Droga do Solidarności



Pobieranie 97.25 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar97.25 Kb.
Lipiec i sierpień 1980 roku w Polsce. Nagrania pochodzą z audycji "Droga do Solidarności" emitowanej na antenie Polskiego Radia z okazji 25. rocznicy powstania Solidarności.

1 lipca 1980



  • Przeciwko podwyżkom tzw. cen komercyjnych niektórych gatunków wędlin i mięs, które objęły także przetwory mięsne w stołówkach pracowniczych  rozpoczynają strajk między innymi niektóre wydziały: WSK PZL – Mielec, Zakłady Mechaniczne "Ursus" w Warszawie, Fabryka Autobusów "Autosan" w Sanoku, Fabryka Obrabiarek "Ponar" w Tarnowie.

  • Obraduje Biuro Polityczne, które zajmuje się między innymi problemem zwiększenia produkcji rynkowej i rozwojem drobnego przemysłu.

Podwyżki cen mięsa i pierwsze 'przerwy' w pracy.

2 lipca 1980



  • Wybuchają kolejne strajki między innymi w zakładach "Polmo" w Tczewie, "Pomet" w Poznaniu i Hucie Warszawa. Padają żądania podwyżek i zmiany norm.

  • W mieszkaniu Jacka Kuronia powstaje punkt zbierania informacji o strajkach, które następnie przekazywane są na Zachód.

Strajki lipcowe. Trudna sytuacja na rynku.

3 lipca 1980



  • Strajkują kolejne zakłady: między innymi: Fabryka Lamp Kineskopowych "Zelos" w Piasecznie, Zakłady Remontu Obrabiarek "Ponar – Reso" w Żyrardowie, Zakłady Spirytusowe "Polmos", Zakłady Garbarskie "Syrena". W" Ursusie" powołano Komisję Robotniczą, która domaga się między innymi wprowadzenia stałego dodatku drożyźnianego i gwarancji nietykalności dla strajkujących.

Generał Armand Hamer przyjeżdża do Polski. Konferencja praw człowieka.

4 lipca 1980



  • Strajk rozpoczęło Tarnowskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego.

Papież Jan Paweł II w Brazylii. Edward Gierek odznaczony za działalność na rzecz praw człowieka. Prasa chwali prace ponad normę w kopalniach.

5 lipca 1980



Stosunki Polski Ludowej i NRD. 30 rocznica podpisania układu zgorzeleckiego.

6 lipca 1980



Problemy gospodarcze w PRL i ukrywanie tego faktu przez media.

7 lipca 1980



Strajk powszechny. Ogłoszenie 41 postulatów. Podwyżki po 2 tys. na osobę.

8 lipca 1980



  • Rozpoczyna się strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL – Świdnik, gdzie obok postulatów ekonomicznych pojawiają się żądania polityczne. Powstaje dwudziestoosobowy "Komitet Postojowy". W strajkach na Lubelszczyźnie, nazwanych później Lubelskim Lipcem, wzięło udział około 80 tysięcy pracowników ze 177 zakładów.

Organizacja strajków i reakcja rządu.

9 lipca 1980



  • Do strajkujących w Świdniku przyjeżdża  minister przemysłu maszynowego Aleksander Kopeć i wojewoda lubelski Mieczysław Stępień.

  • W Warszawie zbiera się aktyw partyjno–gospodarczy. I sekretarz PZPR Edward Gierek  mówi o "przejściowych trudnościach" i słuszności programu sformułowanego na VIII zjeździe PZPR.

Działania propagandy wobec złej sytuacji gospodarczej w kraju.

10 lipca 1980



  • Strajkuje Fabryka Samochodów Osobowych na Żeraniu w Warszawie i dwa wydziały Fabryki Samochodów Ciężarowych w Lublinie. Do protestu przyłącza się część Lubelskich Zakładów Naprawy Samochodów. W Myszkowie staje wydział zbrojarni Betoniarni nr 1 i Fabryka Naczyń Emaliowanych "Światowid".

Alarm powodziowy w 10 województwach. Niska wydajność pracy w Polsce.

1 2 3 4 5 6 7 »

Strajkowy Biuletyn Informacyjny zobacz »





Strajk w Stoczni Gdańskiej zobacz więcej »


Polskie Lato 1980 zobacz więcej »


Rządowe ulotki propagandowe zobacz więcej »
Copyright © Polskie Radio S.A
Lipiec i sierpień 1980 roku w Polsce. Nagrania pochodzą z audycji "Droga do Solidarności" emitowanej na antenie Polskiego Radia z okazji 25. rocznicy powstania Solidarności.

11 lipca 1980



  • Strajkują Zakłady im Róży Luksemburg w Warszawie, "Zamechu" w Elblągu, Zakłady Obuwnicze im. M. Buczka  i Fabryka Samochodów Ciężarowych w Lublinie.

  • Zbiera się Biuro Polityczne KC PZPR, które omawia bieżącą sytuację i podkreśla potrzebę podwyżek płac.

Śmierć generała Zygmunta Berlinga. Media cenzurują życiorys zmarłego.

12 lipca 1980



  • Robotnicy WSK "Świdnik" otrzymują 15 procentową podwyżkę i kończą strajk. Strajkują Zakłady Elektrotechniczne "Warel" w Warszawie. Robotnicy domagają się między innymi podwyżki płac, zwiększenia zasiłków rodzinnych i jawnych informacji o sytuacji gospodarczej w kraju.

W kopalni Halemba Głęboka górnicy rozpoczynają prace pół roku przed planowanym otwarciem.

13 lipca 1980



Narastające strajki na Lubelszczyźnie. Prasa informuje przede wszystkim o obchodach rocznicy bitwy pod Grunwaldem.

14 lipca 1980



  • Pracownicy kolejnych zakładów po otrzymaniu podwyżek wracają do pracy. W Lublinie strajk kończy się w Fabryce Samochodów Ciężarowych, Fabryce Wag, Zakładach Remontowych Samochodów, Zakładach Obuwniczych im. M Buczka, Fabryce Maszyn Rolniczych "Agrometr" i Zakładach Jajczarsko – Drobiarskich, "Herbapolu".  Strajk kończą również pracownicy Wydziału Zbrojarni Betoniarni nr 1 w Myszkowie, Zakładów Przemysłu Pończoszniczego "Stella", Zakładów Lniarskich, Zakładów Tkanin Technicznych w Żyrardowie i Zakładów "Elektromontaż" w Łodzi.

Pierwsze porozumienia ze strajkującymi w Lublinie.

15 lipca 1980



  • Kolejna fala strajków w Lublinie. Strajkują: Przedsiębiorstwo Transportu Handlu Wewnętrznego, lokomotywownia PKP, Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych i Lubelskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego, gdzie zawiązany Komitet Strajkowy żąda między innymi zrównania zasiłków rodzinnych z zasiłkami milicjantów i sprawiedliwego podziału mieszkań.

Protesty przybierają charakter strajku generalnego. Władze nie panują nad sytuacją.

16 lipca 1980



  • W Lublinie strajk podejmują kolejne zakłady, między innymi: Elektrociepłownia, Zakłady Remontowo – Energetyczne, "Polfa", "Transbud", "Cefarm" i Spółdzielnia Pracy Niewidomych. Strajki wybuchają również w Chełmie, Kraśniku, Lubartowie, Oplu Lubelskim, Tomaszowie Lubelskim i Zamościu.

Kopalnia 'Wujek' jako pierwsza wykonała zadania planu 5. letniego. Fala strajków na Lubelszczyźnie. Media donosza jedynie o nagrodach państwowych z okazji 22 lipca.

17 lipca 1980



  • Władze bez powodzenia próbują złamać strajk lubelskich kolejarzy sprowadzając maszynistów z innych części Polski. Strajk zapowiada Drukarnia RSW "Prasa" w Warszawie.

Strajki kolejarzy i dostawców produktów do sklepów w Lublinie. Ogólny paraliż miasta.

18 lipca 1980



  • Strajkują między innymi: Kopalnia Miedzi Polkowice, wydziały huty "Stalowa Wola", Zakłady "Mera" w Ostrowiu.

Kulminacja strajków na Lubelszczyźnie, Władza nie może już ukrywać protestów i przechodzi do ataku krytykując wymuszanie strajkami podwyżek płac.

19 lipca 1980



  • Strajkuje Fabryka Łożysk Tocznych w Kraśniku i Zakłady Komunikacji Miejskiej w Chełmie Lubelskim. Do strajkujących przybywają członkowie Komisji Rządowej pod przewodnictwem wicepremiera Mieczysława Jagielskiego i uznają żądania strajkujących. Podpisane zostaje porozumienie, zgodnie z którym rząd gwarantuje podwyżki płac.

Leonid Breżniew otwiera Olimpiadę w Moskwie. Lubelszczyzna nadal strajkuje.

20 lipca 1980



Władza obawia się pogorszenia sytuacji politycznej w kraju.

21 lipca 1980



Zmniejszanie fali strajków na Lubelszczyźnie. Trwają przygotowania do święta 22 lipca. Media pokazują kraj jako dobrze funkcjonujący mechanizm.

22 lipca 1980



  • Pierwszy raz w historii PRL nie odbyły się żadne większe uroczystości związane z ogłoszeniem PKWN. W Chełmie oblany został farbą Pomnik Braterstwa Broni.

Święto państwowe i koniec fali strajków na Lubelszczyźnie. Schyłek rządów Gierka.

23 lipca 1980



  • Strajkują między innymi: Zakłady im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu, "Azoty" we Wrocławiu, Fabryka Urządzeń Mechanicznych w Ostrzeszowie, Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Ostrowie Wielkopolskim, Fabryka Domów w Stalowej Woli.

Prasa po raz pierwszy informuje społeczeństwo o strajkach.

24 lipca 1980



  • Obradują pierwsi sekretarze komitetów wojewódzkich i kierownicy wydziałów KC. Kierujący obradami I sekretarz PZPR Edward Gierek stwierdza, że żądania strajkujących to wyłącznie ich indywidualne potrzeby, które nie liczą się z sytuacją w kraju. Sekretarz KC PZPR odpowiedzialny za propagandę i prasę  Jerzy Łukaszewicz apeluje o czujność wobec działań KSS "KOR" i Radia Wolna Europa. Przedstawiciele władz partyjno–rządowych wyjeżdżają na urlopy. Edward Gierek udaje się na Krym.

Strajki w Lublinie, mieście zwanym kolebką Polski Ludowej.

25 lipca 1980



Ostatnie strajki, pozorna normalizacja sytuacji w kraju.

26 lipca 1980



Opada fala strajków na Lubelszczyźnie, nie oznacza to jednak zakończenia strajków w całej Polsce. Depesza Jimiego Cartera z okazji święta narodowego Polski.

27 lipca 1980



Edward Gierek, podczas urlopu w ZSRR spotyka się z polskimi olimpijczykami.

28 lipca 1980



Fale powodziowe w Polsce. Olimpiada zdominowała media

29 lipca 1980



  • Rozpoczyna się dwudniowy strajk w porcie w Gdyni, zakończony porozumieniem z dyrekcją.

Napięta sytuacja i strajki w całym kraju. Prasa zajmuje się wyłącznie rolnictwem.

30 lipca 1980



  • Władysław Kozakiewicz zdobywa w Moskwie złoty medal olimpijski w skoku o tyczce. Odpowiadając gwiżdżącym kibicom radzieckim wykonuje słynny gest, który przechodzi do historii jako "gest Kozakiewicza". Ambasador radziecki w Polsce, Boris Aristow domaga się odebrania tyczkarzowi medalu. Władze tłumaczą, że Kozakiewicz miał "skurcz mięśnia spowodowany wysiłkiem".

Pierwszy złoty medal dla polski. Rekord świata Władysława Kozakiewicza na igrzyskach w Moskwie. Słynny 'gest Kozakiewicza'. Cały czas trwają strajki.

« 1 2 3 4 5 6 7 »

Strajkowy Biuletyn Informacyjny zobacz »





Strajk w Stoczni Gdańskiej zobacz więcej »



Polskie Lato 1980 zobacz więcej »



Rządowe ulotki propagandowe zobacz więcej »

Copyright © Polskie Radio S.A

Lipiec i sierpień 1980 roku w Polsce. Nagrania pochodzą z audycji "Droga do Solidarności" emitowanej na antenie Polskiego Radia z okazji 25. rocznicy powstania Solidarności.

31 lipca 1980



  • Na Krymie Edward Gierek spotyka się z Sekretarzem Generalnym Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego Leonidem Breżniewem. Zapowiadają wzrost  wymiany handlowej o 34 procent w ciągu 5 lat.

Na Krymie Edward Gierek spotyka się z Leonidem Breżniewem. Rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego.

1 sierpnia 1980



  • Wybuchają strajki w Zakładach Tworzyw Sztucznych "Erg" w Bieruniu Starym, Fabryce SHL w Kielcach, Fabryce Pras Automatycznych "Prasomet" we Włochach i na Wydziale Tulei ZM "Nowotko" w Warszawie.

Obchody rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego marginalizowane przez władze.

2 sierpnia 1980



  • KSS "KOR" wydaje komunikat, w którym apeluje do robotników, aby strajkowali w sposób "zorganizowany".

Rośnie liczba strajków w całej Polsce. KSS "KOR" apeluje do robotników aby strajkowali w sposób zorganizowany.

3 sierpnia 1980



Zakończenie olimpiady w Moskwie, zwycięstwo Jana Kowalczyka w zawodach hippicznych.

4 sierpnia 1980



  • Do strajków przystępują łódzkie zakłady. Między innymi: Zakłady Wyrobów Papierniczych, "Harnama", "Skogar", ZKT "Teofilów", Wydział Pras w "Stomilu".

Powoli kończy się powódź, strajkują robotnicy lubelskich zakładów oraz robotnicy z Warszawy i Łodzi.

5 sierpnia 1980



  • Zbiera się Biuro Polityczne KC PZPR, któremu przewodniczy Edward Babiuch. Omawiane są problemy gromadzenia zapasów produktów rolnych i węgla na drugą część roku.
    Do strajku ponownie przystępują pracownicy  WSK "Świdnik". Wbrew porozumieniu z rządem nie otrzymali pensji za czas strajku, a obiecane 15 procent podwyżki zapowiedziano tylko dla tych, którzy będą podnosili kwalifikacje.

Drugi dzień strajku lubelskich zakładów przemysłu skórzanego, Łódź zaprzestaje na miesiąc produkcji rajstop. Media mają tematy zastępcze

6 sierpnia 1980



Rozszerzenie strajku na Świdnik i Poznań. Edward Babich spotyka się z polskimi medalistami - o czym rozpisuje się prasa.

7 sierpnia 1980



  • Dyrekcja Stoczni Gdańskiej im. Lenina zwalnia dyscyplinarnie  Annę Walentynowicz.

Nowe maszyny na budowie Ursusa 2 - chwyt propagandowy, mający na celu uświadomienie społeczeństwu, że praca przebiega 'normalnie'.

8 sierpnia 1980



  • KSS "KOR" wydaje kolejne oświadczenie, w którym  stwierdza, że siła strajków wynika z ich dobrej organizacji i tego, że wybuchają one w całym kraju. "Innymi słowy – stwierdzano w oświadczeniu – siłą obecnych strajków jest organizacja i solidarność".

Sytuacja w kraju napięta, prasa milczy o fali strajków i zapewnia o tym, że praca przebiega rytmicznie.

9 sierpnia 1980



Problem krajowy - projekty inżynierów, które nigdy nie trafiały na taśmy produkcyjne.

Lipiec i sierpień 1980 roku w Polsce. Nagrania pochodzą z audycji "Droga do Solidarności" emitowanej na antenie Polskiego Radia z okazji 25. rocznicy powstania Solidarności.

10 sierpnia 1980

Ożywienie się opozycji demokratycznej, fala strajkowa jeszcze nie dociera na Dolny Śląsk.

11 sierpnia 1980



  • W Świdniku rozrzucono ulotki na temat tego jak strajkować. W Warszawie trzydniowy strajk rozpoczynają pracownicy komunikacji miejskiej.

Strajki komunikacji miejskiej, prasa zachodnia rozpisuje się o strajkach w Polsce.

12 sierpnia 1980



Krystalizacja solidarności załóg i przedsiębiorstw. Prasa informuje o żniwach.

13 sierpnia 1980



Prasa informuje, że budownictwo nadrabia zaległości.

14 sierpnia 1980



  • Rozpoczyna się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Jako pierwsze pracę przerywają  wydziały K- 1 i K- 3. O godzinie  9.00 odbywa się wiec i proklamowanie strajku. Około godziny 10.00 na teren stoczni przedostaje się Lech Wałęsa i staje na czele strajku. Stoczniowcy domagają się przywrócenia do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, zbudowania pomnika ofiar masakry robotników z grudnia 1970 roku, podwyżki płac, dodatku drożyźnianego, wyrównania dodatków rodzinnych do wysokości, w jakiej otrzymuje je milicja i gwarancji dla  strajkujących. Powstaje straż robotnicza, która nie dopuszcza ludzi z zewnątrz na teren stoczni. Pierwsze rozmowy z dyrekcją nie przynoszą rezultatów. Robotnicy zostają na noc na terenie stoczni.

Media inforuja o strajku w Stoczni im. Lenina, początek 'epoki Solidarności', prasa zaczyna mówić o przerwach w pracy.

15 sierpnia 1980



  • Strajki obejmują kolejne zakłady Trójmiasta, Elbląga i Szczecina. Strajkuje Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni, do której dołączają pracownicy portów i komunikacji. Na czele Komitetu Strajkowego staje Andrzej Kołodziej. Około południa władze przerywają łączność telefoniczną z Wybrzeżem.

  • Edward Gierek przerwa urlop na Krymie i wraca do kraju.

Strajki w Gdańsku nasilają się, Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdynia przestaje pracować. Przemówienie premiera Edwarda Babiucha.

16 sierpnia 1980



  • Przy bramie Stoczni im Lenina odbywa się wiec pracowników i mieszkańców Gdańska. Komitet Strajkowy podpisuje porozumienie z dyrekcją. Robotnicy uzyskują zgodę na podwyżkę, przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy. Strajkujący otrzymują gwarancję bezpieczeństwa. Komitet Strajkowy ogłasza zakończenie strajku. Przedstawiciele innych zakładów, z którymi władza nie podjęła negocjacji żądają kontynuowania strajku. Alina Pienkowska, Anna Walentynowicz i Ewa Ossowska zatrzymują wychodzących robotników. Lech Wałęsa zmienia decyzję i ogłasza okupacyjny strajk solidarnościowy. W zakładzie pozostaje około 700 stoczniowców.

  • W nocy do Stoczni przyjeżdżają przedstawiciele 28 zakładów strajkujących w Trójmieście. Powstaje Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. Ukazuje się "Strajkowy Biuletyn Informacyjny", który informuje o powstaniu MKS i jego celach.

  • MSW powołuje sztab do kierowania operacją "Lato 1980". Celem operacji ma być koordynacja działań MO i SB w celu zapewnienia "bezpieczeństwa, ładu i porządku publicznego w kraju".

Lech Wałęsa ogłasza zakończenie strajku, władze godzą się na podwyżkę. Pracownicy pozostają w Stoczni im. Lenina i tworzą Międzyzakładowy Komitet Strajkowy.

17 sierpnia 1980



  • W Stoczni Gdańskiej ks. Henryk Jankowski odprawia niedzielną mszę świętą. Przed bramą, gdzie w grudniu 1970 roku strzelano do robotników, postawiony zostaje krzyż. Na bramie Stoczni ludzie umieszczają  wizerunki Matki Boskiej i portret Jana Pawła II. Pojawia się napis "Proletariusze wszystkich zakładów łączcie się". Msze święte odbywają się w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni i w porcie gdyńskim.

  • W nocy 17/18 sierpnia na podstawie przedstawianych postulatów MKS formułuje ostateczną listę 21 postulatów.

Międzyzakładowy Komitet Strajkowy formułuje 21 postulatów. Strajki nadal trwają, między innymi w zakładach Gdańska i Gdyni

18 sierpnia 1980



  • Władze Stoczni Gdańskiej próbują skłonić robotników do przerwania strajku. Z helikopterów zrzucane są ulotki oczerniające przywódców strajku.

  • MKS apeluje do władz Trójmiasta o wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu.

  • O godzinie 6.00 strajk rozpoczyna Stocznia Remontowa "Parnica" w Szczecinie, a o godzinie 10.00 Stocznia im. Adolfa Warskiego. Wybrany zostaje Komitet Strajkowy z Marianem Jurczykiem na czele.W geście solidarności z robotnikami Wybrzeża, rolnicy ze Zbroszy Dużej wstrzymują dostawy mleka i płodów rolnych do punktów skupu i przeprowadzają zbiórkę pieniędzy dla strajkujących.

  • W przemówieniu telewizyjnym Edward Gierek przyznaje, że obok czynników obiektywnych dużą rolę w powstaniu kryzysu odegrały błędy w polityce gospodarczej. Jednocześnie apeluje o spokój i zapowiada korektę systemu płac.

  • Wieczorem w Gdańsku odbywa się plenum KW PZPR z udziałem Przewodniczącego Rady Państwa Henryka Jabłońskiego, członka BP KC PZPR Stanisława Kani i wicepremiera Tadeusza Pyki. Plenum stwierdza, że strajki przybierają charakter  niezgodny z pierwotnymi założeniami załóg. "Stało się tak za sprawą włączenia się do akcji elementów antysocjalistycznych, ludzi nie będących pracownikami zakładów pracy Wybrzeża, mających na celu wywołanie chaosu i zamieszania". ( "Trybuna Ludu", 20.08.1980.)

Fala strajkowa przenosi się na zachodnią część Pomorza. W Szczecinie powstaje MKS z Marianem Jurczykiem na czele. Trwa ograniczanie postulatów strajkowych.

19 sierpnia 1980



  • W Szczecinie powstaje MKS. Na jego czele staje Marian Jurczyk. Szczeciński MKS przedstawia listę 36 postulatów.

  • Gdański MKS, który skupia 253 zakłady, składa w Urzędzie Wojewódzkim list do premiera Edwarda Babiucha, który zawiera 21 postulatów i apel podjęcia rokowań.

  • 17 zakładów z pominięciem gdańskiego MKS rozpoczęło osobne rozmowy z wicepremierem Tadeuszem Pyką.

  • Wybuchają kolejne strajki w Elblągu, Pruszczu Gdańskim, Starogardzie, Tczewie, Kołobrzegu i Słupsku. Nad ranem wybucha strajk na Wydziale Mechanicznym Huty im. Lenina. Huta zostaje otoczona przez MO. Strajk kończy się po spełnieniu przez dyrekcję części żądań.
    Po raz pierwszy o strajkach w Polsce informuje prasa w ZSRR.

Rozpoczyna się strajk w Hucie im. Lenina, kierownictwo partii nie chce rozmawiać z MKS. Prasa oskarża strajkujących o działanie na szkodę państwa.

« 1 2 3 4 5 6 7 »

Strajkowy Biuletyn Informacyjny zobacz »





Strajk w Stoczni Gdańskiej zobacz więcej »



Polskie Lato 1980 zobacz więcej »



Rządowe ulotki propagandowe zobacz więcej »

Copyright © Polskie Radio S.A

20 sierpnia 1980


  • Delegacje negocjujące z wicepremierem Tadeuszem Pyką zrywają rozmowy i wchodzą w skład MKS. Służba Bezpieczeństwa aresztuje ponad dwudziestu członków i współpracowników KSS "KOR". 64 intelektualistów apeluje do rządu o uznanie MKS i podjęcie rozmów ze strajkującymi. W kolejnych dniach apel podpisuje jeszcze około 200 osób.

  • Do strajku przystępują kolejne instytucje i zakłady, między innymi: Politechnika Gdańska, Instytut Maszyn Przemysłowych PAN, Opera i Filharmonia Bałtycka. W Krakowie strajk rozpoczyna Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne.

20 sierpnia 1980

21 sierpnia 1980



  • W Stoczni Szczecińskiej rozpoczynają się rozmowy między MKS a Komisją Rządową z wicepremierem Kazimierzem Barcikowskim na czele. Marian Jurczyk  przedstawia 36 postulatów. Strona rządowa odrzuca większość politycznych postulatów i próbuje podzielić strajkujących w Gdańsku i Szczecinie. Podkreśla, że strajkiem w Gdańsku kierują awanturnicy polityczni.

  • W  Gdańsku wicepremier Mieczysław Jagielski próbuje pominąć MKS i proponuje tzw. rozmowy branżowe z "trójkami": dyrekcja, podstawowa organizacja partyjna i rada zakładowa. Obraduje BP KC PZPR, na którym Stanisław Kania omawia  sytuację polityczno-gospodarczą. Edward Gierek odczytuje list od Leonida Breżniewa, w którym sowiecki przywódca wyraża zaniepokojenie sytuacją w Polsce. Podczas mszy świętej w Wambierzycach kardynał Stefan Wyszyński mówi o potrzebie spokoju i porozumienia między władzą a społeczeństwem. Służba Bezpieczeństwa dokonuje kolejnych rewizji i aresztowań "sił antysocjalistycznych". Zatrzymanych zostaje 16 działaczy opozycyjnych.

W Szczecinie rozpoczynają się rozmowy między MKS, a Komisją Rządową. Tadeusz Mazowiecki tworzy w Gdańsku grupę ekspertów. Strajkuje 350 zakładów.

22 sierpnia 1980



  • Do Stoczni Gdańskiej przybywają Bronisław Geremek, Tadeusz Mazowiecki i Andrzej Celiński. Przedstawiają strajkującym treść apelu 64 intelektualistów. MKS powierza Tadeuszowi Mazowieckiemu stworzenie Komisji Ekspertów, która ma wspierać strajkujących.

  • Trwają rozmowy szczecińskiego MKS z Komisją Rządową.W Gdańsku odbywa się spotkanie delegacji MKS z wicepremierem Mieczysławem Jagielskim.
    Do strajku przystępują zakłady w Słupsku, Bydgoszczy, Toruniu, Kołobrzegu, Tarnowskich Górach i Olsztynie.

Władza uznaje Międzyzakładowy Komitet Strajkowy i przygotowuje się do rozmów. Przekazanie postulatów Mieczysławowi Jagielskiemu.

23 sierpnia 1980



  • Gdański MKS zrzesza 388 zakładów. O godzinie 20.00 rozpoczynają się wstępne rozmowy pomiędzy gdańskim MKS a Komisją Rządową. Wicepremier Mieczysław Jagielski odrzuca wstępne warunki strajkujących, czyli odblokowanie łączności telefonicznej i zaprzestanie represji wobec ludzi wspomagających strajk. Rozmowy zostają zawieszone.

  • Ukazuje się pierwszy numer Strajkowego Biuletynu Informacyjnego "Solidarność", redagowanego przez Konrada Bielińskiego, Krzysztofa Wyszkowskiego i Mariusza Wilka. MKS zaczyna się posługiwać znakiem graficznym "Solidarność", opracowanym przez studenta gdańskiej PWSP Jerzego Janiszewskiego.

Ukazuje się pierwszy numer stoczniowego biuletynu 'Solidarność'. Władze decydują się na podjęcie rozmów ze strajkującymi. Nadal wiele przedsiębiorstw nie funkcjonuje, w mediach trwa liczenie strat.

24 sierpnia 1980



  • Przy MKS powstaje komisja ekspertów, w skład której wchodzą: Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek, Tadeusz Kowalik, Andrzej Wielowieyski, Jadwiga Staniszkis, Waldemar Kuczyński i Bohdan Cywiński.




  • Obraduje IV plenum KC PZPR. Stanisław Kania ocenia, że w Gdańsku i Gdyni strajkuje około 130 tysięcy pracowników ze 140 zakładów, a w Szczecinie 60 tysięcy. Ze stanowiska prezesa Rady Ministrów odchodzi Edwarda Babiuch. Pełnienie obowiązków premiera  powierzono Józefowi Pińkowskiemu.




  • Pod presją Kremla powołany zostaje specjalny sztab, który ma przygotować siłowe rozwiązanie protestów robotniczych. W jego skład wchodzą: premier Józef Pińkowski, wicepremier Mieczysław Jagielski, minister MON gen. Wojciech Jaruzelski i minister MSW gen. Mirosław Milewski. Stoczniowcy otrzymują informację o podwyższonej gotowości bojowej wojsk radzieckich stacjonujących w Polsce.




  • Ukazuje się pierwszy numer pisma strajkowego szczecińskiego MKS – "Jedność". Ostatni 67 numer ukazał się 11 grudnia 1981 roku.

Obrady IV Plenum KC PZPR. Ze stanowiska prezesa Rady Ministrów odchodzi Edwarda Babiuch. Pełnienie obowiązków premiera powierzono Józefowi Pińkowskiemu.

25 sierpnia 1980



  • Rzecznik prasowy gdańskiego MKS Lech Bądkowski informuje, że do czasu odblokowania połączeń telefonicznych negocjacje z Komisją Rządowa nie będą kontynuowane. Po nocnych rozmowach z wojewodą połączenia zostają przywrócone.
    Przebywający w stoczni dziennikarze w specjalnym oświadczeniu protestują przeciwko  fałszowaniu w mediach obrazu strajku. 




  • Strajk podejmują pracownicy Polskich Linii Oceanicznych w Szczecinie oraz statki stojące w porcie szczecińskim. W Stalowej Woli członkowie niezależnego pisma "Spotkania": Janusz Bazydło, Janusz Krupski, Jan Andrzej Stepek i Marek Zieliński, oraz Jan Sudoł z Przemyskiego Komitetu Obrony Ludzi Wierzących, przeprowadzają głodówkę solidarnościową ze strajkującymi robotnikami Wybrzeża. 




  • Gdańska popołudniówka "Wieczór Wybrzeża" jako pierwsza oficjalna gazeta informuje o gdańskim MKS i 21 postulatach. 




  • Biuro Polityczne Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego powołuje specjalną Komisję do spraw Polski, której celem jest monitorowanie sytuacji w PRL.

Minister finansów informuje w telewizji o stanie zadłużenia kraju, eksperci przy MKS wciąż doradzają strajkującym.

26 sierpnia 1980



  • Następuje wznowienie rozmów pomiędzy gdańskim MKS a Komisją Rządową. Andrzej Gwiazda deklaruje [...] "Naszym celem powołanie jest  rzeczywistej organizacji pracowników, w którą ludzie byliby w stanie uwierzyć". Strajkują kolejne zakłady między innymi: wydział stalowni Huty im. Lenina, zakłady przemysłowe w Olsztynie, KWK "Thorez" w Wałbrzychu, zakłady w Skawinie, Zakłady im. H. Cegielskiego w Poznaniu, Huta Szkła w Sandomierzu, Przedsiębiorstwo Budownictwa Rolniczego w Toruniu, Fabryka Urządzeń Przeciwpożarowych w Kościanie, komunikacja miejska w Bielsku-Białej, Koszalinie i Łodzi. We Wrocławiu strajkuje między innymi: Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, Budowa Elektrociepłowni Czechnica, Budowa Elektrociepłowni II, "Hutmen", "Elwro", FAT, PKS, Przedsiębiorstwa Budownictwa Inżynierii Miejskiej, Przedsiębiorstwa Transportu Komunalnego, Stocznia Remontowa i Wrocławska Stocznia Rzeczna, "Archimedes", "Fadroma", "Hydral", Okręgowe Przedsiębiorstwo Przemysłu Mięsnego, "Pafawag", Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego, Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne i ZNTK. Powstaje Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z Jerzym Piórkowskim jako przewodniczącym. 31 sierpnia MKS reprezentuje już 176 przedsiębiorstw.

  • W Nowej Hucie - Bieńczycach sześciodniową głodówkę solidarnościową z Wybrzeżem podejmują: Adam Macedoński, Mieczysław Majdzik, Stanisław Tor, Jan Leszek Franczyk oraz Zygmunt Łenyk. W lubelskim w kościele św. Ducha głodówkę w intencji strajkujących na Wybrzeżu podejmują uczestnicy Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela: Adam Cichocki, Wiesław Knitter, Tomasz Mickiewicz, Krzysztof Prokop, Krzysztof Protz, Witold Starnawski, o. Bronisław Sroka (do 27 sierpnia) i (od 27 sierpnia) Marek Sowa.

  • W Częstochowie obraduje Rada Główna Episkopatu Polski, która w komunikacie z posiedzenia przypomina o wskazaniach Soboru Watykańskiego II:  "Do podstawowych praw osoby ludzkiej należy zaliczyć prawo pracowników do swobodnego zakładania związków zawodowych, które by ich naprawdę reprezentowały [...] a nadto prawo każdego pracownika do swobodnego udziału w działalności tych związków bez obawy narażania się na zemstę". Fragmenty homilii  Prymasa Stefana Wyszyńskiego nadaje telewizja, ocenzurowane zostają fragmenty krytyczne wobec władzy. 




  • Nowym  przewodniczącym Centralnej Rady Związków Zawodowych w miejsce Jana Szydlaka zostaje Romuald Jankowski.W Szczecinie utworzono społeczny fundusz Wolnych Związków Zawodowych. Datki na jego rzecz sięgnęły około 1,5 miliona złotych.

Ocenzurowana homilia Prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego na Jasnej Górze.

27 sierpnia 1980



  • Obraduje Biuro Polityczne KC PZPR. Stanisław Kania przyznaje, że problemem numer jeden dla władzy jest stosunek do głównej kwestii politycznej, czyli  utworzenia organizacji odrębnych związków zawodowych. Kania  stwierdza: "Rozpatrywana jest też możliwość zdobycia portów Północnego i w Świnoujściu. Zadania tego nie można powierzyć wojsku. Robi się rozpoznanie, czy mogłaby tego dokonać MO. To nie jest sprawa prosta i łatwa, trzeba mieć też świadomość grożących konsekwencji. Nawet jeśli się porty zdobędzie – to co potem? Kto je będzie obsługiwał. Potrzebni fachowcy". Wojciech Jaruzelski proponuje podjąć różne środki nacisku, na przykład "[...] osłonę Stoczni przed tłumem przypadkowym, bardziej ostro rozmawiać z Wałęsą, nie tylko pertraktować, ostrzec, że weszli na etap, który ich obciąża odpowiedzialnością za porządek publiczny, uświadomić ludności, że nie będziemy w stanie zapewnić zaopatrzenia, jeśli strajk będzie się przedłużał, bo zasoby się kończą. [...]"

  • W nocy między drugą a trzecią zmianą rozpoczyna się strajk w KWK "Manifest Lipcowy" w Jastrzębiu-Zdroju.

Rząd zgadza się na szereg postulatów ekonomiczno-gospodarczych, reforma Centralnej Rady Związków Zawodowych.

28 sierpnia 1980



  • "Sztandar Młodych" jako pierwszy ogólnopolski dziennik publikuje listę 21 postulatów gdańskich.W Stoczni Gdańskiej trwają są negocjacje między Komisją Rządową, a MKS, który reprezentuje już ponad 500 zakładów. Omawiane problemy to: ograniczenie cenzury, uwolnienie więźniów politycznych i dostęp Kościoła do radia i telewizji. Wałęsa proponuje wspólny komunikat, że porozumienia, które zostaną zawarte w Gdańsku, będą dotyczyły całego kraju. Rozmowy zostają odroczone. 




  • Mieczysław Jagielski wyjeżdża do Warszawy na konsultacje w sprawie postulatów dotyczących wolnych związków zawodowych i więźniów politycznych. Do Szczecina przybywa delegacja MKS z Wrocławia. Zostaje podjęta decyzja o utworzeniu Międzywojewódzkiego Komitetu Strajkowego Szczecin – Wrocław – Bydgoszcz. 




  • Szczeciński MKS i Komisja Rządowa powołują grupę ekspertów, której zadaniem jest opracowanie prawnej wykładni powoływania niezależnych związków zawodowych. Ustalono, że biorąc pod uwagę Konstytucję PRL oraz podpisane przez Polskę konwencje międzynarodowe, obywatele PRL mogą tworzyć nowe związki zawodowe. Podkreślono jednak, że nie ma przeszkód prawnych w rejestracji związku, jeśli akceptuje on zasady prawno-ustrojowe zawarte w Konstytucji.




  • Rozpoczyna się  strajk w Zakładach Predom - Romet Bydgoszcz. Powstaje Komitet Strajkowy, któremu przewodniczy Jan Rulewski.

Zmiany na kierowniczych stanowiskach w Centralnej Radzie Związków Zawodowych, podziały w biurze politycznym.

29 sierpnia 1980



  • W Gdańsku oczekiwanie na kolejne rozmowy i powrót Mieczysława Jagielskiego z Warszawy.
    W Szczecinie powstaje Komisja Ekspertów przy MKS, w której skład wchodzą Andrzej Kijowski, Andrzej Tymowski i Janina Walutowa.

  • Do KWK Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju przybywa delegacja partyjno-rządowa. Komitet Strajkowy przedstawia postulaty dotyczące między innymi zniesienia czterobrygadowego systemu pracy, przyznania wolnych od pracy sobót i niedziel, powołania wolnych związków zawodowych oraz ogłoszenia w prasie i telewizji informacji o strajku w Manifeście Lipcowym. Do strajku dołączają inne zakłady. Powstaje Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z Jarosławem Sienkiewiczem na czele. Rozpoczynają się kolejne strajki solidarnościowe. W Zagłębiu Miedziowym strajkują kopalnie Polkowice, Rudna, Sieroszewice i inne. W Bydgoszczy powstaje MKS reprezentujący 32 zakłady; strajk podejmują: Huta Szkła Krosno, w Poznaniu Zakłady Metalowe im. H. Cegielskiego i Poznańska Fabryka Maszyn Żniwnych, MPK w Żywcu, Cementownia w Opolu, Zakłady Obuwnicze w Polanicy, PKS w Oławie, Huta Zawiercie, PKS i MPK w Krakowie, zakłady w Suchej Beskidzkiej, Kłodzku, Tychach, Jeleniej Górze.

  • W Warszawie obraduje Biuro Polityczne KC PZPR. Władysław Kruczek, przewodniczący Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR: "Żaden apel nic nie pomoże. Trzeba zwołać V Plenum KC. Zastanowić się nad ogłoszeniem stanu wyjątkowego, zacząć bronić władzy". Józef Pińkowski: "[Ogłoszenia stanu wyjątkowego] nie przewiduje nasza konstytucja. Jest tylko stan wojenny, ale też wprowadzić go nie można, bo jak wyegzekwować rygory, kiedy stanie cały kraj. To nierealne. Trzeba unikać wydawania zarządzeń, które nie mogą być wyegzekwowane".

Zawieszenie rozmów w Gdańsku, pozostaje kwestia podpisania układu. Prasa inforuje rolników ze przez strajkujących nie można uruchomić dostaw pasz.

Lipiec i sierpień 1980 roku w Polsce. Nagrania pochodzą z audycji "Droga do Solidarności" emitowanej na antenie Polskiego Radia z okazji 25. rocznicy powstania Solidarności.

30 sierpnia 1980

Podpisanie pierwszego porozumienia w Szczecinie.

31 sierpnia 1980



  • MKS w Gdańsku i Komisja Rządowa podpisują w sali bhp Stoczni Gdańskiej porozumienie, na mocy którego powstają niezależne samorządne związki zawodowe. MKS stwierdza, że będą one przestrzegać zasad określonych w Konstytucji PRL, bronić społecznych i materialnych interesów pracowników i nie zamierzają pełnić roli partii politycznej. Stać będą na gruncie zasady społecznej własności środków produkcji stanowiącej podstawę istniejącego w Polsce ustroju socjalistycznego. Uznając, że PZPR sprawuje kierowniczą rolę w państwie, ani nie podważając ustalonego systemu sojuszy międzynarodowych, dążyć będą do zapewnienia ludziom pracy odpowiednich środków kontroli, wyrażania opinii i obrony swych interesów. Komisja rządowa stwierdza, że rząd zagwarantuje i zapewni pełne poszanowanie niezależności i samorządności wolnych związków zawodowych. Ponadto uzgodniono, że rząd wniesie do Sejmu projekt ustawy o kontroli prasy, publikacji i widowisk, zawierający prawo do zaskarżania przed sądem decyzji cenzury. Rząd zobowiązuje się także do transmisji radiowej niedzielnej mszy świętej, rewizji wyroków w procesach politycznych i przywrócenia do pracy osób niesłusznie jej pozbawionych. Kwestią sporną do ostatniej chwili jest żądanie zwolnienia aresztowanych działaczy opozycji. Wobec groźby kontynuacji strajku wicepremier Mieczysław Jagielski deklaruje, że następnego dnia wszyscy zatrzymani zostaną zwolnieni. Po podpisaniu porozumienia Lech Wałęsa stwierdza: "Uzyskaliśmy wszystko, co w obecnej sytuacji mogliśmy uzyskać. Resztę też uzyskamy, bo mamy rzecz najważniejszą: nasze niezależne samorządne związki zawodowe. To jest nasza gwarancja na przyszłość". Z ramienia MKS porozumienie podpisują członkowie Prezydium: przewodniczący Lech Wałęsa, wiceprzewodniczący Andrzej Kołodziej i Bogdan Lis, członkowie – Lech Bądkowski, W. Gruszewski, Andrzej Gwiazda, Stefan Izdebski, Jerzy Kwiecik, Z. Kobyliński, Henryka Krzywonos, Stefan Lewandowski, Alina Pienkowska, Józef Przybylski, Jerzy Sikorski, Lech Sobieszek, Tadeusz Stanny, Anna Walentynowicz, Florian Wiśniewski. Ze strony rządowej podpisują: Mieczysław Jagielski – wiceprezes Rady Ministrów PRL, Zbigniew Zieliński – członek sekretariatu KC PZPR, Tadeusz Fiszbach – przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, Jerzy Kołodziejski – wojewoda gdański. MKS w Gdańsku przekształca się w Międzyzakładowy Komitet Założycielski Niezależnego Związku Zawodowego. Organ prasowy Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego "Prawda" publikuje komentarz, w którym przestrzega kierownictwo PZPR przed dalszymi ustępstwami.




  • W Hucie Warszawa, gdzie od 29 sierpnia trwa strajk solidarnościowy z robotnikami Wybrzeża, mszę świętą dla strajkujących robotników odprawia ks. Jerzy Popiełuszko.

Piąte i osatnie spotkanie. Władza ostatecznie akceptuje 21 postulatów strajkujących, podpisanie przez Wałęsę protokołu porozumień. Obietnica wypuszczenia więźniów politycznych.

Lipiec i sierpień 1980 roku w Polsce. Nagrania pochodzą z audycji "Droga do Solidarności" emitowanej na antenie Polskiego Radia z okazji 25. rocznicy powstania Solidarności.

30 sierpnia 1980

Podpisanie pierwszego porozumienia w Szczecinie.

31 sierpnia 1980



  • MKS w Gdańsku i Komisja Rządowa podpisują w sali bhp Stoczni Gdańskiej porozumienie, na mocy którego powstają niezależne samorządne związki zawodowe. MKS stwierdza, że będą one przestrzegać zasad określonych w Konstytucji PRL, bronić społecznych i materialnych interesów pracowników i nie zamierzają pełnić roli partii politycznej. Stać będą na gruncie zasady społecznej własności środków produkcji stanowiącej podstawę istniejącego w Polsce ustroju socjalistycznego. Uznając, że PZPR sprawuje kierowniczą rolę w państwie, ani nie podważając ustalonego systemu sojuszy międzynarodowych, dążyć będą do zapewnienia ludziom pracy odpowiednich środków kontroli, wyrażania opinii i obrony swych interesów. Komisja rządowa stwierdza, że rząd zagwarantuje i zapewni pełne poszanowanie niezależności i samorządności wolnych związków zawodowych. Ponadto uzgodniono, że rząd wniesie do Sejmu projekt ustawy o kontroli prasy, publikacji i widowisk, zawierający prawo do zaskarżania przed sądem decyzji cenzury. Rząd zobowiązuje się także do transmisji radiowej niedzielnej mszy świętej, rewizji wyroków w procesach politycznych i przywrócenia do pracy osób niesłusznie jej pozbawionych. Kwestią sporną do ostatniej chwili jest żądanie zwolnienia aresztowanych działaczy opozycji. Wobec groźby kontynuacji strajku wicepremier Mieczysław Jagielski deklaruje, że następnego dnia wszyscy zatrzymani zostaną zwolnieni. Po podpisaniu porozumienia Lech Wałęsa stwierdza: "Uzyskaliśmy wszystko, co w obecnej sytuacji mogliśmy uzyskać. Resztę też uzyskamy, bo mamy rzecz najważniejszą: nasze niezależne samorządne związki zawodowe. To jest nasza gwarancja na przyszłość". Z ramienia MKS porozumienie podpisują członkowie Prezydium: przewodniczący Lech Wałęsa, wiceprzewodniczący Andrzej Kołodziej i Bogdan Lis, członkowie – Lech Bądkowski, W. Gruszewski, Andrzej Gwiazda, Stefan Izdebski, Jerzy Kwiecik, Z. Kobyliński, Henryka Krzywonos, Stefan Lewandowski, Alina Pienkowska, Józef Przybylski, Jerzy Sikorski, Lech Sobieszek, Tadeusz Stanny, Anna Walentynowicz, Florian Wiśniewski. Ze strony rządowej podpisują: Mieczysław Jagielski – wiceprezes Rady Ministrów PRL, Zbigniew Zieliński – członek sekretariatu KC PZPR, Tadeusz Fiszbach – przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, Jerzy Kołodziejski – wojewoda gdański. MKS w Gdańsku przekształca się w Międzyzakładowy Komitet Założycielski Niezależnego Związku Zawodowego. Organ prasowy Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego "Prawda" publikuje komentarz, w którym przestrzega kierownictwo PZPR przed dalszymi ustępstwami.




  • W Hucie Warszawa, gdzie od 29 sierpnia trwa strajk solidarnościowy z robotnikami Wybrzeża, mszę świętą dla strajkujących robotników odprawia ks. Jerzy Popiełuszko.

Piąte i osatnie spotkanie. Władza ostatecznie akceptuje 21 postulatów strajkujących, podpisanie przez Wałęsę protokołu porozumień. Obietnica wypuszczenia więźniów politycznych.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna