Elementy konstrukcjii prawa do sadu



Pobieranie 27.71 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar27.71 Kb.
Wykład XII- 15.01.2010
Dotyczy nie tylko obywateli i ma char takiej klauzuli generalnej.

Prawo do sadu sluzy kazdemu.
Elementy konstrukcjii prawa do sadu:

  • jest to prawo do rozpatrzenia sprawy przez organ który ma cechy sadowe: jest niezalezny i niezawisly,

  • to prawo powinno być zrealizowane w toku sprawiedliwej procedury: która zapewnia poszanowanie praw jednostki.

  • zasadniczym elementem prawa do sadu w odniesieniu do administracji jest istnienie

2- instancyjnego sadownictwa administracyjnego.

Przesadza te kwestie art 174 Konstytucjii stanowiacy ze: NSA i inne sady administracyjne sprawuja kontrole dzialania administracji, w tym kontrole uchwal przyjmowanych przez organy samorzadu.

Sadowa kontrola w tej chwili nie jest nowym elementem systemu ustrojowego panstwa, Sadownictwo Admin. Panstwa:


  • zostalo reaktywowane w 1980r. przez nowelizacje kodeksu postepowania adm.,

  • potem w 1995 uchwalona ustawa odnoszaca się besposrednio do NSA.

  • w wyniku uchwalenia konstytucjii która zastrzegla utworzenie 2-instancyjnego sadownictwa admin. ustawami z 2002 r wprowadzono reformę sadow admin.

Cale wdrozenie reformy nastapilo dopiero od stycznia 2004 r : odtad 2-istancyjny system sadownictwa admin. oparty na:

  • sadach wojewodzkich orzekajacych w 1 instancjii

  • Naczelnym Sądzie w Warszawie orzekajacym jako sad 2 instancjii :

  • rozpoznaje srodki zaskarzenia od orzeczen sadow wojewodzkich;

  • NSA rozpoznaje spory o wlasciwosc między organami administracji

  • spory kompetencyjne

  • rozpoznaje skargi na przewleklosc postepowania sadowego.

  • ponadto tylko NSA podejmuje uchwaly w sprawach w których istnieja watpliwosci prawne bądź gdy orzecznictwo jest rozbiezne.

Uchwaly może podejmowac w skladzie:


NSA dzieli się na 3 izby : ogolnoadministracyjną., gospodarcza i finansowa.


Sady admin. sprawuja wymiar sprawiedliwosci poprzez kontrole dzialania administracji publicznej z punktu widzenia kryterium legalnosci. Wiaze się z tym kryterium charakter kompetencjii sadu admin., który co do zasady: nie rozpoznaje sprawy merytorycznie a tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa: uchyla zaskarzony akt lub czynnosc, a to stwierdza jego niewaznosc. To jest istota sadow kasacyjnych: nie przydzielaja, nie nadaja nikomu zadnych uprawnien. Sad administracyjny tylko uchyli. Zakres kontroli sadowej obejmuje prawie caly zakres dzialania administracjii publicznej.

Przedmiotem zaskarzenia mogą być:

  • decyzje administracyjne,

  • postanowienia, w tym egzekucyjne(chodzi o egzekucje administr a nie sadowa),

  • inne akty i czynnosci z zakresu admin publicznej - to sformulowanie pojawia się rowniez w ustawach ustrojowych samorzadowych i w ustawie o wojewodzie, w których jest mowa o zaskarzaniu uchwal, zarzadzen bądź rozporzadzen wojewody: sprawach z zakresu administracjii publicznej.

Na prawniku spoczywa obowiazek w przypadku tego rodzaju skarg :

ustalania tresci pojecia: sprawy z zakresu admin publicznej idecydowania czy ta okreslona sprawa ma taki charakter czy nie.



  • uchwaly organow samorzadowych,

  • akty prawa miejscowego ,

  • akty nadzoru nad samorzadem, oraz

  • informacje podatkowe

  • a także bezczynnosc administracjii.

W przypadku skargi na bezczynnosc sad admin. w razie jej stwierdzenia nakazuje wydanie okreslonego aktu badz podjecie czynnosci w oznaczonym przez sad terminie.
Prawo do skargi do sadu admin. ma charakrer powszechny:

- może zlozyc kazdy, kto ma w tym interes prawny

-także prokurator,

-Rzecznik praw obywatelskich oraz

-organizacje spoleczne dzialajace w ramach statutowej dzialalnosci w sprawach dotyczacych innych osob.

To jest przepis który do niedawna był glowna podstawa uczestnictwa organizacji spol. w postepowaniu przed sadami admin, bo przewazajaca liczbe organizacji, które szukaja ochrony na drodze sadowej są organizacje ekologiczne: jest ich w polsce ponad 100 i w tej chwili podstawe prawna do wnoszenia skarg poza ta ogolna, która jest w ustawie o postepowaniu przed sadami admin. (z 30 sierpnia 2002r) jest ustawa o dostepie do informacjii o stanie i ochronie srodowiska, udziale spoleczenstwa w postepowaniach i ocenach oddzialywania na srodowisko – ustawa bodajze z 6 czy 8 pazdzier 2008 która reguluje te kwestie w odniesieniu do organ. ekologicznych. Natomiast pozostale organ. robia to na ogolnych zasadach.


Mozemy mówić tylko o publicznych prawach podmiotowych, których istotą jest żądanie do wladzy publicznej aby przyznala nam okreslone uprawnienia bądź nieograniczala praw ustawowo przyznanych.

Nie ma publicznych praw podmiotowych bez sadowej ochrony tych praw: tą ochrone zapewniaja glownie sady administracyjne. Te sady obok tej roli, która jest ich rola klasyczna, tradycyjna, bo sady admin powstaly nie po to aby chronic panstwo, rozpoznawac spory między roznymi podmiotami- one powstaly w XIX wieku w jednym celu : zapewnic ochrone praw jednostki w jej relacjii z wladza publiczna.



I obecnie te sady :

  • obok ochrony publicznych praw podm.(co się wyraza w stwierdzeniu ze prawo do skargi ma kazdy kto ma w tym interes pr) ale także prokuratorowi itd. -

  • tu funkcja 2 : ochrona obiektywnego porzadku prawnego.

W kazdym podejmowaniu uchwaly przez NSA zawsze bierze udzial prokurator z prokuratury krajowej (czasem staja po tej samej stronie co skarzacy: wnosza skarge kasacyjna w obronie jego interesu prawnego, albo zaskarzaja uchwaly organow samorzadu terytor.: takie prawo daje im ustawa o prokuraturze poza ustawa o postepowaniu przed sadami admin.).
Prawo do sadu to jest także prawo konwencyjne:

  • zakotwiczone zarowno w konwencjii dotyczacej pdstawowych praw i wolnosci czlowieka jak i

  • w miedzynarodowym pakcie praw obyw i polit ,

  • i obecnie ma swoja podst także w postanowieniach traktatowych.

Prawo do sadu : fundamentalne. W tym kontekscie mowimy tez o prawie do sprawiedliwego procesu :



  • który pozwala na rozpoznanie sprawy w rozsadnym czasie i

  • daje mozliwosc obrony swych interesow: mozliwosc wypowiadania się, zglaszania wnioskow dowodowych (sady wojewodzie i NSA nie przeprowadzaja postepowania dowodowego : orzekaja w oparciu o material sprawy, akta sprawy: jest to zwiazane z charakterem kontroli dokonywanej przez wojewodzkie sady admin.:on kontroluje legalnosc: bada te akty które zostana mu przeslane i jeżeli sad stwierdzi ze te akta są niekompletne, niewyjasniono wszystkich okolicznosci sprawy, to wtedy po prostu uchyla te decyzje, a nie dokonuje sam tych brakujacych mu ustalen faktycznych. Tylko wyjatkowo sad może przeprowadzic dowod z dokumentu urzedowego, choc często strony nie mogą się z tym pogodzic i żądaja przesluchania swiadkow, składają rozne dodatkowe dokumenty. Czyli to naruszenie zasad postepowania wyjasniajacego, orzekanie w oparciu o niepelny material sprawy: najczestsze przyczyny uchylenia orzeczen administracjii przez sady administracyjne. Oczywiscie może być tez naruszenie prawa materialnego ale w zdecydowanej większości spraw podjecie decyzjii zaskarzonego aktu w oparciu o niepelny material sprawy stanowi podstawe do uchylenia zaskarzonego aktu. )

Jeśli chodzi o rozsadny czas to niedlugo będzie to mialo odzwierciedlenie w postepowaniach przed trybunalem w Strassburgu, ponieważ w postepowaniach przed wojewodzkimi sadami adm. na roztrzygniecie sprawy czeka się krotko: 3,4,5,6 miesiecy w zaleznosci od tego gdzie się sad miesci: w Olsztynie, Opolu, Gorzowie, Kielcach:)-2 m-ce, gorzej w Wawie, Łodzi - ale to są krotkie terminy, tymbardziej ze w kilku przypadkach ustawy wprowadzaja wymog szybkiego roztrzygniecia sprawy, np. wszystkie sprawy zwiazane z nadzorem nad samorzadem terytor, przy referendum lokalnym. Teraz się czeka troche dluzej na rozpatrzenie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sad : pol roku, ale to tez nie jest dlugi czas. Troche inaczej bywalo przed reforma: czekalo sie od 3 do 4 lat w zaleznosci od sadu.Wiec jest teraz poprawa; Polska niemniej kilka spraw zwiazanych z przewlekloscia postepowania przegrala.
Przypominam ze mamy ustawe o skardze na przewleklosc postepowania sadowego ktora dotyczy nie tylko sadow administracyjnych, takze sadow powszehnych oraz prokuratury, aby te przewleklosc zabezpieczac na wszystkich etapach postepowan sadowych.
W swietle obecnej regulacji konstytucyjnej i nowych regulacjii prawnych: sady administracyjne sprawuja wymiar sprawiedliwosci poprzez kontrole, a od poczatku status sedziow byl taki sam jak w przypadku sedziow w sedziach powszechnych, tylko z pewnym dodatkowym wyroznieniem: sedziowie w sadach wojewodzkich odpowiadaja rangą sedziom sadow apelacyjnych, sedziowie NSA zawsze byli zrownani z sedziami Sadow Najwyzszych: zarowno pod wzgledem wynagrodzen jak i innych regulacji prawnych : to stalo sie podstawa skarg do TK sedziow sadow rejonowych ktorzy kwestionowali wyzsze zarobki sedziow admin. Ale nie zakonczylo sie to satysfakcjonujacym ich orzeczeniem TK.
Skad bierze sie ta ranga sadow administracyjnych i pozycja sedziow?

- Jesli chodzi o sedziow to musza miec takie same kwalifikacje jak sedziowie w sadach powszechnych + wyrozniac sie wiedza prawa admin. To jest zwiazane z tym ze w sadach admin. jedna ze stron jest zawsze wladza publiczna. I to przeciwko niej wystepuje skarzacy.

To jest inna pozycja ustrojowa zarowno samego sadu jak i takiego dzialania skarzacego.

-Rola i znaczenie sadow admin. polega na tym ze w czasie postepowania admin.,postepowania przed organem admin., to organ admin. wladczo przesadza (albo wydajac akt normatywny albo inny akt wladczy) sytuacje prawna jakiegos podmiotu. A w przypadku wniesienia skargi do sadu, nie ma juz tej nierownorzednosci stron wlasciwej dla postepowan admin. W tym postepowaniu jedna ze stron na takich samych prawach staje sie podmiot wladzy publicznej ktorego akt lub czynnosc zaskarzono. Czyli w tym momencie nastepuje juz zrownanie pozycji tych podmiotow, nie ma tej nadrzednosci organow admin, charakterystycznej dla dzialania admnistracji.


Sady te nie moga rozpoznawac sprawy merytorycznie aby nie niweczyc 3-podzialu wladzy, zeby sady nie wkraczaly w dzialalnosc administracji. Gdyby sady admin. podejmowaly decyzje, z ktorych wiele ma okreslony wymiar finansowy to by zastepowal administracje i jej odpowiedzialnosc by sie rozmywala.
USTAWA LOBBINGOWA

Kiedy się patrzy na ta ustawe lobbingowa to ma się wrazenie ze jest z ta ustawa tak, jak z ustawa o przeciwdzialaniu alkoholizmowi i wychowaniu w trzezwosci. Ta pierwsza była uznawana za najlepsza w swiecie, byla badana, probowano ja gdzieindziej powielic i mnie sie wydaje ze z ta ustawa jest podobnie, ze wlasciwie niewiele mozna dodac do tego co jest uregulowane i jak powinien proces legislacyjny przebiegac. Ale po tych zmianach jednoczesnie sie dowiadujemy ze Komisja Przyjazne Panstwo zaprasza wszystkich do zglaszania projektow ustaw i nastepnie przedstawia je jak swoje, co jest naruszeniem tych zasad, ktore sa w tych przepisach przewidziane. Ustawa o dzialalnosci lobbingowej jest pomyslana jako zasada realizujaca zasade jawnosci w zyciu publiczym. Ustawa ta, z 7 lipca 2005 r. ''O dzialalnosci lobbingowej w procesie stosowania prawa'', zostala jeden raz zmieniona: ustawa z 23 stycznia 2009 o zmianie ustawy o Radzie Ministrow i niektorych innych ustaw (m.in o dzialalnosci lobbingowej, gdzie wprowadzono pewne dodatkowe wymogi). A zmieniajac ustawe o Radzie Ministrow zmieniono przede wszyskim zakres dzialan Rzadowego Centrum Legislacjii, okreslajac zakres jego obowiazkow.


Wyrazem jawnosci w procesie stanowienia prawa przez administracje, jest obowiazek czlonka rzadu w zakresie jego dzialania do:

  • inicjowania i opracowywania polityki rzadu

  • przedkladania projektow zalozen, projektow ustaw i projektow aktow normatywnych na posiedzenia Rady Ministrow.


Ustawa lobbingowa okresla:

  • zasady jawnosci dzialalnosci lobbingowej w procesie stanowienia prawa,

  • zasady wykonywania zawodowej dzialanosci lobbingowej,

  • formy kontroli zawodowej takiej dzialalnosci

  • zasady prowadzenia rejestru podmiotow wykonujacych taka dzialalnosc.


Dzialalnoscia lobbingowa (wedlug ustawy)

kazde dzialanie prowadzone metodami prawnie dozwolonymi, zmierzajace do wywarcia wplywu na organy wladzy publicznej w procesie stanowienia prawa.


Zawodowa dzialalnoscia lobbingowa

zarobkowa dzialalnosc lobbingowa prowadzona na rzecz osob trzecich w celu uwzglednienia w procesie stanowienia prawa interesow tych osob trzecich. Moze byc wykonywana przez przedsiebiorce badz osobe niebedaca przedsiebiorca na podstawie umowy cywilnoprawnej.


Takie zachecanie przez Komisje Przyjazne Panstwo zeby wszyscy ktorzy chca, zgłaszali do nich projekty ustaw a oni sie dalej nimi zajmia- jest zachecaniem do omijania zasad zglaszania projektow ustawodawczych przez spoleczenstwo. Ostatnio byla taka bulwersujaca sprawa ze Komisja dzialala pod wplywem osob ktore nieformalnie taki lobbing uprawialy i reprezentowaly interesy nie tyle spoleczne ale okreslonych osob.
Jawnosc dzialalnosci lobbingowej polega na przygotowywaniu przez Rade Ministrow conajmniej raz na 6 miesiecy programu prac legislacyjnych, dotyczacych projektow ustaw.

Program taki musi zawierac m.in. :

  • informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiazan ktore sie maja znalezc w projekcie, wskazanie istoty tych rozwiazan,

  • organu odpowiedzialnego za opracowanie projektu zalozen ustawy i za opracowanie projektu ustawy imie, nazwisko, stanowisko lub funkcje osoby odpowiedz. za opracowanie projektu ustawy,

  • organu odpowiedz. za przedlozenie projektu ustawy Radzie Ministrow.

  • rowniez adres strony biuletynu informacjii publicznej. (Jezeli np. Rzad po tych pierwszych pracach zrezygnuje z przygotowania projektu to rowniez trzeba w tym biuletynie to zaznaczyc: ze prace zapowiedziane nie beda prowadzone).


Ten program Rada Ministrow musi przedlozyc Sejmowi. Poniewaz nie tylko sejm pracuje nad aktami normatywnymi (akty w postaci rozporzadzen opracowuje Rada ministrow, Prezes i ministrowie przygotowuja programy prac legislacyjnych dotyczacych rozporzadzen), sa one udostepniane w biuletynie informacjii publicznej z chwila przekazania do uzgodnien miedzyresortowych. W biuletynie po tym pierwszym programie ktory sie tam znajduje, muszą byc wszystkie kolejne informacje dotyczace tych projektow legislacyjnych. Przypominam tutaj ze autorem okolo 90% wszystkich projektow ustaw jest Rzad.
Dlaczego jest tak istotny moment udostepnienia informacjii o projekcie aktu w biuletynie informacjii publicznej?
Poniewaz z ta chwila zaczynaja sie pewne regulacje dotyczace lobbingu. Z chwila udostepnienia kazdy moze zglosic zainteresowanie pracami nad projektem ustawy badz rozporzadzenia: wnosi sie je na urzedowym formularzu do organu odpowiedzialnego za przygotowanie zalozen projektu ustawy lub rozporzadzenia: zgloszenie takie podlega udostepnieniu (za wyjatkiem adresow osob fizycznych) w Biuletynie.

W zgloszeniu trzeba podac :

  • imiona, nazwiska i adresy osob uprawnionych do reprezentowania tego podmiotu w pracach nad projektem ustawy lub rozporzadzenia.




  • Jezeli to jest przedsiebiorca to: wyznacza te osoby, ktore beda go reprezentowaly,

  • jesli wystepuje na rzecz osoby prawnej, to : nazwa i siedziba firmy

  • jesli na rzecz innego podmiotu niz osoba prawna to wtedy podaje: siedzibe, nazwe, adres.




  • interes, ktory w odniesieniu do danej regulacjii zamierza sie chronic

  • rozwiazania prawne o ktorych uwzglednienie bedzie zabiegac.

  • dodatkowe wymogi formalne, np jesli zajmuje sie dzialalnoscia zawodowo, to odpowiednie zaswiadczenie musi przekazac. Jesli jakies dane sie po drodze zmienia trzeba je podac w ciagu 7 dni.

Po wniesieniu projektu ustawy do sejmu moze zostac przeprowadzone na zasadach okreslonych w regulaminie sejmu wysluchanie publiczne dotyczace tego projektu - nowa forma ujawniania tych projektow. Nie musi byc zorganizowane, ale moze ! A podmiot ktory zglosil zainteresowanie moze brac udzial w tym wysluchaniu. Dotyczy to takze rozporzadzen. To jedna z form majacych zapewniac jawnosc i kontrole spoleczna.

Prawo wziecia udzialu ma:



  • kazdy podmiot ktory zglosil zainteresowanie pracami conajmniej na 3 dni przed terminem wysluchania publicznego.

  • wysluchania dotyczace rozporzadzen musza byc w biuletynie 7 dni przed terminem zgloszone i mozna wtedy zglosic udzial.

Jezeli zglosi sie zbyt duza liczba osob to mozna zmienic termin przesluchania i miejsce, zeby wszystkie mogly zabrac glos.

Podmiotem ktory organizuje to przesluchanie jest albo sejm albo podmiot ktory ma wydac rozporzadzenie: Rada Ministrow, Premier lub ministrowie.

Ten kto organizuje:




My mamy caly czas do czynienia z takimi sytuacjami gdy poslowie nie znaja tej ustawy. Musimy jako spoleczenstwo wymagac by te przepisy byly przestrzegane. Jesli chodzi o prawo miejscowe to ta ustawa sie do nich nie odnosi. Jawnosci podejmowania uchwal przez samorzad sluzy to, ze te obrady sa jawne z mocy prawa i kazdy ma prawo wstepu na te posiedzenia i jest to latwiejsze niz dostanie sie do sejmu.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna