Galileo Galilei



Pobieranie 344.33 Kb.
Strona1/5
Data01.05.2016
Rozmiar344.33 Kb.
  1   2   3   4   5

Galileo Galilei




SITOGRAFIA - BIBLIOGRAFIA



N.B.: poniższa sitografia/bibliografia zawiera adresy stron internetowych oraz książki i artykuły cytowane w moich opracowaniach i tłumaczeniach. Niektóre teksty pojawiają się tutaj wielokrotnie, nie jest to bowiem bibliografia tematyczna, lecz bibliografia, która periodycznie się powtarza i zarazem wzbogaca o nowe esaje oraz monografie w miarę rozwoju moich studiów i lektur poświęconych Galileuszowi. W tym sensie jest to moja prywatna sitografia i bibliografia rozwijająca sią poprzez sedymentację warstw powstających w trakcie moich poszukiwań i wypraw „galileuszoznawczych”. Mam nadzieję, ża ta warstwowo narastająca sitografia/bibliografia okaże się przydatna także i innym.
Sitografia:


  • Opere Galileusza: http://www.liberliber.it.




  • Katalog IMSS we Florencji:


http://biblioteca.imss.fi.it.


  • Biblioteca Galileusza: http://fermi.imss.fi.it.




  • The Galileo Project: http://galileo.rice.edu/




  • Laboratorium Galileusza – strona prof. Roberta Vergary Caffarellego:


http://www.illaboratoriodigalileogalilei.it.


  • Andrzej Krasiński, Sprawa Galileusza, http://www.zwoje.prv.pl.



Bibliografia

Adamski, Adam 1995, Galileusz.Kopernikanizm.Biblia (Poznań: Bonami).


Augustyn, Św. 1980, Komentarz słowny do Księgi Rodzaju, w: “Pisma egzegetyczne przeciw Manichejczykom”, PSP, t. XXV, W. Myszor (red.), tłum. J. Sulowski (Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej).
Baldini, Ugo 1984, Additamenta Galilaeana I. Galileo, la nuova astronomia e la critica dell’aristotelismo nel dialogo epistolare tra Giuseppe Biancani e i Revisori romani della Compagnia di Gesù, Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza di Firenze IX(2), 13-43.
______ zob. Coyne – Baldini 1984.
______ 1992, Legem impone subactis, Studi su filosofia e scienza dei gesuiti in Italia 1540-1632 (Roma: Bulzoni Editore).
Baldini, Ugo; Coyne, George V. 1984, The Louvain Lectures of Bellarmine and the Autograph Copy of His 1616 Declaration to Galileo, w: Studi Galileiani (Città del Vaticano: Vatican Observatory Publications), I, N. 2.
Baldini, Ugo; Napolitani, Pier Daniele (red.) 1992, Christoph Clavius: Corrispondenza, Wydanie krytyczne (Pisa: Università di Pisa, Dipartimento di Matematica).
Banfi, Antonio 1962, Vita di Galileo Galilei (Milano: Feltrinelli).
Barone, Francesco 1983, Diego de Zuñiga e Galileo Galilei. Astronomia eliostatica ed esegesi biblica, w: Critica Storica (Firenze: G. D’Anna), XIX, 3.
Bellinati, Claudio 1982, Gregorio Barbarigo, Cosimo Galilei e il Dialogo sopra i due Massimi Sistemi nel Seminario di Padova (cod. 352), w: “Galileo Galilei e Padova” (Padova: Studia Patavina, Rivista di Scienze Religiose), 29(3), 221-234.
______ 1984, Il “Dialogo” con postille autografe di Galileo, w: “Novità Celesti e Crisi del Sapere”, P. Galluzzi (red.), Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza (Firenze: Giunti Barbèra), 127-128.
______ 1991, Galileo Galilei e lo Studio di Padova (Città del Vaticano: L’Osservatore Romano), 2-3 Settembre, 3.
Beretta, Francesco 1999, Le procès de Galilée et les Archives du Sait-Office. Aspects judiciaires et théologiques d’une condamnation célèbre, Revue des sciences philosophique et théologiques, 83, 441-490.
Bertolla, Pietro 1980, Le vicende del “Galileo” di Paschini, w: “Atti del convegno di studio su Pio Paschini nel centenario della nascita: 1878-1978” (Udine: Pubblicazioni della Deputazione di Storia Patria del Friuli, 10, Tipografia Poliglotta Vaticana), 172-208.
Bertràn-Marì, Antonio 2001, Galileo, ciencia y religìon (Barcelona: PAIDÒS).
Biagioli, Mario 1993, Galileo Courtier (Chicago: University of Chicago Press).
Blackwell, Richard J. 1991, Galileo, Bellarmine and the Bible (Notre Dame: University of Notre Dame Press).
Boffito, Giuseppe 1933, Scrittori Barnabiti, 3 tomy (Firenze: Olschki).
______ 1943, Bibliografia galileiana 1896-1940. Supplemento alla Bibliografia galileiana di Alarico Carli e Antonio Favaro, Indice Cataloghi del Ministero dell’Educazione Nazionale, XVIII (Roma: Libreria dello Stato).
Bonansea, Bernardino M. 1986, Campanella’s Defense of Galileo, w: “Reinterpreting Galileo”, A.Wallace (red.), (Washington: Catholic University of America Press).
Bortle, John B. 1981, Comets and How to Hunt Them, Sky and Telescope, 61,123-125.
Brandmüller, Walter 1992, Galilei e la Chiesa ossia il diritto ad errare (tłumaczenie włoskie, Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana).
Brandmüller, Walter, Greipl Egon J. 1992, Copernico Galilei e la Chiesa. Fine della controversia (1820). Gli Atti del S. Uffizio (Firenze: Leo Olschki).
Brodrick, James 1961, Robert Bellarmine, Saint and Scholar (Westminster: Newman Press).
Bucciantini, Massimo, 1994, Dopo il Sidereus Nuncius: il copenicanesimo in Italia tra Galileo e Keplero, Annali di Storia della Scienza, Anno IX, fasc. I, 15-35.
______ 1995, Contro Galileo – Alle origini dell’Affaire (Firenze: Leo Olschki)
Bulferetti, Luigi 1964, Galileo Galilei nella società del suo tempo (Taranto: Manduria).
Burstyn, Harold L. 1962, Galileo’s Attempt to Prove that the Earth Moves, ISIS, 53, 161-185.
Campanella, Tommaso 1971, Apologia per Galileo, S. Femiano (red.), (Milano: Marzorati). Zob. też wydanie z 1968, L. Firpo (red.), (Torino: Unione Tipografica Editrice Torinese).
Carugo, Adriano, Crombie, Alistair C. 1983, The Jesuits and Galileo’s Ideas of Science and of Nature, Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza di Firenze, Anno VIII(2), 3-46.
Casanovas, Juan 1985, The Problem of the Annual Parallax in Galileo’s Time, w: “The Galileo Affair: A Meeting of Faith and Science”, G. V. Coyne, S.J., M. Heller, J. Życiński (red.), (Città del Vaticano: Vatican Observatory Publications), 67-69.
Ceolin, Milla Baldo 1992, Galileo Scientist (Padova: Università di Padova).
Cioni, Michele, 1908, I documenti Galileiani del S. Uffizio di Firenze, Pubblicazione dell’Archivio Arcivescovile di Firenze (Firenze: Libreria Editrice Fiorentina).
Clagett, Marshall 1971, Greek Science in Antiquity (New York: Abelard-Schuman).
Clavelin, Maurice 1968, La philosophie naturelle de Galilée (Paris: Armand Colin).
Cohen, Morris – Drabkin, Israel E. 1975, A Source Book in Greek Science (Cambridge, Massachusetts: Harward University Press).
Colombo, Giuseppe 1878, Intorno alla Vita e alle Opere del P. Redento Baranzano (Torino: Vincenzo Bona).
Copleston, Frederick 2000, Historia filozofii. Od Augustyna do Szkota, tom II (Warszawa: PAX), 351-495.
Cornford, Francis M. 1971, Plato’s Cosmology. The Timaeus of Plato (New York: Liberal Arts Press).
Costabel, Pierre 1984, Galileo, ieri e oggi, w: “Galileo Galilei, 350 anni di Storia 1633-1983”, P. Poupard (red.), (Casale Monferrato: Edizioni Piemme), 196-209.
______ 1987, L’atomisme, face cachée de la condamnation de Galilée, Comptes-Rendus, série générale, 4, 349-365.
Costantini, Claudio 1969, Baliani e i Gesuiti (Firenze: Giunti Barbèra).
Couder, zob. Danjon – Couder 1935.
Coyne, George V. and Baldini, Ugo 1984, The Young Bellarmine’s Thoughts on World Systems w: “The Galileo Affair: A Meeting of Faith and Science”, G. V. Coyne, S.J., M. Heller, J. Życiński (red.), (Città del Vaticano: Vatican Observatory Publications), 103-110.
Coyne, Georg, V. S.J., Heller, Michał, Życiński, Józef (red.) 1985, The Galileo Affair. A Meeting of Faith and Science. Proceedings of Cracow Conference (Città del Vaticano: Vatican Observatory Publications).
______ zob. Baldini – Coyne 1984.
Cozzi, Gaetano 1979, Paolo Sarpi fra Venezia e l’Europa (Torino: Einaudi).
Crombie, Alistair C. 1969, Augustine to Galileo, 2 tomy (London: Falcon Press).
______ zob. Carugo – Crombie 1983.
D’Addio, Mario 1985, Considerazioni sui Processi a Galileo, Quaderni della Rivista della Storia della Chiesa in Italia (Roma: Herder), N. 8.
______ 1993, Il Caso Galilei - Processo / Scienza / Verità (Roma: Edizioni Studium).
Dame, Bernard 1968, Galilée et les taches solaires, w: “Galilée. Aspects de sa vie et de son oeuvre”, S. Delorme (red.) (Paris: Presses Universitaires de France).
Dante, Alighieri, 1990, Boska komedia, przełożył: E. Porębowicz (Warszawa: Państwowy Instytu Wydawniczy).
Danjon, André, Couder, André 1935, Lunettes et Télescopes (Paris: Editions de la Revue d’Optique Théorique et Instrumentale).
D’Elia, Pasquale M. 1947, Galileo in Cina – Relazioni attraverso il Collegio Romano tra Galileo e i gesuiti scienziati missionari in Cina 1610-1640, Analecta Gregoriana, 37 (Roma: Pontificia Università Gregoriana).
Delorme, Suzanne (red.) 1968, Galilée. Aspects de sa vie et de son oeuvre (Paris: Presses Universitaires de France).
Denzinger, Henricus, Schönmetzer, Adolfus 196734, Enchiridion Symbolorum, definitionum, et declarationum de rebus fidei et morum (Freiburg in Breisgau: Herder).
Dijksterhuis, E.J. 1969, The Mechanization of the World Picture (Oxford: Oxford University Press).
Dizionario Biografico degli Italiani, 1995 (Roma: Istituto dell’Enciclopedia Italiana).
Drabkin, zob. Cohen – Drabkin 1975.
______ zob. Drake – Drabkin 1969.
Drake, Stillman 1957, Discoveries and Opinions of Galileo (New York: Doubleday & Company).
______ 1967, Dialogue Concerning the Two Chief World Systems (Berkeley: University of California Press).
______ 1968, Galileo in English Literature of the Seventeenth Century, w: “Galileo, Man of Science”, E. McMullin (red.), (New York: Basic Books).
______ 1970a, Renaissance Music and Experimental Science, Journal of History of Ideas, XXXI, 483-500.
______ 1970b, Galileo Studies (Ann Arbor: University of Michigan Press).
______ 1978, Galileo at Work: His Scientific Biography (Chicago: The University of Chicago Press). Wersja włoska: Galileo – Una biografia scientifica (Bologna: il Mulino 1988).
______ 1986, Reexamining Galileo’s Dialogue, W. A. Wallace (red.), w: “Reinterpreting Galileo” (Washington: The Catholic University of America Press), 155-175.
______ 1987, Galileo’s Steps to Full Copernicanism and Back, Studies on History and Philosophy of Science, 18, 93-105.
______ 1990, Galileo: Pioneer Scientist (Toronto, University of Toronto Press).
Drake, Stillman and Drabkin, Israel E. 1969, Mechanics in Sixteenth Century Italy (Madison: The University of Wisconsin Press).
Dreyer, Johann L.E. 1953, A History of Astronomy from Thales to Kepler, wydanie przejrzane przez:: W.H. Stahla (New York: Dover Publications).
Duhem, Pierre 1908, Essai sur la notion de théorie physique de Platon à Galilée (Paris: Hermann).
______ 1913-1959, Le Système du Monde, 10 tomów (Paris: Hermann).
Epistolae selectae praepositorum generalium ad superiores Societatis, 1911 (Romae: Typis Poliglottis Vaticanis).
Ernst, Germana 1984, Aspetti dell’astrologia e della profezia in Galileo e Campanella, w: “Novità Celesti e Crisi del Sapere”, P. Galluzzi (red.), Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza (Firenze: Giunti Barbèra), 255-266.
Fabris, Rinaldo 1986, Galileo Galilei e gli orientamenti esegetici del suo tempo (Città del Vaticano: Pontificia Accademia delle Scienze).
Favaro, Antonio 1886a, Carteggio inedito di Ticone Brahe, Giovanni Keplero e altri celebri astronomi e matematici dei secoli XVI e XVII con Giovanni Antonio Magini (Bologna: Zanichelli).
______ 1886b, La Libreria di Galileo Galilei descritta ed illustrata, Bollettino di Bibliografia e Storia delle Scienze Matematiche e Fisiche, XIX, Maggio-Giugno, 219-293.
______ 1887, Miscellanea Galileiana Inedita (Venezia: Carlo Ferrari), 35-89.
______ 1896, Bibliografia Galileiana, Indici e Cataloghi, tom XVI (Roma-Firenze: Fratelli Bencini).
______ 1919, Oppositori di Galileo. Tom III: Cristoforo Scheiner (Venezia: Carlo Ferrari).
______ 1935, Galileo Galilei e Suor Maria Celeste (Firenze: Giunti Barbèra).
______ 1966-1968, Galileo e lo Studio di Padova (Padova: Antenore), 3 tomy.
______ (red.) 1968, Edizione Nazionale delle Opere di Galileo Galilei (Firenze: Giunti Barbèra 1890-1909, przedruk).
______ 1983a, Amici e corrispondenti di Galileo, przedruk pod red. P. Galluzziego (Firenze: Salimbeni, 1894-1914), 3 tomy.
______ 1983b, Giovanni Ciampoli w: “Amici e Corrispondenti di Galileo”, P. Galluzzi (red.), (Firenze: Salimbeni), I, 164-168.
Ferrone, Vincenzo 1982, Scienza, Natura, Religione (Napoli: Jovene).
Ferrone, Vincenzo e Firpo, Massimo 1985a, Galileo fra inquisitori e microstorici, Rivista Storica Italiana, 97, 177-238.
______ 1985b, Replica, Rivista Storica Italiana, 97, 957-968.
Field, Judith V. 1984, Cosmology in the Work of Kepler and Galileo, w: “Novità Celesti e Crisi del Sapere”, P. Galluzzi (red.), Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza (Firenze: Giunti Barbèra), 207-215.
Finocchiaro, Maurice A. 1980, Galileo and the Art of Reasoning: Rhetorical Foundations of Logic and Scientific Method (Dordrecht-Boston: D. Reidel Publishing Company).
______ 1986, The Methodological Background to Galileo’s Trial, w: “Reinterpreting Galileo”, W.A. Wallace (red.), (Washington: The Catholic University of America Press), 241-272.
______ 1989, The Galileo Affair. A Documentary History (Berkeley: University of California Press).
Firpo, Luigi 1993, Il Processo di Giordano Bruno (Roma: Salerno Editore).
Fitzpatrick, Edward A. 1933, St. Ignatius and the “Ratio Studiorum” (New York-London: McGraw Hill Book Co.).
Flora, Ferdinando 1953, Opere di Galileo Galilei (Milano: Riccardo Ricciardi Editore).
Fredette, Raymond 1972, Galileo’s De Motu Antiquiora, Physis, 14, 321-348.
Gabrieli, Giuseppe 1938-1942, Il carteggio linceo della vecchia Accademia di Federico Cesi (1603-1630), Memorie della Reale Accademia Nazionale dei Lincei.
Galilei, Galileo, 1953, Dialog o dwu najważniejszych układach świata Ptolemeuszowym i Kopernikowym (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe).
Garin, Eugenio 1957, L’educazione in Europa (1400-1600) (Bari: Laterza).
______ 1965, Scienza e vita civile nel Rinascimento italiano (Bari: Laterza). Tłumaczenie polskie: Filozofia odrodzenia we Włoszech (Warszawa: PWN 1969).
______ 1971, A proposito di Copernico, Rivista Critica di Storia della Filosofia, 26, 79-96.
______ 1973, Alle origini della polemica copernicana, Studia Copernicana VI (Wrocław: Ossolineum), 31-42.
Garzend, Léon 1912, L’Inquisition et l’hérésie (Distinction de l’hérésie théologique et de l’hérésie inquisitoriale: à propos de l’affaire Galilée), (Paris: Desclée De Brouwer et Cie).
Gebler, Carl von 1876, Galileo Galilei und die römische Kurie (Stuttgart). Tłumaczenie angielskie: Mrs. G. Sturge: Galileo Galilei and the Roman Curia (Merrick, NY: Richmond Publishing Company, 1977).
Geymonat, Ludovico 1957, Galileo Galilei (Torino: Einaudi).
Giacchi, Orio 1942, Considerazioni giuridiche sui due processi contro Galileo, w: “Nel terzo centenario della morte di Galileo Galilei”, Università Cattolica del Sacro Cuore (Milano: Vita e Pensiero), 383-406.
Gilson, Etienne 1960, Tomizm. Wprowadzenie do filozofii Św. Tomasza (Warszawa: PAX).Tłumaczenie: J. Rybałt.
Głowa, Stanisław, S.I., Bieda, Ignacy, S.I. 1989, Breviarium Fidei. Wybòr doktrynalnych wypowiedzi Kościoła (Poznań: Księgarnia Św. Wojciecha).
Grant, Edward 1974, A Source Book in Medieval Science (Cambridge, Massachusetts: Harward University Press).
______ 1978, Cosmology, w: “Science in the Middle Ages”, D.P. Lindberg (red.), (Chicago: The University of Chicago Press), 265-302.
______ 1979, Physical Science in the Middle Ages (Cambridge, Massachusetts: Harward University Press).
______ 1984, In Defense of the Earth’s Centrality and Immobility: Scholastic Reaction to Copernicanism in the 17th Century (Philadelphia).
Gregorovius, Ferdinand 1879, Urbano VIII e la sua opposizione alla Spagna e all’imperatore – Episodio della guerra dei trenta anni (Roma: Bocca e C.).
Greipl, zob. Brandmüller – Greipl 1992.
Grisar, Hartmann 1882, Galileistudien (Regensburg: Fiedrich Pustet).
Guthke, Karl S. 1983, Der Mythos der Neuzeit (Bern: A. Francke AG Verlag). Tłumaczenie angielskie: Helen Atkins, The Last frontier, 1990 (Ithaka, New York: Cornell University Press).
Guthrie, W.R.C. 1971-1981, A History of Greek Philosophy (Cambridge: Cambridge University Press), 6 Tomów.
Heath, Thomas 1981, Aristarchus of Samos (New York: Dover Publications).
Hooykaas, Reijer 1984, Rheticus’ Lost Treatise on Holy Scripture and the Motion of the Earth, Journal for the History of Astronomy, 15, 77-80.
Humbert, P. 1948, Le problème des longitudes entre 1610 et 1666, Archives Internationales d’histoire des sciences, I, 383-384.
Ignacy z Loyoli, 1968, List o posłuszeństwie, w: “Pisma Wybrane. Tom I – Komentarze”, M. Bednarz, S.J, S. Filipowicz, S.J. i R. Skòrka (red.), S.J. (Krakòw: WAM).
Ignacy z Loyoli, 1982, Konstytucje Towarzystwa Jezusowego, tłumaczenie: o. M. Oleksy, T.J. (Krakòw: Kuria Prowincji Południowej Towarzystwa Jezusowego).
Jacobs, L. 1975, Jewish Cosmology, w: “Ancient Cosmologies”, M. Loewe i C. Blacker (red.), (London: George Allen & Unwin Ltd.), 69.
Jacqueline, Bernard 1984, La Chiesa e Galileo nel secolo dell’Illuminismo, w: “Galileo Galilei, 350 anni di Storia 1633-1983”, P. Poupard (red.), (Casale Monferrato: Edizioni Piemme).
Jan Paweł II, 1983, Discours au Symposium “La Scienza Galileiana oggi”, à l’occasion de la commémoration du 350 anniversaire de la publication du “Dialogo sopra i due Massimi Sistemi” (Città del Vaticano: L’Osservatore Romano), 9-10 maja, 1,3.
______ 1989, Discorso alla città di Pisa (Città del Vaticano: L’Osservatore Romano) 24 września, 4.
______ 1993, Sprawa Galileusza lekcją dla współczesnych. Spotkanie z uczestnikami sesji plenarnej Papieskiej Akademii Nauk” (Città del Vaticano: L’Osservatore Romano, wydanie polskie), numer 1/1993, 23-26.
_________ 1998, List Apostolski “Tertio Millennio Adveniente” (Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej; wydanie oryginalne: Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana 1994).
Kepler, Johannes 1937-1993, Gesammelte Werke, 18 tomów, M. Caspar i F. Hammer (red.), (München: C.H. Beck’sche Verlagsbuchhandlung).
Koestler, Arthur 1959, The Sleepwalkers (London: Hutchinson & Co. Ltd.).
Kopernik, Mikołaj 1987, O obrotach. Księga pierwsza (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich), tłum. M. Brożek.
Koyré, Alexandre 1940, Etudes Galiléennes (Paris: Hermann).
______ 1957, From the Closed World to the Infinite Universe (Baltimore: John Hopkins University Press; tłumaczenie polskie: A. Koyré, Od zamkniętego do nieskończonego wszychświata, Gdańsk: Wyd. Minerwa 1998).
______ 1966, Etudes d’histoire de la pensée scientifique (Paris: Hermann).
______ 1974, La révolution astronomique (Paris: Hermann).
Kristeller, Paul Oskar 1965, Renaissance Thought (New York: Harper and Row).
Kuhn, Thomas 1966, Przewròt Kopernikański. Astronomia planetarna w dziejach myśli (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe).
Langford, Jerome J. 1966, Galileo, Science and the Church (Ann Arbor: University of Michigan Press).
Lattis, James M. 1994, Between Copernicus and Galileo (Chicago: The University of Chicago Press).
Lear, John (red.) 1965, Kepler’s Dream. Wersja angielska P.F. Kirkwooda Somnium, seu Opus Posthumum de Astronomia Lunari (Berkeley and Los Angeles: University of California Press).
Le Bachelet, Xavier Marie 1923, Bellarmin et G.Bruno, Gregorianum IV, 193-210 (Roma: Pont. Università Gregoriana).
Lerner, Michel-Pierre 1999, L’”hérésie” hélicentrique: du supçon à la condamnation, w: “Sciences et réligions de Copernic à Galilée (1540-1610)” (École française de Rome, Actes du colloque internationel organisé par l École française de Rome), 12-14 décembre 1996, 69-91.
Lindberg, David C. (red.) 1978, Science in the Middle Ages (Chicago and London: University of Chicago Press).
Litt, Thomas. 1963, Les corps célestes dans la philosophie de S. Thomas d’Aquin (Louvaw: Publications Universitaires).
Lloyd, Geoffrey E.R. 1973, Greek Science after Aristotle (New York: Norton).
Maccarrone, Michele 1980, Mons. Paschini e la Roma ecclesiastica, w: “Atti del convegno di studio su Pio Paschini nel centenario della nascita: 1878-1978” (Udine: Pubblicazioni della Deputazione di Storia Patria del Friuli, 10, Tipografia Poliglotta Vaticana), 49-93.
MacColley, Grant 1942, Ch. Scheiner and the Decline of Neo-Aristotelianism, ISIS, 32, 63-69.
MacDonnell, Joseph, S.J. 1989, Jesuit Geometers (Vatican City State: Vatican Observatory Publications).
Maffei, Paolo 1975, Il sistema copernicano dopo Galileo e l’ultimo conflitto per la sua affermazione, Giornale di Astronomia, 1, 5-12.
______ 1987, Giuseppe Settele, il suo diario e la questione copernicana (Foligno: Edizione dell’Arquata).
Maffeo, Sabino 1991, Nove Papi Una Missione, Cento anni della Specola Vaticana. (Città del Vaticano: Pontificia Accademia delle Scienze – Specola Vaticana).
Martini, Carlo M. 1966, Gli esegeti al tempo di Galileo, w: “Nel Quarto Centenario della nascita di Galileo Galilei” (Milano: Vita e Pensiero), 115-124.
Masini, Emilio 1621, Arsenale ovvero pratica della Santa Inquisizione, Genova.
Mayaud, Pierre-Noël 1992a, Une «nouvelle» affaire Galilée? Revue d’Histoire des Sciences, XLV/2-3.
______ 1992b, Les «Fuit Congregatio Sancti Officii in ... coram ...» de 1611 à 1642: 32 ans de vie de la Congrégation du Saint Office, Archivum Historiae Pontificiae (Romae: Pontificia Universitas Gregoriana), 30, 231-289.
______ 1994, Deux textes au coeur du conflit: entre l’Astronomie Nouvelle et l’Ecriture Sainte: la lettre de Bellarmin à Foscarini et la lettre de Galilée à Christine de Lorraine, w: “Après Galilée”, P. Poupard (red.), (Paris: Desclée de Brouwer).
______ 1997, La condamnation des livres coperniciens et sa révacation, à la lumière de documents inédits des Congrégations de l’Index et de l’Inquisition, Miscellanea Historiae Pontificiae (Roma: Pontificia Università Gregoriana).
McMullin, Ernan (red.) 1968, Galileo, Man of Science (New York: Basic Books).
______ 1987, Bruno and Copernicus, ISIS, 78, 55-74.
______ 1988, Natural Science and Belief in a Creator, w: “Physics, Philosophy and Theology : A Common Quest for Understanding”, R.J. Russell, W.R. Stoeger i G.V. Coyne (red.), (Vatican City State: Vatican Observatory Publications).
______ 1998, Galileo on Science and Scripture, w: “The Cambridge Companion to Galileo”, P. Machamer (red.), (Cambridge: Cambridge University Press), 271-347.
Mercati, Angelo 1942, Il sommario del processo di Giordano Bruno con appendice sull’eresia e l’inquisizione a Modena nel secolo XVI (Città del Vaticano: Biblioteca Apostolica Vaticana).
Mereu, Italo 1990, Storia dell’intolleranza in Europa (Milano: Bompiani).
Michel, Paul-Henry 1965, Le Soleil, le Temps et l’Espace, w: “Le Soleil à la Renaissance” (Bruxelles-Paris: Presses Universitaires de France), 397-414.
Migne, Jacques Paul (red.) 1865, Patrologiae Cursus Completus. Series Prima Latina. (Parisiis; dzieło cytowane jako: MPL).
Monumenta Ignatiana, tom 4, “De obedientiae virtute” (tekst oryginalny w j. hiszpańskim, 669 i 676, n.15), w: Monumenta Historica S.J. (Madrid, 1906).
Morpurgo-Tagliabue, Guido 1963, I processi di Galileo e l’epistemologia (Milano: Edizioni di Comunità; Roma: Armando 1981)
Müller, Adolf 1911, Galileo Galilei (tłumacznie włoskie: Roma: Max Bretschneider).
Napolitani, zob. Baldini – Napolitani 1992.
Neugebauer, Otto 1969, The Exact Sciences in Antiquity (Providence: Brown University Press).
______ 1975, A History of Ancient Mathematical Astronomy I-III (Berlin-Heidelberg-New York: Springer Verlag).
Nonis, Pietro 1980, L’ultima opera di Paschini, Galilei, w: “Atti del convegno di studi su Pio Paschini nel centenario della nascita: 1878-1978” (Udine: Pubblicazioni della Deputazione di Storia Patria del Friuli, 10, Tipografia Poliglotta Vaticana).
Norlind, Wilhelm 1953, Copernicus and Luther. A Critical Study, ISIS, XLIV, 273-276.
______ 1954, A Hitherto Unpublished Letter from Tycho Brahe to Christopher Clavius, The Observatory, 74, 20-23.
______ 1955, Tycho Brahe et ses rapports avec l’Italie, Scientia, Febbraio, 1-15.
______ 1970, Tycho Brahe: A Biography (Lund: C.W.K. Gleerup).
Orbaan, Johannes, A. F. (red.) 1920, Documenti sul Barocco a Roma (Roma: Miscellanea della Regia Società Romana di Storia Patria).
Pagano, Sergio M. (red.) 1984, I Documenti del Processo di Galileo Galilei (Città del Vaticano: Pontificia Accademia delle Scienze e Archivi Vaticani).
Paschini, Pio 1965, Vita e Opere di Galileo Galilei (Roma: Herder).
Pastor, Ludwig von 1926-1942, Storia dei Papi dalla fine del Medio Evo, 16 tomów (Roma: Desclée & Ci Editori Pontifici).
Pedersen, Olaf 1978, Astronomy, D.C. Lindberg (red.), w: “Science in the Middle Ages” (Chicago and London: University of Chicago Press), 303-377.
______ 1991, Galileo and the Council of Trent, w: Studi Galileiani, I, N. 1 (Città del Vaticano: Vatican Observatory Publications).
______ 1993, Il Libro della Natura (Cinisello Balsamo: Edizioni Paoline).
Pedersen, Olaf, Pihl, Mogens 1974, Early Physics and Astronomy (London); nowe wydanie przejrzane i uzupełnione: Pedersen, Olaf, 1993 (Cambridge: Cambridge University Press).
Pesce, Mauro 1987, L’interpretazione della Bibbia nella Lettera di Galileo a Cristina di Lorena e la sua ricezione. Annali di Storia dell’Esegesi, 4, 239-284.
______ 1991, Momenti della ricezione dell’ermeneutica biblica galileiana e della Lettera a Cristina nel XVII secolo, Annali di Storia dell’esegesi, 8, 55-104.
______ 1992, Le redazioni originali della Lettera “Copernicana” di G. Galilei a B. Castelli, Filologia e Critica, XVII, 394-417.
Pihl, zob. Pedersen – Pihl 1974.
Poppi, Antonino 1993, Cremonini, Galilei e gli inquisitori del Santo a Padova (Padova: Centro Studi Antoniani).
Poupard, Paul, 1983, (red.), Galilée, 350 ans d'histoire, 1633-1983 (Paris : Desclée de Bronwer). Tłum. polskie tekstu kard. Pouparda Galileo Galilei, 350 lat historii (1633-1983) w: Życiński 1991, 42.
______ 1993, Relacja z prac komisji badającej sprawę Galileusza (Città del Vaticano: L’Osservatore Romano, wydanie polskie), 1/1993, 26-28.
Premoli, Orazio M. 1922, Storia dei Barnabiti nel Seicento (Roma: Industria Tipografica Romana).
Redondi, Pietro 1983, Galileo eretico (Torino: Einaudi).
______ 1985, Galileo eretico: Anatema, Rivista Storica Italiana, 97, 934-956.
Restiglian, Marco 1982, Nota su Giuseppe Toaldo e l’edizione Toaldina del Dialogo di Galileo, w: “Galileo Galilei e Padova” (Padova: Studia Patavina, Rivista di Scienze Religiose), 29(3), 235-239.
Reston, James, Jr. 1998, Galileusz (Warszawa: Prószyński i Spółka; tytuł oryginału: Galileo. A Life, Harper Collins Publishers, Inc., 1994).
Ronan, Colin A. 1991, The origins of the reflecting telescope, Journal of the British Astronomical Association, 101, 335-342
Ronchi, Vasco 1958, Il cannocchiale di Galileo e la scienza del seicento (Torino: Einaudi-Boringhieri).
______ 1968, Galilée et l’astronomie, w: “Galilée, Aspects de sa vie et de son oeuvre”, S. Delorme (red.), (Paris: Presses Universitaires de France).
______ 1983, Storia della luce. Da Euclide a Einstein (Roma- Bari: Laterza).
Rosen, Edward 1971, Three Copernican Treatises (New York: Dover Publications).
______ 1975, Was Copernicus’ “Revolutions” Approved by the Pope?, Journal of the History of Ideas, 36, 531-542.
______ 1984, Copernicus and the Scientific Revolution (Malabar, Florida: Krieger Publishing Co.).
Santillana, Giorgio de 1955, The Crime of Galileo (Chicago: The University of Chicago Press).
______ 1960, Processo a Galileo (Milano: Arnoldo Mondadori).
Scandaletti, Paolo 1989, Galileo Privato (Milano: Camunia Editrice).
Scharrat, Michael 1996, Galileo Decisive Innovator (Cambridge: Cambrigde University Press).
Schönmetzer, zob. Denzinger – Schönmetzer 1967.
Segre, Michael 1989, Galileo, Viviani and the Tower of Pisa, Studies in History and Philosophy of Science, 20, 435-451.
______ 1991, Nel segno di Galileo (Bologna: Il Mulino).
Seneka, Lucjusz Anneusz 1969, Pisma Filozoficzne – tom III. O Zjawiskach natury, przekład i opracowanie: Leon Joachimowicz (Warszawa: IW PAX).
Shea, William R. 1972, Galileo’s Intellectual Revolution: Middle Period, 1610-1632 (New York: Science History Publications). Tłumaczenie włoskie: La rivoluzione intellettuale di Galileo (Firenze: Sansoni, 1974).
______ 1984, Melchior Inchofer “Tractatus Syllepticus”: A Consultor of the Holy Office answers Galileo, w: “Novità Celesti e Crisi del Sapere”, P. Galluzzi (red.), Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza (Firenze: Giunti Barbèra).
Sierotowicz, Tadeusz 1997, Nauka a wiara – przestrzeń dialogu (Tarnòw: Biblos-Krakòw: OBI).
Simoncelli, Paolo 1988, Inquisizione Romana e Riforma in Italia, Rivista Storica Italiana, 100, 5-125.
______ 1992, Storia di una censura. “Vita di Galileo” e Concilio Vaticano II (Milano: Franco Angeli).
Soccorsi, Filippo 1963, Il Processo di Galileo (Roma: La Civiltà Cattolica).
Spini, Giorgio 1996, Galileo, Campanella e il «Divinus Poeta» (Bologna: Il Mulino).
Taurismo, Innocenzo 19162, Hierarchia Ordinis Praedicatorum (Romae: Unio Typographica Maurizio).
Thomas, Aquinas 1952, Summa Theologiae, 3 tomy (Torino: Marietti).
______ 1953, Commentarium de Coelo et Mundo (Torino: Marietti).
Thoren, Victor E. 1990, The Lord of Uraniborg. A Biography of Tycho Brahe (New York: Cambridge University Press).
Tramontin, Silvio 1982, Galileo nella recente storiografia, w: “Galileo Galilei e Padova” (Padova: Studia Patavina, Rivista di Scienze Religiose), 29(3), 159-167.
Vernet, Juan 1972, Copernicus in Spain, Colloquia Copernicana I (“Studia Copernicana V”) Wrocław, 271-291.
Viganò, Mario 1969, Il mancato dialogo fra Galileo e i teologi (Roma: La Civiltà Cattolica).
Villoslada, Ricardo G. 1954, Storia del Collegio Romano dal suo inizio (1551) alla soppressione della Compagnia di Gesù (1773) (Roma: Università Gregoriana).
Waard de, Cornelius Jr. 1907, L’invention du télescope, Ciel et Terre, année 28, 81-88, 117-124 (Bruxelles: M.Weissenbruch).
Wallace, William A. 1977, Galileo’s Early Notebooks: The Physical Questions (Notre Dame: The University of Notre Dame Press).
______ 1978a, Galileo Galilei and the Doctores Parisienses, w: “New Perspectives on Galileo”, R.E. Butts i J.C. Pitt (red.), (Dordrecht: D. Reidel Publishing Company).
______ 1978b, The Philosophical Setting of Medieval Science, w: “Science in the Middle Ages”, D.C. Lindberg (red.), (Chicago and London: University of Chicago Press), 91-119.
______ 1981, Prelude to Galileo: Essays on Medieval and Sixteenth-Century Sources of Galileo’s Tought (Dordrecht-Boston: D. Reidel Publishing Company).
______ 1984a, Galileo and His Sources (Princeton: Princeton University Press).
______ 1984b, Galileo’s Early Arguments for Geocentrism and His later Rejection of Them, w: “Novità Celesti e Crisi del Sapere” P. Galluzzi (red.), Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza (Firenze: Giunti Barbèra), 31-40.
______ (red) 1986, Reinterpreting Galileo (Washington: The Catholic University of America Press).
Westfall, Richard S. 1989, Essays on the Trial of Galileo, w: “Studi Galileiani” (Vatican City State: Vatican Observatory Publications), 1, No. 5.
Westfall, Richard S. 1985, Science and Patronage. Galileo and the Telescope, ISIS, 76, 11-30.
Westmann, Robert S. 1984, The Reception of Galileo’s Dialogue. A Partial World Census of Extant Copies, w: “Novità Celesti e crisi del Sapere”, P. Galluzzi (red.), Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza (Firenze: Giunti Barbèra), 329-337.
Wisan, Winifred L. 1984, On the Chronology of Galileo’s Writings, Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza di Firenze, 9(2), 85-88.
Wohlwill, Emil 1870, Der Inquisitionsprozess des Galileo Galilei (Berlin: R. Oppenheim).
______ 1910, 1926, Galilei und sein Kampf für die kopernikanische Lehre, 2 tomy (Lipsk); przedruk (Wiesbaden: Martin Sändig, 1969).
Yates, Frances A. 1969, Giordano Bruno and the Hermetic Tradition (Chicago: University of Chicago Press); poprzednie wydanie (London: Routledge and Kegan, 1964).
Zagar, Francesco 1964, Galileo Astronomo, w: A.A.V.V., Fortuna di Galileo (Bari: Laterza).
Życiński, Jòzef 1988, The Idea of Unification in Galileo’s Epistemology, w: Studi Galileiani (Città del Vaticano: Vatican Observatory Publications), I, N. 4.
Życiński, Jòzef (wybòr i redakcja) 1991, Sprawa Galileusza (Krakòw: I. W. ZNAK).

Bibliografia


Źródła i ich tłumaczenia
Teksty Galileusza


  • Galileo Galilei, Le Opere di Galileo Galilei: Edizione Nazionale, A. Favaro (red.), Firenze: Tipografia di G. Barbèra 1929-1939 (przedruk).

  • Galileo Galilei e M. Guiducci, Discorso delle Comete, O. Besomi i M. Helbing (red.), Padova: Editrice Antenore 2002.

  • Galileo Galilei, Il Saggiatore, O. Besomi i M. Helbing (red.), Padova: Editrice Antenore 2005.

  • Galileo Galilei, Il Saggiatore, w: Galileo Galilei, Opere, F. Flora (red.), Milano-Napoli: Riccardo Ricciardi Editore 1953 (seria: La letteratura Italiana: Storia e Testi, vol. 34, t. 1), 91-352.

  • Galileo Galilei, Il Saggiatore, w: Galileo Galilei, Opere, A. Pacchi (red.), Napoli: Casa Editrice Fulvio Rossi 1970 (seria: Classici della letteratura italiana), t. I, 249-549.

  • Galileo Galilei, Il Saggiatore, L. Sosio (red.), Milano: Feltrinelli 1992.

  • Galileo Galilei, Il Saggiatore, E. Bellone (red.), Roma: Edizioni Teknos 1994.

  • Galileo Galilei, The Assayer, w: S. Drake i C.D. O’Malley (red.), The Controversy on the Comets of 1618, Philadelphia: University of Pennsylvania Press 1960, 151-336.

  • L’Esssayeur de Galilée, Christiane Chauviré (red. i tłumaczenie), Paris: Les Belles Lettres 1980.

  • Galileo Galilei, Dialogo dei massimi sistemi, O. Besomi i M. Helbing (red.), Padova: Editrice Antenore 1998 (tłum. pol.: Galileo Galilei, Dialog o dwu najważniejszych układach świata, Ptolemeuszowym i Kopernikowym, PWN, Warszawa 1953).

  • Galileo Galilei, Discorsi e dimostrazioni matematiche intorno a due nuove scienze, A. Carugo i L. Geymonat (red.), Torino: Boringhieri 1958 (tłum. polskie: Rozprawy i dowodzenia matematyczne w zakresie dwóch nowych umiejętności, Warszawa 1930).

  • Galileo Galilei, Antologia, S. Vanni Rovighi (wybór i komentarz), Brescia: La Scuola Editrice 19673.

  • Galileo Galilei, Schriften – Briefe – Dokumente, A. Mudry (red.), Wiesbaden: VMA-Verlag 2005.

  • Galileusz, Fragmenty kopernikańskie, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2005.

  • Galileo Galileo, Listy kopernikańskie, Tarnów: Biblos 2006.

Inne teksty źródłowe




  • Arystoteles, Retoryka. Retoryka dla Aleksandra. Poetyka, Warszawa: PWN 2004.

  • Aristotele, Retorica e poetica, Torino: UTET Libreria 2006.

  • Marcus Tulius Cicero, O mówcy (De oratore) – fragmenty, w: S. Stabryła (oprac.), Rzymska krytyka i teoria literatury. Wybór, Wrocław: Ossolineum 1983, 147-190.

  • Marcus Tulius Cicero, La retorica a Gaio Erennio, F. Cancelli (wstęp i przypisy), Milano: Oscar Mondadori 1998.

  • Marcus Tulius Cicero, De inventione, De optime genere oratorum, Topica, Cambridge-London: Harvard University Press (LOEB 386; przedruk wydania z 1949) 2006.

  • Marco Fabio Quintiliano (Kwintylian), Istituzione oratoria (Institutionis oratoriae libri duodecim), Bologna: Zanichelli 1973.

  • Sant’ Agostino, La Dottrina cristiana, Roma: Città Nuova Editrice 1992 (z tekstem łacińskim – edycja Maurina, skonfrontowana z CSEL).

  • Tommaso Campanella, Apologia pro Galilaeo, Mathematico florentino (zob. Tommaso Campanella, Apologia per Galileo, P. Ponzio (red.), Milano: Bompiani 2001.

  • Niccoló Copernico, De revolutionibus orbium coelestium. Liber primus, A. Koyré (red.), Turyn: Einaudi 1975 (tłumaczenie polskie: Mikołaj Kopernik, O obrotach. Księga pierwsza, Wrocław: Ossolineum 1987).

  • Vocabolario degli Accademici della Crusca, Venezia: G. Alberti 1612. Słownik jest dostępny w Internecie pod adresem: http:vocabolario.signum.sns.it

  • Torquato Accetto Della dissimulazione onesta, Torino: Einaudi 1997, Silvano Nigro (red.); wyd. oryginalne 1641).

  • Emanuele Tesauro, Il cannocchiale aristotelico-wybór, w: E. Raimondi (red.), Trattatisti e narratori del seicento, Milano-Napoli: Riccardo Ricciadi Editore 1960, 9-106 (wydanie definitywne Torino 1670).

Opracowania dotyczące Galileusza i inne teksty uwzględniane podczas pisania niniejszego eseju




  • AA.VV, Dizionario di retorica e stilistica, Torino: UTET 2004.

  • H. Arendt, Kondycja ludzka, Warszawa: Aletheia 2000.

  • M. Artigas, „Un nuovo documento sul caso Galileo: EE 291”, Acta Philosophica 10(2001), 199-214.

  • F. Bacon, Novum Organum, Warszawa: PWN 1955.

  • G. Baffetti, „Scienza e scrittura letteraria. Lezione di Galileo”, Galilæana. Journal of Galilean Studies, 2(2005), 301-306.

  • A. Banfi, Vita di Galileo Galilei, Milano: Feltrinelli 1962.

  • R. Barilli, Retorica, Milano: ISEDI (Enciclopedia Filosofica vol. 13) 1979.

  • R. Barthes, La Retorica antica, Milano: Bompiani 19852.

  • A. Battistini, „Aculei ironici”, w: A. Battistini, Galileo e i gesuiti, Milano: Vita e Pensiero 2000, 125-181.

  • A. Battistini, „‘Girandole’ verbali e ‘severità di geometriche dimostrazioni’. Battaglie linguistiche nel Saggiatore”, Galilæana. Journal of Galilean Studies, 2(2005), 87-106.

  • A. Battistini, „La fabbrica del mondo e la caccia nel labirinto. Metafore epistemologiche della nuova scienza di Galileo”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 39-61.

  • A. Battistini, „La retorica nei manuali per i collegi”, w: A. Battistini, Galileo e i gesuiti, 185-238.

  • M. Battistini, Astrologia, magia, alchemia, Warszawa: Arkady 2006.

  • E. Bellini, „Galileo e le «due culture»”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 143-178.

  • E. Bellone, La stella nuova, Torino: Einaudi 2003.

  • E. Berti, Nuovi studi aristotelici, I: Epistemologia, logica e dialettica, Brescia: Morcelliana 2004.

  • E. Berti, In principio era meraviglia. Le grandi questioni della filosofia antica, Roma-Bari: Laterza 2007.

  • M. Biagioli, Galileo Courtier, Chicago: University of Chicago Press 1993.

  • M. Biagioli, „Stress in the Book of nature: the Supplemental Logic of Galileo’s Realism”, MLN: Modern Language Notes, 118(2003), 557-585.

  • M. Biagioli, Galileo’s Instruments of Credit, Chicago: University of Chicago Press 2006.

  • Dizionario Biografico degli Italiani, Roma: Istituto dell’Enciclopedia Italiana 2002.

  • H. Blumenberg, Die Lesbarkeit der Welt, Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag 1986.

  • J. Borges, „Biblioteka Babel”, w: J. L. Borges, Fikcje, Warszawa: PWN 1972.

  • J. Borges, „O kulcie książek”, w: J. L. Borges, Dalsze dociekania, Warszawa: Prószynski i S-ka, Warszawa 1999.

  • L. Bolzoni, “Giochi di prospettiva sui testi: Galileo lettore di poesia”, Galilæana. Journal of Galilean Studies, 4(2007), 157-175.

  • G. Boniolo i P. Vidali, Filosofia della scienza, Milano: Bruno Mondadori 1999.

  • B. Brecht, Życie Galileusza, w: Dramaty, oprac. K. Gajek, Biblioteka Narodowa, seria II, nr 184, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Ossolineum 1962.

  • H. Bredekamp, Galilei der Künstler. Der Mond. Die Sonne. Die Hand, Berlin: Akademie Verlag 2007.

  • A. Brissoni, Saggio su Galileo Galilei. Discorso di dottrina, Roma: Gangemi Editore 2000.

  • A. Brissoni, Galileana – Commento alle ‘sensate esperienze’ e ad altre metafore”, Il pensiero maziniano, 1(2004), 133-142.

  • J. Brodrick SJ, Powstanie i rozwój Towarzystwa Jezusowego, t 1: Początki Towarzystwa Jezusowego, Kraków: WAM 1969.

  • M. Bucciantini, Contro Galileo. Alle origini dell’affaire, Firenze: Leo S. Olschki 1995.

  • M. Bucciantini, Galileo e Keplero, Torino: Einaudi 2003.

  • M. Bucciantini, Italo Calvino e la scienza. Gli alfabeti del mondo, Roma: Donzelli Editore 2007.

  • M. Bucciantini, „Su Calvino e la letteratura: Galileo maestro del pensiero figurale”, Galilæana 4(2007), 177-188.

  • M. Bułhakow, Mistrz i Małgorzata, Warszawa: Czytelnik 1969.

  • I. Calvino, Una pietra sopra, Torino: Einaudi 1980.

  • I. Calvino, Saggi 1945-1985, 2 tomy (o ciągłej numeracji stron), Milano: Mondadori 1995.

  • I. Calvino, Wykłady amerykańskie, Gdańsk-Warszawa: Marabut-Volumen 1996.

  • M. Camerota, Galileo Galilei e la cultura scientifica nell'età della Controriforma. Roma: Salerno Editore 2004.

  • J. Casanovas, „Il P. Orazio Grassi e le comete dell’anno 1618”, w: P. Galluzzi (red.), Novità celesti e crisi del sapere, Florencja: IMSS 1983, 307-313.

  • M. Cavazza, „Metafore venatorie e paradigmi indiziarii nella fondazione della scienza sperimentale”, Annali dell’Istituto di discipline filosofiche dell’Universitą di Bologna, 1(1979-80), 107-133.

  • F. P. De Ceglia, „Analisi semantica”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 111-115.

  • H. Cichocka, Mimesis i retoryka w traktatach Dionizjusza z Halikarnasu a tradycja bizantyńska, Warszawa: Nakładem Wydziału Polonistyki 2004.

  • L. Congiunti, „Il sogetto della scienza fisico-matematica di Galileo”, Verifiche, 3-4(1994), 293-327.

  • L. Congiunti, Soggetto del sapere e scienze moderne. Il „Dialogo sopra i due sistemi del mondo” di Galileo, Milano: Jaca Book 2005.

  • E. R. Curtius, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, Kraków: Universitas 20052.

  • M. D’Addio, Il Caso Galilei, Roma: Edizioni Studium 1993.

  • G. Dell’Aquila, „Galileo tra Ariosto e Tasso”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 239-264.

  • G. Devoto i G.-C. Oli, Il Dizionario della lingua italiana, Firenze: Le Monnier 2002.

  • M. Di Giandomenico i P. Guaragnella (red.), La prosa di Galileo. La lingua, la retorica, la storia, Bari: Argo 2006.

  • G. Distaso, „Canovacci teatrali nel primo Galileo e collaborazioni ‘esterne’”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 63-81.

  • S. Drake, Discoveries ond Opinions of Galileo, New York: Doubleday 1957.

  • S. Drake, Galileo – Una biografia scientifica, Bologna: il Mulino 1988.

  • S. Dupré, „Ausonio's mirrors and Galileo's lenses: the telescope and sixteenth-century practical optical knowledge”, Galilæana, 2(2005), 145-180.

  • S. Dupré, „Galileo’s Telescope and Celestial Light”, The Journal for the History of Astronomy, 34(2003), 369-399.

  • U. Eco, Dall’albero al labirinto, Milano: Bompiani 2007.

  • W. Egger, Metodologia del Nuovo Testamento, Bologna: EDB 1989 (tytuł oryginału: Methodenlehere zum Neuen Testament: Freiburg im Brisgau: Verlag Herder 1987).

  • E. L. Eisenstein, Le rivoluzioni del libro, Bologna: il Mulino 2000, 279-282 (tłumaczenie polskie: Rewolucja Gutenberga, Warszawa: PIW 1989).

  • A. Fantoli, Galileusz. Po stronie kopernikanizmu i po stronie Kościoła, Tarnów: Biblos 2002.

  • A. Favaro, „La libreria di Galileo Galilei”, Bullettino di Bibliografia e di Storia delle Scienze Matematiche e Fisiche, 19(1886), 219-93.

  • V. Fazio-Allmayer, Galileo Galilei, Milano-Palermo-Napoli: Remo Sandron Editore s.d. [1920?].

  • G. Ferroni (red.), Storia della Letteratura Italiana. Vol. 7 – La letteratura nell’età della Controriforma, Milano: Mondadori 2006.

  • E. Festa, Galileo. La lotta per la scienza, Roma-Bari: Laterza 2007.

  • M. A. Finocchiaro, „Galileo’s Copernicanism and the Acceptability of Guiding Assumptions”, w: A. Donovan, L. Laudan i R. Lauden (red.), Scrutinizing Science: Empirical Studies of Scientific Change, Dordrecht: Kluwer Academic Publisher 1988, 49-67.

  • M. A. Finocchiaro, Retrying Galileo 1633-1992, Berkeley-Los Angeles-London: University of California Press 2005.

  • A. Frova i M. Marenzana, Parola di Galileo, Milano: Rizzoli 1998.

  • P. Galluzzi, „Grobowce Galileusza czyli o pośmiertnym życiu bohatera nauki”, Analecta 1(1998), 59-69.

  • B.M. Garavelli, Manuale di retorica, Milano: Bompiani 2005.

  • E. Garin, „La nuova scienza e il simbolo del ‘libro’”, w: E. Garin, La cultura filosofica del rinascimento italiano, Firenze: Sansoni 1961.

  • G. Genette, Palinsesti. La letteratura al secondo grado, Milano Einaudi: 1997.

  • L. Geymonat, Galileo Galilei, Torino: Einaudi 19842.

  • M. Di Giandomenico i P. Guaragnella (red.), La prosa di Galileo. La lingua, la retorica, la storia, Bari: Argo 2006.

  • O. Gingerich, „Hypothesis, Proof, and Censorship, or How Galileo Changed the Rules of Science”, w: Università di Padowa (red.), Tribute to Galileo in Padua, t. 4, Triest 1995, 325-344.

  • C. Ginzburg, Il formaggio e i vermi, Milano: Einaudi 1976 (tłumaczenie polskie: Ser i robaki. Wizja świata pewnego młynarza w XVI wieku, Warszawa: PIW 1989).

  • C. Ginzburg, „Tropy. Korzenie paradygmatu poszlakowego”, w: Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, 39(2006), 8-65.

  • C. Ginzburg, Rapporti di forza. Storia, retorica, prova, Milano: Feltrinelli 2000.

  • R. Giorgi, Santi, Milano: Electa 2002.

  • R. Giorgi, Il Seicento, Milano: Electa 2006.

  • R. Grzegorczykowa, Wykłady z polskiej składni, Warszawa: PWN 1999.

  • P. Guaragnella, „Novità celesti alle origini del moderno”, Belfagor, 341(2002), 541-554.

  • P. Guaragnella, „Apologie e confutazioni nella prosa di Galileo”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 9-38.

  • P. Harrison, The Bible, Protestantism, and the Rise of Natural Science, Cambridge 1998.

  • D. Heck, „Od baśni do rozmowy. «Piśmienność» a «oralność» w prozie Parnickiego”, w: J. Łukasiewicz (red.), Świat Parnickiego, Wrocław 1999, 92-101.

  • M. Heidegger, Bycie i czas, Warszawa: PWN 1994.

  • M. Heller, „Chaos, prawdopodobieństwa i pojmowalność świata”, w: AA.VV, Bóg – człowiek – wszechświat, t. I,Tarnów: Biblos 2006, 252-273.

  • M. Heller, Granice kosmosu i kosmologii, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2005.

  • J. Hemleben, Galilei, Reinbek bei Hamburg: Rowohlt 1969.

  • E. Husserl, Kryzys nauk europejskich i fenomenologia transcendentalna, Kraków: PAT 1987.

  • A. Huxley, Literature and Science, New Haven: Leet’s Islands Books 1963.

  • Ignacy z Loyoli, Pisma wybrane, t. I: Komentarze, M. Bednarz SJ, S. Filipowicz SJ i R. Skórka SJ (red.), Kraków: WAM 1968.

  • R. Ingarden, „O tak zwanej prawdzie w literaturze”, w: R. Ingarden, Szkice z filozofii literatury, Kraków: Znak 2000, 119-174.

  • R. Ingarden, O dziele literackim, Warszawa: PWN 1988.

  • G. Israel, La visione matematica della realtà, Roma-Bari: Leterza 1996.

  • K. Jaspers, Von der Wahrheit, München-Zürich: Piper 1991.

  • K. Jaspers, Wiara filozoficzna wobec Objawienia, Kraków: Znak 1999.

  • A. Juszczyk, Retoryka i poznanie. Powieściopisarstwo Teodora Parnickiego, Kraków: Universitas 2004.

  • M. Kokowski, Copernicus’ Originality. Towards Integration of Contemporary Copernican Studies, Warszawa-Kraków: Wydawnictwa IHN PAN 2004.

  • M. Korolko, Retoryka i erystyka dla prawników, Warszawa: PWN 2001.

  • A. Koyré, „Galileo e Platone”, w: Ph. P. Wiener i A. Noland, Le radici del pensiero scientifico, Milano: Feltrinelli 1977.

  • A. Koyré, Od zamkniętego do nieskończonego wszechświata, Gdańsk: Minerwa 1998.

  • J. Labocha i K. Tutak, Podstawy analizy składniowej wypowiedzeń, Kraków: Księgarnia Akademicka 2005.

  • I. Lakatos, „Falsification and the Methodology of Scientific Research Programmes”, w: I. Lakatos, The Methodology of Scientific Research Programmes. Philosophical Papers – vol. 1, J. Worral i G. Currie (red.), Cambridge: Cambridge University Press 1980, 8-101; tłumaczenie polskie w: I. Lakatos, Pisma z filozofii nauk empirycznych, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1995, 3-169.

  • H. Lausberg, Elementi di retorica, Bologna: il Mulino 1969 (tytuł oryginalny: Elemente der literarischen Rhetoric, München: Max Hueber Verlag 1967; pierwsze wyd. 1949).

  • M. C. Leff, “The Topics of Argumentative Invention in Latin Rhetorical Theory from Cicero to Boethius”, Rhetorica, 1(1983), 23-44.

  • M.-P. Lerner, „The Origin and Meaning of ‘World System’”, Journal of the History of Astronomy, 26(2005), 407-441.

  • L. S. Lerner, Edward A. Gosselin, „Galileo e l’eresia di Giordano Bruno”, Le Scienze, 1(1988), 88-95.

  • T. M. Lessl, „The Galileo Legend as Scientific Folklore”, Quarterly Journal of Speech, 85(1999), 146-168.

  • A. Libura, „Składniowy kształt powieści Rozdwojony w sobie”, w: J. Łukasiewicz (red.), Świat Parnickiego, Wrocław 1999, 176-186.

  • J. Z. Lichański, Co to jest retoryka?, Kraków: PAN 1996.

  • J. Z. Lichański, Retoryka od średniowiecza do baroku. Teoria i praktyka, Warszawa: PWN 1992.

  • C. Magris, Utopia e disincanto. Storie, speranze, illusioni del moderno, Milano: Garzanti 1999.

  • A. Marchese, Dizionario di retorica e stilistica, Milano: Mondadori 1984.

  • W. Marciszewski (red. naukowy), Mała encyklopedia logiki, Wrocław: Ossolineum 1988 (wydanie drugie, zmienione).

  • T. Markiewka, „Poznanie w powieści (Wokół Sam wyjdę bezbronny)”, w: J. Łukasiewicz (red.), Świat Parnickiego, Wrocław 1999, 76-85.

  • T. Markiewka, „T. Parnicki jako pisarz ‘katolicki’”, w: AA.VV, Inspiracje Parnickiego, Materiały z konferencji historycznoliterackiej ‘Inspiracje Parnickiego’, Katowice 2-3 grudnia 1999, Katowice: Wydawnictwo Gnome 2000, 92-107.

  • G. Marramao, La passione del presente, Milano: Bollati Boringhieri 2008.

  • R. Martìnez, „Il manoscritto ACDF, Index, Protocolli, vol. EE, F. 291r-v”, Acta Philosophica 10(2001), 215-242.

  • R. Martini, „Antica retorica giudiziaria. (gli status causae)”, Diritto@Storia 3(2004), http:www.dirittoestoria.it3TradizioneRomana.

  • P.-N. Mayaud, Le conflict entre l’astronomie nouvelle et l’écriture sainte aux XVIe et XVIIe siècles. Un moment de l’histoire des idées autour de l’affaire Galilée, Paris: Honoré Champion Éditeur 2005, vol. I-VI.

  • M. Mayer, La retorica, Bologna: il Mulino 1997.

  • E. McMullin, „The Conception of Science in Galileo’s Work”, w: R. E. Butts i J. C. Pitt (red.), New Prospectives on Galileo, Dordrecht: D. Reidel Publishing Company 1978, 209-257.

  • A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, Lwów – Nakładem Macierzy Polskiej (druk: Kraków: Anczyc i S-ka) 1894.

  • B. Migliorini, Storia della lingua italiana, Firenze: Sansoni Editore 1983.

  • Cz. Miłosz, Ziemia Ulro, Kraków: Znak 2000.

  • F. Minazzi, „Il Saggiatore e il nuovo programma epistemologico di Galileo”, w: V. Tonini, I Colloqui di Urbano VIII e Galileo Galilei, Varese: Editrice Magenta 1992, 129-171.

  • F. Minazzi, Galileo „filosofo geometra”, Milano: Rusconi 1994.

  • J. D. Moss, Galileo’s Rhetorical Strategies in Defense of Copernicanism, w: P. Galluzzi (red.), Novità celesti e crisi del sapere, Florencja: IMSS 1983, 95-103

  • J. D. Moss, The Rhetoric of Proof in Galileo’s Writings on the Copernican System, w: G.V. Coyne SJ, M. Heller, J. Życiński (red.), The Galileo Affair: a Meeting of Faith and Science, Watykan: Specola Vaticana 1985, 41-65.

  • J. D. Moss, Novelties in the Heavens: Rhetoric and Science in the Copernican Controversy, Chicago: University of Chicago Press 1993.

  • É. Namer, Sprawa Galileusza, Warszawa: Czytelnik 1985.

  • J. North, Il segreto degli ambasciatori. La nuova interpretazione di uno dei grandi enigmi della pittura, Milano: Rizzoli Milano 2005.

  • A. Nowakowska, „Przyroda w powieści Srebrne orły”, w: J. Łukasiewicz (red.), Świat Parnickiego, Wrocław 1999, 172-175.

  • I. Nuovo, „Galileo e l’«arte» di fortificazioni”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 179-213.

  • J. Olkiewicz, A jednak się porusza, Warszawa: LSW 1987.

  • E. Panofsky, Galileo as a Critic of the Arts, Den Haag 1954.

  • E. Panofsky, „Galileo as a Critic of the Arts. Aesthetic Attitude and Scientific Thought”, Isis, 147(1956).

  • T. Parnicki, Aecjusz ostatni rzymianin, Warszawa: Pax 1956.

  • T. Parnicki, Srebrne orły, Warszawa: Pax 1957.

  • T. Parnicki, Tylko Beatrycze, Warszawa: Pax 1962.

  • T. Parnicki, I u możnych dziwny, Warszawa: Pax 1965.

  • T. Parnicki, Twarz księżyca. Część druga, Warszawa: Pax 19672.

  • T. Parnicki, Twarz księżyca. Część trzecia, Warszawa: Pax 1967.

  • T. Parnicki, Sam wyjdę bezbronny, Warszawa: Pax 19852.

  • T. Parnicki, Koła na piasku, Warszawa: Pax 1989.

  • A. Pasquinelli, Letture galileiane, Bologna: il Mulino 1968.

  • O. Pedersen, „Wiara chrześcijańska i przemożny urok nauki”, w: AA.VV, Bóg – wszechświat –człowiek, t. 1, Tarnów: Biblos 2006, 68-91.

  • O. Pedersen, Konflikt czy symbioza, Tanów: Biblos 1997.

  • O. Pedersen, The Two Books. Historical Notes on Some Interactions between Natural Science and Theology, G.V. Coyne SJ i T. Sierotowicz (red.)., Notre Dame-Città del Vaticano: Vatican Observatory Foundation 2007.

  • M. Pera, Scienza e retorica, Bari: Laterza 1991.

  • Ch. Perelman, L. Olbrechts-Tyteca, Trattato dell’argomentazione. La nuova retorica, Torino: Einaudi 19822 (tytuł oryginału: Traité de l’argumentation. La nouvelle rhétorique, Paris: Presses Universitaires de France 1958).

  • M. Piccolino, Lo zufolo e la cicala. Divagazioni galileiane tra la scienza e la sua storia, Milano: Bollati Boringhieri 2005.

  • M. Piccolino, N.J. Wade, Insegne ambigue. Percorsi obliqui tra storia, scienza e arte da Galileo a Magritte, Pisa: Edizioni ETS 2007.

  • P. Pizzamiglio, „Le biblioteche di Copernico e Galileo”, Nuova civiltà delle macchine, 2(1987), 45-55.

  • G. Polizzi, Galileo in Leopardi, Firenze: Le Lettere 2007.

  • P. Redondi, „Teologia ed epistemologia nella rivoluzione scientifica”, Belfagor, 45(1990), 613-636.

  • P. Redondi, Galileo eretico, Milano: Einaudi 20042.

  • P. Ricoeur, “Metafora i symbol”, Literatura na świecie, 8-9(1988).

  • W. R. Shea, „Galileo e l’atomismo”, Acta Philosophica, 10(2001), 257-272.

  • W. R. Shea, La rivoluzione intellettuale di Galileo, Firenze: Sansoni 1974.

  • W. R. Shea, Mariano Artigas, Galileo Galilei. Aufstieg und Fall eines Genies, Darmstadt: Primus Verlag 2006 (tytuł oryginału: Galileo in Rome. The Rise and Fall of a Troublesome Genius, New York: Cambridge University Press 2003; zob. też stronę internetową: http://www.unav.es./cryf/english/galileoaffair.html#index).

  • E. Raimondi, „Verso il realismo”, w: E. Raimondi, Il romanzo senza idillio. Saggio sui ’Promessi sposi’, Torino 1974.

  • P. Redondi, „Teologia ed epistemologia nella rivoluzione scientifica”, Belfagor, 45(1990), 613-636.

  • P. Redondi, „I Problemi dell’atomismo”, w: J. Montesinos i C. Solís (red.), Largo campo di filosofare, La Orotava, Canary Islands, Spain: Fundación Canaria Orotava de Historia de la Ciencia 2001, 661-675.

  • P. Redondi, Galileo eretico, Milano: Einaudi 20042.

  • J. Renn, P. Damerow, S. Rieger, „Hunting the White Elephant: When and How did Galileo Discover the Law of Fall?”, Science in Context, 13, 3-4(2000), 299-419, tu: 346-349.

  • M. L. Riccio Coletti, La retorica romana, Roma: Jouvence 2004

  • G. Rohlfs, Grammatica storica della lingua italiana e dei suoi dialetti. Sintassi e formazione delle parole, Torino: Einaudi 1969.

  • P. Rossi, „Ci sono molti Galilei?”, w: tenże, Un altro presente. Saggi sulla storia della filosofia, Bologna: il Mulino 1999.

  • P. Rossi, Un altro presente, Bologna: il Mulino 1999.

  • L. Ruospo, „La biografia galileiana di Vincenzio Viviani”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 281-296.

  • L. Russo, „L’astronomo Seleuco, Galileo e la teoria della gravitazione”, Quaderni Urbinati di Cultura Classica, 49(1995), 143-160.

  • L. Russo, Zapomniana rewolucja. Grecka myśl naukowa a nauka nowoczesna, Kraków: Universitas 2005.

  • A. Salucci OP, „La metafora del libro della natura in Galileo Galilei”, Angelicum, 83(2006), 327-375.

  • A. Schopenhauer, Erystyka czyli sztuka prowadzenia sporów, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1984

  • T. Sierotowicz, „Filozofia a nauka. Próba klasyfikacji i zarys pewnego programu badawczego”, Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, 19(1996), 62-70.

  • T. Sierotowicz, „O pewnym problemie kosmologii współczesnej w kontekście sporu o uniwersalia”, w: M. Heller, W. Skoczny, J. Życinski (red.), Spór o uniwersalia a nauka współczesna, Kraków: Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych (OBI) – Wydział Filozofii PAT 1991, 87-108.

  • T. Sierotowicz, „Mikrofalowe promieniowanie tła – w rocznicę odkrycia”, Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, 14(1992), 75-81.

  • T. Sierotowicz, Mikrofalowe promieniowanie tła jako experimentum crucis w kosmologii? Kraków: Wydział Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego 1993.

  • T. Sierotowicz, „Nauka a wiara – przestrzeń dialogu. Postscriptum”, Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, 31(2002), 3-44.

  • T. Sierotowicz, „Galileo Galilei: List do Benedetto Castellego. Tekst i znaczenie listu”, Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, 35(2004), 131-134.

  • S. Sierotwiński, Słownik terminów literackich, Wrocław: Ossolineum 1986.

  • M. Skwara, „O teorii retorycznej św. Augustyna”, Pamiętnik Literacki, 84(1995), 99–118.

  • M. Skwara, „Entymemat – zapomniana kategoria historii i teorii literatury”, w: R. Przybylska i W. Przyczyna (red.), Retoryka dziś – teoria i praktyka, Kraków 2001, 365-400.

  • D. Sobel, Galileo’s Doughter. A Drama of Science, Faith and Love, London: Fourth Estate 1999 (tłumaczenie polskie: D. Sobel, Córka Galileusza. Rzecz o nauce, wierze i miłości, Poznań: DW Rebus 2008).

  • A.A. Sobrero, Bricolingua. Grammatica italiana – edizione in 4 volumi. Sintassi, Bari: Laterza 2001.

  • M. Spranzi, Galilée. Le „Dialogue sur les deux grands systèmes du monde”, Paris: Presses Universitaires de France 2004.

  • G. Stabile, „Linguaggio della natura e linguaggio della scrittura in Galilei. Dalla Istoria sulle macchie solari alle Lettere Copernicane”, Nuncius 9(1994), 37-64.

  • S. Stabryła (oprac.), Rzymska krytyka i teoria literatury. Wybór, Wrocław: Ossolineum 1983.

  • G. Steiner, „La fuga della parola”, w: tenże, Linguaggio e silenzio, Milano: Garzanti 2001, 27-56.

  • G. Steiner, Heidegger, London: Fontana Press 1992.

  • G. Steiner, Rzeczywiste obecności, Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz/terytoria 1997.

  • G. Steiner, Errata. Una vita sotto esame, Milano: Garzanti 1999.

  • G. Steiner, Po wieży Babel. Problemy języka i przekładu, Kraków: Universitas 2000.

  • G. Steiner, Tolstoj o Dostoevskij, Milano: Garzanti 2005.

  • G. Steiner, Una certa idea di Europa, Milano: Garzanti 2006.

  • E. Sylla, „Galileo and Probable Arguments”, w: D.A. Dahlstrom (red.), Nature and Scientific Method, Washington DC: Catholic University of America Press 1991, 211-234.

  • M. M. Szpakowska, “Ogień i żal. O słownictwie wierszy miłosnych Kniaźnina i Karpińskiego”, Pamiętnik Literacki, 4(1966), 491-507.

  • K. Targosz, „Polski wątek w życiu i sprawie Galileusza…”, Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, 32(2003), 45-90.

  • L. T. Tomasi, „La Conquista del visibile. Rimeditando Panofsky, rileggendo Galilei”, Galilæana 4(2007), 5-46.

  • V. Tonini, I Colloqui di Urbano VIII e Galileo Galilei, Varese: Editrice Magenta 1992.

  • K. Uniłowski, „Parnicki – między poznaniem a pisaniem (na przykładzie Sam wyjdę bezbronny)”, w: J. Łukasiewicz (red.), Świat Parnickiego, Wrocław 1999, 66-75.

  • C. Vasoli, La dialettica e la retorica dell’Umanesimo. „Invenzione” e „metodo” nella cultura del XV e XVI secolo, Milano: Feltrinelli 1968.

  • B. Valli, Comunicazione e media. Modelli e processi, Roma: Carocci 1999.

  • B. Vikcers, „Epideictic Rhetoric in Galileo’s Dialogo”, Annali dell’Istituto e Museo di Storia della Scienza di Firenze, 8(1983), 69-102.

  • W. A. Wallace, Galileo and his Sources. The Heritage of the Collegio Romani in Galileo’e Science, Princeton: Princeton University Press 1984.

  • A.N. Whitehead, Nauka i świat nowożytny, Kraków: Znak 1987.

  • K. Wyka, “Słowa-klucze”, Zagadnienia Rodzajów Literackich, tom IV, zeszyt 2(1961), 5-33.

  • V.Zaccaro, „Galileo nell’interpretazione di I. Calvino”, w: Di Giandomenico i Guaragnella, La prosa di Galileo, 215-238.

  • G. Zanarini, „Il libro della natura: una metafora. Le origini di una metafora”, Nuova civilità delle macchine, 4(2000), 126-135.

  • J. Ziomek, Retoryka opisowa, Wrocław: Ossolineum 1990.

  • S. Zuffì (red.), La storia dell’arte, Milano: Electa 2006, t. 11.
  1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna