Dochodzenie roszczeń indywidualnych opartych na prawie ue przed Trybunałem Sprawiedliwości



Pobieranie 214.4 Kb.
Strona1/6
Data08.05.2016
Rozmiar214.4 Kb.
  1   2   3   4   5   6
prof. dr hab. Anna Wyrozumska

Katedra Prawa Europejskiego

Uniwersytet Łódzki

tel. 42 6354038



awyrozum@uni.lodz.pl

Dochodzenie roszczeń indywidualnych opartych na prawie UE przed Trybunałem Sprawiedliwości
częśĆ II (od pkt. III)

  1. Skarga przeciwko państwu członkowskiemu (art. 226 i nast. TWE)

  2. Skarga o stwierdzenie nieważności aktu wspólnotowego (art. 230 TWE)

  3. Skarga na bezczynność instytucji (art. 232 TWE)

  4. Incydentalne badanie legalności aktu prawnego (art. 241 TWE)

  5. Skarga odszkodowawcza przeciwko Wspólnocie (art. 235 w zw. z art. 288 ust. 2 TWE)


III. Skarga na bezczynność instytucji (art. 232 TWE)1

Artykuł 232 [dawny 175]


Jeśli Parlament Europejski, Rada lub Komisja, z naruszeniem niniejszego Traktatu, zaniechają działania, Państwa Członkowskie i inne instytucje Wspólnoty mogą wnieść skargę do Trybunału Sprawiedliwości w celu stwierdzenia tego naruszenia.

Skarga ta jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy dana instytucja została uprzednio wezwana do działania. Jeśli w terminie dwóch miesięcy od tego wezwania instytucja nie zajęła stanowiska, skarga może być wniesiona w ciągu następnych dwóch miesięcy.

Każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, na warunkach określonych w poprzednich akapitach, stawiając zarzut jednej z instytucji Wspólnoty, iż zaniechała wydania aktu skierowanego do niej, innego niż zalecenie lub opinia.

Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania, na tych samych warunkach, w zakresie skarg wniesionych przez EBC w dziedzinach podlegających jego kompetencji lub wniesionych przeciwko niemu.

odpowiednio TEWWiS – art. 352; TEWEA art. 1483.


  1. Cel skargi

Skarga z art. 232 jest skargą komplementarną w stosunku do skargi z art. 230 TWE; skargi te są często wnoszone w jednym postępowaniu. Skarga na bezczynność instytucji umożliwia stwierdzenie istnienia bezprawnego zaniechania instytucji WE, polegającego na niewydaniu aktu prawnego i w konsekwencji wymuszenie na instytucji działania.

Orzeczenie wydane przez TS ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający istnienie bezprawnego zaniechania instytucji WE.

Jeśli skarga zostanie uznana za uzasadnioną, instytucja zgodnie z art. 233 TWE, jest zobowiązana do podjęcia odpowiednich działań.



2. Podmioty uprawnione do wniesienia skargi
Wstąpić ze skargą na bezczynność mogą:

    1. Państwa Członkowskie, Parlament Europejski, Rada, Komisja

    2. Europejski Bank Centralny

    3. osoby fizyczne i prawne



3. Postępowanie na podstawie art. 232 TWE

Warunkiem dopuszczalności skargi jest wezwanie instytucji do podjęcia określonego działania przez zainteresowany podmiot.



Traktaty nie wskazują, w jakim terminie od powzięcia przez zainteresowany podmiot wiadomości o zaniechaniu działania przez organ podmiot ten powinien wezwać organ do działania. Czy czas ten jest nieograniczony?

C-59/70 Królestwo Holandii v. Komisja [Zb. Orz. 1971, s. 639]
We wrześniu 1966 r. rząd francuski poinformował Wysoką Władzę o zamiarze przyjęcia tzw. piątego planu na rzecz ekonomicznego i społecznego rozwoju, którego elementem było zapewnienie francuskiemu przemysłowi stalowemu i węglowemu nisko oprocentowanych pożyczek. Takie działanie było konsekwencją wynikającego z art. 67 TEWWiS obowiązku zawiadomienia Komisji o każdym działaniu państwa członkowskiego, które może wywrzeć odczuwalny wpływ na warunki konkurencji w przemyśle węglowym i stalowym. Podczas spotkania Rady 29 czerwca 1967r., Komisja poinformowała państwa członkowskie, że w odniesieniu do takiego działania rządu francuskiego nie powstała konieczność wystąpienia na podstawie art. 67 TEWWiS z zaleceniami. Wysoka Władza podkreśliła także, że z uwagi na wysokość stopy oprocentowania pożyczek, które mają być udzielone, nie można ich uznać za zakazane na podstawie art. 4 TEWWiS subwencje lub pomoc udzielane przez państwo lub też różnicowanie obciążeń nakładanych przez nie, niezależnie od ich postaci. Dnia 9 grudnia 1968 r. Komisja poinformowała pisemnie rząd holenderski, o swoim stanowisku w tym zakresie, jak również o przekazanym rządowi francuskiemu stanowisku, zgodnie z którym art. 4 c TEWWiS zakazujący specjalnej pomocy państwa na rzecz przemysłu stalowego i węglowego, nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania.

24 czerwca 1970 r. powód (rząd holenderski) wniósł o wydanie decyzji na podstawie art. 88 TEWWiS stwierdzającej, że rząd francuski przyznając nisko oprocentowane pożyczki na rzecz przemysłu węglowego i stalowego naruszył zobowiązania wynikające z TEWWiS oraz alternatywnie o wystąpienie do rządu francuskiego z niezbędnymi zaleceniami na podstawie art. 67 TEWWiS.

14. (…) Traktat nie wskazuje żadnego, specyficznego, terminu dla wykonania uprawnienia do wystąpienia do Komisji na podstawie pierwszego i drugiego paragrafu artykułu 35.

15. Ze wspólnego celu artykułu 33 i 35 wynika jednak, że wymagania pewności prawa i ciągłości działań wspólnotowych, leżące u podstaw wskazania limitów czasowych określonych dla wszczęcia procedury z artykułu 33 powinny być także uwzględnione – biorąc pod uwagę specjalne trudności, jakie brak działania kompetentnych organów może spowodować dla zainteresowanych stron – przy wykonywaniu uprawnień wynikających z artykułu 35.

16. Te wymagania nie mogą prowadzić do tak sprzecznych konsekwencji, jak z jednej strony obowiązek działania w krótkim odstępie czasu, czy brak jakiegokolwiek ograniczenia czasowego z drugiej.

17. Takie stanowisko znajduje oparcie w systemie ograniczeń czasowych określonych w artykule 35, który daje Komisji dwa miesiące na określenie swojego stanowiska, a zainteresowanym stronom jeden miesiąc na zainicjowanie postępowania przed Trybunałem.

18. W związku z powyższym, z artykułu 33 i 35 wynika, że uprawnienie do wezwania Komisji do działania nie może być odwlekane w sposób nieograniczony.

19. Jeśli zainteresowane strony są zobowiązane do przestrzegania rozsądnego limitu czasowego, w którym Komisja milczy, jest tak a fortiori, gdy staje się oczywiste, że Komisja zdecydowała o niepodejmowaniu żadnego działania.

(...)

22. W związku z powyższym upływ czasu pomiędzy momentem przedstawienia powodowi przez Komisję swojego stanowiska w sprawie pismem z 9 grudnia 1968 r. a wnioskiem skierowanym do niej na podstawie artykułu 35 w dniu 24 czerwca 1970 r. wynoszący 18 miesięcy, nie może być uznany za rozsądny, a dodatkowo był nieuzasadniony z uwagi na to, że stanowisko wyrażone przez Komisję pismem z 9 grudnia 1968 r. nie było dla strony powodowej nowe ani nieoczekiwane.


W konsekwencji Trybunał uznał, że Holandia przekroczyła rozsądny termin wzywając Komisję do działania wobec Francji 18 miesięcy od uzyskania informacji od Komisji, z której wynikało, że francuski plan restrukturyzacji nie narusza postanowień dotyczących pomocy państwa.


TWE


Jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od dnia wezwania instytucja nie określiła swojego stanowiska i nie wydała aktu prawnego skarga może zostać złożona w ciągu następnych dwóch miesięcy (formuła 2+2)

4. Przedmiot skargi - rodzaj aktu prawnego podlegającego zaskarżeniu

naruszenie prawa polegające na zaniechaniu wydania aktu prawnego podlegającego kontroli legalności w trybie art. 230
musi istnieć obowiązek wydania aktu

skarga nie dotyczy aktów dyskrecjonalnych


Gdy skarga na bezczynność wnoszona jest przez osobę fizyczną lub prawną, może ona dotyczyć tylko aktu innego niż zalecenie lub opinia.
Rodzaj środka prawnego, o którego wydanie chodzi

Przedmiot skargi

Stosunek między skargą z art. 173 i art. 175

Czy było zaniechanie po stronie Komisji?

C 13/83 Parlament v. Rada [Zb. Orz. 1985, s. 1513]
W okresie od 1969 do 1982 r. Parlament Europejski uchwalił pięć rezolucji, w których wyraził swoje oczekiwania co do ustanowienia przez Radę wspólnej polityki transportowej. Pismem z dnia 21 września 1982 r. Parlament poinformował Radę o swoim zamiarze wniesienia przeciwko Radzie skargi na bezczynność w związku z nieustanowieniem wspólnej polityki transportowej. Jednocześnie Parlament tym samym pismem wezwał Radę do podjęcia określonych działań. W odpowiedzi Przewodniczący Rady w piśmie z dnia 22 listopada 1982 r. przyznał, że pomimo wydania wielu aktów z zakresu polityki transportowej, wspólna polityka transportowa wymaga podjęcia dalszych działań. Pismo przedstawiało zestawienie środków podjętych w ramach polityki transportowej wskazując też stopień zaawansowania prac nad poszczególnymi projektami Komisji.
Parlament uznał, że odpowiedź Rady nie stanowi określenia przez Radę jej stanowiska w rozumieniu art. 232 TWE. Złożył zatem skargę na bezczynność Rady polegającą na nieustanowieniu wspólnej polityki transportowej i niepodjęciu stosownych działań w odniesieniu do projektu Komisji w tym zakresie.


Czy Parlament jest podmiotem, który może wystąpić na podstawie art. 232 TWE ze skargą na bezczynność instytucji wspólnotowej?

Czy odpowiedź Rady na wezwanie do działania wystosowane przez Parlament, może być uznana za określenie przez Radę stanowiska?

Tezy orzeczenia

1. Art. 175 w pierwszym paragrafie wyraźnie przyznaje prawo do wystąpienia ze skargą na bezczynność przeciwko Radzie i Komisji, między innymi „innym instytucjom Wspólnoty”. Tym samym przepis ten daje to samo prawo wszystkim instytucjom Wspólnoty. Nie jest możliwe ograniczenie wykonywania tego uprawnienia przez którąkolwiek z instytucji, bez negatywnego wpływu takiego stwierdzenia na jej status jako instytucji, określony przez Traktat, w szczególności przez art. 4(1).

Fakt, że Parlament Europejski jest jednocześnie instytucją Wspólnoty, do której zadań należy polityczna kontrola działań Komisji i w pewnym zakresie Rady, nie może mieć wpływu na interpretację postanowień Traktatu dotyczących prawa do występowania ze skargą przez instytucje.

Zgodnie z powyższym, Parlament Europejski jest uprawniony do wystąpienia ze skargą na bezczynność instytucji.

2. Odpowiedź na wezwanie do działania, która ani nie zaprzecza, ani nie potwierdza, że domniemane naruszenie miało miejsce i która nie wskazuje na stanowisko instytucji, co do środków, które ta instytucja powinna podjąć, nie stanowi zajęcia stanowiska w rozumieniu paragrafu drugiego artykułu 175 Traktatu.

3. Z tego powodu dla stwierdzenia zaistnienia bezczynności instytucji na podstawie artykułu 175 Traktatu, koniecznym jest by zaniechanie Rady lub Komisji odnosiło się do środków, których zakres może być wystarczająco określony tak, żeby można było zidentyfikować je indywidualnie i aby mogły być potem przyjęte na podstawie orzeczenia Trybunału zgodnie z artykułem 176.

4. Na podstawie artykułu 175 Trybunał musi uznać, że doszło do naruszenia Traktatu, z tego powodu, że Rada lub Komisja zaniechały działania, w sytuacji, gdy były do tego zobowiązane. Artykuł 175 nie bierze pod uwagę trudności, jakie instytucja napotyka przy wypełnianiu zobowiązania.


O wydanie jakiego środka prawnego chodzi?

15/70 Amadeo Chevalley v. Komisja Wspólnot Europejskich [Zb. Orz. 1970, s. 975]


Włochy przyjęły projekt ustawy w sprawie renty gruntowej. Powód, właściciel ziemi oddanej w dzierżawę, kwestionując projekt ustawy, zażądał od Komisji podjęcia działań zgodnie z art. 155 i zorganizowania konsultacji przewi­dzianych w art. 101 i 102 między Włochami, Komisją i innymi państwami członkowskimi; przedstawienia Radzie projektu dyrektywy dotyczącej dzierżaw rolnych w państwach członkowskich; podjęcia decyzji określającej warunki i szczegółowe przepisy mające mieć w praktyce zastoso­wanie do dzierżaw itp. Komisja odpowiedziała listem skierowanym do powoda, w ostatnim dniu dwumiesięcznego terminu przewidzianego w art. 175, że nie jest zobowiązana do podjęcia jakichkolwiek działań w tej sprawie. Powód skiero­wał na podstawie art. 175 oraz art. 173 Traktatu skargę do Trybunału żądając stwierdzenia, że Włochy naruszyły prawo wspólnoto­we oraz że Komisja nie podejmując działania naruszyła Traktat.
5. Zarzut wstępny, o niedopuszczalności skargi, opiera się na zasadniczym założeniu, że nie istnieje żaden środek prawny, który mógłby zostać zakwestionowany w drodze skar­gi opartej na art. 175.

6. Koncepcja środka prawnego podlegającego zaskarżeniu jest identyczna w artykułach 173 i 175, gdyż obydwa postanowienia odnoszą się do jednej i tej samej metody postę­powania.

7. Okazuje się zatem niekonieczne wskazanie we wniosku dwóch postanowień cytowa­nych przez powoda.

(...)


10. Charakter kwestionowanego środka zależy tylko i wyłącznie od jego treści i zakre­su. Żądając od Komisji przyjęcia decyzji określającej warunki i szczegółowe zasady mające mieć w praktyce zastosowanie do zawieranych umów dzierżawy, powód w rze­czywistości wnosił do Komisji nie o wydanie decyzji w rozumieniu art. 189, lecz opinii dotyczącej postępowania w sytuacji możliwej sprzeczności między jego narodowym ustawodawstwem a pewnymi postanowieniami prawa wspólnotowego.

11. Taki środek będzie równoważny nie z decyzją, lecz opinią w rozumieniu ostatniego paragrafu art. 175.

12. Co więcej, przyjmując żądaną decyzję, pozwany byłby proszony najpierw o ocenę, czy projektowane prawo jest zgodne z Traktatem, co w rezultacie zaowocowałoby ak­tem innym niż ten, o który chodzi w art. 175(3).

13. Takie określenie stanowiska nie może być uważane za przedmiot skargi w rozumie­niu art. 175(3).

14. W konsekwencji, wyraźna odmowa Komisji określenia swojego stanowiska, tak jak żąda powód, nie może tworzyć także podstawy postępowania w oparciu o art. 173.

15. Skarga musi zatem zostać odrzucona jako niedopuszczalna.



Zasada jedności / komplementarności środków z art. 230 i 232
Art. 230 – akt może być zaskarżony

Art. 232 – zaniechanie wydania aktu


te same kryteria


Rodzaj środka prawnego, o którego wydanie chodzi

Przedmiot skargi

Stosunek między skargą z art. 173 i art. 175

Czego dotyczy skarga?

Czy było zaniechanie?

Jakie są konsekwencje podjęcia działań przez instytucję wezwaną do działa

7/54 i 9/54 Groupement des Industries Siderurgigues Luxembourgeoises v. Wysoka Władza Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali [Zb. Orz. 1954-1956, s. 175]
GISL (Grupa Przemysłu Żelaza i Stali Luksemburga) – główny konsument węgla w Luksemburgu, zakwestionowała odmowną decyzję Wysokiej Władzy (domniemaną z braku odpowiedzi na list z 14 lutego 1954 r.) uznania za bezprawne podatków nałożonych w Luk­semburgu na węgiel używany do celów przemysłowych, jednocześnie domagając się od Trybunału zobowiązania Wysokiej Władzy do wydania decyzji lub zalecenia stwierdza­jącego, że Office Commercial du Revitaillement - jako monopolista, jedyny importer węgla w Księstwie Luksemburga, powinien zaprzestać działalności; Caisse de Compensation (Kasa Odszkodowawcza) powiązana z Biurem na podstawie zarządzenia ministe­rialnego, powinna być zakazana i zniesiona (powód kwestionuje kompetencje Kasy do podnoszenia cen węgla) –skarga 7/54.
Po upływie dwumiesięcznego terminu, Wysoka Władza odpowiedziała, że jej zdaniem, istnienie i działanie Caisse de Compensation nie wywołuje skutków, które mogłyby być sprzeczne z Traktatem.
W następstwie listu powód skierował do Try­bunału drugą skargę (9/54).
Tymczasem Wysoka Władza nakazała rządowi Luksemburga zmianę niektórych przepisów, o które chodziło, co też Luksemburg uczynił. W nowej sytuacji powód zmodyfikował skargę zwracając się do Trybunału o rozstrzygniecie m.in. czy Wysoka Władza była zobowiązana do podjęcia działań przeciwko systemowi subsydiowania paliw wprowadzonemu przez Luksemburg i funkcjonującemu od l kwietnia 1954 r. do l kwietnia 1955 r.
Czy odpowiedź Komisji powoduje, że skarga (7/54) jest niedopuszczalna?

Czy nowe fakty modyfikują przedmiot sporu i powodują konieczność wznowienia procedury?

Czy wobec zmiany kwestionowanych przepisów powód nie posiadał już interesu prawnego w prowadzeniu postępowania sądowego?
Powód twierdził, że nowy system utrzymał poprzednie ciężary, jedynie w innej postaci. Zmiana dotyczy przyszłości, pozostaje pytanie, czy w przeszłości przepisy były zgodne z Traktatem.

Tezy orzeczenia

(...)


2. Postępowanie wszczęte na podstawie art. 35(3) Traktatu jest postępowaniem o unieważnienie decyzji, o którym mowa w art. 33 i stąd podlega warunkom tam przewidzianym.

(...)


3. Przedsiębiorstwo lub stowarzyszenie może zainicjować postępowanie przeciwko de­cyzji lub zaleceniu, gdy decyzja lub zalecenie nie mają natury ogólnej, lecz indywidual­ną, i nie jest konieczne, aby decyzja manifestowała swój charakter w stosunku do powo­da, pod warunkiem, że dotyczy powoda. Decyzja odnosząca się tylko do jednej szczególnej sfery działalności ciała publicznego, wskazanego z nazwy, jest decyzją o indywidual­nym charakterze.

4. Odwołanie środka, przeciwko któremu Wysoka Władza powstrzymała się od podję­cia decyzji lub wydania zalecenia, nie czyni wniosku skierowanego przeciwko niedziałaniu bezprzedmiotowym, lecz pozostawia otwarty problem w stosunku do przeszłości. Powód musi zatem być uznany za posiadający interes w rozpatrzeniu skargi.

5. Fakt, że Wysoka Władza określiła powody, na których oparła swoją odmowę po upły­wie terminu dwóch miesięcy, ustanowionego w art. 35, nie czyni skargi przewidzianej w tym postanowieniu bezprzedmiotową.
Czy Trybunał może zakazać działania Caisse de Compensation? Czy Trybunał może nakazać Wysokiej Władzy podjęcie działań?


C-10 i 18/1968 Societá „Eridania” Zuccherifici Nazionali i inni v. Komisja [Zb. Orz. 1969, s. 459. ]
Przetwórnie cukru działające we Włoszech wniosły o unieważnienie decyzji Komisji przyznających pomoc innym przetwórniom cukru, podnosząc, iż ich konkurencyjna pozycja na rynku cukru została poprzez wydanie tych decyzji naruszona. ETS odrzucił skargę, zwracając uwagę, fakt na który powołują się skarżący nie jest wystarczający do stwierdzenia, że decyzje dotyczą powodów indywidualnie i bezpośrednio, co jest warunkiem dopuszczalności skargi z art. 173 TWE.

Powodowie wnieśli także w oparciu o art. 175 TWE skargę na bezczynność Komisji w związku z nieudzieleniem im odpowiedzi na wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji o przyznaniu pomocy konkretnym przetwórniom cukru. Skarga z art. 175 TWE oparta była na założeniu, że brak odpowiedzi Komisji na wniosek powodów o zmianę lub uchylenie ww. decyzji o przyznaniu pomocy w rzeczywistość sam w sobie stanowi decyzję, o której anulowanie powodowie wnoszą.


15. Niniejsza skarga dotyczy unieważnienia decyzji odmownej implikowanej z milczenia Komisji w stosunku do żądania skierowanego do niej przez skarżących ubiegających się o unieważnienie lub zmianę trzech kwestionowanych decyzji z powodu nieważności lub z innych powodów, ponieważ, są one niewłaściwe.

16. Celem skargi określonym w art. 175 jest ustalenie niezgodnego z prawem zaniechania, jak wynika z tego przepisu, który odnosi się do bezczynności „z naruszeniem niniejszego Traktatu”, i z art. 176, który odwołuje się do zaniechania działania określonego jako „sprzeczne z niniejszym Traktatem”. Powodowie nie wskazując, na podstawie którego z przepisów prawa wspólnotowego Komisja była zobowiązana do zmiany lub uchylenia decyzji, ograniczyli się do zarzucenia, że decyzje te zostały przyjęte z naruszeniem niniejszego Traktatu, i że ten fakt jedynie wystarczy do tego, by poddać zaniechanie Komisji postanowieniom art. 175.

17. Traktat określa, w szczególności w art. 173, inne metody kwestionowania środka niezgodnego z prawem i w razie konieczności unieważnienia go na wniosek upoważnionego podmiotu.

Gdyby uznać, jak chcą tego powodowie, że zainteresowane podmioty mogą występować do instytucji, od której pochodzi określony środek, o jego uchylenie lub zmianę, i przy braku działania takiej instytucji są uprawnione do występowania do Trybunału ze skargą na bezprawne zaniechanie, oznaczałoby to wyposażenie ich w metodę wzruszania aktu analogiczną do wskazanej w art. 173, która nie podlegałaby warunkom określonym w Traktacie.

18. Skarga nie spełnia z tego powodu wymogów art. 175 Traktatu i musi być uznana za niedopuszczalną.


  1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna