Geneza, program



Pobieranie 75.59 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar75.59 Kb.
BOŚNIA I HERCEGOWINA

Adam Balcer - rocznik I - Andrij Portnow - rocznik IV

PARTIA

GENEZA, PROGRAM

DZIAŁACZE










SDA (Stranka Demokratski Akcije)

SDA-partia utworzona w V 1990r przez opozycjonistów skazanych w 1983r za Islamską Deklarację (A. Izetbegović) i narodowych komunistów (F.Abdić).SDA zdobyła 2m w prezydium przysługujące muzułmanom. Izetbegović został  prezydentem BiH. W latach 1990-1991 Izetebegović próbował powstrzymać Jugosławię poprzez przekształcenie jej w luźniejszą federację. W Bośni dążył do porozumienia  z Chorwatami i Serbami

SDA głosił umiarkowanie hasła nacjonalistyczne (podkreślanie odmienności narodowej muzułmanów przez odwoływanie się do Islamu) i konserwatywne - partia islamskiej demokracji (coś w stylu bawarskiej CSU), jednocześnie popierając integralną wieloetniczną Bośnię. W odróżnieniu od Serbów nie budował własnych sił zbrojnych aby nie prowokować konfliktu. Ogłaszając niepodległość Bośni liczył na pomoc Zachodu w razie agresji. Kiedy pomoc Zachodu okazała się nie wystarczająca SDA radykalizowała się stając się coraz bardziej nacjonalistyczna, zwłaszcza po wybuchu wojny z Chorwatami. Nigdy jednak nie osiągając takiego poziomu szowinizmu co Serbowie i Chorwaci. Jednocześnie coraz silniejsze w SDA były tendencje fundamentalistyczne, efekt korzystania z pomocy państw muzułmańskich (Arabia Saudyjska, Iran). W 1995r Amerykanie wymusili na SDA przerwanie zwycięskiej ofensywy i podpisanie pokoju w Dayton. Zachód uzależnił poparcie i wsparcie finansowe od wyeliminowaniu wpływów fundamentalistów bliskowschodnich. SDA zawsze popiera integralność BiH gdyż w odróżnieniu od Chorwatów i Serbów 80%  wszystkich Muzułmanów  mieszka w Bośni. Dlatego SDA w odróżnieniu od SDS i HDZ nie uległa rozpadowi (efekt działań Zachodu) i nawet wręcz przeciwnie poprzez KCD można mówić o jej reintegracji



Alija Izetbegović, Ejup Ganić, Hasan Muratović, Izudin Kapetanović, Edhem Bikakczić 

SDP BiH ( Partia Socjaldemokratyczna)

Partia powstała w XII 1998 z połączenia SDP i SD BiH (Socjaldemokraci)

SDP: powstała  z połączenia DPS-Demokratska Paritija Socijalista, która powstała w 1990 z SLRJ-socjalisticka liga radnika jugoslavije -komunistycznego frontu ludowego (związki zawodowe);  w pierwszych wolnych  wyborach 1990r zdobyła 1m  razem z Partija demokrtickih promene, która była kontynuacją Związku Komunistów  BiH i w pierwszych wolnych wyborach zdobyła 15 m. Utrzymuje bliskie kontakty z chorwacką SDP.

SD BiH-powstał z SRS-Savez Reformskih Snaga -partii utworzonej przez ostatniego premiera Jugosławii A. Markovicia -reformatorscy , liberalni komuniści dążący do utrzymania Jugosławii. W 1990 zdobyła 12m.Partia jest bardzo silna w Tuzli gdzie w 1991 ponad 16% populacji zdeklarowało się jako Jugosławianie. W całej Bośni 5,5%.W czasie wojny SDB rządziła w Tuzli, której obrona przez 3 nacje była symbolem idei multietnicznej Bośni

W 1996 obie partie wystartowały w wyborach w koalicji Zdrużena Lista razem z RS , HSS i LBO zdobywając w ZD RepBiH - 2m, ZDF -11m, Skup RS-2m



 

Selim Beslagić, Sejufudin Tokić

SDS (Srpska Demokratska Stranka)

SDS powstała w VII 1990r.Jej przywódcą był R. Karadżić W wyborach do parlamentu w 1990r zdobyła 34 miejsca. Jej przedstawiciel w ramach klucza etnicznego został marszałkiem parlamentu (M.Krajisznik).  SDS była przeciwna  powstaniu niepodległej Bośni. Była wówczas partią ściśle związaną z partią Miloszevicia w Belgradzie. We IX 1991 zaczęła tworzyć autonomiczne regiony pod “opieką” armii jugosłowiańskiej. Po deklaracji suwerenności w X 1991 opuściła parlament Bośniacki i stworzyła własny. Zbojkotowała referendum w sprawie niepodległości i  27 III 1992 stworzyła Republikę Serbską. Następnie przy wsparciu JNA rozpoczęła podbój Bośni. Odpowiedzialna za zbrodnie i czystki etniczne dokonane  przez Serbów (90%wszystkich zbrodni).W trakcie wojny jej stosunki z Belgradem uległy pogorszeniu ponieważ SDS odrzucała plany pokojowe (Vance-Owen 1993, grupy kontaktowej1994) akceptowane przez  Belgrad, w celu zniesienia sankcji. W 1995 odbicie przez Chorwatów Krajiny wspólna, zwycięska ofensywa chorwacko-muzułmańska w  zachodniej Bośni, naloty NATO i groźba Belgradu wycofania wsparcia (w tym obstrukcja rozkazów Pale przez oficerów armii RS będących lojalnymi wobec Miloszevicia) wymusiły na rep. Serbskiej zgodę na pokój w Dayton.SDS pozostała nadal jego zaciętym przeciwnikiem. W VI 1996 Amerykanie wymusili na R. Karadziciu rezygnację z  aktywnego udziału w życiu politycznym, ale Karadzić zachował liczący się głos w SDS.
W wyborach z 1996 zdobyła 45 m w Skup RS i 9m w ZDRep BiH.jej politycy zostali prezydentami R.S (B. Plavszić) i członkiem trzyosobowego prezydium BiH  (M.Krajisznik). W 1997r partia uległa osłabieniu przez wyjście z niej Plavszić.W rozbiciu partii rolę dużą odegrał oprócz Zachodu  Miloszević, który miał w niej swoich ludzi, a był przeciwny, odmiennej niezależnej polityce Karadzicia. Usunięcie się w cień Karadzicia spowodowało, że doszło wewnątrz SDS do walki frakcyjnej o kierownictwo partią między A. Buha szef SDS i M. Krajisznikiem. W wyniku której w VI 1998 szefem partii został D. Kalinić czlowiek Krajisznik, który wyrósł na najsilniejszego polityka w partii. Jednak w 1998 przegrał on wybory do prezydium Bośni. Został pokonany przez Z. Radiszicia (SPRS)

Momcilo Krajisznik, Boro Borić, Dragan Kalinić

HDZ (Hrvatska Demokratska Zajednica)

Partia powstała w VIII 1990 jako filia HDZ z Chorwacji. W pierwszych wyborach zdobyła 21m i jej przedstawiciel (J. Pelivan do XI1992, później M. Akmadzić do 1993 VIII) objął stanowisko premiera początkowo popierała idee integralności Bośni ale zmiana nastawienia nastąpiła gdy szefostwo partii w I 1992 przejął Mate Boban, który popierał idee kantonizacji Bośni i przyznania chor. kantonom prawa federacji z Chorwacją. Jego zwycięstwo było efektem działania centrum czyli Zagrzebia. Tudjman chciał mieć polityka bardziej dyspozycyjnego i nie wykluczającego możliwości wykorzystania klęski Bośni do wykrojenia Hercegowiny. Jego zwycięstwo oznaczało sukces frakcji Hercegowńskiej, z terenów  czysto chorwackich, gdzie utrzymały się silne związki rodowe. Ta frakcja jest bardziej nacjonalistyczna (Hercegovina jest rejonem granicznym z gdzie często dochodziło do konwersji z prawosławia na katolicyzm dlatego silna tam jest tendencja katolik=Chorwat, misje franciszkańskie Medjugorje, z drugiej strony pochodziło stamtąd większość przywódców Ustaszy i w 1992 silna była tam HSP, uznająca Muzułmanów za najczystszych rasowo Chorwatów (granica między nimi nie była ostra ) od Chorwatów z muzułmańsko-chorwackiej środkowej Bośni, którzy zawsze byli bardziej zależni od porozumienia się z liczniejszymi muzułmanami. Co ważne frakcja hercegowińska jest bardzo ważna w polityce w Chorwcji (patrz Ivica Paszalić). Po rozpoczęciu wojny w VII 1992 Bobam stworzył Herceg-Bośni autonomiczny region, a następnie w 1993r  doprowadził  do wybuchu wojny chorwacko-muzułmańskiej kiedy postanowił dokonać czystki etnicznej w środkowej Bosni, gdyż uciekający przed Serbami uchodźcy zmienili na niekorzyść Chorwatów proporcje etniczne w tym rejonie przyznanym Chorwatom na mocy planu pokojowego Vance-Owen; wojna spowodowała powstanie w VIII republiki Herceg-Bośni ze stolicą w Grude. Wojna zakończyła się w III 1994 porozumieniem w Waszyngtonie wymuszonym na Chorwatach przez Amerykanow, grożących im sankcjami. Boban został usunięty ze stanowiska i zastąpiony przez K. Zubaka. Powstała wtedy Federacja Chor-Muz istniejąca do dzisiaj. HDZ po Dayton dzieliło się na trzy frakcje różniące się pod względem radykalizmu. Umiarkowani z Zubakiem na czele wystąpili z HDZ w 1998. Frakcja radykalna (Marković, Solijć) próbowała bojkotować otwarcie Dayton tworząc w VIII 1996 pod premierostwem Markovicia ponownie Republikę Herceg-Bośnii zlikwidowaną w XII pod presją Zachodu i Chorwacji. Centrum prowadziło politykę zgodnie z dyrektywami z Zagrzebia, utrzymując się dzięki finansowemu wsparciu od Tudjmana. Tudjman nie był zainteresowany wzmocnieniem Bośni, dlatego HDZ mimo że w koalicji z SDA robił wszystko, tylko że w bardziej wyrafinowany sposób niż radykałowie, żeby federacja pozostała fikcją. Teraz cała sytuacja może ulec zmianie ze względu na klęskę HDZ w wyborach w 2000r.

Ante Jelavić, Jadranko Prlić, Pero Marković, Ivo Andrić 

SBiH (Stranka za Bosni i Hercegovine)

Partia założona w VI 1996 przez Harrisa Siljadzicia,  który  zrezygnował w I 1996 z funkcji premiera BiH i odszedł z SDA, oskarżając Izetbegovicia o nacjonalizm i fundamentalizm  i autorytaryzm. Jego ugrupowanie w wyborach w 1996 wystartowało w wyborach razem z LS w ramach w rejonie Bihacia w koalicji Lista za BiH.SzaBIH zdobyła  w nich w ZDF- 10m , Skup RS-2m, ZD Rep bih 2m.W 1997r V po mediacji amerykańskiej doszło do porozumienia i powstania KCD

Harris Silajdzić, Mustafa Imamović, Ernes Karić

PDP RS (Partia Demokratskogo Progresa)

Partia powstała w 1999 roku jako partia liberalnych reform ekonomicznych. PDP RS – twόr Mladena Ivanica, ekonomisty z komunistyczną przeszłością, ktόry jednak długo mieszkał na Zachodzie i pόźniej pracował jako doradca firm zachodnich

Mladen Ivanić

SNSD  (Niezależni socjal-demokraci)

SNSD partia powstała w XII 1995.reprezentuje młodsze pokolenie polityków. Najbardziej liberalna z partii tworzących Slogę.W 1999 XII przyłączyła się do nich postkomunistyczna partia Socjal-Liberalna. Podobnie jak pozostałe partie Slogi głosi ona hasła pojednania rozumianego jako zapomnienie, óczywiście bez rozliczeń.. “Wybierzmy przyszłość!!”

Sukces wyborczy Slogi w 1998 pozwolił jej na przejęcie od SDS stanowiska  drugiego premiera Rep BiH został nim Svetozar Mihajlović.



Milorad Dodik, Hade Dujaković

SPRS  (Socjalistyczna partia Republiki Serbskiej)

SPRS - partia powstała w 1993 jako reakcja na odrzucenie przez bośniackich Serbów programu pokojowego  Owen -Vance popieranego przez Miloszevicia utrzymuje bliskie kontakty ze swoją odpowiedniczką w Jugosławii. W 1995 podobnie jak Miloszević  partia poparła Dayton. W latach 1996-1998 działała w koalicji Savez za Mir i Progres w skład, której wchodził też SND.W wyborach z 1996 zdobyła ona w ZD Rep BiH-2m a w Skup RS-10m.W przyspieszonych wyborach w 1997 zdobyli W 1998 przed wyborami do tych partii przyłączyła się SNS tworząc Slogę.

Zivko Radiszić, Tihomir Gligorić

SNS (Srpski Narodni Savez)

SNS powstało we IX1997 po konflikcie wewnątrz SDS między R .Karadziczem (ośrodek w Pale) i B. Plavszić (ośrodek w Banja Luce) rozpoczętym przez prezydent Plavszić dymisją szefa MSW -człowieka Karadzicia, rozwiązaniem parlamentu który nie uznał jej decyzji i zebrał się w Pale, walką o telewizję i oskarżeniem o defraudację i przemyt. Konflikt miał początkowo znaczenie czysto personalne (walka o władzę) jednak później uzyskał wymiar polityczny, ponieważ. Plavszić w zamian za poparcie Zachodu  zaakceptowała Dayton, integralność Bośni. Zachód starał się wykorzystać tego typu różnice aby osłabić przeciwników Dayton. Impas wywołany przez nieuznanie decyzji Plavszić zakończył kompromis  wynegocjonowany przez Miloszevicia-przyspieszone wybory -XI 1997, w wyniku których SNS zdobyło 15m. W 1998 Plavisić przegrała  jednak wybory na prezydenta RS.

Poparcie zachodu powoduje że działacze tej partii unikają procesów sądowych za zbrodnie wojenne.



Bilijana Plavszić, Dragolub Mirjanić, Milan Stanković

DNZ (Demokratska narodna Zajednice)

Partia powstała w IV 1996 z partii MDS stworzonej  przez Abdića w IX 1994. Abdić był biznesmenem nomenklaturowym  twórcą w Velika Kladusza (koło Bihacia) w latach 80 wielkiego przedsiębiorstwa  Agrokomerc,  którego upadek spowodowany został przez Abdića. Upadek tego przedsiębiorstwa był wielką aferą, która spowodowała wielką czystkę w partii komunistycznej w Bośnii. Abdić w 1990 wstąpił do SDA i zdobył wiecej głosów  niż Izetbegović w wyborach do prezydium ale w zamian za stanowisko MSW dla swojego człowieka prezydentem został Izetbegović. Abdicia różniła od Izetbegovicia chęć pozostania w Jugosławii aby ocalić kraj od wojny. Jego szef MSW Alija Delimustafić utzymywał bardzo bliskie stosunki z  KOS-wywiadem federalnym wojskowy. Podczas wojny w Krainie Abdić zapewniał wojskom JNA zaopatrzenie zaś Delimustafić w zamian za przepuszczanie broni dla Serbów  w Bośnii i Krajnie otrzymywał od KOS broń dla swoich oddziałów. W 1993 gdy rząd Izetbegovicia nie chciał uznać niekorzystnego planu pokojowego Owen Staltenberg. Abdić wyszedł z SDA, z prezydium i stworzył w rejonie Bihacia region autonomiczny, którym rządził przy pomocy MDS powstałej we IX 1993 -Muslimanska Demokratska Stranka przekształconej rok później w Muslimanski Demokratski Savez. Walczył przeciw Sarajewu w sojuszu  z Serbami i Chorwatami .W 1994 VII oddziały z Sarajewa odbiły region, Abdić uciekł do Krainy. Abdić  mieszka na stałe w Rjiece, ma obywatelstwo chorwackie, mówi że obawia się o swoje życie. Rzeczywiście rząd w Sarajewie uważa go za zbrodniarza wojennego i zdrajcę. Jego partia jest silna w rejonie Bihacia i jest ugrupowaniem skupionym nie wokół programu ale wokół lidera traktowanego jak patron powiązany z wyborczymi relacjami klientelistycznymi.

Fikret Abdić

NHI (Nova Hrvatska Inicijativa)

Powstała w VI 1998,  po rozpadzie w HDZ spowodowanym zwycięstwem A. Jelavicia (zach.Hercegovina) w wyborach szefa partii. Zubak (cen.Bośnia) uzyskał poparcie Zachodu  w zamian za większe poparcie dla integralności Bośni

Kresimir Zubak

MBO (Musulmanska Bosanska Organizacija)

MBO powstała w IX 1990 .Jej twórcami byli Adil Zulifkarpaszić jeden z przywódców SDA, który z niej wyszedł (Pochodzący z Szwajcarii emigrant publikował tam książki głoszące teorię  istnienia odrębnej nacji bośniackiej obejmującej wszystkich mieszkańców Bośni. (twórcą tej idei był B. Kallay minister finansow A-H1878-1903 walczący z serbskim i chorwackim nacjonalizmem) oraz M. Filipović profesor filozofii autor artykułu “Bosanski Duh”z 1967, który był kamieniem węgielnym nacjonalizmu muzułmańskiego, deklarował w nim istnienie odrębnej nacji Bośniaków czyli Muzułmanów. Został za to usunięty z partii.  Zulifkarpaszić krytykował Izetbegovicia za muzułmański nacjonalizm, tendencje integrystyczne oraz zbyt twardą postawę w negocjacjach z Serbami. MBO zdobyło w wyborach z 1990 2m.W 1991 VIII MBO zawarło na warunkach serbskich porozumienie dotyczące przyszłości Bośnii. W 1994 partia uległa dezintegracji gdyż Filipović połączył się z częścią partii Liberalnej zaś Zulifkarpaszić nie zgodził się na to. Partia w 1996r wstąpiła do koalicji Zdrużena Lista. W wyborach 1998 startowała sama bez sukcesów.   

Adil Zulfikarpaszić

SKRS (Srpska Koalicija Republike Srpske) – grupa małych partii, najważniejsza z ktόrych – NS (Narodna Stranka)

 NS-partia utworzona w XII 1995 przez Radislava Brdjanina, który był w latach 92-94 premierem Rep. Serbskiej i po zawarciu pokoju w Dayton w odróżnieniu od Karadzicia zaakceptował jego postanowienia. W VII 1999 został aresztowany za zbrodnie

wojenne w okresie wojny. 


Zoran Tadić


SND BiH

W I 1999r N. Poplaszen jako prezydent Serbii postanowił osłabić pozycję Dodika powierzając misję tworzenia rządu jego konkurentowi z SND Branko Miljus, który zostaje za podjęcie się tej misji usunięty z partii .W odpowiedzi tworzy własną partię współpracującą z SRS i SDS.

Branko Milijus

HSP (Hrvatska Stranka Prava)

Partia - filia partii chorwackiej utworzonej w Chorwacji przez dysydenta Dobroslava  Paragę, zaciętego wroga Tudjmana. Odwołuje się do XIXwiecznej HSP i programu Ante Starczevicia (chorwacki Dmowski) autora ideii Wielkiej Chorwacji oraz Ustaszy chorwackich faszystów, którzy podczas II wojny, twórców  NDH-Nezavisna Hrvatska Drzava. Ultranacjonlaistyczna , szowinistycznie anty-serbska. Anty-HDZ. Różni ją od HDZ stosunek do idei integralności Bośni i  relacji z muzułmanami. Zgodnie z  ideologią Starczevicia uważają Muzułmanów za najczystszych rasowo Chorwatów potomków bejów- “najwspanialszej szlachty w Europie” .HDZ głosi te idee jedynie retorycznie, odwołując się do tradycji Chorwat= katolik .HSP natomiast uważa Islam za drugą narodową religię Chorwatów.HSP w odróżnieniu od HDZ popiera idee integralności Bośni uważając ją całą za drugie państwo chorwackie, z którego powinni zostać usunięci wszyscy Serbowie. HSP utworzyła w 1992 własne wojsko HOS (Hrvatske Orużne Snage), w których służyło wielu muzułmanów i które wsławiły się szczególnie okrutnym traktowaniem Serbów. W VIII 1992 F. Tudjman, który wcześniej wsadził do wiezięnia D. Paragę dogadał się z częścią kierownictwa Bośniackiej HSP i HSO została  zlikwidowana i wcielona do HVO, przeciwnicy tych działań zginęli w starciach z HVO. W wyborach z 1996 startowała z hasłami anty-Dayton , przeciwna przerwaniu zwycięskiej ofensywy chorwacko-muzułmańskiej i podziałowi Bośni. Zdobyła 2m.

Zdravko Hristić

HSS (Hrvatska Sjelicka Stranka)

Filia -partii istniejącej w Chorwacji, odwołującej się do tradycyjnej partii założonej w 1909 r przez Stjepana Radicia -przywódcy Chorwatów w czasach I Jugosławii (1918-1941) walczącym o jej autonomię. Paria bośniacka powstała w  IV 1993r w trakcie wojny chorwacko-muzułmańskiej. Jej przywódca Ivo Komszić sprzeciwiał się wojnie z muzułmanami i stworzył HVN-Hrvatske Vijece Narodne lojalną wobec rządu w Sarajewie i współpracująca z umiarkowanymi politykami muzułmańskimi. Przed wyborami w 1996 weszła w skład koalicji Zdrużena Lista za BIH razem z SD (wówczas inna nazwa), SDP i RS i MBO, Obecnie HSS nadal współpracuje z SDP BiH i jak jej chorwacka odpowiedniczka jest anty-HDZ. 

Ivo Komsić

RS –Republikanska Stranka + LBO – Liberalna Bosanska Organizacija

RS-partia powstała w 1993 podczas wojny chorwacko -muzułmańskiej. Jej twórcą był S. Kljuć pierwszy szef HDZ usunięty ze stanowiska w I 1992 pod presją F. Tudjmana ze względu na niezależność i poparcie dla idei integralnej  Bośni. Partia ta podczas wojny chor.-muz. była lojalna wobec rządu w Sarajewie. Współpracuje z siłami umiarkowanymi w 1996 weszła do koalicji Zdrużena Lista LBO-partia powstała w V 1994 z połączenia części LS z częścią MBO, partii utworzonej w 1990 IX przez jednego z przywódców SDA Alifa Zulfikarpaszicia.

W 1994 Zulfikarpaszić nie zgodził się na połączenie z częścią LS i pogodził się z SDA został ambasadorem w Szwajcarii. W 1996 LBO sam wystartował w wyborach , nie zdobywając żadnego miejsca.



Stjepan Klijuć

WYBORY

PARTIA

1990

1996

ZD   ZDF  SRS

1998

ZD   ZDF   SRS

2000

ZD  ZDF  SRS

SDA

42 miejsca

14     47      12

17     68        15

8       38       6

SDS

34

9         -       45      

 4        -         19

6        -         31

HDZ

20

6          -      19 

6        28         1

5         25      -

SNS







4                   12

(koal z SPRS i SNSD                  

1         -          2

SPRS




2           -      10

(koal z SND)

4         2        10

(koal z SNS i SNSD) 

1          -           4

SNSD







4          -        6

(koal z SNS i SPRS)             

1           -         11

SRS




2           11         2

(Zdrużena lista z HSP, LBO, RS, HS

2            -        11




SBiH




2          10      2

(koal z LS)




4         21           4

DNZ







1            3         -

1           3          -

SDP BiH







6           25         2

9         37           4

NHI




-            2          -

1              4        1

1          2            -

HSP




2          11          2

(koal Zdruzena lista)

-              2        -




HSS




2            11       2

(Zdruzena lista)

-              1        -




Savez Reformatski Snaga (Marković)

12










PDP RS










2            -        11

**** ZD – Zastupnicki Dom BiH

         ZDF – Zastupnicki Dom Federacji Muzulmansko-Chorwackiej



          SRS – Skupstina Republiki Serbskiej

BIOGRAFIE

ABDIĆ Fikret – przedstawiciel nomenklatury partyjnej, w połowie lat 1980-tych prezes firmy „Agrokomerz”, bankructwo (weksle bez pokrycie) ktόrej w 1987 stało się wydarzeniem na poziomie ogόłnojugoslowiańskim. 1990 – staje członkiem SDA, uzyskuje najwięcej głosόw jako kandydat na prezydenta, jednak ustępuje to stanowisko Izetbegoviciowi pod warunkiem, że ministrem spraw wewnętrznych będzie sekretarz Abdića – agent KOS Delimustafić. Jesienią 1993 wychodzi z SDA z powodu niezgody z Izetbegoviciem w sprawie akceptacji planu Owena i ogłasza autonomiczną  Zach. Bośnię (region Bichacza).  Podczas wojny de facto wspiera Serbόw. Od 1995 mieszkał na terenie Chorwacji. 8 czerwca 2001 został zaaresztowany i oskarżony o zbrodni wojenne.

IZETBEGOVIĆ Alija (8 sierpnia 1925, Bosanski Samak) – przewodniczący SDA, w  wieku 16 lat (1940) stworzył organizacje „Mladi musulmani” (hasła jedności wszystkich muzułmanόw), 1946 – zaaresztowany za zorganizowanie pisma młodzieżowego „Mudżahid”, otrzymał 3 lata więzienia (koledzy z tych czasόw tworzyli bazę dla doboru przez prezydenta Izetbegovicia kadr urzędniczych i dyplomatycznych). W 1956 skończył Uniwersytet w Sarajewie, wydział prawa, pracował po ukończeniu studiόw jako adwokat. Jeden z głόwnych autorόw „Deklaracji muzulmańskiej” (1971) (hasła odrodzenia moralnego i religijności, reislamizacji społeczeństwa, idea jednej wspólnoty muzułmanόw od Marokko do Indonezji, powrόt do prawidłowych wartości). 1983 – zaaresztowany, otrzymał 14 lat, ale wyszedł już w 1988.  W 1984 w USA wydaje książkę „Isalm Between East and West”. W 1990 zakłada SDA i staje się prezydentem Bośni i Hercegowiny (pełnił tę funkcje w 1990-1998 i lutym-październiku 2000).

IVANIĆ Mladen (16 września 1958, Sanski Most) – rodzice przyjechali z Banja Luki, gdzie skończył szkolę. 1984 – skończył wydział ekonomii Uniwersytetu w Banja Luce, 1988 – zdobył tytuł doktorski w Belgradzie (temat: „Wspόłczesna marksistowska polityczna ekonomia na Zachodzie”, był na studiach podyplomowych w Mannheim i Glasgow. Od 1981 – pracował jako dziennikarz w radio Banja Luka. Wykładał ekonomię na uniwersytetach w Belgradzie i Sarajewie (1990-1998). 1988-1991 – członek Prezydium BiH. Od 1998 r. pracował jako konsultant Delloite Touch. 1999 – założył Partię Demokratycznego Progresu Republiki Serbii (PDP RS). Styczeń 2001 – premier Serbskiej Republiki.

PLAVSZIĆ Biljana (7 lipca 1930, Tuzla) – skończyła Uniwersytet w Zagrzebiu, członek Akademii Nauk i Sztuk Pięknych BiH, dziekan wydziału nauk przyrodniczych na Uniwersytecie w Sarajewie. Na początku 1990 była bliska do Karadzicia. 1990-1992 – członek kolektywnej prezydentury BiH. Luty – maj 1992, lipiec 1996-1998 – prezydent republiki Serbskiej. Miała reputację „żelaznej lady BiH”. W styczniu 2001 przybyła do Hagi na Trybunał Międzynarodowy, była oskarżona o ludobójstwo, przestępstwa przeciwko ludzkości, ale (z powodu odpowiednich rozgrywek z Ameryką) została zwolniona ze wszystkich zarzutόw.

ZULFIKARPASZIĆ Adil (1921) – uczestniczył w walce partyzanckiej w latach 1941-1946, był jeńcem ustaszy. W 1946 wyjechał do Włoch, podjął studia w Austrii. Od 1954 mieszka w Szwajcarii, stworzył własną firmę, ktόra odgrywała istotną rolę na jugosłowiańskich rynkach. W latach 1960-ch wystąpił z ideą tożsamości bośniackiej („Bosnia – nasza identyfikacja narodowa”, „Nasza dusza – Bosnia”). 1960-1967 – wydawca „Bosanskich pohleda”, 1980-1989 – wydawca „Islam und der Westen”, załozył kulturalno-badawczy Instytut Bośniacki w Zurichu. W 1990 stworzył MBO.


RadisZić Zivko Serb ur.15 VIII 1937, Prijedor, BiH, 1964 ukończył Nauki Polityczne na Uniwersytecie w Sarajewie, 1977-82 burmistrz Banja Luki, 1982-85 minister obrony republiki BiH, 1985-92 dyrektor w "Cajavec Holding Company" w Banja Luce, przewodniczący rady miasta Banja Luki, od 1996 r. w SPRS (Socjalistyczna Partia Republiki Serbskiej), XI 1998 wybrany do prezydium Bośni.

Dodik Milorad SNSD (Partia Niepodległych Socjaldemokratów) Serb ur. 1959 w Laktaszima, gdzie skończył szkołę podstawową, szkoła średnia w Banja Luce, nauki polityczne w Belgradzie, 1986-90 przew. Komitetu Wykonawczego SO Laktaši, 1990 wybrany do parlamentu BiH z listy Sojuszu Sił Reform, poseł do skupsztiny Rep. Serbskiej, 1996 powstaje SNDS, którego zostaje przewodniczącym, 1997 ponownie wybrany do skupsztiny, I 1998-2001, premier Republiki Serbskiej, 2000 przegrał w wyb. prezydenckich.

Dujaković Rade SNSD (Partia Niepodległych Socjaldemokratów) Serb, Banja Luka, do 1999 przew. Partii Socjal-Liberalnej, która zjednoczyła się z SNSD.

KrajisZnik Momczilo SDS (Serbska Partia Demokratyczna) Serb, zwolennik idei Wielkiej Serbii i przyłączenia Rep. Serbskiej do Serbii, 1990 marszałek parlamentu BiH, X 1991-XI 1995 przewodniczący Zgromadzenia Serbów Bośniackich, 1995 reprezentant Rep. Serbskiej na negocjacjach w Dayton, 1996-98 czł. 3-osobowego prezydium BiH, w 1998 przegrał wybory do prezydium Bośni, II 2000 oskarżony o zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo, popełnione w Bośni pomiędzy 1 VII 1991 a 31 XII 1992, IV 2000 aresztowany i postawiony przed trybunałem w Hadze.

Poplavszen Nikola SRS (Serbska Partia Radykalna) Serb, ultranacjonalista, zwolennik idei Wielkiej Serbii, rewindykacji ziem Chorwacji i Federacji BiH oraz przyłączenia Rep. Serbskiej do Serbii, X 1998 wygrywa wybory na prezydenta Rep. Serbskiej, III 1999 Zachód wymusił jego dymisję, a w X 1999 usunięcie się z działalności politycznej.

Ganić Ejup ur. 1945, Muzułmanin, doktor filozofii, działacz Akcji Muzułmańskiej, w SDA (Partia Akcji Demokratycznej) do V 2002 - wykluczony, od 1990 w prezydium BiH, V 1994,  wiceprezydent Fed. BiH , XII 1997-I 2000 prezydent Federacji BiH, I 2000-II 2002  premier.

Bikaczić, Edhem sygnatariusz „Deklaracji Islamskiej” z 1970 roku, SDA (Partia Akcji Demokratycznej), Muzułmanin, XII 1996-I 2000 premier Fed. BiH, potem dyr. Elektroprivedza, oskarżony o korupcję i defraudację dużych sum pieniędzy z pomocy dla ofiar wojny w BiH w czasie sprawowania funkcji premiera.

SiljadZić Harris, 1995 podpisywał porozumienie z Dayton, po Dayton opuścił SDA i założył SBiH – Partię za Bośnię i Hercegowinę, która „opowiada się za wspólnym, demokratycznym państwem trzech narodów. Podział na "etniczne państewka-enklawy", to poronione pomysły”, minister spraw zagranicznych BiH, do 2000 współprzewodniczący Rady Ministrów BiH - podał się do dymisji, chcąc w ten sposób zwrócić uwagę świata na to, iż nie są realizowane ustalenia podjęte w Dayton.

Lagumdżija Zlatko SDP BiH d. SDP stronnictwo międzyetniczne, VII 2001-III 2002 premier BiH.

BogicZević Bogić SDP BiH d. SDP stronnictwo międzyetniczne.

Zubak Kresimir Chorwat NHI (Chorwacka Inicjatywa Narodowa) wydzieliła się z HDZ po Dayton, popiera integralność Federacji BiH, III 1994 został szefem HDZ i prezydentem Herceg-Bosny, V 1994 prezydent Federacji BiH, 5 VII 1995 podpisywał porozumienie w sprawie Mostaru.

Kljuć Stjepan Republikanska Stranka, Chorwat, pierwszy szef HDZ, usunięty w I 1992 r. pod presją Tudjmana ze wzgl. na niezależność i poparcie dla integralności Bośni


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna