Gminy mszczonóW



Pobieranie 1.19 Mb.
Strona4/18
Data07.05.2016
Rozmiar1.19 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18



Lasy


Krajobraz okolic Mszczonowa jeszcze w XVI w. charakteryzował się osadnictwem „wyspowo” rozproszonym wśród rozległych obszarów leśnych, ówczesnych puszcz królewskich: Bolimowskiej, Wiskickiej, Jaktorowskiej i Korabiewickiej. Dopiero pierwsza połowa XIX w. przyniosła szybki ubytek lasów. Obecnie najbliższe miastu okolice na obszarze Gminy nie posiadają zwartych kompleksów leśnych, z wyjątkiem lasów w okolicy Osuchowa. Tereny leśne występują głównie w południowej części Gminy i zajmują obszar 2452 ha, czyli ok. 18 % powierzchni Gminy i stanowią jej najciekawsze krajobrazowo rejony, choć zostały zmienione i ukształtowane przez gospodarkę człowieka. Największym zwartym kompleksem leśnym o powierzchni ponad 500 ha jest kompleks występujący na południe i zachód od Osuchowa. Drugim większym kompleksem leśnym należącym do Lasów Państwowych są lasy położone pomiędzy Zbirożą a Gnojną, które cechuje niezbyt korzystny kształt powierzchni zalesionej i stosunkowo młody drzewostan. Pozostałe obszary leśne są własnością różnych użytkowników i zajmują małe i bardzo małe powierzchnie na siedliskach ubogich.

Głównym gatunkiem lasotwórczym jest sosna z domieszką dębu, olszy i brzozy. Przeważającym typem siedliskowym jest bór mieszany świeży.


Na obszarach występowania gleb dobrych jakościowo istotne znaczenie będą miały miejscowe zadrzewienia i zakrzewienia, wpływające na poprawę warunków rolniczej przestrzeni produkcyjnej, stanowiące substytut lasu.

Fauna i flora
Potencjalną roślinnością obszaru gminy są bory mieszane i grądy odmiany warszawsko-podlaskiej, na co wskazuje przynależność tego obszaru do południowo-zachodniej części krainy Południowomazowiecko-Podlaskiej w okręgu Łowicko-Warszawskim (wg klasyfikacji geobotanicznej J.M. Matuszkiewicza - Atlas RP, 1993r.). Z kolei pod względem regionalizacji faunistycznej (A. S. Kostrowickiego - Atlas RP,1993) obszar gminy znajduje się w centralnej części Okręgu Środkowopolskiego i w centralnej części podokręgu Wielkopolsko-Podlaskiego. Współczesny krajobraz okolic miasta Mszczonów jak i całej gminy nie posiada jednak większych kompleksów leśnych, dominują tereny zajęte pod uprawę a walory terenu w aspekcie florystycznym jak i faunistycznym nie są zbyt duże. Występujące tu gatunki zwierząt i roślin typowe są dla obszarów rolniczych. Teren gminy zwłaszcza w rejonie Czekaja, Zbiroży, Pieńków Strzyże, Wręczy oraz w obrębie miasta Mszczonów pod względem potencjalnych siedlisk roślinnych jest mocno zdegradowany i zmieniony antropogenicznie. Związane jest to w głównej mierze z lokalizacją w tym rejonie znacznych obszarów powierzchniowej eksploatacji kruszyw mineralnych. Znaczna, wschodnia część gminy należy do Bolimowsko-Radziejowickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu z Doliną Środkowej Rawki, co stanowi niewątpliwie wysokiej wartości walor florystyczno-faunistyczny gminy. Część wschodnia i południowa położona jest w obrębie potencjalnych ciągów ekologicznych i ważnych dróg migracji fauny i awifauny, i zaliczona została do krajowego systemu obszarów chronionych – Wielkoprzestrzenne Systemy Obszarów Chronionych (WSOCH).

Ciekawym miejscem ze względu na występowanie flory nietypowej dla nizin są okolice Osuchowa. Charakterystyczny, podobny do sudeckiego mikroklimat Osuchowa sprawia, że można znaleźć tu wiele gatunków roślin typowych dla Sudetów. Stworzony tu rezerwat Grądy Osuchowskie, ma chronić różnorodne zbiorowiska grądowe oraz zbiorowiska boru bagiennego o charakterze reliktowym. W rezerwacie obserwuje się również dobrze zachowany starodrzew ponad 100-letniej sosny.



Najwięcej gatunków chronionych występuje w położonych na zachód od Mszczonowa lasach Bolimowskiego Parku Krajobrazowego.

W północno – zachodniej i zachodniej części gminy tj. pomiędzy drogą krajową nr 8 i granicami gmin: Puszcza Mar. i Radziejowice udział kompleksów leśnych w szacie roślinnej obszaru objętego opracowaniem wynosi kilkanaście procent, z tego poza terenami dolin rzecznych (Korabiewki, Okrzeszy, Suchej i innych) oraz obniżeniami, składa się na nie głównie monokultura sosny i brzozy w I i II klasie wieku (od 1 do 40 lat) z udziałem podsadzanego świerka, modrzewia i niewielkiej ilości dębu, charakteryzująca się dodatkowo olbrzymim rozdrobnieniem powierzchni. W badanym obszarze brak jest kompleksów leśnych o naturalnym lub subnaturalnym charakterze – wszystkie kompleksy leśne noszą ślady porolności. Teren ten był użytkowany rolniczo na przestrzeni ostatnich wieków i obecnie można obserwować jego stopniowym przekształcanie w głównych kierunkach - antropogennym lub seminaturalnym. Z tego względu brak jest leśnych siedlisk przyrodniczych w dobrym stanie i wszystkie noszą cechy przekształceń. Jedynie w miejscach zawodnionych obniżeń i doliny, szata roślinna przybiera postać zbliżoną do półnaturalnej, oddając częściowo charakter potencjalnego siedliska. Pojawiają się zbiorowiska zbliżone do łęgu jesionowo-olchowego, czy zarośli wierzbowo – brzozowo - olchowych, spotykanych w terenie jako forma degeneracyjna zbiorowiska leśnego. W obrębie analizowanego obszaru stwierdzono występowanie biotopów, mające cechy siedlisk przyrodniczych wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej. Są to siedliska uznane za rzadki i zagrożone w skali europejskiej, ale w Polsce powszechnie występują one na terenie kraju i nie stanowią obiektu ochrony. Są to:

  • Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe). (kod: 91EO*, siedlisko priorytetowe). Typ siedliska: Łęg olszowo-jesionowy Identyfikator fitosocjologiczny: Fraxino-Alnetum (kod: 91EO-3*). Rozległe płaty siedlisk występują przede wszystkim:

  • w północnej części omawianego terenu – w obszarze płytkiego i silnie uwodnionego obniżenia między wsiami Wręcza i Olszówka (niecka wytopiskowa). Siedlisko stanowi rozległy kompleks otoczony wilgotnymi łąkami ze związku Calthion. Drzewostan zdominowany jest przez olszę czarną, runo wykształcone jest prawidłowo. W niektórych partiach łęgi te ulegają zabagnieniu i nawiązują składem gatunkowym do olsów porzeczkowych ze związku Alnion glutinosae

  • w północnej części w rejonie miejscowości Nowy Dworek, wzdłuż rzeki Dopływ z Olszówki

  • przy północno zachodniej granicy gminy - w dnach dolin cieków (Suchej i jej dopływów), zbiorowisko reprezentuje zastępcze zespoły łęgu Fraxino – Alnetum.

  • w południowej części omawianego obszaru, w dolinie Korabiewki. Drzewostan zdominowany jest przez olszę czarną, runo wykształcone jest prawidłowo. W niektórych partiach łęgi te ulegają zabagnieniu i nawiązują składem gatunkowym do olsów porzeczkowych ze związku Alnion glutinosae

  • na niewielkiej powierzchni terenu w rejonie miejscowości Świnice, Marków Świnice i Gurba

    • Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio – Carpinetum, Tilio – Carpinetum) (kod 9170). Typ siedliska: Grąd subkontynentalny Identyfikator fitosocjologiczny: Tilio – Carpinetum (kod: 9170-2).

    • Grąd ten został zidentyfikowany w okolicach miejscowości Wręcza – siedlisko tworzy młody drzewostan zdominowany przez grab i klon, runo wykształcone dość prawidłowo. Zbiorowisko reprezentuje wariant typowy grądu Tilio – Carpinetum typicum.

    • 3150 Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nymphaeion, Potamion

    • Siedliska te znajdują się w zbiornikach wodnych w okolicach miejscowości: Gurba, Lubinów, Marków Towarzystwo, Powązki, Adamowice oraz w dolinie Korabiewki. Występują w nich takie zbiorowiska jak: zbiorowiska rzęsy drobnej, pałki wodnej Typhetum latifolie, wątrobowca wgłębki Riccia fluitans, zespoły szuwarowe (szuwar mózgowy, szuwary tatarakowe, szuwar mannowy, Acoretum calami, Glycerietum maximae). Cześć zbiorników jest znaturalizowana, w niektórych widać ślady pogłębień.

Należy podkreślić, iż stan zachowania wszystkich zidentyfikowanych siedlisk oceniono jako C - czyli przeciętny lub zubożony. Należy zaznaczyć, że w stosunku do ogólnej powierzchni obszaru (ponad 2628 ha), powierzchnia siedlisk jest bardzo niska – wynosi ona 79 ha (ok.3 %). Trudno jest odnieść tę wartość do regionu i całego kraju, gdyż nieznana jest powierzchnia tych siedlisk w takiej skali. Wiemy jednak, że np. obszarowa ochrona siedlisk w ramach sieci Natura 2000 obejmuje blisko 20 % powierzchni Polski. Jest to wielkoobszarowy wskaźnik, zatem bardzo uogólniony. Pozwala on jednak na podkreślenie istotnie mniejszego bogactwa siedliskowego badanego obszaru. Ma to istotne znaczenie dla oceny wartości przyrodniczej tego terenu i jest bezpośrednim dowodem na jego antropogeniczne przekształcenie.

Oprócz roślinności wysokiej, w północno – zachodnim i zachodnim rejonie gminy występują również sporadycznie niewielkie kompleksy użytków zielonych w formie łąk wilgotnych i podmokłych, użytkowanych ekstensywnie oraz łąk świeżych (okolcie miejscowości Szeligi, Marków Towarzystwo, Świnice, Wręcza). W powierzchni terenu największy udział mają agrocenozy terenów użytkowanych rolniczo oraz porzucone nitrofilne zbiorowiska łąk i pól uprawnych (ugory). Duży udział ugorów jest dowodem na zmiany charakteru miejscowego rolnictwa. Duże obszary, szczególnie we wsi Wrecza, Olszówka, Wólka Wręcka pokryte są kompleksami antropogenicznych muraw napiaskowych. Tworzą się one na wyjałowionych, „ogłowionych” glebach w postaci płatów roślinności kserotermicznej. Są to zbiorowiska krótkotrwałe, gdyż szybko zostaną zastąpione zapustami, głównie sosny. Właśnie zarastanie samosiewem drzew większości opuszczonych rolniczo powierzchni jest dowodem „leśnego” kierunku zmian w wyniku sukcesji regeneracyjnej. W terenach zurbanizowanych, tzn. wzdłuż ciągów komunikacyjnych oraz w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, występują zbiorowiska roślinności segetalnej i ruderalnej. W miejscowości Grabce Wręckie uprawiane są sady.

W związku z mało sprzyjającymi uwarunkowaniami przestrzennymi, związanymi z położeniem u zbiegu kilku znaczących szlaków komunikacyjnych, w postaci: drogi krajowej nr 8, drogi krajowej nr 50 oraz linii kolejowych E 65 (CMK) i CE 20 Skierniewice - Łuków, jak również niedalekiego sąsiedztwa miasta Żyrardów i Mszczonów, północno – zachodnia i zachodnia część gminy nie stanowi znaczącej ostoi zwierząt. Największe zagęszczenie zwierząt stwierdzono na północ od linii kolejowej CE20 oraz w dolinie Korabiewki.

      1. STAN ROLNICZEJ PRZESTRZENI PRODUKCYJNEJ

Tabela 3. Struktura gleb wg ewidencji podatkowej.



Wyszczególnienie

Gmina

ha %

Miasto

ha %

Grunty orne













R III a

11,88

0,09

13,61

1,59

R III b

442,92

3,25

91,85

10,73

R IV a

1961,52

14,39

200,77

23,45

R IV b

2115,89

15,52

257,81

30,12

-R V

2770,80

20,33

244,34

28,54

R VI

1373,15

10,07

129,99

15,19

R VI z

87,28

0,64

6,82

0,80

użytki zielone













kl III

9,72

0,07

19,77

2,31

kl IV

207,31

1,52

31,41

3,67

kl V

231,83

1,70

19,53

2,28

kl VI

57,93

0,42

3,32

0,37

kl VI z

0,82

0,01

0

0

N

78,90

0,58

7,75

0,91

Ls – 1088,33 ha

Źródło: „Strategia Rozwoju Mszczonowa”– nowelizacja 2002 r.,


W gminie przeważają gleby klasy IV (tab.1.). Również dużo jest gleb V i VI klasy oraz występują enklawy klasy III. Gleby klasy IV i III położone są w południowo – wschodniej części gminy, i prowadzone na nich głównie uprawy sadownicze. W mieście przeważają gleby IV i V klasy.

Najlepsze gleby znajdują się w miejscowości Małachowszczyzna, Janówek, Nowe Poręby, które graniczą z dawnym woj. radomskim. Ludność ww. wsi utrzymuje się z sadownictwa.

Obecnie gospodarstwa rolne położone są nie tylko na obszarze gminy, ale również i miasta. Przeważają nadal gospodarstwa do 5,0 ha, chociaż wzrasta liczba gospodarstw o powierzchni powyżej 10,0 ha (tab. 2).

Tabela 4. Struktura obszarowa indywidualnych gospodarstw rolnych w mieście i gminie.



Wyszczególnienie


1995

1996

2002

liczby

%

liczby

%

liczby

%

do 5 ha

1070

55,07

1119

56,69

1193

62,13

od 5 do 10 ha

574

29,54

562

28,47

412

21,46

10 ha i więcej

299

15,39

293

14,84

315

16,41

RAZEM

1943

100

1974

100

1920

100

Źródło: „Strategia Rozwoju Mszczonowa”– nowelizacja 2002r. oraz wyniki PSR’ 2002.
Wg waloryzacji rolniczej przestrzeni produkcyjnej, która prowadzona jest na podstawie oceny warunków agroekologicznych (gleby, rzeźby, klimatu, stosunków wodnych), obszar gminy Mszczonów charakteryzuje się dobrą i średnią rolniczą przestrzenią produkcyjną (wartość waloryzacji waha się od 50 do 80 punktów w skali 100 punktowej) – tak więc, prawie połowa obszaru gminy Mszczonów znajduje się w rejonie przewagi gleb o najwyższej przydatności rolniczej.



      1. STAN LEŚNEJ PRZESTRZENI PRODUKCYJNEJ

Na terenie gminy prowadzona jest gospodarka leśna w oparciu o operaty urządzania lasu przez Nadleśnictwo Grójec.





      1. OCHRONA ŚRODOWISKA I PRZYRODY


Prawne formy ochrony przyrody

Wg danych z Programu Ochrony Środowiska dla gminy Mszczonów na terenie gminy obszary prawnie chronione zajmują 4 700 ha, tj. 30,9 % ogólnej powierzchni gminy.

Ochrona przyrody w okolicach Mszczonowa ma bardzo stare tradycje. Puszcze: Jaktorowska, Bolimowska i Wiskicka były w Polsce ostatnim siedliskiem turów.
Współcześnie w granicach gminy Mszczonów znajdują się obszary chronione:


  • Parki krajobrazowe




    • Gmina Mszczonów położona jest poza granicami Bolimowskiego Parku Krajobrazowego, ale pozostaje w jego bliskim sąsiedztwie. Bolimowski Park Krajobrazowy został utworzony 26 września 1986 r. uchwałą Nr XIV/93/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Skierniewicach. W 1995 roku nastąpiła zmiana jego granic. Bolimowski Park Krajobrazowy jest w zasadzie parkiem leśnym, gdyż ponad 60% jego powierzchni zajmują tereny zalesione. Cechą charakterystyczną Parku są niespotykane nigdzie indziej w centralnej Polsce rozlegle, śródleśne, podmokłe łąki i pastwiska. Świat roślinny jak i fauna są niezwykle bogate. Spośród około 2200 gatunków roślin naczyniowych Polski w Parku występuje niemal połowa. Całe bogactwo i różnorodność flory znajduje się przede wszystkim w podszycie i runie, a także w nadrzewnych zaroślach i szuwarach, na śródleśnych polanach, bagniskach i wyrobiskach torfowych, na podmokłych łąkach i pastwiskach. Znaleźć tu można ponad 40 gatunków objętych ochroną i ponad 100 uznanych za zagrożone i ginące (jak widłaki, storczyki, wolfia bezkorzeniowa, rosiczka okrągłolistna, wawrzynek wilczełyko, zimoziół północny). Przedstawicielami fauny są tu: bobry (obecnie około 100 osobników), łosie, sarny, daniele, lisy, borsuki, a także łabędź
      niemy, żurawie, remizy czy zimorodki.

      Północno-zachodnia część gminy położona przy wschodniej granicy Parku, i ujęta jako obszar zewnętrznej otuliny w Planie Ochrony BPK, odznacza się cennymi wartościami przyrodniczymi, łąkami z cennymi i rzadkimi roślinami, interesującymi pod względem florystycznym i fitosocjologicznym lasami, atrakcyjnymi i urozmaiconymi krajobrazami, które należy chronić przed niekontrolowaną i chaotyczną zabudową. Podjęcie kroków w celu ochrony tego obszaru zapewniłoby zachowanie i ochronę cennych wartości przyrodniczych, zachowanie i ochronę obszarów pełniących funkcje węzłów ekologicznych oraz ciągów i korytarzy ekologicznych, a także zachowanie wartości kulturowych i cech rodzimego krajobrazu.




Znaczna, wschodnia część Gminy Mszczonów znajduje się na terenie Bolimowsko-Radziejowickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu z doliną środkowej Rawki, ustanowionego na mocy Rozporządzenia Nr 36 Wojewody Skierniewickiego z dnia 28 lipca 1997 r. (Dz.U. Woj. Skierniewickiego Nr 18 z 20.08.1997 r.). Charakteryzuje się on istotną wartością przyrodniczą zwartych kompleksów leśnych (które zajmują południową i wschodnią część gminy Mszczonów), zróżnicowanym krajobrazem rolniczym występującym na Wysoczyźnie Rawskiej (w którym dominuje mozaika pól uprawnych, sadów owocowych) oraz walorami historyczno-kulturowymi.


  • Rezerwaty

Zajmują one powierzchnię 119,10 ha gminy i są to:

  • Dla ochrony leśnych zbiorowisk grądowych i boru bagiennego o charakterze reliktowym z chronionymi gatunkami roślin utworzono w 1982 roku rezerwat leśny ,,Grądy Osuchowskie” w gm. Mszczonów o powierzchni 99,75 ha.




  • Rezerwat „Stawy Gnojna im. Rodziny Bieleckich” – to nowy rezerwat w granicach Gminy Mszczonów. Powstał on Rozporządzeniem nr 9 Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lutego 2004 roku. Obszar rezerwatu obejmuje teren dawnych stawów rybnych oraz przyległych do nich łąk o łącznej powierzchni 19,35 ha, znajdujących się we wsi Ciemno Gnojna. Celem ochrony jest zachowanie (ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych) stawów rybnych stanowiących miejsce rozrodu i regularnego występowania ptaków, w szczególności siewkowatych i blaszkodziobych, wraz z występującymi na tym terenie zbiorowiskami roślinnymi. Wokół rezerwatu wydzielona została otulina, którą stanowi pas 700 m od granicy rezerwatu przyrody.




    • Parki zabytkowe

Oddzielną grupę stanowią parki zabytkowe, z których w okolicy Mszczonowa dwa zostały wpisane do rejestru zabytków. Są to parki w Osuchowie (27,1 ha) i Radziejowicach (21,0 ha).


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna