Guidelines for Soil Profile Description and Classification (fao, 1990)



Pobieranie 81.25 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar81.25 Kb.


Instrukcja do opisu profilu glebowego

obowiązująca w projekcie demonstracyjnym BioSoil

opracowana na podstawie

Guidelines for Soil Profile Description and Classification

(FAO, 1990)

Józef Wójcik

telefon 022 715 05 10, 605 76 22 44

faks 022 715 05 39

e-mail j.wojcik@ibles.waw.pl

Instytut Badawczy Leśnictwa

Zakład Siedliskoznawstwa

Sękocin Stary, ul. Braci Leśnej 3



05-090 Raszyn

Rozdział 1. Informacje ogólne.

  1. Numer profilu

  2. Data wykonania odkrywki

W formacie ddmmrr (np. 9 listopada 2006 jako 091106).

  1. Autor (autorzy) opisu

Imię i nazwisko autora (autorów) opisu.

  1. Lokalizacja odkrywki

Odkrywkę należy wykonać na powierzchni w promieniu 15 – 20 m od jej środka, w miejscu reprezentatywnym dla całej powierzchni, wolnym od nor, wykrotów, ścieżek zwierzęcych, itp. Szkic sytuacyjny lokalizacji odkrywki musi zawierać niezbędne domiary do stałych cech topograficznych (np. do środka powierzchni).

  1. Wysokość bezwzględna

Wysokość bezwzględna (m n.p.m.) określić na podstawie mapy topograficznej w skali 1:10 000 lub 1:25 000, bądź na podstawie pomiarów w terenie.

  1. Współrzędne geograficzne środka powierzchni

Szerokość i długość geograficzna muszą być podane w układzie WGS84 z największą możliwą dokładnością (w stopniach, minutach, sekundach i po kropce w dziesiętnych częściach sekundy), np. szerokość: 503739.05, a długość: 215953.35

Rozdział 2. Czynniki glebotwórcze

2.1. Położenie

2.1.1. Rzeźba terenu

Nizinny równy

nrw

Nizinny falisty

nfl

Nizinny pagórkowaty

npg

Nizinny wzgórzowy

nwzg

Wyżynny równy

wrw

Wyżynny falisty

wfl

Wyżynny pagórkowaty

wpg

Wyżynny wzgórkowy

wwzg

Górski – góry niskie

gn

Górski – góry średnie



Górski – góry wysokie

gw


2.1.2. Położenie topograficzne

Płaskie



Dolina rzeki

dl

Zagłębienie z odpływem

zg

Zagłębienie bez odpływu

zgbo

Kotlina

ktl

Stok

s

Stok dolny

sd

Stok środkowy



Stok górny

sg

Podnóże stoku

pds

Spłaszczenie

spl

Wierzchowina

wch

Grzbiet

gb

2.2. Forma stoku w zasięgu profilu

Forma stoku odnosi się do jego kształtu zarówno pionowego jak i poziomego. Wyróżnia się następujące klasy form stoku (w pionie i w poziomie):



Prosty

S

Wklęsły

C

Wypukły

V

Tarasowy

T

Złożony (nieregularny)

X





droga spływu powierzchniowego




2.3. Nachylenie terenu

Płaski

0,0-0,2 %

1

Równy

0,2-0,5 %

2

Prawie równy

0,5-1,0 %

3

Stok bardzo łagodnie pochyły

1,0-2,0 %

4

Stok łagodnie pochyły

2-5 %

5

Stok pochyły

5-10 %

6

Stok bardzo pochyły

10-15 %

7

Stok umiarkowanie stromy

15-30 %

8

Stok stromy

30-60 %

9

Stok bardzo stromy

> 60 %

10

2.4. Wystawa

Wystawa północna

N

Wystawa północno-wschodnia

NE

Wystawa wschodnia

E

Wystawa południowo-wschodnia

SE

Wystawa południowa

S

Wystawa południowo-zachodnia

SW

Wystawa zachodnia

W

Wystawa północno-zachodnia

NW

2.5. Typ siedliskowy lasu

Zgodnie z aktualną Instrukcją wyróżniania i kartowania siedlisk leśnych. Należy podać aktualny (z uwzględnieniem odkrywki) typ siedliskowy lasu oraz wariant uwilgotnienia i stan siedliska.



2.6. Skała macierzysta (rodzaj gleby)

Zgodnie z Załącznikiem nr 5 do Instrukcji wyróżniania i kartowania siedlisk leśnych.



2.7. Dostępność wody dla gatunku panującego w drzewostanie

Należy oszacować tę dostępność i przypisać ją do jednej z trzech klas:



Niewystarczająca

1

Wystarczająca

2

Nadmierna

3

2.8. Występowanie części szkieletowych na powierzchni gleby

Części szkieletowe, leżące całkowicie lub częściowo na powierzchni gleby, należy zinwentaryzować podając procentowe pokrycie nimi powierzchni gleby oraz ich rozmiary.



2.8.1. Klasy pokrycia powierzchni gleby częściami szkieletowymi

Brak

0 %

N

Bardzo nieliczne

0 – 2 %

V

Nieliczne

2 – 5 %

F

Powszechne

5 – 15 %

C

Liczne

15 – 40 %

M

Obfite

40 – 80 %

A

Dominujące

>80 %

D


2.8.2. Klasy rozmiarów części szkieletowych

(podać tylko klasę najgrubszą)

Żwir drobny

0,2– 0,6cm

F

Żwir średni

0,6– 2,0cm

M

Żwir gruby

2 – 6 cm

C

Kamienie

6 – 20 cm

S

Głazy

20 – 60 cm

B

Wielkie głazy

60 –200 cm

L

2.9. Erozja

2.9.1. Zasięg erozji (% w stosunku do całej SPO)

Brak

0%

0

Bardzo niewielki

0-5%

1

Niewielki

5-10%

2

Średni

10-25%

3

Duży

25-50%

4

Bardzo duży

>50%

5

2.9.2. Rodzaje erozji

Brak erozji

N

Nieznana

NK

Erozja lub depozycja wodna

W

- erozja powierzchniowa

WS

- erozja liniowa

WR

- depozycja wodna

WD

- erozja wodno-wietrzna

WA

Ruchy masowe

M

Erozja wietrzna

A

Depozycja wietrzna

AD

2.9.3. Stopień erozji

Lekka

Nieliczne ślady uszkodzenia warstwy powierzchniowej, oryginalne biotyczne funkcje gleby nienaruszone

S

Umiarkowana

Wierzchnia warstwa gleby zerodowana, oryginalne biotyczne funkcje gleby częściowo zniszczone

M

Ostra

Wierzchnie warstwy gleby całkowicie usunięte, odsłonięte warstwy podpowierzchniowe

V

Nadzwyczaj ostra

Znaczne usunięcie głębszych poziomów podpowierzchniowych

E


Rozdział 3. Opis profilu glebowego.

Po wykonaniu odkrywki należy wykonać aparatem cyfrowym zdjęcie profilu. Na zdjęciu musi być widoczny cały profil, łata oraz tabliczka o wymiarach 20 x 10 cm z numerem powierzchni. Należy również wykonać drugie zdjęcie, na którym widoczna będzie tabliczka z numerem powierzchni oraz najbliższe otoczenie odkrywki (drzewostan).

Opis profilu glebowego należy sporządzić zgodnie z Instrukcją wyróżniania i kartowania siedlisk leśnych. Dodatkowo w każdym poziomie genetycznym i należy opisać następujące cechy (jeżeli występują):

3.1. Plamy (mottles)

Plamy o kolorze odmiennym od barwy masy glebowej (matrix) odzwierciedlają dominujące warunki redukcyjne lub oksydacyjne – mogą też być rezultatem wietrzenia.



3.1.1. Barwa plam

Określić barwy wszystkich plam wg skali Munsela.



Uwaga: barwę poziomów genetycznych oraz barwę plam opisywać na podstawie wydania amerykańskiego atlasu barw Munsela.

3.1.2. Intensywność występowania plam

Intensywność występowania plam podawać w klasach w zależności od ich procentowego udziału w całkowitej powierzchni poziomu.



Brak

0 %

N

Bardzo nieliczne

0 – 2 %

V

Nieliczne

2 – 5 %

F

Powszechne

5 – 15 %

C

Liczne

15 – 40 %

M

Obfite

> 40 %

A



3.2. Powłoki, błonki, otoczki, naloty ilaste lub mieszane

3.2.1. Skład powłok, błonek, otoczek, nalotów

Ilasty

I

Próchniczny

H

Żelazisty

Fe

Manganowy

Mn

Krzemionkowy

Q

Węglanowy

Ca

Uwaga: jeżeli zachodzi taka potrzeba stosować symbole łączone, np. I-H

3.2.2. Lokalizacja powłok, błonek, otoczek, nalotów

Powierzchnie agregatów, ogólnie

PO

Powierzchnie poziome

PH

Powierzchnie pionowe

PV

Kanały korzeniowe, większe pory glebowe i szczeliny

KA

Mostki między ziarnami mineralnymi (np. piasku)

MO

Pasemka

LA

Górna powierzchnia odłamków szkieletowych

PG

Dolna (spodnia) powierzchnia odłamków szkieletowych

PD

Uwaga: powłoki, błonki, otoczki, naloty ilaste lub mieszane opisywać w karcie dokumentacji profilu glebowego w sposób następujący: np. występowanie otoczek ilasto-próchnicznych na powierzchni agregatów I-H/PO.

3.3. Obecność części szkieletowych (> 2,0 mm) w poziomach genetycznych

3.3.1. Ilość części szkieletowych

Udział części szkieletowych w poziomach genetycznych (jako procent zajmowanej objętości) szacować na podstawie poniższego diagramu i zapisać używając następujących symboli:


Brak

0 %

B

Bardzo nieliczna

0 – 2 %

BN

Nieliczna

2 – 5 %

N

Liczna

5 – 15 %

L

Bardzo liczna

15 – 40 %

BL

Obfita

40 – 80 %

O

Dominująca

> 80 %

D

3.3.2. Średnica części szkieletowych



Nazwa frakcji

Kod

Średnica [cm]

Przykłady kombinacji frakcji

Żwir drobny

F

0,2-0,6

Żwir drobny i średni

FM

Żwir średni

M

0,6-2,0

Żwir średni i gruby

MC

Żwir gruby

C

2,0-6,0

Żwir gruby i kamienie

CS

Kamienie

S

6,0-20

Kamienie i głazy

SB

Głazy

B

20-60

Głazy i duże głazy

BL

Duże głazy

L

> 60

Żwir drobny do grubego

F-C

Uwaga: Prawidłowość wykonania opisu profilu glebowego będzie kontrolowana przez zespół niezależnych ekspertów. Kontroli poddane będzie 5% losowo wybranych powierzchni. Dlatego też, po wykonaniu opisu profilu, odkrywkę należy odpowiednio zabezpieczyć, zostawiając wykop o głębokości ściany czołowej nie mniejszej niż 80 cm.

4. Pobieranie próbek

4.1. Próbki z poziomów genetycznych

Pobierać próbki o masie nie mniejszej niż 0,5 kg. Próbki opisywać ołówkiem na białych plastikowych etykietkach według następującego schematu:

numer powierzchni/symbol poziomu genetycznego.

Etykietki umieszczać w worku i na zewnątrz worka. Worki z próbkami z tego samego profilu wiązać razem.



4.2. Próbki zbiorcze z określonych głębokości

4.2.1. Próchnica nadkładowa

Próbki próchnicy nadkładowej pobierać przy użyciu ramki 25 x 25 cm. Pobierane będą dwa rodzaje próbek próchnicy nadkładowej:



  • próbki do oznaczania do oznaczenia suchej masy próchnicy nadkładowej na jednostkę powierzchni,

  • próbki do oznaczania składu chemicznego

4.2.1.1. Próbki próchnicy do oznaczania suchej masy

Do jednego worka płóciennego należy pobrać JEDNĄ ramkę z podpoziomu Ol, a do drugiego worka – JEDNĄ ramkę z podpoziomu Of i Oh (łącznie), lub z podpoziomu Ofh (w zależności od typu próchnicy).



Uwaga: Ramka MUSI mieć wymiary 25 x 25 cm (DOKŁADNIE)

Próbki opisywać ołówkiem na białych plastikowych etykietkach według następującego schematu:

numer powierzchni/symbol podpoziomu /do obliczenia masy

Worki z próbkami próchnicy nadkładowej do oznaczania suchej masy wiązać razem z próbkami zbiorczymi z warstw mineralnych.



4.2.1.2 Próbki próchnicy do oznaczania składu chemicznego

Z pięciu miejsc, z których pobierane będą próbki z warstw mineralnych, należy pobrać (przy użyciu ramki) osobno jedną próbkę zbiorczą z podpoziomu Ol, a następnie drugą próbkę zbiorczą z podpoziomów Of, Oh (łącznie) lub z podpoziomu Ofh (w zależności od typu próchnicy). Ponieważ objętość próbek nie może być mniejsza niż 1 litr, w razie konieczności pobierać je z większej niż 5 liczby miejsc.

Próbki opisywać ołówkiem na białych plastikowych etykietkach według następującego schematu:

numer powierzchni/symbol podpoziomu.

Worki z próbkami próchnicy nadkładowej wiązać razem z próbkami zbiorczymi z warstw mineralnych.

4.2.2. Warstwy mineralne

Próbki zbiorcze z warstw mineralnych o głębokości 0-5, 5-10, 10-20, 20-40 i 40-80 cm pobierać przy użyciu świdra o średnicy co najmniej 8 cm z 5 punktów wybranych na powierzchni przez pobierającego, z tym, że odległość pomiędzy sąsiednimi punktami musi zawierać się w granicach 5 – 10 m. Jeżeli średnica świdra jest mniejsza, należy zwiększyć odpowiednio liczbę punktów. W przypadku gleb kamienistych do poboru próbek można używać szpadla. Przy wyborze punktów, z których pobierane będą próbki należy kierować się następującymi zasadami:



  • punkt powinien znajdować się co najmniej 1 m od pnia najbliższego drzewa,

  • punkt nie może znajdować się w miejscu takich zakłóceń jak nory zwierzęce, wykroty, ścieżki zwierzęce, itp.

Do pięciu pojemników oznakowanych 0-5, 5-10, 10-20, 20-40 i 40-80 pobierać po kolei próbki z odpowiedniej głębokości. Należy zwrócić uwagę, aby pobierać próbkę z głębokości całej warstwy i aby próbki miały tę samą masę. Po pobraniu próbek z piątego, ostatniego punktu, zawartość każdego pojemnika dokładnie wymieszać i do płóciennego woreczka pobrać co najmniej 0,5 kg gleby.

Próbki opisywać ołówkiem na białych plastikowych etykietkach według następującego schematu:

numer powierzchni/głębokość warstwy.

Etykietki umieszczać w worku i na zewnątrz worka. Worki z próbkami zbiorczymi z tej samej powierzchni wiązać razem.





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna