Dysfunkcje ucznióW



Pobieranie 29.46 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar29.46 Kb.
DYSFUNKCJE UCZNIÓW:

DYSGRAFIA (agrafia; gr. α – nie, γραφο – piszę) – częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania, spowodowana mikrouszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeniami ośrodkowych funkcji wzrokowych i słuchowych.

OBJAWY: pismo nieestetyczne i nieczytelne;

niedokładności w odtwarzaniu liter, ich połączeń, niekształtność liter; niewłaściwe proporcje liter w obrębie wyrazów (zróżnicowanie wielkości); nierównomierne zagęszczenie pisma; niejednolite położenie pisma (nachylenie liter); litery "drżące" o niepewnej linii.




ZALECENIA: ograniczenie notatek na lekcji do minimum tj. tych, których nie ma w podręcznikach szkolnych; przygotowywanie ew. gotowych tekstów do wklejenia do zeszytu lub wskazywanie źródeł internetowych; podczas sprawdzianów wiedzy wymaganie stosowania pisma drukowanego lub pisania na komputerze; nie ocenianie estetyki pisma, raczej pytanie ucznia z wcześniejszym uprzedzeniem np. na przerwie; nie wyrywanie ucznia do odpowiedzi; kontrolowanie wiadomości ucznia często i z mniejszych partii materiału; stosowanie testów wyboru, testów z lukami, zadań niedokończonych; lokowanie ucznia w pobliżu nauczyciela/tablicy szkolnej; ograniczenie możliwości rozpraszania ucznia podczas lekcji; unikanie przy odpowiedziach ucznia stwierdzeń negatywnych np. „nie, źle, nie na temat”; przy zadaniach wymagających obliczeń umożliwienie pracy z kalkulatorem, nie patrzenie na wynik końcowy lecz uwzględnianie toku rozumowania.

UWAGI: dysgrafia jest powiązana z afazją motoryczną, czyli utratą zdolności produkowania mowy zrozumiałej dla innych. Może występować jako tzw. dysgrafia głęboka, w której osoba dotknięta tym zaburzeniem ma kłopoty z zapisywaniem słów nieistniejących lub nieznanych, a także może popełniać błędy semantyczne. Specyficzną formą dysgrafii jest dysgrafia leksykalna. Osoba na nią cierpiąca potrafi zapisywać słowa, ale czyni to w sposób zbliżony do zapisu fonetycznego, np. wyraz 'chleb' może zostać zapisany jako 'hlep', co skutkuje popełnianiem wielu błędów ortograficznych. Ze względu na to, że niektóre języki, np. francuski, charakteryzują się dużą rozbieżnością pomiędzy formą pisaną danego słowa a jego wymową, sytuacja osób z dysgrafią funkcjonujących w kręgach kulturowych, gdzie takie języki są powszechnie używane, jest zwykle dużo bardziej dokuczliwa.



DYSORTOGRAFIA - specyficzne zaburzenie w nauce pisania, objawiające się popełnianiem błędów ortograficznych pomimo znajomości zasad pisowni i odpowiedniej motywacji do poprawnego pisania (dysortografia jest trudnością w nauce ortografii; bardzo często występuje wspólnie z dysleksją, czyli trudnościami w nauce czytania, chociaż zdarza się również, że występuje samodzielnie).

OBJAWY: trudności z opanowaniem poprawnej pisowni – dziecko popełnia błędy ortograficzne mimo dobrej znajomości zasad pisowni, popełniane błędy nie wynikają z braku chęci do nauki, chociaż zdarza się, że idą w parze, gdyż dysortografia u dzieci może współwystępować z innymi zaburzeniami.

Dziecko na początku nauki szkolnej zazwyczaj przestawia litery, myli te, które brzmią podobnie (np. „w” i „f”, „p” i „g”, „m” i „n”), a także opuszcza pojedyncze litery lub sylaby. W starszych klasach mniej jest już błędów wynikających z mylenia liter, natomiast często występują błędy ortograficzne. Może przekładać sie na trudności w nauce języków obcych.



ZALECENIA: stwierdzenie tej dysfunkcji u ucznia nie powinno być traktowane jako usprawiedliwianie dla popełniania błędów; korygowanie zaburzeń poprzez ćwiczenie poprawnego pisania oraz czytania zwłaszcza słów trudnych; przyswajanie przez ucznia poprawnych zapisów słów; motywowanie do pracy i poprawiania ewentualnych błędów, w celu uniknięcia ich wpajania; zalecenie częstego czytania książek (poza obowiązkowymi lekturami) w celu wzrokowego przyswajania sobie nie tylko nowych słów ale również zapamiętywanie ich pisowni.

UWAGI: dysortografia u dzieci może mieć podłoże genetyczne lub środowiskowe, bądź wynikać z czynników z obu tych grup. Czynniki, które mogą wywołać dysortografię u dziecka to między innymi:

  • choroby matki w czasie ciąży,

  • niehigieniczny tryb życia kobiety w ciąży,

  • zaburzające równowagę organizmu traumatyczne doświadczenia kobiety z okresu ciąży,

  • komplikacje porodowe, prowadzące do niedokrwienia lub niedotlenienia dziecka,

  • uwarunkowania genetyczne (najprawdopodobniej odpowiadają za to zmiany w genach szóstego chromosomu).

Dysortografia może być korygowana, jednak całkowite ustąpienie objawów występuje bardzo rzadko.




DYSLEKSJA - zaburzenia tempa i techniki czytania, a także niski poziom rozumienia przeczytanej treści oraz zaburzenia w pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym.

OBJAWY: trudności związane z opanowaniem pisma (nie pamięta liter, nie może ich odwzorować); pismo jest brzydkie, nieczytelne (te same litery często znacznie różnią się kształtem); trudności w utrzymaniu pisanego tekstu w linijkach; pismo jest zwierciadlane - inwersja statyczna (litery pojedyncze pisane jak ich lustrzane odbicie) oraz inwersja dynamiczna (pisanie od prawej strony); mylenie kolejności liter lub zgłosek w wyrazie; mylenie liter o podobnym brzmieniu (np. t-d b-p s-z k-g); pomijanie liter w wyrazie; liczne błędy ortograficzne popełniane pomimo znajomości reguł pisowni; niepłynne czytanie związane z niską sprawnością rozpoznawania liter - dziecko z trudem literuje wyrazy nawet w okresie nauki, w którym czytanie powinno być płynne; mylenie czytanych wyrazów z innymi zaczynającymi się od podobnych liter (dziecko chcąc poprawić szybkość czytania rozpoznaje jedynie początkowe litery domyślając się dalszej części wyrazu - często błędnie). Dzieci „ryzyka” dysleksji cechuje ponadto: opóźniony rozwój mowy, trudności z wypowiadaniem się, wadliwa wymowa, mała sprawność, koordynacja ruchowa (podczas wykonywania codziennych czynności), oburęczność, mylenie stron, kierunków.


ZALECENIA: indywidualizacja nauczania (w razie potrzeby - indywidualny program dydaktyczny oraz sposób realizacji) poprzez np. dodatkowe ćwiczenia, realizowane podczas lekcji i w domu (przy ścisłej współpracy z rodzicami), częstsze odpytywanie ustne, wydłużanie czasu na prace pisemne, zezwalanie na przygotowanie części prac za pomocą komputera; klasyfikacja ucznia głównie na podstawie wypowiedzi ustnych, ocena prac pisemnych na podstawie ich treści; docenianie włożonego wysiłku, a nie tylko uzyskanego efektu; ocenianie przede wszystkim poprawności wypowiedzi ustnych i strony merytorycznej prac pisemnych; unikanie przez ucznia głośnego czytania w klasie; ograniczenie czytania lektur do czytania niezbędnych rozdziałów; umożliwienie korzystania z nagrań fonicznych i oglądania filmów; kontrolowanie stopnia zrozumienia samodzielnie czytanych poleceń podczas sprawdzianów; ograniczenie liczby zadań lub wydłużenie czasu na ich rozwiązanie podczas sprawdzianów.

UWAGI: dysleksja nabyta - tak nazywa się utratę już opanowanej umiejętności czytania, co zdarza się czasami w wyniku urazu mózgu, na przykład po jakimś wypadku, dotkliwym uderzeniu.

Dysleksja rozwojowa- trudności w uczeniu się czytania i pisania, występują w nasilonym stopniu od początku nauki szkolnej. Nazwa całego zespołu specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu.

Dysleksja występuje 3-4 razy częściej u chłopców niż u dziewczynek. Liczba dyslektyków rośnie z powodu wzrostu liczby dzieci z zagrożonej ciąży i po długim porodzie. Dysleksji sprzyja również mała aktywność fizyczna. Im lepiej dziecko rozwinięte ruchowo i manualnie, czyli im więcej rysuje, lepi, maluje, im więcej mu się czyta, tym bardziej zmniejsza się ryzyko dysleksji.

Zaniedbania środowiskowe oraz brak odpowiedniej (w czasie) interwencji pogłębia zaburzenia i trudności.

Otrzymanie opinii stwierdzającej dysleksję nie powinno być ostatnim ale pierwszym krokiem jaki podejmie dziecko (wspólnie z rodzicami) w celu pokonania trudności.

Dzieci z trudnościami w nauce czytania i pisania powinny uczestniczyć w zajęciach korekcyjno- kompensacyjnych zwanych również terapią pedagogiczną (celem usprawnienia zaburzonych funkcji poznawczych i ruchowych oraz ich właściwego współdziałania).





DYSKALKULIA - zaburzenie zdolności matematycznych, mające swoje źródło w genetycznych nieprawidłowościach tych części mózgu, które są bezpośrednim podłożem dojrzewania zdolności matematycznych zgodnie z wiekiem.

OBJAWY: typowe: nieumiejętność wykonywania elementar. działań na liczbach (+, -, ., :); wtórny zanik zdolności myślenia logicznego na liczbach; ogólne problemy w dedukcji, rozumowaniu, analizowaniu i wyciąganiu wniosków z działań matemat. - ataki nerwicowe lub stresowe przed ich wykonywaniem; powszechne: błędny odczyt zegarka; zapominanie następnego etapu jakiejś operacji; błędy "nieuwagi"; trudności w rozumieniu języka matemat., odczytywaniu map; liczenie na palcach; częste naciskanie złych przycisków w kalkulatorze; uczeń wydaje się rozumieć temat na lekcji, ale nie umie samodzielnie pojąć go w domu.

ZALECENIA: budowanie u ucznia poczucia własnej wartości i zaufania do siebie; nie wytykanie częste błędów - nie publicznie; rozwijanie tego, co robi dobrze; przypominanie przyswojonych wiadomości na zasadzie skojarzeń; ograniczenie uczniom listy zadań do prostych i typowych; nagradzanie za wytrwałość i cierpliwość w korygowaniu błędów; okazywanie cierpliwości przy ciągłym powtarzaniu tych samych partii materiału; pozwalanie na pracę z kalkulatorem a (w razie potrzeby) z tabliczki mnożenia; przyswajanie pojęć matematycznych za pomocą np. gier, zabaw, ćwiczeń; wzbudzanie u uczniów entuzjazmu i pozytywnych postaw do wykonywania zadań szkolnych (zabawowe formy przezwyciężania niepowodzeń w uczeniu się pojęć matematycznych przyczyniają się do złagodzenia wysiłku, podtrzymywania zainteresowania i ciekawości, koncentracji uwagi, pamięci spostrzegawczo - wzrokowej i słuchowej).

UWAGI: dawniej dyskalkulią określano również podobne objawy wynikające z organicznego uszkodzenia mózgu, obecnie diagnozą określającą taki stan jest akalkulia. Wyróżniamy następujące rodzaje zaburzeń całego poziomu zdolności matematycznych:

  • akalkulia - kompletny brak zdolności

  • oligokalkulia - relatywne zmniejszenie wszystkich cząstkowych zdolności matematycznych mniej więcej w jednakowym stopniu

  • parakalkulia - odrębna jakościowo zaburzenie zdolności matematycznych, pojawiające się w większości przypadków w związku z chorobą psychiczną

  • akalkulia wtórna - zaburzenia zdolności z równoczesną oligofrenią czy otępieniem.

Czynniki, które utrudniają uczenie się matematyki to: czynniki zewnętrzne: patologia rodziny, dysfunkcja rodziny, złe warunki bytowe i lokalne, brak umiejętności pomocy dziecku, częsta zmiana nauczyciela,  wagary dziecka, zbyt liczne klasy, brak indywidualizacji nauczania, nieobowiązkowa zerówka, nieprawidłowo metodycznie podany materiał nauczania, brak motywacji, za wysokie ambicje rodziców; czynniki wewnętrzne: mikrodefekty,  istnienie dysleksji (utrudnia czytanie poleceń), obniżenie percepcji słuchowej (przy tabliczce mnożenia), obniżenie percepcji wzrokowej (spostrzeganie słuchowe), niezdiagnozowane uszkodzenia wzroku i słuchu,  uszkodzenia analizatorów, nieśmiałość, nadpobudliwość (ADHD), przewlekłe choroby, branie leków, niewłaściwe odżywianie. Rodzaje dyskalkulii: 1/dysk. werbalna (słowna) ujawnia się w postaci zaburzeń zdolności nazywania pojęć i relacji matematycznych, trudności z określaniem liczby obiektów, problemów z nazywaniem cyfr i numerów. 2/dysk. leksykalna (związana z czytaniem) to zaburzenie odczytywania symboli matematycznych, cyfr, liczb i znaków operacyjnych, trudności w kojarzeniu symboli operacyjnych (+, -, x, ≤, ≥) z ich nazwami. 3/dysk. graficzna objawia się trudnościami w zapisywaniu liczb i symboli operacyjnych, problemami z zapisem liczb przy pisemnym dodawaniu i odejmowaniu, mnożeniu i dzieleniu.4/ dysk. wykonawcza polega na zaburzeniu manipulowania realnymi lub obrazkowymi obiektami w celach matematycznych - obliczania liczebności zbioru, porównywanie ilości i wielkości, trudnościach z uszeregowaniem obiektów wg kolejności rosnącej lub malejącej, problemach z wskazywaniem, który z porównywanych obiektów jest mniejszy, większy, które obiekty są tej samej wielkości. 5/ dysk. pojęciowo-poznawcza to zaburzenie rozumienia idei matematycznych, relacji niezbędnych do dokonywania obliczeń pamięciowych, dziecko wykazuje trudności w dostrzeganiu zależności liczbowych (np. 6 to połowa 12).6/ dysk. operacyjna jest zaburzeniem dotyczącym dokonywania działań matematycznych mimo możliwości wzrokowo-przestrzennych oraz umiejętności czytania i pisania liczb.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna