Dziecko z „ ryzykiem jąkania „



Pobieranie 29.97 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar29.97 Kb.
mgr Beata Suligowska

logopeda-terapeuta


SPPP

Ul. Popławskiego 17

Kraków
Dziecko z „ ryzykiem jąkania „

Małe dziecko musi nauczyć się bardzo wielu rzeczy. Musi opanować umiejętność chodzenia, mówienia, jedzenia itp. Wszystkie podstawowe umiejętności wymagają wielu skoordynowanych ruchów z udziałem mózgu i całego organizmu. Rozwój wymaga czasu. Mowa również, nie rozwija się z dnia na dzień. Jest bardzo skomplikowanym procesem. Wymaga od dziecka znajomości odpowiednich dźwięków i ułożenia ich w słowa, oraz kontroli oddechu. Krytyczny okres w rozwoju mowy dziecka przypada przeważnie na 2-3 rok życia, kiedy to dziecko przechodzi od etapu wypowiedzi jednowyrazowych do prostych zdań. W tym okresie , kiedy rozwój językowy jest wyjątkowo gwałtowny, większość dzieci jeszcze przed ukończeniem 5 roku życia , przechodzi przez okres rozwojowej niepłynności. Demonstrują one wówczas powtórzenia dźwięków , sylab, słów, przede wszystkim na początku zdań , bez oznak nadmiernego napięcia emocjonalnego i mięśniowego np. „ Ja – ja – ja nie mogę „ lub całe frazy np. „ Ja chcę ..., ja chcę..., ja chcę iść „ . Będą również często używać tzw. wypełniaczy, takich jak „yyy”, „eee”, i czasem zmieniać temat w środku wypowiedzenia , korygując lub nie kończąc zdania.



Kiedy zatem można mówić o ryzyku jąkania ?

Do niepokojących objawów , które możemy zaobserwować u dzieci zaliczymy :




  • powtórzenia dźwięków, sylab i wyrazów , lecz o większym nasileniu i większej częstotliwości np. zamiast jednokrotnego lub dwukrotnego powtórzenia sylaby mogą one powtarzać ją cztery lub pięć razy : „ Mo-mo-mo-mo-mogę to dostać ?„

  • dłuższe pauzy, zatrzymywanie toku mowy

  • przeciąganie dźwięków np. „Mmmmmmamusiu, to jest mmmmmoja piłka „

  • nieregularne oddychanie podczas mówienia, przyspieszone tempo mówienia

  • niedojrzałość emocjonalną, nieśmiałość, małą ekspresję słowną

  • zwiększone napięcie emocjonalne, ponieważ dodatkowo pojawia się u dzieci reakcja na ich niepłynność ( zakłopotanie, negatywne nastawienie do samego siebie, lęk przed mówieniem ... )

  • zwiększone napięcie mięśniowe ( mrużenie lub przymykanie oczu, napięcie mięśni twarzy, skurcze warg, tiki, współruchy... )

  • wydłużanie się okresów niepłynności a skracanie się okresów samoczynnej poprawy


Jakie zatem czynniki warunkują jąkanie się dzieci ?

Zaliczymy do nich np. :





  • obciążenia genetyczne

  • dysfunkcje CUN ( zły zapis EEG, nieharmonijny rozwój, opóźniony rozwój mowy ... )

  • choroby dziecka, pobyty w szpitalu

  • negatywny wpływ środowiska rodzinnego ( konflikty dorosłych , separacja rodziców, postawa nadopiekuńcza rodziców, nie stawianie granic i brak konsekwencji w wychowywaniu ... )

  • traumatyczne doświadczenia dziecka

  • zmiana środowiska

  • przestawianie dziecka leworęcznego na prawą rękę

  • narodziny nowego dziecka w rodzinie

Świat dziecka ; to co myśli, czuje i jak działa –zależy od reakcji najbliższego otoczenia na jego poczynania. Dziecko przyzwyczaja się do reakcji na to, co mówi i jak mówi. Gdy doświadcza akceptacji ze strony dorosłych, rozwija zaufanie do siebie samego i chęć kontaktu werbalnego z innymi. Gdy doświadcza braku akceptacji i niepokój ze strony rodziców, traci zaufanie do własnej mowy i z czasem, uświadamia sobie swoje trudności.

Rozwijająca się świadomość dziecka może doprowadzić do ukrywania swoich trudności. Dziecko zaczyna wówczas niepokoić się swoją mową i stara się temu przeciwdziałać. Walcząc z jąkaniem , z czasem unika mówienia i zamyka się w sobie. W konsekwencji, pojawia się frustracja i lęk przed reakcją otoczenia.

Jak mogą pomóc nauczyciele dziecku jąkającemu się ?


  • Nie odczuwaj niepokoju, gdy dziecko się jąka – traktuj je na równi z innymi , nie wyróżniaj je negatywnie z tego powodu.

  • Postępuj tak , aby dziecko nie uświadomiło sobie niepłynności i aby nie powstał u niego lęk przed mówieniem.

  • Dopóki nie jesteś pewny , czy dziecko wie, że się jąka - nie należy używać tego słowa ( dziecko może nie być świadome swego jąkania ).

  • Nawiąż współpracę z rodzicami i logopedą lub z lekarzem.

  • Zaobserwuj, jak zachowuje się dziecko w czasie jąkania, czy unika mówienia, czy zdarzają mu się chwile płynnego mówienia i kiedy ?

  • Mów do dziecka spokojnie i powoli.

  • Nie przerywaj wypowiedzi dziecka, nie mów dziecku : „ powiedz spokojnie” , nie kończ słów za niego, nie mów za niego.

  • Odwracaj uwagę dziecka od jego mowy, zainteresuj go czymś innym, co mu nie sprawi kłopotu.

  • Przyjmij jąkanie się dziecka jako coś naturalnego , nie czyń z jąkania czegoś , czego trzeba byłoby się wstydzić ( będzie to przykładem dla innych dzieci ).

  • Naucz uczniów, że każdy ma swoją kolej na wypowiedź i że, gdy jeden mówi drugi słucha.

  • Porozmawiaj z dzieckiem, jak chce być odpytywane w klasie, czy problem jego jąkania można omówić przy całej klasie.

  • Nie wykluczaj dziecka z działań, w których trzeba mówić, ale też nie obciążaj go za bardzo.

  • Wymagaj tego samego od ucznia który się jąka , jak i od ucznia który się nie jąka

  • Doceniaj dziecko w innych działaniach i w jego pozytywnych cechach.

Bardzo często rodzicom dziecka, które się jąka, towarzyszy niewłaściwa postawa. Mają poczucie winy, obwiniają siebie lub pewne wydarzenia, które miały miejsce w rodzinie, za przyczynę jąkania u dziecka. Obwiniając siebie tracą tylko czas, potęgując w sobie złe samopoczucie. Wpadają w złość i gniew, przenosząc je na innych członków rodziny. Odczuwają ból, rozczarowanie i zakłopotanie. Wstydzą się przed innymi, w końcu weryfikują swoje ambicje, przekreślając przyszłość dziecka .

Właściwa postawa rodziców powinna opierać się na akceptacji dziecka takim jakie ono jest. Rodzice powinni zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa, by czuło się dobrze bez względu na to , czy się jaka czy nie. Dajmy dzieciom prawo do bycia nie doskonałymi , bo my sami dorośli jesteśmy niedoskonali.


Praktyczne rady dla rodziców dzieci jąkających się :


  • Słuchaj uważnie tego, co dziecko ma do powiedzenia –nie koncentruj się na tym jak mówi.

  • Zredukuj swój niepokój, bądź cierpliwy.

  • Nie mów dziecku : Nie jąkaj się !!!

  • Nie mów za dziecko i nie odpowiadaj za nie.

  • Nie polecaj dziecku , aby powtórzyło lub mówiło wolniej.

  • Zredukuj liczbę przerwań i krytycznych uwag wobec mowy dziecka, częściej stosuj zachęty i pochwały.

  • Zwróć uwagę na własną mowę :

      • Czy nie mówisz za szybko ?

      • Jak dalece skomplikowana jest twoja mowa ?

( np. czy nie używasz trudnych i niezrozumiałych dla dziecka słów )

      • Czy nie jesteś zbyt natarczywy ? ( np. czy nie za często zadajesz pytania )

  • Rozmawiaj z dzieckiem o jego potrzebach, problemach (nawet o jąkaniu, jeśli jest tego świadome ).

  • Wyjaśnij potrzeby dziecka innym członkom rodziny.

  • Reaguj tak samo gdy dziecko jąka się i gdy mówi płynnie.

  • Jeśli dziecko walczy z wypowiedzeniem danego słowa, odwróć jego uwagę od trudności w mówieniu ( przytul, uspokój, rozwesel dziecko itp. )

  • Izoluj dziecko od konfliktów domowych.

  • Zadbaj o regularny tryb życia dziecka ( odpowiednią ilość snu, o właściwie zorganizowany wolny czas itp. )

  • Ogranicz do minimum oglądanie przez dziecko telewizji i gier komputerowych.

  • Nie przestawiaj dziecka leworęcznego na praworęczność, bez konsultacji z psychologiem.

  • Nie mów o trudnościach dziecka w jego obecności.

  • Nie wymagaj od dziecka zbyt wiele.

  • Zachowaj zdrową dyscyplinę w wychowaniu dziecka i jednocześnie okazuj mu swoją miłość i akceptację.

  • Pozwól mu wyrażać swoje uczucia i emocje.

  • Bądź w stałym kontakcie ze specjalistą : logopedą, psychologiem lub lekarzem.

  • Przeczytaj książkę : „ Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły „ - A.Faber i E.Mazlich . Media Rodzina of Poznań , 1998.

Jąkanie to tylko inny sposób wypowiadania się . Nie przekreśla ono potencjału i możliwości, które tkwią w osobie jąkającej się. Badania dowodzą, że osoby , które się jąkają są równie inteligentne , twórcze w działaniu i zdolne do wielkich osiągnięć . Jąkało się przecież, bardzo wiele znanych i wybitnych osobowości : Mojżesz, Arystoteles ... Marilyn Monroe, Winston Churchill …Adam Michnik czy Jurek Owsiak .



          • Bibliografia




  • Byrne R. ( 1989 ), Pomówmy o zacinaniu, Państwowy Zakład

  • Faber A. i Mazlich E. (1998 ), Jak mówić, żeby dzieci nas

      • Słuchały, jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły,

      • Media Rodzina of Poznań

  • Kostecka W. (2000 ), Dziecko i jąkanie, Polskie Towarzystwo

      • Logopedyczne Zarząd Główny, Lublin

  • Tarkowski Z. ( 1992 ), Jąkanie wczesnodzięce, Wydawnictwo

      • Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna