Główne teorie ekonomiczne



Pobieranie 248.67 Kb.
Strona5/6
Data28.04.2016
Rozmiar248.67 Kb.
1   2   3   4   5   6

Porozumienia oligopolistyczne




    • pool, ring (czasowy charakter, odrębność własnościowa)

    • kartel (kontyngenty, ceny, podział rynków)

    • syndykat (wspólna polityka handlowa)

    • trust

    • koncern (odrębne przedsiębiorstwa należące do jednego właściciela, organizacja pionowa, brak konkurencji, strategia –centrala)

    • holding




  1. Strategia oligopoli a struktury rynków

Strategia karania

Groźba wiarygodna

Teoria rynków spornych (contestable markets) –hit and run, brak nakładów bezpowrotnie utraconych

Strategia odstraszania

Ceny administrowane

Społeczny koszt monopolizacji

Makroekonomia

Wykład 1





Geneza makroekonomii i jej główne kierunki
badawcze


  1. Definicja makroekonomii

Bada funkcjonowanie gospodarki narodowej będące efektem zmian globalnych wielkości popytu, podaży, inwestycji, zatrudnienia, cen itp.


  1. Powstanie i ewolucja makroekonomii




  1. Cele polityki makroekonomicznej




    • Produkcja i jej tempo wzrostu. Mierniki wzrostu gospodarczego. Zarys historii zjawiska wzrostu i rozwoju

    • Cykliczny charakter wzrostu i polityka łagodzenia fluktuacji

    • Zjawisko bezrobocia i polityka pełnego zatrudnienia

    • Ceny i inflacja

    • Gospodarka otwarta na świat



  1. Narzędzia polityki makroekonomicznej

    • polityka fiskalno-budżetowa

    • polityka pieniężno-kredytowa

    • polityka dochodowa

    • zagraniczna polityka gospodarcza




  1. Łączne porównanie stopnia realizacji celów makroekonomicznych

Bilans handlowy


+2

+1

0



-1

-2

Infl 0 1 2 3 4 5 6 7 8 8 7 6 5 4 3 2 1 0 Bezrobocie

1

2

3



4

5

6

DN

6. Cele makroekonomiczne w praktyce



Wykład 2




Dochód narodowy


    1. Model przepływów bez zagranicy, bez państwa i bez oszczędności

Wydatki na produkty i usługi





Produkty i usługi

Gospodarstwa Przedsiębiorstwa

Domowe



Usługi czynników
Dochody czynników

Gospodarstwa domowe: usługi czynników produkcji (ziemia, praca, kapitał) Przedsiębiorstwa

Wypłacają wynagrodzenia Gospodarstwa domowe wydają na produkty i usługi Przedsiębiorstwa dostarczają produkty
Trzy sposoby mierzenia poziomu działalności gospodarczej:


  1. strumienie wydatków

  2. strumienie dochodów

  3. strumienie produktów




  1. Model bardziej realistyczny




Przedsiębiorstwo




S Im


G T Ex

I

Banki Państwo Zagranica




I

G T Ex
S Im






Wydatki na prod Gospodarstwo domowe Dochody czynników




  1. Sumowanie produktów i usług

    1. Produkcja globalna (produkt globalny = sumie produkcji globalnej)

    2. Problem wielokrotnego sumowania i możliwości jego uniknięcia

      1. brać tylko dobra finalne, a pomijać dobra pośrednie

      2. sumować wartość dodaną (różnica między wartością produkcji a wartością zużytych surowców)

Przykład

10 20 30


Buraki cukier fabryka cukierków konsument

VA 10 VA 10 VA 10



Produkt Krajowy Brutto (PKB) Suma wartości dodanej stworzona przez czynniki wytwórcze zlokalizowane na danym terytorium krajowym


  1. Sumowanie dochodów

PKB= Σ Płac, Zysków, Procentów i Rent




  1. Sumowanie wydatków na dobra finalne wytworzone w kraju




      1. wydatki na dobra konsumpcyjne=Ck

      2. wydatki na dobra inwestycyjne =Ik

      3. wydatki rządowe=Gk

      4. wydatki zagranicy na krajowy eksport = Exk

czyli PKB=Ck+Ik+Gk=Exk lub PKB= C+I+G+Ex-Im



  1. PKB w cenach czynników= PKB w cenach rynkowych – podatki pośrednie + subsydia



  1. PNB (w cenach czynników produkcji)= PKB (w cenach czynników ) + dochody netto z tytułu własności za granicą



  1. PNN (DN) = PNB – amortyzacja



  1. Rola cen w rachunku PKB

Dochód nominalny a dochód realny
Rok 1 rok 2

PKB nomin. 10 15

Indeks cen 100 120
15 x 100/120 =12,5, czyli wzrost realny o 25 %


  1. Tempo wzrostu dochodu narodowego




  1. Dochód narodowy jako miernik dobrobytu


12 Podział dochodu narodowego (folia –schemat okrężnego obiegu strumieni)

Wykład 2




Podażowe czynniki wzrostu dochodu narodowego


  1. Podażowe a popytowe determinanty DN

    • czynniki podażowe XIX/XX w. (A. Marshall, C.A. Pigou): DN zależy od zdolności wytwórczych gospodarki (K,L,N). Brak trudności ze sprzedażą (prawo rynków Say’a)

    • czynniki popytowe (J.M. Keynes) założenie: możliwość równowagi przy niepełnym wykorzystaniu czynników warunkowane efektywnym popytem. Produkcja faktyczna nie jest równa produkcji potencjalnej

  1. Czynniki podażowe (bezpośrednie)

Zdolności wytwórcze zależą od:

    1. wielkości zasobów czynników wytwórczych

    2. efektywności ich wykorzystania

ad a) czynniki : siła robocza Z (praca) i czynniki określające jej rozmiary

kapitał K: inwestycje odtworzeniowe i netto

ziemia N

ilość produktów i usług

ad b) efektywność = Postęp techniczny i org. A

zasobów czynników wytwórczych



3. Czynniki związane z pracą

Y= F (Z,K,A)

Niech K i A =constans, to Y zależy od czynnika praca

Y = Z·W, gdzie W=Y/Z

ΔY = Y t+1 –Yt

Yt+1 = (Z + ΔZ) (W + ΔW) = ZW + ZΔW + ΔZW +ΔZΔW

ΔY = ZW+ZΔW +ΔZW + ΔZΔW – ZW= ZΔW+ΔZw + ΔZΔW
ΔZW

ΔY/Yt= + ΔWZ + ΔZ/Z ΔW/W

WZ ZW
r=α + β



  1. Czynniki związane z inwestycjami

Niech Z i A =constans, to Y zależy od inwestycji i ich efektywności


ΔY = I E, gdzie E = ΔY/I to odwrotność współczynnika kapitałochłonności (k)

E= 1/k, gdzie k = I/ΔY

ΔY = I 1/k

ΔY/y = I/Y 1/k

R= i 1/k

r

4. Czynniki związane z postępem technicznym

Niech Z i K = constans, to Y jest funkcja postępu technicznego




      1. krzywa jednakowego produktu (izokwanta produkcji)

Kapitał



Ko A

C B


K1

Y0 (to)
Y1 (t1)




Z0 Praca




      1. postęp techniczny zależy od:

    • poziomu wynalazczości ,czyli od nakładów na B=R i ich efektywności

    • poziomu kwalifikacji (kapitał ludzki)

    • dynamiki inwestycji (napływ nowoczesnej technologii)


5. Granice wzrostu

6. Przydatność kategorii DN jako miernika dobrobytu
Wykład 3




Model AD-AS


  1. Sformułowanie problemu : jakie czynniki determinują DN w okresie krótkim ?


2. Produkcja potencjalna: produkcja jaką można by wytworzyć w gospodarce gdyby racjonalne wykorzystać wszystkie czynniki produkcji. Rozmiary produkcji potencjalnej zależą od ilości zasobów czynników i od efektywności ich wykorzystania.
3. Produkcja faktyczna: zależy od możliwości opłacalnego jej sprzedania, czyli zależy od efektywnego popytu

Możliwości odchyleń od 2 i 3
4. Popyt łączny (AD): suma produktów kupowanych przez konsumentów, przedsiębiorców i państwo

AD zależy od:

    • ogólnego poziomu cen towarów

    • od wysokości dochodów ludności

Ceny





Produkcja



5. Podaż łączna (AS): ilość towarów jaką przedsiębiorcy decydują się wytworzyć i dostarczyć na rynek

AS zależy od:



    • zasobów czynników produkcji i efektywności ich wykorzystania (czyli od maksymalnych rozmiarów produkcji)

    • od ogólnego poziomu cen i kosztów produkcji (czyli od opłacalności produkcji)

Załóżmy, że badamy tylko ceny towarów, a inne czynniki są niezmienne.



6. Kształt krzywej AD




Poziom cen


AD




Produkcja ( DN)

Czynniki wpływające na kształt krzywej globalnego popytu:



      1. dochodowy efekt zmiany cen (efekt majątkowy)

      2. wpływ cen na stopę % (popyt inwestycyjny) patrz folia)


7. Kształt krzywej AS


  1. stanowisko kompromisowe






Poziom cen

AS




Y p DN



  1. ekstremalne stanowisko neoklasyczne

„klasycy” – wiara w mechanizm dostosowawczy rynku, elastyczność cen i płac (oczyszczanie)

Krzywa AS jest pionowa, bo ceny i płace są absolutnie giętkie. Jeśli ogólny poziom cen ulega podwojeniu np. , to przedsiębiorcy nie widzą powodów zmiany swojej produkcji. Zmiana ma tylko charakter nominalny, ale ceny relatywne i koszty relatywne nie zmieniają się. Ani przedsiębiorców ani pracobiorców taki wzrost cen nie skłania do zwiększenia wysiłku.






Poziom cen

AS

AS



AD

AD’

AD




Y p

Gdy spada poziom globalnego popytu ( z powodów pozacenowych, np. wzrost stopy %, trudny pieniądz, spadek deficytu budżetowego, wzrost podatków itp.), to krzywa AD przesuwa się w dół do AD’ i następują szybkie dostosowania cenowe oraz płacowe

Wniosek: polityka makroekonomiczna skierowana na wzrost zatrudnienia i produkcji jest bezprzedmiotowa > Przykładowo: państwo chce ożywić gospodarkę i posługuje się stopą %. Gdy ona spada rośnie popyt konsumpcyjny i inwestycyjny, ale produkcja nie rośnie. Rosną tylko ceny.


c) ekstremalne stanowisko keynesistowkie
Gdy pojawił się szok związany z kryzysem lat 30-ych XX w. , klasycy nie mogą wytłumaczyć dlaczego tak długo utrzymuje się bezrobocie. Dopiero Keynes zwraca uwagę na fakt, że płace oraz ceny są dziś mało elastyczne, są raczej lepkie.

Źródła lepkości :



    • umowy o płace maja charakter długookresowy

    • wiele cen jest regulowanych przez państwo (telefon, gaz, nafta, stawki przewozowe, prąd)

    • opóźnienia bezwładnościowe









AS

AD 2

AD 1
Y 0 Y 1
Wnioski:

    • bezrobocie może być trwałe

    • państwo może mieć wpływ na produkt




  1. Jak to działa w praktyce ? (Folie)

Wykład 4




Konsumpcja i inwestycje


  1. Konsumpcja a dochody gospodarstw domowych (folia)

Konsumpcja zależy od:

- dochodów /teoria dochodów absolutnych (Keynes), teoria dochodu relatywnego (Duesenberry), hipoteza dochodu permanentnego (Friedman)



  1. Oszczędności: część dochodów , które nie zostały skonsumowane

  2. Funkcja konsumpcji

Funkcja konsumpcji wiąże konsumpcję z dochodami




oszczędności




B punkt zrównania

oszczędności ujemne


w każdym punkcie tej linii konsumpcja =dochodowi




45º

0 9 11 13 15 17 19 tys $


Prawidłowości:

    • przy niskich dochodach konsumpcja >dochodu (pożyczki lub dług zagraniczny)

    • po przekroczeniu pewnych dochodów wydatki konsumpcyjne < dochodu (pojawiają się oszczędności)

    • przy wyższych dochodach konsumpcja jest większa niż przy niskich, ale jej udział w dochodach jest coraz niższy ( C/Y = przeciętna skłonność do konsumpcji)

    • wraz ze wzrostem dochodu wzrastają tez wydatki na konsumpcję. Np. w przykładzie przyrost dochodu o 1000 powoduje przyrost konsumpcji o 850. Stosunek przyrostu konsumpcji do przyrostu dochodu nazywamy krańcową skłonnością do konsumpcji

Ksk k = ΔC/ΔY

Czynniki określające poziom konsumpcji:



    • dochód rozporządzalny, permanentny...

    • bogactwo i majątek

    • inne (stopa %, zabezpieczenie społeczne, inflacja)




  1. Funkcja oszczędności


oszczędności



4

3



2

1 oszczędności



0

-1


9 11 13 15 17


Czynniki określające skłonność do oszczędzania

Tabela 7.2. str. 209



Inwestycje (chwiejność)
Inwestycje netto, inwestycje odtworzeniowe,

Inwestycje to tworzenie dodatkowego kapitału realnego = przyrost kapitału

Inwestycje :


    • wpływają na popyt globalny (zwiększają produkcje i zatrudnienie)

    • zwiększają potencjalny produkt (akumulacja) – zwiększają dochody i PKB

Rodzaje inwestycji:

    • zakupy maszyn i urządzeń (ok. 70 %)

    • przyrost zapasów (ok. 1/20)

    • budowa fabryk i domów (ok. ¼)

Kiedy dochodzi do inwestycji produkcyjnych ? Gdy spodziewane zyski Z > I. Mają tu znaczenie :

      1. przychody z inwestycji zależą od poziomu PKB. Kiedy fabryki nie są w pełni wykorzystane, to nowe inwestycje są niepotrzebne.

      2. koszty inwestowania (zależą od cen dóbr inwestycyjnych, ale i od kosztów zaciągania pożyczek (od stopy %), od opodatkowania itp.

r




r=realna stopa % (nominalna stopa % -stopa inflacji =r)


inwestycje

      1. oczekiwania inwestorów (zaufanie do przyszłości) co do przyszłych zysków

Model klasyczny równowagi rynków






r r




S r1 S

r2
r3

I


Oszczędności (S) S,I

Tu oszczędności automatycznie przekształcają się w inwestycje (zgodnie z prawem rynków)

Tymczasem dziś ten przepływ nie jest automatyczny. Rynki nie są doskonałe, płace nie są giętkie, podaż innowacji nieprzewidywalna, zakłócenia mają charakter egzogeniczny (nie poddają się kontroli).


Inwestują i oszczędzają różni ludzie. (gdy rolnik osusza pole, to jednocześnie oszczędza i inwestuje)

    • oszczędzają : jednostki (gospodarstwa domowe), rodziny, fundusze emerytalne lub towarzystwa ubezpieczeniowe. Motywy oszczędzania: zabezpieczenie na starość, gromadzenie środków na przyszłe zakupy...

    • inwestują: przedsiębiorstwa, spółki itp . Motywy :zysk

Wiara w niewidzialną rękę rynku, laissez-faire, automatyzm, równowagę przy pełnym wykorzystaniu zasobów
Contra
Sceptycyzm Interwencjonizm

Oszczędności zamieniaja się w inwestycje, jednakże te kategorie zależą od innych czynników

Oszczędności zależą od dochodów , opodatkowania , stóp %

Inwestycja zależą odwielu innych czynników (stopa %, oczekiwania, nastroje, koszty dóbr inwestycyjnych)


Dla uproszczenia załóżmy, że inwestycje wynoszą 800 mld zł. Bez względu na poziom PKB. Wykresem będzie więc linia prosta równoległa do osi poziomej , na której odkładamy dochód.


+ S M=poziom produktu w równowadze

E

I I=800



M PKB


- S

Trzeba rozróżnić inwestycje planowane (pożądane przez inwestora) i faktyczne



  1. punkt E jest równowagą planowanych inwestycji = planowanym oszczędnościom. Zapasy też są takie jak zaplanowali przedsiębiorcy

  2. jeśli PKB jest na prawo od punktu M, to SS>II. W konsekwencji ludzie chcą wydać mniej na konsumpcję, a więcej na oszczędności, które są > od planowanych inwestycji. W przedsiębiorstwach narastają nieplanowane zapasy (inwestycje przekształcają się w zapasy). Przedsiębiorcy ograniczają więc produkcję i zmniejszają zatrudnienie. (spirala depresji)

  3. jeśli PKB jest na lewo od punktu M, to II>SS. Następuje proces dostosowania i przedsiębiorcy zmniejszają zapasy i zwiększają produkcje do poziomu M (spirala ekspansji)

Czyli między S a I możliwe są rozbieżności ex ante, gdyż ex post I zawsze = S (zapasy zamieniają się w inwestycje)

(folia)
Mnożnik inwestycyjny


  1. Inwestycje prowadzą do wzrostu produktu i zatrudnienia

  2. Inwestycje maja wpływ zwielokrotniony, bo działa mnożnik

Opis działania mnożnika inwestycyjnego

Przykład :

1000 zł inwestycje autonomiczne

1000


+ 750

+¾ 750


0,75 0,25


ΔY= ΔI k. K=ΔY/ΔI 4000


Y= C+ I

ΔY= ΔC +ΔI

ΔI= ΔY – ΔC

K=ΔY/ΔY-ΔC

K=1/1-ΔC/ΔY, gdzie ΔC/ΔY= krańcowa skłonność do konsumpcji
Przykład liczbowy (254)

Wykład 5




1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna