Grzegorz Łysiak



Pobieranie 82.4 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar82.4 Kb.
1/15
3-13
The sum of active temperatures as a method of determining the optimum harvest date of ’Šampion’ and ‘Ligol’ apple cultivars

Suma aktywnych temperatur jako metoda wyznaczania optymalnej daty zbioru dla jabłek odmian ‘Šampion’ i ‘Ligol’


Grzegorz Łysiak
Abstract. The harvest date is crucial for the storability of autumn apple cultivars like ’Šampion’ and winter apples cultivars like ‘Ligol’ intended for long storage. Only apples picked at the optimum maturity stage are suitable for storage over 3 months because of better storage potential and organoleptic quality. The research was conducted in the cold storage facility and laboratory of the Department of Pomology of the Poznan University of Life Sciences between 1999 and 2006 and was designed to evaluate and determine the sum of accumulative temperatures for both cultivars. Fruits were collected every 4–5 days starting some weeks before the estimated OHD. Maturity at harvest was evaluated in terms of firmness, TSS, starch disintegration, ground colour and titrable acidity. There were 3–4 main harvests from which fruits were stored in a cold storage facility for 3 months. The storability of apples was evaluated after an equal number of days of storage respectively to their harvest date. The evaluation was based on subjective quality judgments and measurements made after storage. The air temperatures in the orchard were measured every 2 hours. The results obtained from the four loggers provided the basis for the calculation of (a) the average day temperature and (b) the cumulative temperature, for which the values of 0.0°C, 4.0°C, 5.0°C, 10.0°C, and 15.0°C were taken respectively as reference. After eight years of study the optimal value of the SAT for ’Šampion’ was determined at 2550 degrees and for ‘Ligol’ at 2600 degrees with 0°C as the base temperature. The OHD was determined most accurately for both cultivars taking 0°C as the base temperature. The SAT method was recognized as the basis for determining the harvest date of the apple cultivar ‘Šampion’ and ‘Ligol’.
Key words: fruit storage, storability, fruit quality, decision support, fruit development, harvest date prediction, active temperatures
Suma aktywnych temperatur jako metoda wyznaczania optymalnej daty zbioru dla jabłek odmian ‘Šampion’ i ‘Ligol’
Streszczenie. Dla owoców jesiennych odmian jabłoni, takich jak ’Šampion’ i ’Ligol’, przeznaczonych do długiego przechowywania kluczowe jest prawidłowe wyznaczenie terminu zbioru. Do przechowywania dłużej niż 3 miesiące można przeznaczać tylko owoce zebrane w stadium optymalnej dojrzałości zbiorczej, gdyż daje to gwarancję dużej zdolności przechowalniczej i wysokiej jakości po wyjęciu z chłodni. Badania mające na celu ocenę metody określania terminu zbioru oraz wyznaczenie wartości sumy temperatur aktywnych dla obu odmian przeprowadzono w latach 1999–2006 w chłodni i laboratorium Katedry Sadownictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Próby owoców zbierano co 4–5 dni, poczynając na kilka tygodni przed przewidywanym terminem zbioru. Dojrzałość w czasie zbioru określano na podstawie jędrności, zawartości ekstraktu, stopnia rozkładu skrobi, zmiany barwy zasadniczej skórki oraz kwasowości. W okresie optymalnego zbioru przeprowadzono 3–4 zbiory owoców, które przechowywano w chłodni przez około 3 miesiące. Zdolność przechowalniczą oceniano po równej liczbie dni dla każdego zbioru. Ocenę przeprowadzono na podstawie pomiarów jakościowych oraz oceny subiektywnej prowadzone przez panel ekspercki. W sadzie co 2 godziny mierzono temperaturę przez cały okres wzrostu. Otrzymane wyniki posłużyły do obliczenia (a) średniej temperatury dobowej, (b) sumy temperatur aktywnych dla temperatur bazowych 0,0°C, 4,0°C, 5,0°C, 10,0°C i 15,0°C. Osiem lat badań pozwolił na ustalenie sumy temperatur aktywnych dla odmiany ’Šampion’ wynoszącej 2550 stopni oraz dla odmiany ‘Ligol’ wynoszącej 2600 stopni przy 0°C jako temperaturze bazowej. Dla 0°C jako temperatury bazowej wyniki były najbardziej powtarzalne. Metoda sumy temperatur aktywnych może być podstawową praktyczną metodą dla wyznaczania dojrzałości zbiorczej odmian ‘Šampion’ i ‘Ligol’.
Słowa kluczowe: przechowywanie owoców, zdolność przechowalnicza, jakość owoców, przewidywanie daty zbioru, suma temperatur aktywnych, wspomaganie decyzyjne
2/15
15-22
The content of some trace elements in selected medicinal plants collected in the province of Lublin

Zawartość pierwiastków śladowych w wybranych roślinach leczniczych zbieranych na terenie województwa lubelskiego


Ireneusz Sowa, Magdalena Wójciak-Kosior, Ryszard Kocjan
Abstract. Nowadays, the increasing tendency to use of herbs and herbal preparation is observed; however, one of the main problem is accumulation of hazardous contaminations in living organisms. In view of these facts, the analysis of toxic components including heavy metals in plants is particular importance. The contents of trace elements: Fe, Zn, Cu, Mn and Ni in medicinal plants collected in the region of Lublin were determined by use of ion chromatography method. The presence of these metals in various amounts was observed in all investigated herbs, however, nickel was found only in Vitis idaeae folium (0.0410 mg g-1) and Polygonii herba (0.0137 mg g-1). Fe and Mn occurred in the highest amount (1.5378 mg g-1 in Polygonii herba and 1.1040 mg g-1 in Vitis idaeae folium, respectively). The content of zinc ranged from 0.2541 mg g-1 (Euphrasiae herba) to 0.0264 mg g-1 (Equiseti herba). The smallest amount of copper was noted in Urticae folium (0.0046 mg g-1) and the highest in Crataegi inflorescentia (0.0155 mg g-1). The extraction of selected ions to water infusion depending on time and temperature was also determined however, only iron passed into water infusion in significant concentration. The highest percentage of extraction was obtained after 10 min. at 95oC.
Key words: trace elements, herbs, SPE, ion chromatography
Zawartość pierwiastków śladowych w wybranych roślinach leczniczych zbieranych na terenie województwa lubelskiego
Streszczenie. Obecnie obserwuje się wzrastającą tendencję do stosowania ziół i preparatów ziołowych, jednak jednym z głównych problemów jest kumulacja niebezpiecznych zanieczyszczeń w organizmach żywych. W świetle tych faktów, analiza składników toksycznych, w tym metali ciężkich, w roślinach jest szczególnie ważna. W wybranych roślinach leczniczych pozyskiwanych z regionu Lubelszczyzny oznaczono metodą chromatografii jonowej zawartość pierwiastków śladowych: Fe, Zn, Cu, Mn i Ni. Obecność tych metali zaobserwowano w zróżnicowanych ilościach we wszystkich badanych roślinach z wyjątkiem niklu, który występował tylko w liściu borówki brusznicy (0,041 mg g-1) oraz w zielu rdestu ostrogorzkiego (0,0137 mg g-1). W największych ilościach w ziołach występowały żelazo i mangan, odpowiednio 1,5378 mg g-1 w zielu rdestu ostrogorzkiego i 1,1040 mg g-1 w liściu borówki brusznicy. Zawartość cynku wahała się od 0,2541 mg g-1 (ziele świetlika) do 0,0264 mg g-1 (ziele skrzypu polnego). Najmniejsze ilości miedzi zanotowano w liściu pokrzywy (0,0046 mg g-1), a największe w kwiatostanie głogu (0,0155 mg g-1). Badano również ekstrakcję wybranych jonów jednakże tylko żelazo przechodziło do naparu wodnego w znaczącym stężeniu. Najwyższy procent ekstrakcji uzyskano w temperaturze 95oC i po 10 minutach zaparzania.
Słowa kluczowe: pierwiastki śladowe, zioła, SPE, chromatografia jonowa

3/15
23-33


Precocity, yield and postharvest physical and chemical properties of plums resistant to Sharka grown in Serbian conditions

Przedwczesny rozwój, plon oraz fizyczne i chemiczne właściwości śliw odpornych na wirus ospowatości, hodowanych w warunkach serbskich



Nebojša Milošević, Evica Mratinić, Ivana S. Glišić, Tomo Milošević
Abstract. The study focused on characterizing the three German plum cultivars (‘Jojo’, ‘Hanita’ and ‘Katinka’) hypersensitive (oversensitiveness) and/or tolerant to Sharka to acknowledge the tree vigour, precocity, yield performances and main physico-chemical quality attributes of the fruits grown in a Serbian agro-climatic conditions. The cultivars were grafted on ‘Wangenheim Prune’ seedlings rootstock and established at a 4 × 1.5 m. The following determinations were assessed: trunk cross sectional area, yield per tree and unit area, yield efficiency, fruit and stone mass, fruit linear dimensions, flesh rate, geometric mean diameter, sphericity, aspect ratio, surface area, soluble solids and sugars content, titratable acidity, and ratio between them, respectively. The cultivar per se (genotype) behaved as the most influencing factor conditioning plum tree vigour, yield characteristics, physical attributes, soluble solids content, titratable acidity and sugar profiles. The assessment of plum chemical compositions implies the great potential of German cultivars for fresh market, fruit processing and drying. In fact, the ‘Katinka’ seems particularly suitable for fresh consumption, whereas ‘Jojo’ and ‘Hanita’ can be recommended for fresh consumption, processing and drying. Finally, all three cultivars grafted on ‘Wangenheim Prune’ seedlings can be recommended for growers in similar conditions.
Key words: fruit size, P. domestica L., soluble solids and sugars content, yield efficiency
Przedwczesny rozwój, plon oraz fizyczne i chemiczne właściwości śliw odpornych na wirus ospowatości, hodowanych w warunkach serbskich
Streszczenie. Badania dotyczyły charakterystyki niemieckich odmian śliwy (‘Jojo’, ‘Hanita’ i ‘Katinka), które są nadmiernie wrażliwe (nadwrażliwość) i/lub tolerancyjne wobec wirusa ospowatości w celu ustalenia żywotności, przedwczesnego rozwoju, plonu oraz głównych cech fizyko-chemicznych owoców hodowanych w serbskich warunkach agro-klimatycznych. Odmiany były zaszczepione na podkładkach śliwy ‘Wangenheim Prune’, rośliny uprawiano w rozstawie 4 × 1,5 m. Ocenie poddano: przekrój pnia, plon w przeliczeniu na jedno drzewo i na jednostkę obszaru, masę owocu i pestki, liniowe wymiary owoców, wskaźnik miąższu, średnicę średniej geometrycznej, sferyczność, format obrazu, powierzchnię, zawartość cukrów i rozpuszczalnych ciał stałych, kwasowość miareczkową oraz, odpowiednio, proporcje między nimi. Odmiana per se (genotyp) była czynnikiem wywierającym największy wpływ na żywotność śliwy, cechy plonu, cechy fizyczne, zawartość rozpuszczalnych ciał stałych, kwasowość miareczkową oraz krzywe cukrowe. Ocena składu chemicznego śliwy wskazuje na wielki potencjał niemieckich odmian dla rynku świeżych owoców, przetwórstwa owoców oraz ich suszenia. ’Katinka’ wydaje się szczególnie odpowiednia do konsumpcji w stanie świeżym, natomiast ‘Jojo” oraz ‘Hanita’ można zarekomendować do konsumpcji świeżej, do przetwórstwa oraz suszenia. Wszystkie trzy odmiany zaszczepione na ‘Wangenheim Prune’ można zarekomendować hodowcom w podobnych warunkach.
Słowa kluczowe: rozmiar owocu, P. domestica L., zawartość rozpuszczalnych ciał stałych i cukrów, plonowanie

4/15
35-45


The nutrient content in substrates and leaves of greenhouse tomato

Zawartość składników pokarmowych w podłożach i liściach pomidora szklarniowego


Józef Nurzyński, Zbigniew Jarosz
Abstract. Organic substrata applied in greenhouse cultivations are biodegradable. Decomposition occurs during vegetation and as a waste during composting or ploughed in the field. The aim of the presented studies, conducted in the years 2008 and 2009 was to demonstrate the contents of macrocomponents in the solution from root environment of substrata and in tomato leaves. The tomato of Admiro F1 cultivar was grown in the following substrata: 1) triticale straw, 2) triticale straw + high peat (3:1 v/v), 3) triticale straw + pine bark (3:1 v/v), 4) rockwool. Straw, cut into 2–3 cm pieces, straw with peat and bark were placed in plastic boxes (height twice as large as width). There was 15 dm3 of organic substrata and rockwool. During tomato vegetation in organic substrata there was the least of N-NO3 at the beginning of growing (March), which could be related to biological sorption of nitrogen. In the subsequent months of cultivation the content of this nutrient was normal, according to the leaves recommended for tomato. Mean content of N-NH4, N-NO3, K, Ca, Mg in organic substrata did not significantly differ compared to rockwool. The EC value in organic and rockwool substrata was optimal during the whole vegetation period. The correct growth and high yield of tomato grown in organic substrata was obtained at the following mean contents in solution from root environment (mg dm-3): N-NH4 – 26.8, N-NO3 – 242.8, P –78.1, K – 295.6, Ca – 315.3, Mg – 107.5.
Key words: triticale straw, rockwool, root environment, tomato
Zawartość składników pokarmowych w podłożach i liściach pomidora szklarniowego
Streszczenie. Podłoża organiczne stosowane w uprawach szklarniowych są biodegradowalne. Rozkład następuje zarówno w okresie wegetacji roślin, jak i jako odpad w czasie kompostowania lub przyorane w polu. Celem badań przeprowadzonych w szklarni w latach 2008 i 2009, były zmiany zawartości makroskładników w wyciągu ze środowiska korzeniowego roślin uprawianych w badanych podłożach oraz w liściach pomidora. Pomidor odm. Admiro F1 uprawiany był w podłożach: 1) słoma pszenżyta, 2) słoma pszenżyta + torf wysoki (3:1 v/v), 3) słoma pszenżyta + kora sosnowa (3:1 v/v), 4) wełna mineralna. Słomę pociętą na 2–3 cm kawałki, słomę z torfem oraz korą umieszczono w skrzynkach plastykowych (wysokość skrzynki około dwa razy większa od szerokości), o pojemności 15 dm3. W okresie wegetacji pomidora, w podłożach organicznych najmniej N-NO3 było na początku uprawy (marzec), co mogło być związane z sorpcją biologiczną azotu. W następnych miesiącach uprawy zawartość tego składnika pokarmowego była prawidłowa, stosownie do zaleceń dla pomidora. Średnia zawartość N-NH4, N-NO3, K, Ca, Mg w podłożach organicznych nie różniła się istotnie w porównaniu z wełną mineralną. Wartość EC w podłożach organicznych i wełnie mineralnej przez cały okres wegetacji była optymalna. Prawidłowy wzrost i wysoki plon pomidora uprawianego w podłożach organicznych otrzymano przy średniej zawartości roztworu ze środowiska korzeniowego (mg·dm-3): N-NH4 – 26,8; N-NO3 – 242,8; P –78,1; K – 295,6; Ca – 315,3; Mg – 107,5.
Słowa kluczowe: słoma pszenżyta, wełna mineralna, środowisko korzeniowe, pomidor

5/15
47-57


The effect of infestation with isolates of Trichoderma sp. on mycelium growth and yielding in single-spore heterokaryotic cultures of Agaricus bisporus (Lange) Imbach

Wpływ infekcji izolatami Trichoderma sp. na wzrost grzybni i plon jednozarodnikowych heterokariotycznych kultur Agaricus bisporus (Lange) Imbach


Krzysztof Sobieralski, Marek Siwulski, Lidia Błaszczyk, Dorota Frużyńska-Jóźwiak, Jolanta Lisiecka
Abstract. The occurrence of fungi from the genus Trichoderma constitutes a serious problem in the culture of Agaricus bisporus leading to considerable losses. The aim of the investigations was to compare mutual interaction between some isolates of Trichoderma sp. and single-spore heterokaryotic cultures of A. bisporus on agar media and in cultivation conditions. The first stage of the study comprised assessment of growth for isolates of T. harzianum, T. agrressivum, T. atroviride and T. hamatum on PDA medium and growth of four heterokaryotic single-spore and strain Amycel 2600 A. bisporus cultures on peat-manure substrate. Moreover, the individual biotic effect (IEB) between isolates of Trichoderma and the tested A. bisporus cultures was also analysed. The second stage consisted in the evaluation of the volume of A. bisporus yield on the substrate, to which mycelia isolates of Trichoderma sp. were introduced. It was found that the analysed cultures and the cultivar strain of A. bisporus responded differently to the presence of Trichoderma sp. isolates both in terms of mycelium growth and the yield volume.
Key words: green mould, button mushroom, biotic effect, yield
Wpływ infekcji izolatami Trichoderma sp. na wzrost grzybni i plon jednozarodnikowych heterokariotycznych kultur Agaricus bisporus (Lange) Imbach
Streszczenie. Występowanie grzybów rodzaju Trichoderma stanowi poważny problem w uprawie Agaricus bisporus, powodując znaczne straty. Badania miały na celu porównanie wzajemnego oddziaływania wybranych izolatów Trichoderma sp. i jednozarodnikowych heterokariotycznych kultur A. bisporus na pożywkach agarowych oraz w warunkach uprawy. W pierwszym etapie badań dokonano oceny wzrostu izolatów T. harzianum, T. agrressivum, T. atroviride i T. hamatum na pożywce PDA oraz wzrostu czterech heterokariotycznych kultur jednozarodnikowych i rasy Amycel 2600 A. bisporus na pożywce obornikowo-torfowej. Określono również indywidualny efekt biotyczny (IEB) pomiędzy izolatami Trichoderma oraz badanymi kulturami A. bisporus. W drugim etapie oceniono wielkość plonu A. bisporus na podłożu, do którego wprowadzono grzybnię izolatów Trichoderma sp. Stwierdzono, że badane kultury i rasa uprawna A. bisporus reagowały w sposób zróżnicowany na obecność izolatów Trichoderma sp. zarówno pod względem wzrostu grzybni, jak i wielkości plonu. Najsilniejszy hamujący wpływ na wzrost grzybni pieczarki miał izolat T. aggressivum f. europaeum T.11/5, który również powodował największą obniżkę plonu badanych kultur jednozarodnikowych i rasy uprawnej.
Słowa kluczowe: zielone pleśnie, pieczarka, efekt biotyczny, plon
6/15
59-68
The influence of the salt composition of basal medium and growth regulators on in vitro growth and development of Tibouchina urvilleana (DC.) Cogn.

Wpływ zestawu soli mineralnych i regulatorów wzrostu na wzrost i rozwój Tibouchina urvilleana (DC.) Cogn. in vitro


Danuta Kozak, Katarzyna Wnuk
Abstract. Tibouchina urvilleana is a very popular small tree or shrub known for its beautiful velvety foliage and violet-blue flowers. It can be used in the mild climate in any landscape or as an indoor container plant in cooler regions. The aim of the present study was to determine the effect of mineral salt composition and growth regulators (BA and IAA) on the growth and development of Tibouchina urvilleana shoots. Shoot tips, obtained from aseptically grown shoots, were cultured on Murashige and Skoog (MS) (full and half strength), Nitsch and Nitsch (NN) or Lloyd and McCown (WPM) media supplemented with BA at 2.5 mg·dm-3 and IAA at 0.1 mg·dm-3. Also, the effects of BA (1.0, 2.5, 5.0 mg·dm-3) and IAA (0.1 or 0.5 mg·dm-3) applied alone or in combination were investigated. Explants cultured on medium without growth substances were used as a control. The study results showed that the application of full-strength Murashige and Skoog salt mixture has a more beneficial effect on the growth of the main shoot and the induction of axillary shoots of Tibouchina urvilleana compared to ½ MS, WPM and NN salt mixtures. The number of axillary shoots increases with the increasing concentration of BA (from 1 to 5 mg∙dm-3), but they are characterized by a smaller length. The combined application of BA and IAA does not have a significant effect on the induction of axillary shoots. The addition of IAA at a concentration of 0.5 mg∙dm-3 to the media containing BA (1 to 5 mg∙dm-3) has a beneficial effect on elongation growth of axillary shoots.
Key words: Tibouchina urvilleana, mineral salt mixture, cytokinin, auxin, branching, micropropagation
Wpływ zestawu soli mineralnych i regulatorów wzrostu na wzrost i rozwój Tibouchina urvilleana (DC.) Cogn. in vitro
Streszczenie. Tibouchina urvilleana jest bardzo popularnym niskim drzewem lub krzewem o pięknym welwetowym ulistnieniu i fioletowoniebieskich kwiatach. Może być uprawiana w gruncie w klimacie łagodnym lub w pomieszczeniu w pojemnikach w chłodnych rejonach. Celem badań było określenie wpływu zestawu soli mineralnych oraz regulatorów wzrostu (BA, IAA) na wzrost i rozwój pędów Tibouchina urvilleana. Wierzchołkowe fragmenty pędów, uzyskane z kultur aseptycznych, kultywowano na pożywce Murashige i Skooga (MS) (pełny zestaw i ½ zestawu soli), Nitsch i Nitsch (NN) lub Lloyd i McCown (WPM) zawierającej BA w stężeniu 2,5 mg·dm-3 i IAA w ilości 0,1 mg·dm-3. Zbadano również wpływ BA (1,0; 2,5; 5,0 mg·dm-3) i IAA (0,1 lub 0,5 mg·dm-3) zastosowanych pojedynczo oraz w kombinacji. Eksplantaty wyłożone na pożywkę bez regulatorów wzrostu stanowiły kontrolę. Wyniki badań wykazały, że zastosowanie pełnego zestawu soli mineralnych wg Murashige i Skooga, korzystniej wpływa na wzrost pędu głównego i indukcję pędów kątowych Tibouchina urvilleana, w porównaniu z zestawem soli ½ MS, WPM i NN. Wraz ze wzrostem stężenia BA (od 1 do 5 mg∙dm-3) rośnie liczba pędów kątowych, lecz charakteryzują się one mniejszą długością. Łączne zastosowanie BA i IAA nie ma istotnego wpływu na indukcję pędów kątowych. Dodatek IAA w stężeniu 0,5 mg∙dm-3 do pożywek zawierających BA (1–5 mg∙dm-3) wpływa korzystnie na wzrost wydłużeniowy pędów kątowych.
Słowa kluczowe: Tibouchina urvilleana, cytokinina, auksyna, rozkrzewianie pędów, mikrorozmnażanie

7/15
69-80


Growth and development of Phomopsis diachenii Sacc. in different culture conditions

Wzrost i rozwój Phomopsis diachenii Sacc. w różnych warunkach hodowli



Zofia Machowicz-Stefaniak, Ewa Zalewska, Ewa Król, Barbara Kowalik
Abstract. The knowledge of life requirements of phytopathogenic fungi allows to provide the periods of their mass occurrence on plant plantations and determine the optimal conditions for their isolation and culture on artificial media. Areas of occurrence of P. diachenii on caraway plants indicate the thermophilic nature of the fungus although there is a lack of information about research on this topic. In the present study the growth and development of one-spore cultures of six isolates of P. diachenii at the temperature: 0oC, 4oC, 10oC, 16oC, 22oC, 28oC, 33oC and 38oC on Czapek-Dox medium and also the growth and development of the same isolates in eight agar media at the temperature 25°C were examined. It was shown that the optimum temperature for the growth and sporulation of most isolates of P. diachenii and for the secretion of mature conidia from conidioma ranged 22oC to 28oC. Based on the nature of growth and development of P. diachenii on the examined media, Czapek-Dox and mineral ones as slightly acidic, and possibly malt extract should be recommend for isolation of the fungus from the plant tissue. PDA and Czapek-Dox media were considered the most suitable for diagnostic purposes due to the formation of characteristic macroscopic and microscopic features on these substrates. These substrates with fragments of carnation leaves should be recommended for the stimulation of fungal sporulation.
Key words: temperature, culture media, growth of colonies, formation of conidioma
Wzrost i rozwój Phomopsis diachenii Sacc. w różnych warunkach hodowli
Streszczenie: Znajomość wymagań życiowych fitopatogennych grzybów pozwala przewidzieć okresy ich masowego występowania na plantacjach roślin, ustalić optymalne warunki ich izolacji i hodowli na sztucznych podłożach. Rejony występowania P. diachenii na roślinach kminku zwyczajnego wskazują na ciepłolubny charakter grzyba, aczkolwiek brak jest informacji o badaniach na ten temat. W niniejszej pracy przebadano wzrost i rozwój jednozarodnikowych kultur sześciu izolatów P. diachenii, w temperaturze: 0oC, 4oC, 10oC, 16oC, 22oC, 28oC, 33oC, 38oC, na pożywce Czapek-Dox oraz wzrost i rozwój tych samych izolatów na ośmiu pożywkach agarowych w temperaturze 25oC. Wykazano, że optymalną temperaturą do wzrostu i zarodnikowania większości izolatów P. diachenii oraz wypływu dojrzałych zarodników z konidiomy jest temperatura 22oC do 28oC. Na podstawie charakteru wzrostu i rozwoju P. diachenii na testowanych podłożach należy polecać do izolacji grzyba z tkanek roślinnych pożywki Czapek-Dox i mineralną jako lekko kwaśne i ewentualnie maltozową. Do hodowli kultur P. diachenii w celach diagnostycznych za najodpowiedniejsze uznano PDA i Czapek-Dox, ze względu na wytwarzanie na tych podłożach charakterystycznych cech makroskopowych i mikroskopowych. Natomiast podłoża te z fragmentami liści goździka należy polecać do stymulacji zarodnikowania grzyba.
Słowa kluczowe: temperatura, podłoża hodowlane, wzrost kolonii, tworzenie konidiom, zarodnikowanie

8/15
81-93


The effect of polyamines on physiological parameters of post-harvest quality of cut stems of Rosa ‘Red Berlin’

Wpływ poliamin na fizjologiczne parametry pozbiorczej jakości ciętych pędów Rosa ‘Red Berlin’


Katarzyna Rubinowska, Elżbieta Pogroszewska, Władysław Michałek
Abstract: The effect of conditioning of Rosa ‘Red Berlin’ stems in solutions of polyamines: spermidine at a concentration of 1.5 and 3 mmol dm-3, spermine at a concentration of 1 and 2 mmol dm-3 as well as putrescine at 2 and 4 mmol dm-3, on their post-harvest quality were investigated. Advancing senescence of the stems of Rosa ‘Red Berlin’ resulted in their reduced post-harvest quality, which is evidenced by changes in the values of the plant physiological parameters. Conditioning of the rose stems in the solution of polyamines did not significantly affected the vase life. The most stabilising effect on cytoplasmic membranes of leaf cells had spermine at a concentration of 1 mmol dm-3. But the same polyamine applied at a twice higher concentration caused a decrease in the value of EL in petals. The highest values of leaf relative water content were found after conditioning of the rose stems in the solution of putrescine at a concentration of
2 mmol dm-3. The highest contents of photosynthetic pigments were noted after the application of spermidine at both concentrations. Conditioning of the rose stems in the solutions of each polyamine increased anthocyanin content in petals and had effect of the values on all analysing physiological parameters in leaves and petals.
Key words: anthocyanins, chlorophyll, carotenoids, polyamines, Rosa, RWC, electrolyte leakage.
Wpływ poliamin na fizjologiczne parametry pozbiorczej jakości ciętych pędów Rosa ‘Red Berlin’
Streszczenie: Analizowano wpływu kondycjonowania pędów Rosa ‘Red Berlin’ w roztworach poliamin: spermidyny w stężeniu 1,5 i 3 mmol dm-3, sperminy w stężeniu 1 i 2 mmol dm-3 oraz putrescyny w stężeniu 2 i 4 mmol dm-3, na ich jakość pozbiorczą. Postępujący proces starzenia pędów Rosa ‘Red Berlin’, spowodował obniżenie ich jakości pozbiorczej, o czym świadczą zmiany w wartościach badanych parametrów fizjologicznych roślin. Kondycjonowanie pędów róży w roztworach poliamin nie wpłynęło istotnie na wydłużenie ich okresu dekoracyjności. Najkorzystniejszy wpływ na stabilizację błon cytoplazmatycznych w komórkach liści miała spermina w stężeniu 1 mmol dm-3. Natomiast ta sama poliamina zastosowana w dwukrotnie wyższym stężeniu powodowała spadek wartości EL w płatkach. Najwyższe wartości wskaźnika względnej zawartości wody w liściach stwierdzono po kondycjonowaniu pędów w roztworze putrescyny w stężeniu 2 mmol dm-3. Najwyższe zawartości barwników asymilacyjnych zanotowano po zastosowaniu spermidyny w obydwu stężeniach. Kondycjonowanie pędów w roztworach poliamin zwiększało zawartość antocyjanów w płatkach, a także wpływało na wartości wszystkich analizowanych parametrów fizjologicznych.
Słowa kluczowe: antocyjany, chlorofil, karotenoidy, poliaminy, Rosa, RWC, wypływ elektrolitów

9/15
95-105


Effect of different growing substrates on the photosynthesis parameters and fruit yield of greenhouse-grown tomato

Wpływ różnych podłoży na wskaźniki fotosyntezy i plon owoców pomidora uprawianego w szklarni



Edward Borowski, Józef Nurzyński
Abstract. In the period 2009–2011, a study was conducted in a greenhouse, using fertigation, to determine the photosynthetic activity of leaves and tomato fruit yield of plants grown on different substrates. The plants were grown on rockwool slabs, 15 dm3 in volume, and slabs of the same volume made of the following straw chaff: rape straw; rape straw + peat (3:1); rape straw + pine bark (3:1); triticale straw; triticale straw + peat (3:1), triticale straw + pine bark (3:1). Two tomato plants were grown on each slab, leaving 22 fruit clusters on each plant during the period from February to October. The obtained results showed that photosynthetic pigment content, chlorophyll fluorescence, rate of photosynthesis and substomatal CO2 concentration in the leaves of tomato grown on rockwool and on rape or triticale straw chaff substrates did not differ statistically significantly. No significant differences were found in total yield of tomato fruits. Peat or pine bark addition to the rape or triticale straw substrates had no significant effect on the change in their usefulness. The substrates used differed only in the content of total phenolic compounds after tomato harvest. The substrates prepared from triticale straw and its mixture with peat and bark as well as from rape straw with bark were characterized by a higher level of phenolic compounds than the other substrates. In the opinion of the present authors, substrates of rape or triticale straw alone, and even more so with the addition of peat or pine bark are not inferior in any way to commonly used rockwool.
Key words: fertigation, organic substrates, chlorophyll, carotenoids, fluorescence, photosynthesis, tomato yield, phenolics
Wpływ różnych podłoży na wskaźniki fotosyntezy i plon owoców pomidora uprawianego w szklarni
Streszczenie: W latach 2009–2011 przeprowadzono badania w szklarni z zastosowaniem fertygacji, dotyczące określenia aktywności fotosyntetycznej liści i plonu owoców pomidora uprawianego na różnych podłożach. Rośliny rosły na matach z wełny mineralnej o pojemności 15 dm3 i matach o analogicznej pojemności przygotowanych z sieczki: słomy rzepakowej, słomy rzepakowej + torf (3:1), słomy rzepakowej + kora sosnowa (3:1), słomy pszenżyta, słomy pszenżyta + torf (3:1), słomy pszenżyta + kora sosnowa (3:1). W każdej macie rosły 2 rośliny, prowadzone na 22 grona w okresie od lutego do października. Uzyskane wyniki wykazały, że zawartość barwników asymilacyjnych, fluorescencja chlorofilu, tempo fotosyntezy i podszparkowe stężenie CO2 w liściach pomidora uprawianego na wełnie mineralnej i podłożach przygotowanych z sieczki słomy rzepakowej lub pszenżyta nie różniły się w sposób istotny statystycznie. Nie stwierdzono także istotnych różnic w całkowitym plonie owoców pomidora. Dodatek torfu lub kory sosnowej do podłoży przygotowanych ze słomy rzepakowej lub pszenżyta nie wpłynął w istotny sposób na zmianę ich przydatności. Badane podłoża różniły się tylko zawartością związków fenolowych określoną po zakończeniu uprawy pomidora. Podłoża przygotowane ze słomy pszenżyta i jej mieszanek z torfem i korą, a także słomy rzepakowej z korą charakteryzowały się wyższym poziomem związków fenolowych niż pozostałe. W opinii autorów podłoże przygotowane z samej słomy rzepakowej lub słomy pszenżyta, a tym bardziej z dodatkiem torfu lub kory w niczym nie ustępują powszechnie stosowanej wełnie mineralnej.
Słowa kluczowe: fertygacja, podłoża organiczne, chlorofil, karotenoidy, fluorescencja, fotosynteza, plon owoców, fenole

10/15
107-118


Factors affecting asparagus (Asparagus officinalis L.) root development in vitro

Czynniki wpływające na rozwój korzeni szparaga (Asparagus officinalis L.) in vitro


Jianwu Ren, Wenjing Chen, Mikołaj Knaflewski
Abstract. Parental lines are propagated in vitro in asparagus breeding. Additionally, in order to obtain super males which are needed for breeding all-male hybrids, anther culture is applied. Healthy and viable asparagus parental plants developed from in vitro culture should contain well formed storage roots. There are many factors affecting asparagus rooting. Only with the healthy explant materials, proper culture medium and growth conditions can asparagus plantlets be produced and later successfully grown in the greenhouse. In this article, obstacles and factors affecting asparagus rooting in vitro as well as trends in developing rooting technique are summarized.
Key words: asparagus, rooting in vitro, growth regulators, media
Czynniki wpływające na rozwój korzeni szparaga (Asparagus officinalis L.) in vitro
Streszczenie. Linie rodzicielskie w hodowli szparaga są rozmnażane in vitro. Dodatkowo w celu otrzymania osobników supermęskich, niezbędnych do hodowli całkowicie męskich odmian, stosowane są kultury pylnikowe. Zdrowe i żywotne rośliny z kultur in vitro muszą posiadać dobrze wykształcone korzenie spichrzowe. Na ukorzenianie się szparaga in vitro wpływ ma wiele czynników. Tylko zdrowe eksplantaty, odpowiednia pożywka i warunki wzrostu umożliwiają otrzymanie roślin i ich dalszą uprawę w warunkach szklarniowych. W artykule zostały przedstawione trudności, czynniki, jak również tendencje w rozwoju techniki ukorzeniania szparaga in vitro.
Słowa kluczowe: szparag, ukorzenianie in vitro, regulatory wzrostu, pożywki

11/15
119-130


Possibility of reusing expanded clay in greenhouse tomato cultivation. Part I. Yield and chemical composition of fruits

Możliwość powtórnego wykorzystania keramzytu w szklarniowej uprawie pomidora. Część I. Plonowanie i skład chemiczny owoców



Zbigniew Jarosz, Katarzyna Dzida, Renata Nurzyńska-Wierdak
Abstract. One of the possibility that allow costs of soilless tomato culture to be reduced is to reuse the same growing medium. Expanded clay is classified as an inert medium, that is, chemically and biologically passive, although some studies indicate the possibility of the occurrence of exchange sorption and ion adsorption in this medium during cultivation. The aim of the study, conducted in the period 2007–2008, was to determine the usefulness of expanded clay being post-production waste in soilless tomato culture under extended cycle conditions. The study used new expanded clay (I) as the control and expanded clay being post-production waste from year-round tomato cultivation with the following experimental design: chemically sterilized material (II); material washed in water with the remains of the old root system of plants removed and additionally chemically sterilized (III); and material without any modifying treatments (IV). Expanded clay was placed in 12 dm3 poly sleeves and formed in the shape of growing slabs. Crops were grown using a drip irrigation and fertilization system with closed nutrient solution circulation, without recirculation. The nutrient solution was supplied to all plants in the same amount and with the same composition. The study found the lowest total fruit yield (15.10 kg·plant-1) and marketable fruit yield (14.07 kg·plant-1) of tomato grown in reused expanded clay without any modifying treatments (IV), whereas this yield was significantly higher from tomato plants grown in the material washed and additionally chemically sterilized (III). Fruits with the highest unit weight (150.8 g) were picked from plants grown in new expanded clay (I), while fruits with a significantly lower weight (138.6 g) were obtained from the treatments with the reused medium both washed and chemically sterilized (III). Fruits of tomato plants growing in reused expanded clay subjected to washing and chemical sterilization (III) contained the highest amount of dry matter (5.71%) and total sugars (3.08% fr.w.), whereas fruits of tomato grown in the new medium (I) had the highest amount of vitamin C (21.96 mg∙100 g-1 FW), zinc (25.86 mg·kg-1 d.w) and copper (6.10 mg·kg-1 d.w).
Key words: soilless culture, reused medium, vitamin C, total sugars, fruit nutrient content
Możliwość powtórnego wykorzystania keramzytu w szklarniowej uprawie pomidora. Część I. Plonowanie i skład chemiczny owoców
Streszczenie. Jednym z rozwiązań umożliwiających ograniczenie kosztów uprawy pomidora w systemie bezglebowym jest ponowne wykorzystanie tego samego podłoża uprawowego. Keramzyt klasyfikowany jest jako podłoże inertne, czyli bierne chemicznie i biologicznie, chociaż niektóre badania wskazują na możliwość występowania w trakcie uprawy w tym podłożu sorpcji wymiennej i adsorpcji jonów. Badania przeprowadzone w latach 2007–2008 miały na celu określenie przydatności keramzytu będącego odpadem poprodukcyjnym w bezglebowej uprawie pomidora w cyklu wydłużonym. W badaniach zastosowano keramzyt nowy (I) jako kontrolę oraz keramzyt będący odpadem poprodukcyjnym z całosezonowej uprawy pomidora w następującym układzie: materiał odkażony chemicznie (II), materiał wypłukany w wodzie z usunięciem pozostałości starego systemu korzeniowego roślin i dodatkowo odkażony chemicznie (III) oraz materiał bez jakichkolwiek zabiegów modyfikujących (IV). Keramzyt był umieszczany w rękawach foliowych o objętości 12 dm3 i formowany na kształt mat uprawowych. Uprawę prowadzono z wykorzystaniem kroplowego systemu nawożenia i nawadniania z zamkniętym obiegiem pożywki, bez recyrkulacji. Pod wszystkie rośliny dostarczano pożywkę w takiej samej ilości i o takim samym składzie. W badaniach stwierdzono najmniejszy plon ogólny (15,10 kg·roślina-1) oraz handlowy (14,07 kg·roślina-1) owoców pomidora przy uprawie w keramzycie powtórnie użytkowanym bez żadnych zabiegów modyfikujących (IV), natomiast istotnie większy przy uprawie w materiale wypłukanym i dodatkowo odkażonym chemicznie (III). Owoce o największej masie jednostkowej (150,8 g) zebrano z roślin uprawianych w keramzycie nowym (I) a istotnie mniejsze (138,6 g) z obiektów z podłożem powtórnie użytkowanym płukanym i jednocześnie odkażanym chemicznie (III). Najwięcej suchej masy (5,71%) oraz cukrów ogółem (3,08% św.m.) zawierały owoce pomidora rosnącego w keramzycie powtórnie użytkowanym po płukaniu i odkażaniu chemicznym (III) natomiast witaminy C (21,96 mg∙100 g-1 św. m.), cynku (25,86 mg·kg-1 s.m.) i miedzi (6,10 mg·kg-1 s.m.) owoce pomidora uprawianego w podłożu nowym (I).
Słowa kluczowe: uprawa bezglebowa, podłoże powtórnie użytkowane, witamina C, cukry ogółem, zawartość składników w owocach

12/15
131-143


Possibility of reusing expanded clay in greenhouse tomato cultivation. Part II. Changes in the composition of nutrients in the root environment and leaves

Możliwość powtórnego wykorzystania keramzytu w szklarniowej uprawie pomidora. Część II. Zmiany zawartości składników pokarmowych w środowisku korzeniowym i liściach


Zbigniew Jarosz, Katarzyna Dzida, Renata Nurzyńska-Wierdak
Abstract. The main cause of disturbances in proper nutrient uptake and distribution by plants grown in inert media is an increase of some nutrients in total ion concentration (EC) in the root environment. This phenomenon results from increased water uptake relative to nutrients and ballast ions. The aim of the present study, conducted in the period 2007–2008, was to determine changes in the nutrient contents of the root environment and leaves of tomato grown in expanded clay being post-production waste in soilless tomato culture under extended cycle conditions. The study used new expanded clay (I) as the control and expanded clay being post-production waste from year-round tomato cultivation with the following experimental design: chemically sterilized material (II); material washed in water with the remains of the old root system of plants removed and additionally chemically sterilized (III); and material without any modifying treatments (IV). Expanded clay was placed in 12 dm3 poly sleeves and formed in the shape of growing slabs. Crops were grown using a drip irrigation and fertilization system with closed nutrient solution system, without recirculation. The nutrient solution was supplied to all plants in the same amount and with the same composition. The study did not find significant differences in the content of mineral nitrogen, phosphates, potassium, calcium, manganese, iron, and zinc in the root environment of plants grown in new and reused expanded clay. Changes in total ion concentration (EC) in the root environment of plants during growth did not differ significantly between the investigated treatments. The adverse phenomenon of alkalization of the root environment, characteristic for new expanded clay, was not found in expanded clay being post-production waste reused as a growing medium. The study did not find significant differences in plant nutrition which might prove that expanded clay under study cannot be reused as a growing medium in plant cultivation.
Key words: soilless culture, reused medium, rhizosphere, nutrients status, nutrients
Możliwość powtórnego wykorzystania keramzytu w szklarniowej uprawie pomidora. Część II. Zmiany zawartości składników pokarmowych w środowisku korzeniowym i liściach
Streszczenie. Jednym z istotnych powodów zakłóceń prawidłowego pobierania i dystrybucji składników pokarmowych przez rośliny uprawiane w podłożach inertnych jest wzrost koncentracji niektórych jonów w środowisku korzeniowym. Zjawisko to wynika ze zwiększonego pobierania wody w stosunku do pobierania składników pokarmowych i jonów balastowych. Badania przeprowadzone w latach 2007–2008 miały na celu określenie zmian składu chemicznego środowiska korzeniowego oraz liści pomidora uprawianego w keramzycie będącym odpadem poprodukcyjnym w bezglebowej uprawie pomidora w cyklu wydłużonym. W badaniach zastosowano keramzyt nowy (I) jako kontrolę oraz keramzyt będący odpadem poprodukcyjnym z całosezonowej uprawy pomidora w następującym układzie: materiał odkażony chemicznie (II), materiał wypłukany w wodzie z usunięciem pozostałości starego systemu korzeniowego roślin i dodatkowo odkażony chemicznie (III) oraz materiał bez jakichkolwiek zabiegów modyfikujących (IV). Keramzyt był umieszczany w rękawach foliowych o objętości 12 dm3 i formowany na kształt mat uprawowych. Uprawę prowadzono z wykorzystaniem kroplowego systemu nawożenia i nawadniania z zamkniętym obiegiem pożywki, bez recyrkulacji. Do wszystkich roślin dostarczano pożywkę w takiej samej ilości i o takim samym składzie. Nie stwierdzono istotnych różnic w zawartości azotu, fosforu, potasu, wapnia, magnezu, żelaza i cynku w środowisku korzeniowym roślin uprawianych w keramzycie nowym oraz powtórnie użytkowanym. Ogólna koncentracja jonów (EC) w środowisku korzeniowym roślin w trakcie wegetacji nie różniła się znacząco pomiędzy badanymi sposobami przygotowania keramzytu. W keramzycie będącym odpadem poprodukcyjnym używanym ponownie jako podłoże nie odnotowano niekorzystnego zjawiska alkalizacji środowiska korzeniowego, charakterystycznego dla keramzytu nowego. W badaniach nie stwierdzono istotnych różnic w odżywieniu roślin mogących świadczyć o braku przydatności badanego keramzytu w ponownej uprawie.
Słowa kluczowe: uprawa bezglebowa, podłoże powtórnie użytkowane, ryzosfera, stan odżywienia, składniki pokarmowe

13/15
145-153


Influence of nitrogen doses on salt concentration, yield, biological value, and chemical composition of some vegetable plant species. Part I. Yield and biological value

Wpływ dawek azotu na stężenia soli, plonowanie, wartość biologiczną oraz skład chemiczny wybranych gatunków roślin warzywnych. Część I. Plonowanie i wartość biologiczna


Karolina Pitura, Zenia Michałojć
Abstract. A study on the influence of doses nitrogen on salt concentration, yield, biological value, and chemical composition of butterhead lettuce, kale, and leafy celery was carried out under greenhouse conditions in 2006-2008. The experiment was set up as a completely randomized design. A single experimental unit consisted of one pot with a plant. Increasing rates of nitrogen in the form of ammonium nitrate (34% N): 0.3; 0.6; 0.9;
1.2 g N·dm-3 of growing medium, were applied in all investigations, while the other macronutrients were the same for all plants. The obtained results revealed that the salt concentration in the growing medium depended both on the rate of nitrogen and the plant grown. Significantly lower crop yield was recorded when the highest nitrogen rate was applied (1.2 g N∙dm-3), although this relationship was shown when there was high variation in EC in particular types of medium. It was found that excessive salt concentration in the growing medium due to increasing nitrogen rates significantly reduced vitamin C content in butterhead lettuce and leafy celery. An opposite relationship was observed for kale leaves. It was found that the protein levels in the tested plants increased with an increase in nitrogen rates. As compared to the lowest rate, the increase was 32.2% for butterhead lettuce, 30.6% for kale, and 41.2% for leafy celery.
Key words: Lactuca sativa var. capitata, Apium graveolens L. var. dulce Mill., Brassica oleracea L. var. acephala, salinity, nitrogen dose, yield, vitamin C
Wpływ dawek azotu na stężenia soli, plonowanie, wartość biologiczną oraz skład chemiczny wybranych gatunków roślin warzywnych. Część I. Plonowanie i wartość biologiczna
Streszczenie: Badano wpływ dawek azotu na stężenia soli, plonowanie, wartość biologiczną sałaty, jarmużu, selera naciowego. Doświadczenia przeprowadzono w warunkach szklarniowych w latach 2006–2008, założono je w układzie kompletnej randomizacji. Jednostką eksperymentalną stanowiła jedna rośliną w doniczce. We wszystkich doświaczeniach zastosowano wzrastające dawki azotu – 0,3; 0,6; 0,9; 1,2 g N·dm-3 podłoża w postaci saletry amonowej (34% N). Uzyskane wyniki wykazały, iż stężenie soli w podłożach uzależnione było zarówno od dawki azotu jak i uprawianej rośliny. Stwierdzono istotnie mniejszy plon roślin po zastosowaniu największej dawki azotu (1,2 g N∙dm-3), aczkolwiek przy dużym zróżnicowaniu w EC w podłożu spod sałaty, jarmużu i selera. Wykazano, iż nadmierna koncentracja soli w podłożu spowodowana wzrastającymi dawkami azotu istotnie obniżyła zawartość witaminy C w sałacie i selerze. Odwrotną zależność odnotowano w liściach jarmużu. Wykazano wzrost zawartości białka w badanych roślinach wraz ze wzrostem dawek azotu. Jego wzrost w porównaniu do najmniejszej dawki azotu w sałacie wynosił 32,2% w jarmużu 30,6% w selerze 41,2%.
Słowa kluczowe: sałata, jarmuż, seler naciowy, zasolenie, dawki azotu, plon, witamina C

14/15
155-167


Diversity in the structure of the petal epidermis emitting odorous compounds in Viola × wittrockiana Gams.

Różnorodność struktury epidermy płatków korony Viola × wittrockiana Gams. emitującej związki zapachowe


Elżbieta Weryszko-Chmielewska, Aneta Sulborska
Abstract. The flowers of Viola × wittrockiana Gams. emit odorous compounds. The glands found in the flowers, responsible for the production of essential oils, are most frequently distributed on the petals of the corolla. They include papillae – conical epidermal cells. The structure of the epidermis and the internal tissues of the petals of V. × wittrockiana were examined using light, fluorescence and scanning electron microscopy. Papillae were found to occur in the epidermis on both sides of all the petals (spurred, lateral and upper), but they were much longer in the adaxial epidermis. Different-sized droplets of lipid nature, which are essential oils, were present in the papillae. They were also observed on the outer surface of the walls of these cells. Moreover, in the adaxial epidermis there were areas of flattened cells with a characteristic structure, being probably secretory glands. The present study shows that differently-structured cells of both the abaxial and adaxial epidermis participate in the release of odorous compounds by the flowers of V. × wittrockiana. These different structures may produce varied scents in terms of their quality.
Key words: Viola × wittrockiana, petals, epidermis, papillae, osmophores
Różnorodność struktury epidermy płatków korony Viola × wittrockiana Gams. emitującej związki zapachowe
Streszczenie. Kwiaty Viola × wittrockiana Gams. emitują związki zapachowe. Gruczoły występujące w kwiatach, odpowiedzialne za wytwarzanie olejków eterycznych, rozmieszczone są najczęściej na płatkach korony. Do struktur tych należą papille – stożkowate komórki epidermy. Badano budowę epidermy oraz wewnętrznych tkanek płatków V. × wittrockiana przy użyciu mikroskopii świetlnej, fluorescencyjnej i skaningowej elektronowej. Stwierdzono, że po obu stronach płatków (ostrogowego, bocznych i górnych) występują w epidermie papille, z tym, że w epidermie adaksjalnej są one znacznie dłuższe. W papillach oraz na zewnętrznej powierzchni ich ścian obecne były różnej wielkości krople o charakterze lipidów. Wyniki badań histochemicznych potwierdziły, że w obserwowanych kroplach występują olejki eteryczne. Ponadto w epidermie adaksjalnej znajdowały się strefy spłaszczonych komórek o charakterystycznej budowie, stanowiące prawdopodobnie gruczoły wydzielnicze. Z badań wynika, że w wydzielaniu związków zapachowych przez kwiaty V. × wittrockiana uczestniczą zarówno komórki epidermy adaksjalnej, jak i abaksjalnej o różnej budowie. Być może te zróżnicowane struktury wytwarzają niejednorodne pod względem jakościowym zapachy.
Słowa kluczowe: Viola × wittrockiana, płatki korony, epiderma, papille, osmofory

15/15
169-177


Changes of dehydroascorbic acid content in relation to total content of vitamin C in selected fruits and vegetables

Zmiany zawartości kwasu dehydro-L-askorbinowego w stosunku do całkowitej zawartości witaminy C


w wybranych owocach i warzywach
Artur Mazurek, Urszula Pankiewicz
Abstract. Vitamin C performs many functions in the human body and is very important for its proper functioning. The main vitamin C sources in the human diet are fruits and vegetables. Changes of total content of vitamin C (Tc), L-ascorbic acid (AA) and dehydro-L-ascorbic acid (DHA) in selected fruits and vegetables during storage at 20°C until spoilage were determined. A decrease of Tc and AA contents and an increase of DHA concentration were noted. Products of high acidity such as lemon and tomato were characterized by the highest retention of vitamin C. An increase of the DHA to Tc ratio (%) was observed. On the first day of storage the DHA/Tc ratio was higher than 10% in broccoli, cucumber and banana, while on the last day – it amounted over 40% in banana and cucumber, between 20 and 40% in parsley leaves and broccoli, and below 20% in tomato, cauliflower and lemon. In order to obtain correct results of vitamin C determination in fruits and vegetables it is necessary to take DHA content into consideration.
Key words: L-ascorbic acid, dehydro-L-ascorbic acid, differential method, TCEP, HPLC
Zmiany zawartości kwasu dehydro-L-askorbinowego w stosunku do całkowitej zawartości witaminy C
w wybranych owocach i warzywach
Streszczenie. Witamina C pełni w organizmie człowieka wiele funkcji i ma istotne znaczenie dla jego prawidłowego funkcjonowania, a jej głównym źródłem w diecie są owoce i warzywa. Określono zmiany całkowitej zawartości witaminy C, kwasu L-askorbino­wego i kwasu dehydro-L-askorbinowego w wybranych owocach (banan, cytryna) i warzywach (brokuł, kalafior, ogórek, pomidor, natka pietruszki) podczas przechowywania w 20oC aż do nieprzydatności do spożycia. Wykazano obniżanie całkowitej zawartość witaminy C i kwasu L-askorbinowego oraz podwyższanie zawartości kwasu dehydro-L-askorbinowego. Największą retencją witaminy C cechują się produkty o wysokiej kwasowości, takie jak cytryna i pomidor. Wykazano wzrost udziału kwasu dehydro-L-askorbinowego w całkowitej zawartości witaminy C. W pierwszym dniu przechowywania udział ten był większy od 10% tylko w brokule, ogórku i bananie, zaś w ostatnim był większy od 40% w bananie i ogórku, pomiędzy 20 a 40% w natce pietruszki i brokule, mniejszy od 20% w pomidorze, kalafiorze, i cytrynie. W celu otrzymania poprawnych wyników oznaczania zawartości witaminy C w owocach i warzywach zastosowane metody muszą uwzględniać zawartość kwasu dehydro-L-askorbinowego.
Słowa kluczowe: kwas L-askorbinowy, kwas dehydro-L-askorbinowy, metoda różnicowa, owoce i warzywa


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna