Gwiazdozbiory



Pobieranie 172.92 Kb.
Strona9/12
Data07.05.2016
Rozmiar172.92 Kb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12

45. Perseusz (Persesus – Per)


Perseusz był jednym z synów Zeusa i pięknej ziemianki Danae, córki króla Akrisiosa. Ten, pomny na wyrocznię, według której miał zginąć z ręki własnego wnuka, wrzucił Danae wraz z dzieckiem w zamkniętej skrzyni do morza. Wiatry zagnały skrzynię na wyspę Serifos króla Polidektesa, gdzie Perseusz wyrósł na silnego i pięknego młodzieńca. Polidektes obawiał się go i dlatego polecił mu przynieść głowę Meduzy. Sądził, że w ten sposób pozbędzie się Perseusza.
    Meduza była kiedyś pięknym dziewczęciem, ale została zamieniona przez Atenę w potwora ze zwierzęcymi szponami i wężami zamiast włosów. Była tak szpetna, że kto na nią spojrzał, zamieniał się w kamień. Toteż Perseusz za radą Ateny nie patrzył na nią bezpośrednio, lecz obserwował jej odbicie w swej błyszczącej tarczy. Gdy Meduza usnęła, odciął jej głowę i schował do sakwy. Przedstawiany był z mieczem, tarczą i głową Meduzy w ręku.
    Perseusz dokonał jeszcze wielu bohaterskich czynów. Podczas swej wędrówki dotarł aż na krańce świata, gdzie znajdowało się królestwo Atlasa. Tytan bał się Perseusza i pragnął wygnać go ze swej ziemi. Ale Perseusz pokazał mu głowę Meduzy i Atlas skamieniał. Do dziś sterczy jako łańcuch górski w północnej Afryce.
    Innym czynem bohaterskim Perseusza było uwolnienie Etiopii od morskiego potwora i ocalenie księżniczki Andromedy, która wkrótce została jego żoną. Jak większość greckich bohaterów, tak i Perseusz czczony był przez długie lata. Stawiano mu świątynie, rzeźbiono posągi, o jego bohaterskich czynach układano wiersze i pieśni. A dziś jest gwiazdozbiorem leżącym w pobliżu Andromedy.

   Perseusz to jeden z 48 gwiazdozbiorów opisanych przez Ptolemeusza. Najjaśniejsza gwiazda to Mirfak, a  Per - Algol wyobraża głowę Meduzy. Nazwa ta jest skrótem nazwy arabskiej Ras al Ghul, co znaczy "Demoniczna Głowa". Była to jedyna gwiazda zmienna znana starożytnym astronomom. Zmiany jej jasności powtarzają się ściśle po dwóch dniach, dwudziestu godzinach i dziewięciu minutach. Ciemniejszy towarzysz Algola w regularnych odstępach czasu zakrywa go i zmniejsza jego jasność Gwiazdy takie nazywamy zmiennymi zakryciowymi.

W obrębie tego gwiazdozbioru leży radiant jedego z najaktywniejszych rojów meteorów – Perseidów – zwanych Łzami Świętego Wawrzyńca, gdyż jego występowanie jest najsilniejsze właśnie w okolicach dnia tego świętego - 10 sierpnia. Faktyczny szczyt roju ma miejsce 12 sierpnia, a częstotliwość obserwowanych zjawisk może dochodzić do ok. 90 w ciągu godziny.

46. Piec (Fornax – For)


W roku 1753 Lacaille ten obszar nieba nazwał Chemicznym Piecem, chcąc w ten sposób podkreślić znaczenie chemii w nauce. Później nazwa uległa skróceniu i dziś widniejący na zachód od rzeki Erydan, tuż pod Wielorybem, gwiazdozbiór nazywa się krótko - Piec.

47. Pompa (Antila – Ant)


Nazwa temu gwiazdozbiorowi została nadana w 1751 r. przez Nicolasa Louisa de Lacaille'a na cześć pompy wynalezionej przez Roberta Boyle'a.

48. Psy Gończe (Canes Venatici – CVn)


Gwiazdozbiór ten zajmuje mało rzucający się w oczy obszar nieba pod dyszlem Wielkiego Wozu (albo pod ogonem Wielkiej Niedźwiedzicy). Bywa wyobrażany w postaci dwóch psów, które gonią oba niedźwiedzie dokoła bieguna. Prowadzi je na smyczy Wolarz.

Psy Gończe jako gwiazdozbiór nie były jeszcze znane w starożytności, określił go na niebie dopiero Jan Heweliusz w 1690 r.



    Po łacinie najjaśniejsza gwiazda nazywa się Cor Caroli, co znaczy Serce Karola (mowa o angielskim królu Karolu II). Swego czasu na angielskim dworze twierdzono, że gwiazda ta nadzwyczaj jasno świeciła podczas przyjazdu króla Karola do Londynu. Toteż królewski astronom Edmund Halley dał jej nazwę, która utrzymała się do dziś. Serce Karola jest bardzo ładną gwiazdą podwójną.

49. Puchar (Crater – Cra)


Według mitu, Apollo umieścił Kruka obok przechylonego Pucharu, żeby ukarać go za kłamstwo, którego się on dopuścił - otóż, wysłany po wodę, wrócił z pustym pucharem, tłumacząc się tym, że Hydra nie pozwoliła mu jej zaczerpnąć.
    Gwiazdozbiór Pucharu jest podobny do greckiej wazy, zwanej kraterem. Znajduje się między Lwem a Wężem Wodnym, na zachód od Kruka.

50. Rajski Ptak (Apus – Aps)


Jest to jeden z czterech gwiazdozbiorów nieba południowego noszących imiona ptaków. Najciekawsze jest pochodzenie nazwy samego ptaka, bo po łacinie opus znaczy beznogi. Wytłumaczenie tej tajemniczej nazwy jest dość proste. Żeglarze kupowali od krajowców południowoamerykańskich ptaki, które były bardzo piękne, lecz miały brzydkie nogi, toteż krajowcy je obcinali. Gdy więc uczestnicy wyprawy Magellana dokoła świata przywieźli do Europy ptaka rajskiego o przepięknych piórach i barwach nie spotykanych u żadnych innych ptaków, wśród prostego ludu zrodziły się przeróżne podania. Jedno z nich głosiło, iż ptak pochodzi bezpośrednio z raju, gdzie nie musiał chodzić ani siadać i dlatego nie ma nóg. Z tych też czasów wywodzi się łacińska nazwa ptaka, zwanego u nas ptakiem rajskim. Od niego zaś Portugalczycy i hiszpańscy żeglarze, którzy już w XVI stuleciu pływali po morzach południowych, zapożyczyli nazwy dla nowego gwiazdozbioru. Mogli się oni orientować na morzu tylko na podstawie gwiazd i dlatego utworzyli szereg gwiazdozbiorów południowych, a między innymi i Ptaka Rajskiego.
    Gwiazdozbiór ten znajduje się blisko południowego bieguna.

51. Rak (Cancer – Can)


Gwiazdozbiór ten przypomina wielkiego kraba, wspomagającego hydrę w boju przeciwko Heraklesowi. Jednym z bohaterskich czynów Heraklesa było pokonanie dziewięciogłowej hydry, która żyła w bagnach leżących blisko miasta Lerny w Argolidzie i pustoszyła okolicę. Pomocnikiem hydry był olbrzymi krab z ostrymi szczypcami. Gdy krab się przyczepił do nogi Heraklesa, wówczas jego wierny woźnica Jolaos ugodził go śmiertelnie. Hydra się wtedy obejrzała i w tym momencie Herakles wypalił jej głowę rozżarzonym drewnem. O ile odcięte głowy w okamgnieniu odrastały, to wypalone ogniem już odrosnąć nie mogły, l tak krab chcąc hydrze przyjść z pomocą przyczynił się do jej zguby. Bogini Hera przeniosła go jednak na niebo, sprzyjała bowiem wszystkim wrogom Heraklesa.
    Chaldejczycy nazywali ten gwiazdozbiór ,”Bramą Ludzi". Tędy podobno dusze zstępują na Ziemię, aby przyjąć ludzkie ciało. Indianie z Jukatanu zaś wierzyli, że gdy Słońce znajduje się w tym gwiazdozbiorze, przyjmuje postać ognistego ptaka i zstępuje na Ziemię, by przyjąć ofiary złożone na ołtarzu.
    Rak jest niewyraźnym gwiazdozbiorem w trójkącie utworzonym przez Polluksa, Proccjna i Regulusa. Jest to najskromniejszy gwiazdozbiór zwierzyńcowy. Kiedyś Rak był najbardziej na północ wysuniętym gwiazdozbiorem Zodiaku i na jego tle świeciło Słońce w okresie przesilenia letniego. Najbardziej na północ wysunięty równoleżnik Ziemi, gdzie Słońce raz do roku (w dniu przesilenia letniego) znajduje się w zenicie, nazywamy dziś zwrotnikiem Raka, chociaż w tym czasie Słońce faktycznie jest w gwiazdozbiorze Bliźniąt. To przesunięcie jest następstwem ruchu precesyjnego biegunów i równika.

1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna