Gmina łubniany program ochrony środowiska dla gminy łubniany na lata 2004 – 2007 z perspektywą do roku 2011



Pobieranie 1.14 Mb.
Strona3/14
Data07.05.2016
Rozmiar1.14 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

bocian biały Ciconia ciconia


jastrząb Accipiter gentilis

krogulec Accipiter nisus

myszołów Buteo buteo

dudek Upupa epops


derkacz Crex crex

żuraw Grus grus

lelek Caprimulgus europaeus

puszczyk Strix aluco

zimorodek Alcedo atthis

dzięcioł zielony Picus viridis

dzięcioł czarny Dryocopus martius

dzięcioł duży Dendrocopos major

dzięcioł średni Dendrocopos medius


dzięciołek Dendrocopos minor

pokląskwa Saxicola rubetra

kląskawka Saxicola torquata

wilga Oriolus oriolus
SSAKI MAMMALIA (gatunki objęte ochroną)

jeż zachodni Erinaceus europaeus

kret Talpa europaea

ryjówka aksamitna Sorex araneus

rzęsorek rzeczek Neomys fodiens

zębiełek karliczek Crocidura suaveolens

gacek brunatny Plecotus auritus

wiewiórka Sciurus vulgaris

łasica Mustela nivalis
1.3. Obszary o wysokiej bioróżnorodności
Pomimo przekształcenia terenów świat zwierząt i roślin gminy Łubniany jest zróżnicowany i można go zaliczyć do jednego z cenniejszych w powiecie opolskim. Obecne są tutaj gatunki rzadkie i zagrożone zasiedlające różnorodne i skrajnie odmienne ekosystemy, jak np. ekosystemy leśne, łąkowe, wodne, szuwarowe, agrocenozy i urbicenozy.
Walory faunistyczne i florystyczne gminy koncentrują się w określonych miejscach. Obszary takie, na których dochodzi do nagromadzenia walorów przyrodniczych w postaci: stanowisk rzadkich, zagrożonych, chronionych gatunków zwierząt i roślin lub zbliżonych do naturalnych zespołów nazywamy ostojami. Obszarami o wysokiej bioróżnorodności jest przede wszystkim północna część gminy, gdzie występują duże kompleksy leśne oraz mozaika pól i łąk, w tym w dużej części wilgotnych i bagiennych. Funkcje ostoi generalnie pełnią tereny w dolinie Brynicy i w niewielkim zakresie również Małej Panwi oraz w ich najbliższym sąsiedztwie. Większość w/w obszarów, objęto ochroną prawną w formie parku krajobrazowego i obszaru chronionego krajobrazu.
Gmina Łubniany nie posiada inwentaryzacji przyrodniczej, a wyróżnione poniżej tereny cenne przyrodniczo nie wyczerpują wszystkich zasobów przyrodniczych gminy. Najcenniejsze tereny gminy Łubniany [Studium ..., 1999] stanowiące ostoje przyrodnicze to:



  • podmokłe łąki w Jełowej - pas podmokłych łąk w Jełowej z wieloma dobrze wykształconymi zbiorowiskami łąkowymi i szuwarowymi. W ich obrębie wyróżniono użytek ekologiczny. Miejsce masowego występowania kukułki szerokolistnej Dactylorhiza majalis, bobrka trójliskowego Menyanthes trifoliata, siedmiopalecznika błotnego Comarum palustre, ostrożenia łąkowego Cirsium rivulare, skrzypa bagiennego Equisetum fluviatile i innych,

  • podmokłe łąki koło Jełowej - pas podmokłych łąk na południowy-zachód od Jełowej z wieloma dobrze wykształconymi zbiorowiskami łąkowymi i szuwarowymi. Miejsce występowania kukułki szerokolistnej Dactylorhiza majalis, bobrka trójliskowego Menyanthes trifoliata, siedmiopalecznika błotnego Comarum palustre, ostrożenia łąkowego Cirsium rivulare, wełnianki wąskolistnej Eriophorum angustifolium i innych,

  • podmokłe łąki koło Kobylna - wilgotne łąki na skraju lasu na południe od Kobylna z wieloma dobrze wykształconymi zbiorowiskami łąkowymi. Miejsce występowania kukułki szerokolistnej Dactylorhiza majalis, krwawnika kichawca Achillea ptarmica, sitowia leśnego Scirpus sylvaticus, wełnianki wąskolistnej Eriophorum angustifolium i innych.

  • zarastające żwirownie koło Kał - kompleks nieczynnych, zarastających żwirowni na południowy-zachód od Kał z wieloma dobrze wykształconymi zbiorowiskami roślinnymi (wodne, szuwarowe, turzycowe łąki bagienne) w różnych etapach sukcesji roślinnej. Miejsce występowania turzycy pęcherzykowatej Carex vesicaria, turzycy siwej C. canescens, turzycy gwiazdkowatej C. echinata, turzycy dzióbkowatej C. rostrata, wełnianki wąskolistnej Eriophorum angustifolium, skrzypa błotnego Equisetum palustre i innych. Jest to także miejsce rozrodu wielu gatunków płazów (np. traszka zwyczajna, ropucha szara, żaba wodna).

1.4. Obszary i obiekty prawnie chronione


Obszary o wysokich walorach przyrodniczych, objęte ochroną prawną zajmują w gminie Łubniany ok.25% powierzchni (średnia dla województwa to 27,1%, a dla powiatu opolskiego ziemskiego 55,5% powierzchni).
Obszary i obiekty chronione w gminie Łubniany to:


  • o znaczeniu regionalnym




  • „Stobrawski Park Krajobrazowy”

  • Obszar Chronionego Krajobrazu „Lasy Stobrawsko-Turawskie”




  • o znaczeniu lokalnym




  • użytek ekologiczny „Jełowa”

  • pomniki przyrody (4).

Wysokie walory przyrodnicze gminy sprawiły, że ochroną prawną objęto tereny w sołectwach: Dąbrówka Łubniańska, Jełowa i Kobylno. Około 20% powierzchni gminy stanowi Stobrawski Park Krajobrazowy, a pozostałe 5% Obszar Chronionego Krajobrazu „Lasy Stobrawsko-Turawskie”.


Granica Stobrawskiego Parku Krajobrazowego i Obszaru Chronionego Krajobrazu „Lasy Stobrawsko-Turawskie” w gminie Łubniany przebiega w większości skrajem terenów leśnych, z wyłączeniem obszarów zabudowanych. Na terenie gminy uznano za użytek ekologiczny, o powierzchni ok.10 ha, łąki na torfach znajdujące się we wsi Jełowa, przy drodze krajowej. Drzewa pomnikowe prawnie chronione znajdują się na terenie wsi Łubniany, Brynica i Kolanowice.
1.4.1. Stobrawski Park Krajobrazowy

„Stobrawski Park Krajobrazowy” jest największym parkiem krajobrazowym w województwie opolskim utworzonym Rozporządzeniem Wojewody Opolskiego nr P/11/99 z dnia 28 września 1999r. [Dz.Urz.Woj.Op. nr 38 poz. 255]. Zajmuje on ogółem powierzchnię 52 635,5 ha. Granice parku obejmują znaczną część doliny Odry, Nysy Kłodzkiej i Stobrawy wraz z terenami leśnymi należącymi do dużego kompleksu Lasów Stobrawsko-Turawskich. W gminie Łubniany park obejmuje ok. 20% powierzchni gminy (tereny leśne w północnej części gminy), głównie w sołectwie Dąbrówka Łubniańska.

Podstawowymi walorami uzasadniającymi powołanie Parku było:

- występowanie wielu chronionych i zagrożonych roślin, zbiorowisk roślinnych i zwierząt,

- występowanie jednego z większych obszarów wydmowych,

- występowanie ekosystemów typowych dla dużych rzek: licznych starorzeczy, kompleksów grądów, olsów, łęgów i łąk zalewowych,

- występowanie ostoi ptactwa o znaczeniu międzynarodowym,

- wysoka lesistość terenu, w tym lasów zróżnicowanych gatunkowo i siedliskowo,

- niska gęstość zaludnienia i uprzemysłowienia.


1.4.2. Obszar Chronionego Krajobrazu „Lasy Stobrawsko-Turawskie”
W północnej części województwa opolskiego znajduje się OCHK “Lasy Stobrawsko-Turawskie” utworzony uchwałą nr XXIV/193/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 26 maja 1988 roku. Obejmuje on rozległy, rozczłonkowany kompleks leśny w północnej i północno-wschodniej części województwa, o całkowitej powierzchni 118 367 ha, z czego niewielki ułamek znajduje się na terenie gminy Łubniany (niewielkie fragmenty terenów leśnych w północno-wschodniej części gminy). Aktualne granice Obszaru określa rozporządzenie nr P/14/2000 Wojewody Opolskiego z dnia 17 maja 2000r. [Dz.Urz.Woj.Op. nr 33 poz. 173].

Około 5% powierzchni gminy Łubniany znajduje się w obrębie niniejszego Obszaru, fragmenty sołectw Jełowa i Kobylno. Obszar ten objęto ochroną prawną ze względu na znaczące walory przyrodnicze i krajobrazowe, atrakcyjność turystyczną i słabe zurbanizowanie. Duże kompleksy leśne, silnie rozwinięta granica lasu, polodowcowa rzeźba terenu, harmonijny krajobraz wzbogacony licznymi alejami drzew oraz starymi parkami i zadrzewieniami, a także liczne stanowiska roślin i zwierząt chronionych stanowiło podstawę do objęcia ochroną prawną.


Obszary chronionego krajobrazu powoływane są także dla zapewnienia ludności miejskiej terenów rekreacji i wypoczynku. Mozaika łąk, pól i lasów, malownicze aleje drzew, duże powierzchnie lasów stanowią o znaczącej atrakcyjności krajobrazu stwarzając dogodne warunki dla rozwoju turystyki i rekreacji.
1.4.3. Użytek ekologiczny „Jełowa”
Rada Gminy w Łubnianach uchwałą nr VI/34/99 z dnia 26 kwietnia 1999 roku uznała za użytek ekologiczny stanowiska storczyka krwistego i szerokolistnego. Użytek stanowi wilgotna łąka w Jełowej o powierzchni około 10 ha, z wieloma dobrze wykształconymi zbiorowiskami łąkowymi i szuwarowymi. Jest to miejsce masowego występowania kukułki krwistej Dactylorhiza incarnata, kukułki szerokolistnej D. majalis, bobrka trójliskowego Menyanthes trifoliata, siedmiopalecznika błotnego Comarum palustre, ostrożenia łąkowego Cirsium rivulare, wełnianki wąskolistnej Eriophorum angustifolium, turzycy prosowatej Carex panicea, skrzypa bagiennego Equisetum fluviatile i innych.
Teren użytku i otaczające go podtorfione łąki stanowi ekosystem wyróżniający się w skali gminy i powiatu, a także należy do rzadkich w skali województwa. Łąki te stanowią również miejsce występowania zwierząt chronionych.
1.4.4. Pomniki przyrody
Na terenie gminy Łubniany znajdują się obiekty przyrodnicze prawnie chronione – pomniki przyrody. Szczególnie potężne drzewa zostały uznane za pomniki przyrody przez Wojewódzkiego Opolskiego Konserwatora Przyrody [Dz.Urz.Woj.Op. 2000r., nr 6, poz. 23]. W gminie Łubniany objęto ochroną prawną 4 pomniki przyrody - 4 pojedyńcze drzewa. Pomniki przyrody znajdują się w miejscowościach: Łubniany (1), Brynica (1) i Kolanowice (2).

Tabela 11. Pomniki przyrody na terenie gminy Łubniany



L.p.

Nr.rej.woj.

Gatunek

Lokalizacja

Parametry

Uwagi

wiek

[lata]

wysokość

[m]

obwód [cm]

1.

37a

Cis pospolity

Taxus baccata

Miejscowość Łubniany,

dz. 1024/162.



550

13

294




2.

261

Sosna pospolita

Pinus sylvestris

Miejscowość Kolanowice, Nadleśnictwo Kup, obręb Kup, oddział 277a.

200


20

240

pomnik do usunięcia z rejestru - drzewa już nie ma

3.

264

Buk zwyczajny

Fagus sylvatica

Miejscowość Brynica, Nadleśnictwo Kup, obręb Kup, oddział 138b.

250


29

340




4.

435

Lipa szerokolistna

Tilia platyphyllos

Miejscowość Kolanowice,

dz. 837/20.



350

27

370




Źródło: Dz.Urz.Woj.Op. 2000r., nr 6, poz. 23


Fot.5. Cis pospolity – pomnik przyrody we wsi Łubniany A.T
1.5. Obszary o wysokiej wartości kulturowo-krajobrazowej
Walory dziedzictwa przyrodniczego są często powiązane z dziedzictwem kulturowym i zasługują na wspólną ochronę. Krajobraz kulturowy jest jednym z najważniejszych składników dziedzictwa kulturowego, a jego ochrona jest najistotniejszym czynnikiem kształtowania tożsamości i osobowości mieszkańców. Najbardziej atrakcyjna pod względem krajobrazowym jest środkowa i północna cześć gminy leżąca w obszarze parku krajobrazowego i obszaru chronionego krajobrazu. Mało atrakcyjna - część południowa obejmująca tereny rolne i zabudowane z elementami dysharmonijnymi (wielkopowierzchniowe kurniki, zakłady, wysokie ogrodzenia betonowe, zabudowa nie odpowiadająca charakterowi regionu). Obszar gminy Łubniany, praktycznie w całości leży w obrębie zabytkowego krajobrazu kulturowego o predyspozycjach parków kulturowych wyróżnionych przez Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wymagających ochrony i rewaloryzacji:

  • „Krajobraz reliktów Puszczy Odrzańskiej”,

  • „Dolina Odry” (niewielki fragment w części południowej gminy).

Ponadto w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Łubniany [1999] wyznaczono strefy ochrony konserwatorskiej, ze względu na wartości kulturowe lub krajobrazowe.


Wśród nich uwzględniono:

- strefę K (ochrony krajobrazu kulturowego) obejmującą wieś Masów i Kępę (ulica Opolska),



- strefę E (ochrony ekspozycji - w celu zabezpieczenia ekspozycji krajobrazu i panoramy przestrzennej zespołów urbanistycznych) obejmującą wieś Jełowa i Łubniany.
2. Zasoby i jakość wód
W obrębie gminy Łubniany przebiegają ważne struktury wodonośne. Ponad 50% powierzchni gminy leży w obrębie Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) nr 335 (Krapkowice - Strzelce Op.), 334 (Dolina kopalna Małej Panwi) oraz w niewielkim zakresie 333 (Opole – Zawadzkie) i 336 (Niecka Opolska). Ponadto przez teren gminy przepływa jedna z największych rzek w województwie opolskim – rzeka Mała Panew.
Ocenie jakości poddano w gminie wody podziemne, powierzchniowe i opadowe. Określono przeciętną jakość wód (PJW), ustalaną na podstawie wartości środkowych z rocznej serii badań (SS) oraz dla wód powierzchniowych, najwyższy stopień zanieczyszczenia (NSZ), ustalany na podstawie wartości ekstremalnych z rocznej serii badań (SE). W przypadku Miana Coli i tlenu rozpuszczonego wartości ekstremalne dotyczyły najniższych rejestrowanych wskazań. Badania wód opadowych miały na celu określenie ładunku zanieczyszczeń wprowadzanych z mokrym opadem do podłoża w ujęciu przestrzennym i czasowym. Analizie poddano wyniki badań wykonywanych w ramach monitoringu podstawowego i regionalnego.
Największym zagrożeniem dla wód powierzchniowych i podziemnych na terenie gminy Łubniany jest brak kanalizacji sanitarnej (nieszczelne szamba, nielegalne wylewy zawartości szamb na pola i do lasu itp.) oraz produkcja rolna i hodowla zwierząt. Produkcja rolna i zwierzęca, a w szczególności zabiegi agrotechniczne ze stosowaniem środków ochrony roślin i nawozów sztucznych oraz rozlewanie na pola gnojowicy, brak lub nieszczelne zbiorniki na obornik i gnojówkę mogą powodować zanieczyszczenia wód.
2.1. Wody podziemne
Zasoby wód podziemnych są nierównomiernie rozmieszczone w przestrzeni województwa opolskiego. Nagromadzenie struktur wodonośnych występuje w środkowej części województwa. Na obszarze gminy Łubniany wyróżniono 4 zbiorniki o wysokiej zasobności – tzw. GZWP – według Mapy obszarów Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w Polsce wymagających szczególnej ochrony [Kleczkowski, 1990].
Tabela 12. Charakterystyka zbiorników GZWP położonych na terenie gminy Łubniany


Nr

Nazwa

zbiornika

Wiek

Śr. głęb.

[m]

Moduł

zasilania

[l/s/km2]

Powierzchnia [km2]

Szacunkowe zasoby dyspozycyjne

[tys. m3/d]

GZWP

ogółem


ONO

OWO

333

Opole – Zawadzkie

T2

120-240

3,091

750

750

-

194

334

Dolina kopalna Małej Panwi

Q

70

14,47

80

60

20

97

335

Krapkowice – Strzelce Op.

T1

100-600

0,28

2 050

-

1 000

142

336

Niecka Opolska

K2

50-80

2,1

138

-

58

24
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna