki z przemocą domową, w tym z molestowaniem dzieci i dziecięcą pornografią. Nauczyciele zachęcają młodzież do odpowiedzialnych zachowań i do zwracania się w niezbędnych sytuacjach o pomoc, jak też informują rodziców i młodzież o możliwości skorzystania z pomocy psychologa. Dzieciom przekazywane są też informacje dotyczące HIV/AIDS.

  39. Pan YALDEN wyraził uznanie dla wyczerpującego sprawozdania Państwa Strony i dla przedstawionych szczegółowych danych statystycznych. Za godny pochwały uznał fakt wskazania niedociągnięć. Odnotował z zainteresowaniem, że Polska jest jednym z niewielu Państw Stron, które dostarczyły informacje o środkach pomocy dla osób niepełnosprawnych.

  40. W swoich Uwagach końcowych do poprzedniego sprawozdania okresowego przedstawionego przez Polskę Komitet wyraził zaniepokojenie brakiem jakiegokolwiek mechanizmu prawnego pozwalającego Państwu Stronie na systematyczne odnoszenie się do Opinii Komitetu w ramach Protokołu Fakultatywnego. Według delegacji, w razie potrzeby sprawą tą zajmuje się Ministerstwo Spraw Zagranicznych we współpracy z innymi ministerstwami. Ustęp 27 sprawozdania wspomina o tym, że istnieją plany, aby za koordynację implementacji zaleceń ciał traktatowych uczynić odpowiedzialną krajową instytucję praw człowieka. Zapytał o działania, jakie zostały podjęte w związku z tymi planami. Chociaż nie ma powodu przypuszczać, że Państwo Strona nie zastosowało się we właściwy sposób do Opinii Komitetu, chciałby usłyszeć czy napotkano jakiekolwiek przeszkody we wprowadzaniu ich w życie.

  41. Rzecznik Praw Obywatelskich rozpatrzył szczególnie dużą liczbę spraw, jednak nie jest jasne, w jakim stopniu odnoszą się one do kwestii praw człowieka. Pytał, czy najobszerniejsza kategoria spraw, dotyczących „bezpieczeństwa socjalnego”, obejmowała kwestie takie, jak dyskryminacja, i jeśli tak, jakie osiągnięto wyniki. Jaki procent spraw został rozpatrzony w sposób satysfakcjonujący skarżącego oraz odpowiednią agencję rządową? Niektóre organizacje pozarządowe sugerowały Komitetowi, że Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest tak skuteczny, jak można by oczekiwać.

  42. Komisja Ochrony Praw Obywatelskich została przedstawiona jako ogólnokrajowa instytucja stosująca się do Zasad Paryskich i uznana przez Międzynarodowy Komitet Koordynacyjny Instytucji Krajowych ds. Promocji i Ochrony Praw Człowieka. Chciał dowiedzieć się czegoś więcej o tej Komisji i o jej związku z Rzecznikiem Praw Obywatelskich w rozpatrywaniu skarg odnoszących się do kwestii praw człowieka5.

  43. Sir Nigel RODLEY w odniesieniu do pytania 3 z listy problemów, dotyczącego działań antyterrorystycznych, stwierdził, że czuje się uspokojony faktem, że z racji tego, iż Pakt ma w Polsce umocowanie w konstytucji, nie jest możliwe podejmowanie przez Państwo Stronę działań niezgodnych z jego zobowiązaniami wynikającymi z Paktu. Zwrócił uwagę na Zalecenie Ogólne nr 29 odnoszące się do art. 4 Paktu, stanowiącego wykładnię tego, co Komitet rozumie przez działania dopuszczalne w trakcie stanu wyjątkowego.

  44. Odnotowując fakt, że Polska przyjęła nowy akt prawny definiujący terroryzm, zapytał o szczegóły tej definicji oraz o surowsze kary, przewidziane w nowym prawie za przestępstwa związane z terroryzmem.

  45. W swoim sprawozdaniu przedłożonym ONZ-owskiej Komisji ds. Zwalczania Terroryzmu, Państwo Strona, wymieniając wyjątki od możliwości zastosowania przez siebie ekstradycji, nie powołała się na zasadę non-refoulement, w szczególności na zakaz przekazania osoby do miejsca, gdzie może zostać poddana torturom. Chciał uzyskać zapewnienie, że Państwo Strona nie podejmie takich działań. Na przykład, poinformowano go o sytuacji, w której osoba pochodzenia irackiego wyrażająca poparcie dla ataku na World Trade Center w Nowym Jorku w 2001 r. została wydalona do Jordanii. Jakie środki podjęło Państwo Strona w celu zapobieżenia poddania tej osoby traktowaniu niezgodnemu z art. 6 lub 7 Paktu?

  46. Pan BHAGWATI zapytał, jakie kroki zostały podjęte od roku 2000 w celu wdrożenia Krajowego Programu Działań na Rzecz Kobiet. Poprosił o więcej informacji o Biurze Pełnomocnika Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn, jak również o radzie konsultacyjno-programowej ustanowionej przez Biuro. Pragnął dowiedzieć się, jaką rolę odgrywają te instytucje i jakie podejmują działania w celu poprawy praw kobiet. Nie jest jasne, czy przyjęty został już projekt ustawy o równym statusie kobiet i mężczyzn. Jeśli nie, kiedy będzie to miało miejsce? Byłoby właściwe poznać zalecenia Parlamentarnej Grupy Kobiet oraz kroki podjęte przez Rząd w odpowiedzi na nie.

  47. Zapytał, jakie kroki podjęto w celu zwiększenia uczestnictwa kobiet na najwyższych stanowiskach kierowniczych. Należy przedstawić dalsze szczegóły odnośnie do środków zaradczych dostępnych kobietom-ofiarom dyskryminacji na tle płci w miejscu pracy, a także niezbędne kroki do dochodzenia kompensacji. Dobrze byłoby wiedzieć, czy w celu eliminacji dyskryminacji na tle płci w miejscu pracy zostały powołane jakieś sądy pracy. Zapytał, czy przestrzegana jest zasada równej płacy za pracę o równej wartości i w jaki sposób jest ona przestrzegana w sektorze prywatnym. Czy Polska ratyfikowała konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy o pracy przymusowej (nr 29 i 105), o swobodzie zrzeszania się i prawie do organizacji (nr 87 i 98) oraz o dyskryminacji w zatrudnieniu i podejmowaniu zawodu (nr 111)? Chciałby dowiedzieć się, jaką grupę spośród 20% bezrobotnej populacji stanowią kobiety.

  48. Pan SHEARER zapytał, czy środki przedstawione w zarysie przez delegację, chroniące ofiary przemocy domowej w ramach „Niebieskiej karty” są nakazami policyjnymi czy sądowymi. Czy w wypadku nieprzestrzegania takich nakazów sprawcę automatycznie aresztuje się i pozbawia wolności? Ciekawe byłoby usłyszeć odpowiedź delegacji na raporty organizacji pozarządowych, mówiące, że w ramach tej procedury tymczasowe aresztowanie wykorzystuje się niezmiernie rzadko, a ofiary przemocy domowej często wycofują skargę z powodu zastraszania i braku ochrony. Należy podać dodatkowe informacje odnośnie do wszelkich programów mających na celu objęcie całego kraju schroniskami.

  49. Zapytał o to, na jakim etapie znajdują się plany zapewnienia ofiarom handlu ludźmi pozwolenia na stałe zamieszkanie i jaki postęp osiągnięto na drodze ratyfikacji Drugiego Protokołu Fakultatywnego do Paktu oraz Protokołu nr 6 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczących zniesienia kary śmierci?

  50. Ustęp 108 sprawozdania okresowego wspomina nowelizację ustawy o planowaniu rodziny, a delegacja wspomniała o ustawie o świadomym rodzicielstwie. Nie jest jasne, czy jest tu mowa o tej samej ustawie. Jeśli nie, winno się wyjaśnić związek pomiędzy nimi. Delegacja winna także sprecyzować obecny status tej ustawy oraz treść proponowanych poprawek.

  51. Interesowało go, jaka proporcjonalnie grupa dzieci uczęszcza na zajęcia wychowania seksualnego w szkole oraz jakie jest dostępna alternatywa dla dzieci, którym rodzice nie pozwalają na udział w tych zajęciach.

  52. Pani CHANET zapytała, czy obecnie obowiązujące ustawodawstwo dotyczące dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej, niepełnosprawności lub płci odnosi się wyłącznie do kwestii zatrudnienia. Jeżeli nie, czy można się na nie powoływać w każdym przypadku? Nie jest jasne, jakie instytucje są odpowiedzialne za wprowadzanie w życie tego ustawodawstwa i jakiej instytucji ofiara dyskryminacji winna przedłożyć swoją skargę. Ilu mężczyzn skorzystało z ustawy dającej im prawo do urlopu rodzicielskiego?

  53. Nie mogła zrozumieć, dlaczego Państwo Strona nie było w stanie dostarczyć danych statystycznych odnośnie do liczby zgonów spowodowanych potajemnymi aborcjami. Delegacja winna wskazać, czy szacunki organizacji pozarządowych, podające liczbę nielegalnych aborcji na 80 tys.–200 tys. są dokładne. Biorąc pod uwagę ryzyko związane z takimi aborcjami oraz paskarskie ceny, po których sprzedawana jest „pigułka dnia następnego”, czy Rząd rozważa zmianę odpowiedniego ustawodawstwa?

  54. Przynagliła Państwo Stronę do rozpoczęcia przygotowań do ratyfikacji Protokołu Fakultatywnego do Paktu, w tym do wprowadzenia takich środków zaradczych, jak rewizja wyroków sądowych, które wymagałyby nowelizacji obecnie obowiązującego ustawodawstwa.

  55. Pan KÄLIN zauważył, że interesujące byłoby poznanie opinii Rządu w kwestii stosowania Paktu poza terytorium Polski. Biorąc pod uwagę, że żołnierze polscy stacjonujący obecnie w Iraku nie są zaangażowani w konflikt zbrojny, międzynarodowe prawo humanitarne dotyczące konfliktów zbrojnych nie ma zastosowania. Jest rzeczą istotną, aby Pakt miał zastosowanie eksterytorialne, jak stanowi o tym Zalecenie Ogólne Komitetu nr 31.

  56. Pragnął wiedzieć, w jakim stopniu toczona ostatnio w społeczeństwie i parlamencie debata dotycząca zniesienia kary śmierci może przeszkodzić w ratyfikacji Drugiego Protokołu Fakultatywnego do Paktu.

  57. Pan ANDO poprosił o więcej szczegółów odnośnie do projektu ustawy aborcyjnej, wniesionego pod obrady parlamentu 2 kwietnia 2004 r., a w szczególności, w jaki sposób przyczyni się on do zmniejszenia liczby potajemnych aborcji.

  58. Pani WEDGWOOD zapytała, dlaczego władze polskie nie wprowadziły programu prewencyjnych badań przesiewowych na obecność wirusa HIV oraz dlaczego ograniczają przesiewowe badania neonatalne. Jako że przenoszeniu wirusa HIV można łatwo zapobiec in vitro oraz u noworodków, jest to kwestia prawa do życia, którą winien podjąć Rząd.

  59. Zastanawiała się, dlaczego kobiety nie mają prawa do odroczenia okresu przejścia na emeryturę i dlaczego Państwo Strona tak długo zwleka z wprowadzeniem ustawy zrównującej wiek emerytalny kobiet i mężczyzn.

  60. Dobrze byłoby poznać reakcje Rządu na wyrażone przez organizacje pozarządowe zaniepokojenie faktem, iż Rzecznik Praw Obywatelskich i sądy z ociąganiem reagują na kwestie dyskryminacji z uwagi na orientację seksualną.

  61. Należy także wyjaśnić, czy żołnierze zawodowi, winni Rządowi pieniądze za swoje wykształcenie, nie mogą opuścić wojska do chwili spłaty długu. Jeśli tak jest, może to stanowić pozbawienie prawa do odmowy służby wojskowej ze względu na przekonania. Pragnęła dowiedzieć się, czy Państwo Strona wzięło pod uwagę inny sposób rozwiązania tej kwestii, pozostający w ściślejszym związku z art. 9 i 11 Paktu.

Posiedzenie zamknięto o godz. 18


NARODY

ZJEDNOCZONE



CCPR












Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych


Dystr.
POWSZECHNA

CCPR/C/SR.2241*


31 STYCZNIA 2005

Język orginalny: FRANCUSKI




KOMITET PRAW CZŁOWIEKA

Osiemdziesiąta druga sesja


  1   2   3   4


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna