Grecka rodzina Pojęcia i terminy ogólne



Pobieranie 82.74 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar82.74 Kb.

Grecka rodzina

Pojęcia i terminy ogólne


  • Monogamia – mo/noj (sam, jeden, jedyny) + ga/moj (małżeństwo)

  • Patriarchat – o( path/r (ojciec) + h( a)rxh/ (władza)

  • Kyriospan (ojciec lub ktoś z najbliższych krewnych lub opiekun prawny) – wybierający męża pannie młodej – ku/rioj

  • Agamiabezżeństwo – h( a)gami/a

  • Atimiautrata czci, zniesławienie – h( a)timi/a

  • Grafe agamiukara za bezżenność – (h() grafh\ a)gami/ou

  • Dike agamiuproces przeciwko nieżonatemu o niezawarcie małżeństwa – (h() di/kh a)gami/ou

Małżeństwo – ślub ho gamos (o( ga/moj)


  • Hednapodarki zięcia dla teścia (dla rodziców narzeczonej) – ta\ e(/dna

  • Meiliaposag od teścia (dosł.: miłe dary, osłoda, coś, co rozwesela, zjednywa) – ta\ mei/lia

  • Nothoidzieci z nieprawego łoża – oi( no/qoi

  • Engyesis – (dosł.: wręczenie rękojmi) zaręczyny, ceremonia dania obietnicy małżeńskiej – h( e)ggu/hsij

  • Proiksposag, wiano – h( proi/+c

  • Ferneposag, wiano – h( fe/rnh (warunki i wysokość posagu ustalano już po zaręczynach)

  • Eilapineuroczysta uczta, biesiada wydawana przez ojca panny młodej – h( ei)lapi/nh

  • Lutroforoinoszący wodę (o dziewczętach lub chłopcach przynoszących wodę ze świętego źródła w Atenach – Kallirrhoe, do kąpieli panny młodej w dniu ślubu) – loutrofo/roi

  • Kalyptrazasłona, welon okrywający pannę młodą podczas uczty weselnej – h( kalu/ptra

  • Parochosdrużba, swat – o( pa/roxoj, o( numfeuth/j

  • Nymfeutriadrużka – h( numfeu/tria

  • Hymenaiospieśń ślubna, weselna śpiewana przez orszak weselny w czasie odprowadzania panny młodej do domu pana młodego – o( u(me/naioj

  • Thalamoskomnata małżeńska, pokój ślubny – o( qa/lamoj

  • Hymnos epithalamiospieśń weselna śpiewana przez młodzież pod komnatą małżeńską – o( u(/mnoj e)piqala/mioj

  • Katachysmagarść łakoci (obsypywanie łakociami narzeczoną przy wchodzeniu do domu) – to\ kata/xusma

  • Anakalypteriauroczystość odsłonięcia panny młodej, dzień zdjęcia welonu, następny dzień po dniu ślubu – ta\ a)nakalupth/ria

  • Anakalyptrapodarki ślubne (w dniu zdjęcia welonu) – ta\ a)naka/luptra

  • Epauliadzień po weselu, w którym rodzice panny młodej przynosili prezenty dla młodej pary – ta\ e)pau/lia

  • Gynaikonitis, gynaikeiapokój kobiecy, w którym żona spędzała dni powszednie – gunaikoni=tij, h( gunaikei/a

  • Andronsala męska, część domu mężczyzny – o( a)ndrw/n

Rozwód


  • Apoleipsisopuszczenie (żona odchodzi od męża) – h( a)po/leiyij

  • Apopompe, apopempsisodesłanie (żony wraz z posagiem do domu jej ojca) – h( a)popomph/, h( a)po/pemyij

  • Gynaikonomosurzędnik ds. kobiet – o( gunaikono/mij

  • Kurtyzany (hetery) – ai( e(tai=rai, h( e(tai/ra

Dzieci


Sparganapieluszki – ta\ spa/rgana

Liknonwiklinowa kołyska – to\ li/knon

Amfidromiaszybkie obieganie, obchodzenia dookoła – a)mfi/ (wokół) +

dro/moj (bieg)



Tithemamka (niewolnica lub uboga kobieta) – h( titqh/

Trofospiastunka, nianka – h( trofo/j

Baukalemakołysanka – to\ bauka/lhma

Mormo, mormolykestrach, straszydło, strzyga, widmo, wilkołak, stwór

fantastyczny – h( mormw/, mormolu/kh

Platagaigrzechotki – ai( platagai/

Chalke myiaspiżowa mucha (rodzaj zabawy w ślepą babkę, ciuciubabkę)

– h( xalkh= mui=a



Sfajrapiłka – h( sfai=ra

Basilindagra w piłkę, w której zwycięzca otrzymywał tytuł króla

(basileu/j) – h( basili/nda



Efedrismosgra polegająca na jechaniu na grzbiecie zwyciężonego (zwycięzcy w grze) – e)fedrismo/j

Nauka i wychowanie w Grecji


  • Kalokagathiadoskonałość, szlachetność, klasyczna równowaga ciała i ducha, wszystkich zdolności fizycznych i umysłowych (kalos kai agathos – kalo\j kai\ a)gaqo/j – piękny i dobry) – h( kaloka)gaqi/a

  • Aretecnota, dzielność – h( a)reth/

  • Musike (techne) wychowanie umysłowe – (h() mousikh\ (te/xnh)

  • Gymnastike (techne) wychowanie fizyczne, gimnastyka - (h() gumnastikh\ (te/xnh)

  • Agonistike umiejętność walki, współzawodnictwa - (h() a)gwnistikh/

  • efebiaprzysposobienie wojskowe (od 18 roku życia) przez 4?/2 lata – h( e)fhbi/a

Nauczyciele


  1. gramatystanauczyciel gramatyki (pisanie, czytanie, rachowanie) – o( grammatisth/j

  2. kitarzystanauczyciel gry na lirze, kitarze – o( kiqaristh/j

  3. paidotrybanauczyciel gimnastyki, trener – o( paidotri/bhj

  4. didaskalos instruktor szkolenia wojskowego – o( dida/skaloj

Inne terminy


Uczniowie pajdotribesa:

  1. Mali” (12-15) – oi( pai=dej

  2. Duzi” (15-18) – oi( neani/skoi




  • sofiści – oi( sofistai/

  • polymathiawielowiedza – polumaqi/a

  • retorykasztuka przemawiania - h( r(htorikh\ te/xnh

  • erystykasztuka dyskutowania i obalania argumentów oponenta – h( e)ristikh\ te/xnh, to\ e)ristiko/n

SPARTA


  • eiren20-letni młodzieniec w Sparcie – o( ei)rh/n

  • efebmłodzieniec – o( e)/fhboj

  • hilegromada, oddział – h( i(/lh

  • paidonomosurzędnik ds. wychowania chłopców w Sparcie – o( paidono/moj

  • krypteiapróba chłopców, tajna służba w Sparcie – h( kruptei/a


ODPOCZYNEK I ROZRYWKI W STAROŻYTNEJ GRECJI / MIEJSCA ĆWICZEŃ lub ODPOCZYNKU


  • PALESTRA [aula]miejsce (szkoła) ćwiczeń zapaśniczych (gimnastycznych); z czasem weszła w skład gimnazjonu – h( palai/stra (h( pa/lh – zapasy, walka)

  • GIMNAZJONszkoła gimnastyczna; np.: Akademia, Lykejon, Kynosarges, Olimpia – to\ gumna/sion

  • apodyterionszatnia, rozbieralnia w palestrze lub gimnazjonie – to\ a)poduth/rion

  • elaiothesion sala do nacierania oliwą przed ćwiczeniami (przechowalnia oliwy) – to\ e)laioqe/sion

  • konisterionmiejsce (sala), gdzie nacierano się piaskiem; przechowalnia piasku – to\ konisth/rion

  • korykeionmiejsce (sala) z workami z piaskiem, do ćwiczeń zapaśników – to\ kwrukei=on

  • efebeion miejsce ćwiczeń młodzieńców; główny dziedziniec w palestrze – to\ e)fhbei=on

  • eksedrasala wypoczynkowa z ławami i krzesłami, krużganek, portyk z siedzeniami – h( e)ce/dra

  • ksystos kryty krużganek w gimnazjonie (do ćwiczeń w zimie) – o( custo/j

  • paradromis, łac. xystum promenda, otwarte miejsce do przechadzek – h( paradromi/j

  • aulepodwórze, dziedziniec – h( au)lh/

  • sphairisterion boisko do gry w piłkę – to\ sfairisth/rion (h( sfai=ra – piłka, kula, gra w piłkę; łac.: pila)

  • dromosbieżnia, tor wyścigowy, bieg – o( dro/moj

  • STADIONtor wyścigowy – to\ sta/dion

  • balaneion łaźnia, łazienka, kąpiel (ciepła) – to\ balanei=on

  • lutron kąpiel zimna – to\ loutro/n

  • psychroluteinmycie się w wodzie zimnej – yuxroloutei=n

  • pyriaterion łaźnia parowa – to\ puriath/rion, pu/ria

  • lekythos dzbanuszek z oliwą – h( lh/kuqoj

  • stlengis, łac.: strigilis skrobaczka do usuwania oliwy i brudu ze skóry – h( stleggi/j

GRY / zabawy towarzyskie


  • sphairapiłka – h) sfai=ra

  • spharisterion boisko, miejsce przeznaczone do gry w pilkę – to\ sfairisth/rion

  • spharistike, spharisis gra w piłkę – sfairistikh/, h( sfai/risij

  • phainindazabawa piłką – faini/nda (adv.) pai/zein (grać w piłkę)

  • ephetindazabawa piłką – e)feti/nda (adv.) pai/zein (grać w piłkę)

  • Urania gra, w której piłkę rzucano wysoko w górę – Ou)rani/a

  • aporrhaksiszabawa w piłkę (skośne rzucanie piłki ku ziemi i chwytanie po odbicu w celu ponownego rzucenia) – h( a)po/r)r(acij, -ewj

  • harpastongra w piłkę – zespołowa, o charakterze agonistycznym – to\ a(rpasto/n

  • trigon trójkąt, gra w piłkę z udziałem 3 osób – trigw/n

  • sphairistesgracz w piłkę (zawodowy) – o( sfairisth/j

  • harpaster ciężka piłka wypełniona piaskiem – a(rpasth/r

  • kene, łac. follis lekka piłka wypełniona powietrzem – kenh/

  • kottabosgra polegająca na umiejętnym wlaniu kropel wina z kubka do metalowej miednicy i wywołaniu dźwięku

  • kottabeion miednica metalowa do gry w kottabos – to\ kottabei=on

  • kotabion nagroda zdobyta przy grze w kottabos – to\ kota/bion

  • astragale; łac.: talioryginalne kostki wyjmowane z przegubu nóg zwierząt – a)stra/galoi

  • kyon„pies” – najgorszy rzut kośćmi – ku/wn

  • Aphroditenajlepszy rzut kośćmi – )Afrodi/th

  • kyboi, kybeia; łac.: tesseraekostki sześcienne oznaczane punktami od 1 do 6 – ku/boi, kubei=a

  • pyrgos stożkowaty kubek na kostki – o( pu/rgoj

  • petteia, pesseiaszachy / warcaby – pettei/a, pessei/a

  • psephoi gra z 5 kamykami przesuwanymi na desce podzielonej na pola pięcioma liniami – yh=foi

  • askoliasmos utrzymywanie się (jak najdłużej) w stanie równowagi na naoliwionym bukłaku pełnym wina, który przypadał zwycięzcy – o( a)skwliasmo/j

  • chalkismos gra polegająca na wprawieniu monety miedzianej w szybki ruch obrotowy, który zatrzymywano palcem przed jej upadkiem – o( xalkismo/j

SPARTA


  • sfaireismłodzi Spartanie wchodzącyw wiek męski – oi( sfairei=j [o( sfaireu/j]

  • sfairomachiagra w piłkę w Sparcie – h( sfairomaxi/a

  • Peri tes sphairistikesO grze w piłkę (tytuł podręcznika Timokratesa ze Sparty) – Peri\ th=j sfairistikh=j



JEDZENIE W STAROŻYTNEJ GRECJI


Plutarch, Quómodo adolescens poetas audire debeat 21.E.4-6: u(pomnhste/on o(/ti Swkra/thj ... e)/lege, tou\j me\n fau/louj zh=n tou= e)sqi/ein kai\ pi/nein e(/neka, tou\j d' a)gaqou\j e)sqi/ein kai\ pi/nein e(/neka tou= zh=n.

POSIŁKI


  • symposionuczta, biesiada – to\ sumpo/sion

  • syssition, syssitia wspólny posiłek (w Sparcie) – to\ sussi/tion, h( sussiti/a

  • eranos uczta składkowa – o( e)/ranoj

  • propoma picie przed posiłkiem, apéritif – to\ pro/poma

  • symposiarchossympozjarcha, przewodniczący na uczcie – o( sumposi/arxoj

  • komoshulanka, zabawa, pochód w czasie uczty, pieśń śpiewana w czasie pochodu, program rozrywkowy podczas uczty – o( kw=moj

  • thymiaterion kadzielnica – to\ qumiath/rion

  • skolion, skolia pieśń biesiadna śpiewana przez gości w specjalnym porządku, improwizowane wierszyki wygłaszane podczas uczt – to\ sko/lion, ta\ sko/lia

  • griphoi zagadki – o( gri=foj, gri=foi

  • akratismosśniadanie, spożywanie śniadania – o( a)kratismo/j (a)/kratoj + oi)=noj – czyste, niezmieszane z wodą - wino

  • kykeonnapój składający się z mieszanki wina, miodu, sera, mąki jęczmiennej, czasami z innymi ostrymi przyprawami; rytualny napój misteriów eleuzyńskich – o( kukew/n

  • ojnoswino – o( oi)=noj

  • pithosduży dzban na wino, gliniana stągiew, beczka, kadź – o( pi/qoj

  • kraternaczynie do mieszania wina z wodą, krater, mieszalnik – o( krath/r

  • hydorwoda – to\ u(/dwr

  • galamleko – to\ ga/la

  • melimiód – to\ me/li

  • kothon naczynie do picia (w Sparcie używane przez żołnierzy) – o( kw/qwn

  • aristonśniadanie w czasach Homera – to\ a)/riston

  • deipnonposiłek zasadniczy, obiad, obiadokolacja – to\ dei=pnon

  • hesperisma wieczorny posiłek, wieczerza, podwieczorek – to\ e(spe/risma

  • dorpon posiłek wieczorny, wieczerza; później – uczta, posiłek – to\ do/rpon

POTRAWY


  • madzaplacek z mąki jęczmiennej –h( ma=za

  • artoschleb (pszenny) – o( a)/rtoj

  • opsonwszystko, co jadano do chleba; gotowana l. inaczej przyrządzana potrawa jadana z chlebem; przyprawa; mięso, później: zwł. ryba – to\ o)/yon

  • etnos gęsta zupa z grochu l. fasoli – to\ e)/tnoj

  • dzomoszupa, czarna polewka (u Spartan) – o( zwmo/j [me/laj]

  • tragema deser (np.: świeże i suszone owoce, bakalie: figi, orzechy, winogrona; ciastka na miodzie) – to\ tra/ghma

INNE


  • sitophylakesurzędnicy ateńscy mający nadzór nad przywozem i zbytem zboża i mąki; inspektorzy aprowizacyjni – oi( sitofu/lakej



KSIĄŻKA W STAROŻYTNOŚCI

Pojęcia i terminy ogólne

PRZYBORY DO PISANIA


  • ostrakatabliczki gliniane, „skorupki” – ta\ o)/straka

  • stylos, łac: stilusrylec (do rycia liter na tabliczkach drewnianych powleczonych woskiem, wykonany z różnych materiałów: metalu, drewna lub twardej trzciny) – o( stu/loj

  • tabellae, ceraedrewniane tabliczki woskowane (najczęściej z drewna: dębu, cyprysu, bukszpanu, cedru i drewna cytrynowego)

  • diptychon, triptychon, tetraptychon, polyptychon – dyptych, tryptych, tetraptych, poliptych – 2, 3, 4 tabliczki lub wiele tabliczek (łączone sznurkiem, rzemykiem, pierścieniem); zbiór związanych tabliczek przypominał pień drzewa caudex, stąd wziął się później codex – h( ptu/c (tabliczka do pisania), di/ptuxon, tri/ptuxon, tetra/ptuxon, polu/ptuxon

ZWÓJ (papirusowy) – volumen


  • papirus, łac.: cybora, Cyperus papyrus – pa/puroj

  • rectowewnętrzna strona zwoju (wygładzona, lepsza)

  • versozewnętrzna strona zwoju (gorsza, szorstka)

  • omphalos, łac.: umbilicusdrążek, do którego mocowano zwój, tzn. jeden jego koniec – o( o)mfalo/j

  • łac.: cornuarogi (zagięte końce drążka)

  • gr. sillybos, łac.: titulus, indextytuł książki – o( si/lluboj

  • gr. kiste, łac.: cista, capsa, scrinium gliniane pudło, skrzynka do przechowywania zwojów – h( ki/sth (kosz, koszyk)

  • teuchos futerał na zwoje papirusowe – to\ teu=xoj

  • codices chartaceiksiążki papirusowe

Codex (pergaminowy) = tom


  • pergamena (sc. membrana), pergamena chartakarta pergaminu ze skóry cielęcej

  • codices membranaceiksiążki pergaminowe

  • tomos, łac. codextom książki – o( to/moj

  • teuchos (codex, codicillus) tom książki (pergamin pocięty na karty i połączony w tom) – to\ teu=xoj

  • kalamostrzcina do pisania na pergaminie – o( ka/lamoj

  • melan graphicon, łac.: atramentum librariumatrament (do pisania na pergaminie) – to\ me/lan grafiko/n

Biblioteki


bibliopoles księgarz – o( bibliopw/lhj

bibliokapeloshandlarz książkami – o( biblioka/phloj

bibliographosprzepisujący książki – o( bibliogra/foj

bibliographiaprzepisywanie książek – h( bibliografi/a

biblionksiążka, zwój papirusowy – to\ bibli/on [bubli/on]

by(i)blostrzcina papirusowa, papirus, książka – h( bu/bloj, bi/bloj

bibliothekepomieszczenie na książki, księgozbiór, biblioteka – h( biblioqh/kh

bibliopoleionksięgarnia – to\ bibliopwlei=on

Broucheion 1-sza biblioteka w Aleksandrii – to\ Brouxei=on

Serapeion 2-ga biblioteka w Aleksandrii – to\ Serapei=on

Ptolemaion - Biblioteka w Atenach (założona przez Ptolemeusza Filadelfa) – to\ Ptolemai=on

Medycyna w Starożytnej Grecji

Terminy i pojęcia

MITOLOGIA


  • Apollo, Asklepios ( )Aslhpio/j – syn Apollina), Artemidapatroni greckiej sztuki lekarskiej

  • Asklepios – heros i bóg sztuki lekarskiej (atrybut: owinięte wokół laski węże)

  • Epione – żona Asklepiosa (Kojąca ból) – )Hpio/nh (h)/pioj – uśmierzający, łagodzący, leczniczy)

  • Hygieja, Panakeja, Iaso ( )Iasw/) – córki Asklepiosa: bogini zdrowia; bogini wszechlecznictwa – dosł. lecząca wszystko; bogini lecząca (h( u(gi/eia – zdrowie, h( pana/keia – uniwersalny lek; por. panaceum)

  • Machaon, Podalejrios – synowie Asklepiosa, lekarze – chirurdzy, Maxa/wn, Podalei/rioj

  • Chejron (centaur) – nauczyciel Asklepiosa, ekspert ziołolecznictwa

LECZENIE


iatrike (techne)medycyna – h( i)atrikh/ (sc. te/xnh)

iatreuobyć lekarzem, leczyć – i)atreu/w

iatroslekarz, chirurg – o( i)atro/j

Corpus Hippocraticum – pierwszy zbiór 53 tekstów naukowych (= medycznych) antycznego świata, zachowany pod imieniem wybitnego lekarza i nauczyciela Hip(p)okratesa z Kos (ok. 460-370 przed Chr.) – twórcy naukowej medycyny, opartej na racjonalnych podstawach

Horkos (Iusiurandum) – Przysięga – o( o(/rkoj; niewielki utwór liczący 248 wyrazów – uchodzi dzisiaj w powszechnej opinii za kodeks etyki greckich lekarzy czy też za wzór lekarskiej deontologii. W rzeczywistości Przysięga służyła celom czysto praktycznym; deklarowała dobre intencje lekarza i ogólnie wymieniała to, co lekarz zrobi, a czego nie zrobi, gdy przekroczy próg domu swego pacjenta

enkoimesis (łac. incubatio)ułożenie się do snu – h( e)gkoi/mhsij

asklepiejonświątynia Asklepiosa, ośrodek kultu i leczenia – to\ a)sklhpiei=on (np. nasłynniejsze: na Kos, w Epidauros, w Pergamonie)

Asklepiadzi potomkowie Asklepiosa, kapłani Asklepiosa – )Asklhpia/dai (np. Hippokrates – najsłynniejszy Asklepiada)

dietetykaleczenie przez właściwe jedzenie – h( diaithtikh\ (sc. te/xnh) od diaita/w = leczyć, kurować, trzymać na diecie

chirurgiapraktyka chirurgiczna, chirurgia – h( xeirourgi/a

farmaceutykaleczenie za pomocą lekarstw – h( farmakeutikh/ (sc. te/xnh) od to\ fa/rmakon = lek, lekarstwo, trucizna; farmakeu/w = stosować leki; h( farmakei/a – stosowanie leków, trucicielstwo, czary

iatraliptykaleczenie przez nacieranie (masaż) – i)atraleiptikh/ (sc. te/xnh) od a)lei/fw = namaszczać

iatromantis (o Asklepiosie i innych herosach okresu mykeńskiego) – lekarz i wieszcz – o( i)atro/mantij

demosioi iatroi lekarze publiczni – (oi() dhmo/sioi i)atroi/

farmakopoles aptekarz – o( farmakopw/lhj

ridzotomos zielarz (wycinający i zbierający korzenie) – o( r(izoto/moj

maiapołożna, akuszerka – h( mai=a (maieu/omai spełniać rolę położnej, pomagać przy porodzie)

maieutike (techne)położnictwo – (h() maieutikh\ (sc. te/xnh)

sikya bańka lekarska – h( siku/a

WRÓŻBIARSTWO W STAROŻYTNEJ GRECJI

TERMINY OGÓLNE


  • MojraL(l)os, przeznaczenie, łac.: fatum – h( moi=ra

  • manteia, mantike, łac.: divinatiomantyka, dar proroczy, wieszczenie, sztuka wróżbiarska – h( mantei/a, h( mantikh/

  • manteion odpowiedź wyroczni, wyrocznia, przepowiednia – to\ mantei=on

  • adyton przybytek, ukryta część świątyni – to\ a)/duton

  • promanteia przywilej pytania wyroczni w pierwszej kolejności – h( promantei/a

  • omphalospępek (ziemi), środek, święty kamień w kształcie stożka – o( o)mfalo/j

  • mantiswieszczek, wróżbita – o( ma/ntij

  • semeia, łac.: signaznaki zsyłane przez bogów – ta\ shmei=a

  • diosemeiai znaki od Zeusa, wróżby z nieba (zwł. o piorunach, deszczach, itp.) – ai( dioshmei=ai

  • kledon wróżba słuchowa, przepowiednia z przypadkowych znaków – h( klhdw/n

  • oikoskopika znaki wróżebne zdarzające się w obejściu gospodarskim – ta\ oi)koskopika/

  • enodia znaki wróżebne zdarzające się po/(na) drodze (np.: do miasta, do sąsiada, na polu) – ta\ e)no/dia

  • chresmologoi wieszczkowie, wróżbici, tłumacze wróżb – oi( xrhsmolo/goi

WRÓŻENIE SZTUCZNE


  • entechnos [technike], łac.: artificiosasztuczny –e)/ntexnoj [texnikh/]

  • ornithomantejaornitomancja, wróżenie z lotu ptaków – o)rniqomantei/a [o(, h( o)/rnij – ptak]

  • oionos drapieżny ptak (o orle); ptak jako wieszczba, znak wróżebny; znak, wróżba w ogóle – o( oi)wno/j

  • alektryomanteja wróżenie z zachowania się kur przy jedzeniu – a)lektruomantei/a [o( a)lektruw/n – kogut, kura]

  • ichthyomanteiawróżby ze sposobu zachowania się ryb w w odzie – h( i)xquomantei/a [o( i)xqu=j - ryba]

  • kledonomanteia wróżenie z odruchowych czynności człowieka – klhdonomantei/a [h( klhdw/n – znak, omen]

  • hieroskopiawróżenie z wnętrzności zwierząt – h( i(eroskopi/a; hepatoskopia – badanie wątroby zwierzęcej – h( h(patoskopi/a [to\ h(=par – wątroba]

  • pyromanteiawróżenie z ognia – puromantei/a [to\ pu=r]

  • hydromantejawróżenie z wody – u(dromantei/a [to\ u(/dwr]

  • kleromanteja wróżenie z ruchów różnych przedmiotów, kamyków, a także kostek do gry – klhromantei/a [o( klh=roj – los, rzucanie losów]

  • meteoromanteja wróżby ze znaków i zjawisk atmosferycznych – metewromantei/a [mete/wroj – ­znajdujacy się w górze]

  • chiromantejawróżenie z linii dłoni – xeiromantei/a [h( xei/r]

  • arithmomanteja wróżenie z cyfr i liczb – a)riqmomantei/a

WRÓŻENIE NATURALNE


  • atechnos [technike]naturalny – a)/texnoj [texnikh/]

  • onejromanteja, oneiromantikewróżenie ze snów – o)neiromantei/a [o( o)/neiroj, to\ o)/neiron – sen], o)neiromantikh/

  • oneirokritike interpretacja, wykładanie snów – h( o)neirokritikh/

  • oneiromantis wróżący ze snów – o( o)neiro/mantij

  • onejropolos wykładacz snów – o( o)neiropo/loj

  • nekromantejawywoływanie duchów zmarłych – nekromantei/a

  • nekromantis wróżbita wywołujący duchy zmarłych, nekromanta – o( nekro/mantij



Pogrzeby – Grecja

Terminy i pojęcia


  • Geroboskia, gerotrofiautrzymywanie, opieka w starości – h( ghroboski/a, ghrotrofi/a (o( ge/rwn - starzec)

  • Dusza, psyche – h( yuxh/

  • Kore – laleczka - ko/rh

  • Eidolon, widmo – to\ ei)/dwlon

  • Skia, cień – h( ski/a

  • Nomimaobrzędy pogrzebowe (zwyczajowe) – ta\ no/mima

  • Thaptein – grzebać zmarłego – qa/ptein

  • Kaiein – grzebać zmarłego – kai/ein

  • Kenotaphion, cenotaf – pusty, symboliczny grób – to\ kenota/fion

  • Klinemary – h( kli/nh

  • Epiblema, stroma – narzuta, przykrycie, kobierzec, całun, ubiór – e)pi/blhma, to\ strw=ma, to\ e)/nduma

  • Threnodoi – śpiewacy – oi( qrhn%doi/

  • Threnoipieśni – qrh=noi

  • ololyge – głośny okrzyk rytualny – h( o)lolugh/

  • Tymbos – wysoki kurhan, kopiec grobowy – tu/mboj

  • Prothesiswystawienie na widok publiczny (o zwłokach przed pogrzebem) – h( pro/qesij

  • lekytos, lekytdzbanek na oliwę – h( lh/kuqoj

  • Naulos, naulon, danake – opłata za przewóz, przewozowe (dla Charona) – o( nau=loj, to\ nau=lon, h( dana/kh

  • Melitutta – placek na miodzie, piernik – h( melitou=tta

  • Ekphorawyniesienie zwłok z domu, eksportacja – h( e)kfora/

  • Karinai – płaczki – kari/nai

  • Koimeterion, coemeterium – cmentarz, dosł.: miejsce snu – koimhth/rion (koima/w - śpię)

  • Taphegrzebanie, złożenie do grobu – h( tafh/

  • Soros, lenos – trumna – h( soro/j, h( lhno/j

  • Sarkophagos, sarkofag – trumna z kamienia (etym.: jedząca, niszcząca ciało) – o( sarkofa/goj

  • Ostothekai – urny z gliny lub brązu – ai( o)stoqh=kai

  • Ostologia – zbieranie kości po spaleniu ciała – h( o)stologi/a

  • Nekropoliscmentarz przydrożny, miasto umarłych – h( nekro/polij

  • Chajre – żegnaj, ciesz się – xai=re

  • Perideipnonstypa pogrzebowa – to\ peri/deipnon

  • Eniausia – doroczne ofiary, wspominki – ta\ e)niausi/a

  • Anthesteriadoroczne święto zmarłych (13-go dnia miesiąca Antesterion, z gr. – ukwiecony), który obejmował okres od 2 poł. lutego do początku marca.) – a)nqesth/ria

  • Enagisma – ofiara dla zmarłych – to\ e)na/gisma

  • Choe – płynna ofiara, obiata, libacja (zwł. spełniana dla zmarłego lub nad grobem) – h( xoh/





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna