„Efektywność środków ulepszających gleby ciężkie w gospodarstwach ekologicznych”



Pobieranie 314.48 Kb.
Strona1/4
Data10.05.2016
Rozmiar314.48 Kb.
  1   2   3   4
Olsztyn, 3 grudnia 2009 r.

SPRAWOZDANIE
z prowadzenia w 2009 r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie upraw polowych metodami ekologicznymi

pt.: „Efektywność środków ulepszających gleby ciężkie w gospodarstwach ekologicznych”


Realizowanych przez:

Katedrę Systemów Rolniczych, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie

finansowanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446 oraz z 2008r. Nr 102, poz. 654

i Nr 146, poz. 930) 

na podstawie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi


z dnia z dnia 25 maja 2009 r., nr RR-re-401- 23 – 171 / 09

Kierownik tematu: dr hab. Józef Tyburski, prof. UWM


Główni wykonawcy:

- dr hab. Józef Tyburski, prof. UWM



- dr hab. Andrzej Łachacz, prof. UWM
Sprawozdanie merytoryczne z realizacji pracy badawczej
Efektywność środków ulepszających gleby ciężkie

w gospodarstwach ekologicznych”

Wprowadzenie

Gleby o dużym udziale części spławianych często wykazują wadliwe właściwości fizyczne. W ocenie wpływu uziarnienia gleby na jej właściwości fizyczne, należy uwzględniać całkowity skład granulometryczny, w tym zawartość iłu pyłowego grubego (Φ 0,02-0,005 mm) oraz iłu pyłowego drobnego (Φ 0,005-0,002 mm), a także frakcji pyłowej. Właściwości fizyczne gleb są modyfikowane składem chemicznym, a ponadto duży wpływ wywiera zawartość i jakość próchnicy, zawartość węglanu wapnia oraz skład jonowy kompleksu sorpcyjnego. Wszystkie te komponenty wpływają na strukturę gleby, w tym na powstawanie wodoodpornych agregatów. Uporządkowanie fazy stałej gleby w postaci agregatów wpływa z kolei na występowanie porów glebowych o różnej średnicy. To zaś determinuje stosunki powietrzno-wodne, w tym przepuszczalność gleby dla gazów i wody. Ma to przy tym duże znaczenie dla występowania przedstawicieli mezofauny, a w szczególności dżdżownic, które również ze swej strony modyfikują stosunki powietrzno-wodne w glebach.


Lokalizacja i metody badań

Lokalizacja badań

W celu określenia wpływu środków ulepszających na właściwości gleby założono doświadczenie polowe na glebie ciężkiej, w gospodarstwie ekologicznym w Budziszewie koło Jabłonowa Pomorskiego. Pod względem regionalizacji fizyczno-geograficznej Polski (Kondracki 2000) badane pole leży na Pojezierzu Chełmińskim (315.11), w jego wschodniej części. Pole to jest częścią gospodarstwa, które cechuje się 20-letnim stażem w prowadzeniu produkcji ekologicznej, wysoką obsadą bydła, prawidłowym płodozmianem. Mimo tego rolnik doświadcza dużych problemów z nadaniem glebie właściwej struktury. Ze wstępnej oceny wynikało, iż problemy ze strukturą gleby wyrażają się m.in. poprzez tworzenie zastoisk wodnych, co opóźnia możliwość wczesnego rozpoczęcia prac polowych, zmusza do dodatkowego spulchniania i doprawiania roli po jej obeschnięciu, a w konsekwencji oddala w czasie możliwość siewu zbóż jarych powodując ich silne zachwaszczenie oraz niską wydajność.



Obiekty doświadczalne

Na polu o powierzchni całkowitej 1,6 ha wydzielono następujące obiekty doświadczalne:

1 - preparat biodynamiczny krowieńca, w dawce 5 porcji na 1 ha (900 ccm = 350 g/ha)

2 - humobak (preparat na nośniku z łuski kakaowca), w dawce 120 l/ha

3 - obiekt kontrolny

4 - użyźniacz glebowy (wyciąg z kompostu), w dawce 3 l/ha

5 - EM (efektywne mikroorganizmy), w dawce 3 l/ha.
Właściwości fizyczne gleb

W dniu 11 czerwca 2009 r. z powierzchniowych próchnicznych poziomów poletek pobrano próbki glebowe (z głębokości 5-15 cm) w stanie nienaruszonym do pudełek (masa ok. 2,0-2,5 kg) w celu określenia stanu agregacji gleby oraz próbki do stalowych cylinderków o pojemności 100 cm3 w celu określenia gęstości objętościowej i wilgotności aktualnej. Z każdego poletka pobrano próbki do 4 cylinderków, więc łącznie dysponowano 12 próbkami o zachowanej strukturze. Drugie pobranie próbek przeprowadzono w dniu 14 sierpnia 2009 r. (po zbiorze roślin). Pobrano wówczas próbki glebowe w celu określenia gęstości objętościowej i wilgotności gleby.

Z próbek do badań agregacji gleby wydzielono podpróbki do badań właściwości chemicznych i fizykochemicznych. Próbki do badań agregacji suszono na powietrzu, usuwano żywe i martwe szczątki roślinne, a następnie podzielono na 4 części, które przesiewano przez zestaw sit o średnicy: 30,0; 10,0; 7,0; 5,0; 3,0; 1,0; 0,5; 0,25 mm. Zawartość agregatów o zróżnicowanej średnicy obliczono jako średnia arytmetyczna z 4 niezależnych przesiewań. Z tak uzyskanych frakcji agregatów pobierano po 25 gramów do przesiewania na mokro w separatorze agregatów glebowych wykonanym w Instytucie Agrofizyki PAN w Lublinie (Walczak, Witkowska 1976).

Badania właściwości fizykochemicznych gleb wykonano metodami powszechnie stosowanymi w gleboznawstwie (Lityński i in. 1976; Ostrowska i in. 1991).



Struktura badanych gleb

Do oceny jakości struktury i wodoodporności agregatów glebowych zastosowano kilka wskaźników:

LWAs – liczbowy wskaźnik agregacji na podstawie przesiewania na sucho;

LWAm – liczbowy wskaźnik agregacji na podstawie przesiewania w wodzie w separatorze agregatów glebowych;

Ww – wskaźnik wodoodporności agregatów.

Powyższe wskaźniki opracowano i przetestowano w Instytucie Agrofizyki PAN w Lublinie (Dobrzański i in. 1975, Domżał, Słowińska-Jurkiewicz 1988). Przy opracowaniu tych wskaźników przyjęto, że wpływ agregatów na jakość gleby zależy od ich średnicy. Dlatego zastosowano wagi, przez które mnożono procentową zawartość agregatów o danej średnicy. Uznano, że najwartościowsze są agregaty gruzełkowe o średnicy 1-3 mm, dla których przyjęto wagę 10. Agregaty o innych rozmiarach mają mniejsze wagi, a agregaty mniejsze od 0,25 mm i większe od 10 mm mają wagę zerową. Podzielenie LWAm przez LWAs daje Ww – wskaźnik wodoodporności agregatów.

Pozostałe wskaźniki znane w literaturze służą do oceny jakości struktury przy przesiewaniu na sucho.


K =

Ø 0,25 – 7,0 mm

Ø < 0,25 + Ø >7,0

K – współczynnik strukturalności gleby wg Rewuta (1980)



S =

Ø > 0,25 mm

Ø < 0,25 mm

S – wskaźnik rozpylenia gleby wg Czudnowskiego i in. (1967)



B =

Ø > 10,0 mm

Ø < 10,0 mm

B – wskaźnik bryłkowatości gleby wg Rewuta (1969), cyt. za Walczak, Witkowska (1976)



W =

Ø 1,0 – 10,0 mm

Ø > 10,0 mm + Ø < 0,25 mm

  1   2   3   4


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna