Główne teorie ekonomiczne



Pobieranie 248.67 Kb.
Strona6/6
Data28.04.2016
Rozmiar248.67 Kb.
1   2   3   4   5   6

Cykl koniunkturalny


  1. Cykle XIX wieczne i ich poszczególne fazy




E

A
D

B C



Fazy klasycznego (XIX wiecznego) cyklu koniunkturalnego:
AB Kryzys

BC Depresja

CD Ożywienie

DE Rozkwit


  1. Kryzys lat 30-ych XXw

    • spadek produkcji i zatrudnienia ( bezprecedensowa KATASTROFA)

    • odrzucenie dorobku nawiązującego do samoczynnego mechanizmu rynkowego

    • usprawiedliwienie dla rozbudowy funkcji etatystycznych




  1. Geneza banku centralnego w USA

    • paniki bankowe i spadek zaufania społecznego do rynku

    • 1913 r i powstanie FED

    • działanie FED do 1929 r

    • rola B. Stronga




  1. Przebieg kryzysu od 1929 r i rola FED w kształtowaniu polityki monetarnej




    • początkowo kupował papiery wartościowe odruch wyuczony)

    • zmiana polityki: zmniejszanie podaży pieniądza (do 1931 r spadek o 2,6 %, ale potem od 1931 do 1933 r aż o 1/3)

    • rola FED w kryzysach bankowych ( bankructwo Banku Stanów Zjednoczonych w 1930 r- cytat str 77, niezdecydowanie FED –stanie bezczynnie z boku, podniesienie stóp dyskontowych bez odpowiedniej kompensacji za pomocą innych narzędzi w 1931 r, kongres zmusza FED do zakupu na otwartym ryku 1932 r, wakacje bankowe 1933 r, spadek liczby banków z 25 tys. do 15 tys , spadek masy pieniężnej- z 3 dolarów w rękach ludzi zostało tylko 2, załamanie monetarne bez precedensu)




  1. Załamanie monetarne – przyczyna czy skutek załamania gospodarczego ?




    • FED mógł przeciwdziałać załamaniu monetarnemu

    • FED wiedział jak to zrobić 9str. 81)

    • Zrobił inaczej niż należało zrobić

    • Za wszystko obciążył winą czynniki zewnętrzne




  1. Możliwości funkcjonowania rynku bez dotychczasowej polityki antycyklicznej

Wykład 6




Budżet i polityka fiskalna

  1. Rosnąca rola wydatków publicznych w PKB




  1. Polityka fiskalna

Definicja: polityka fiskalna (budżetowa) polega na osiąganiu celów makroekonomicznych przy wykorzystaniu narzędzi budżetowych , czyli podatków i wydatków




  1. Nadwyżka i deficyt budżetowy




  1. Pojęcie i rodzaje podatków

Podatek to uregulowane przez prawo świadczenie pieniężne na rzecz państwa. Ma ono charakter

      1. powszechny (dotyczy wszystkich grup podatników wskazanych przez prawo)

      2. przymusowy (obowiązek zapłacenia)

      3. nieodpłatny (brak obowiązku świadczenia wzajemnego)

      4. bezzwrotny (zapłacony podatek nie ulega zwrotowi)

Podatki bezpośrednie (wymierzane bezpośrednio od źródła przychodu)

Podatki pośrednie (wymierzane od „przejawu istnienia dochodu” i pobierane przy zakupie produktu)

Przykład : podatek VAT i sposób jego ściągania


  1. Wpływ podatków na dochód narodowy


ceny

S

E1 S1


E0

E2

AD1



AD

PKB

6. Wpływ podatków na zachowania podatników. Krzywa Laffera
(folia)
7.Wpływ wydatków państwa na PKB
Zjawisko wypierania
8. Deficyt budżetowy i sposoby jego finansowania
9. Ocena skuteczności instrumentów polityki fiskalnej

- narzędzia dyskrecjonalne (uznaniowe lub doraźne) są mało skuteczne



    • czynnik czasu

    • niebezpieczeństwo wywołania inflacji

    • wypieranie inwestycji prywatnych

    • biurokratyzacja (nieefektywny wybór)

Wykład 7.
System pieniężno-kredytowy
1. Istota i funkcje pieniądza


  1. geneza pieniądza

    • wymiana T-T’

    • wymiana T-P-T’

    • różne formy materialne P, ogólne wymagania: powszechna akceptacja, podzielność, przenośność, trudna falsyfikacja

  1. ewolucja pieniądza

    • towary- ekwiwalenty (bydło, zboże, sól...)

    • kruszce

    • monety (bimetalizm i prawo Kopernika-Greshama, monometalizm)

    • monometalizm złoty (1816 Anglia, załamania w czasie I w. św. , próby restauracji, koniec w 1971)

    • pieniądz papierowy (Chiny, rewolucje, emisje prywatne, monopol emisyjny BC)

  1. funkcje pieniądza (miernik wartości, narzędzie wymiany, środek płatniczy, środek tezauryzacji, pieniądz światowy)

  2. zasoby pieniądza (agregaty pieniężne M1, M2...)




  1. Popyt na pieniądz i podaż pieniądza (następny wykład)

Zapotrzebowanie zgłoszone przez podmioty gospodarcze. Zależy od:

    • wielkości produkcji

    • liczby zawieranych transakcji

    • przeciętnego poziomu cen

    • nominalnych i realnych stóp oprocentowania

    • koszt posiadania pieniądza

Motywy zgłaszania popytu na pieniądz (wg Keynesa)



    • transakcyjny

    • przezornościowy

    • spekulacyjny

Podsumowując:




PKB stopa %

ceny








Ilość pieniądza il. Pieniądza il. pieniądza





  1. Powstanie i funkcje banków

    • lichwa

    • złotnicy średniowieczni

    • banki handlowe

Funkcje

    • przyjmowanie zwrotnych wkładów pieniężnych (depozytów)

    • świadczenie usług finansowych związanych z obiegiem pieniądza i jego rolą płatnicza

    • udzielanie kredytów (zróżnicowane oprocentowanie, dodatnia i ujemna stopa %)

    • kreacja pieniądza przez system bankowy (współczynnik kreacji depozytów k=1/z0)

Wykład 8



Polityka pieniężna



    1. Bank centralny i jego funkcje




    1. funkcja emisyjna

    2. regulacja makroekonomiczna

    3. bank banków

    4. narzędzie rozliczeń finansowych z rządem

    5. operacje kursowe (regulacja pieniądza krajowego oraz promowanie eksportu)




    1. Narzędzia oddziaływania na gospodarkę




  1. manipulacja stopą dyskontową

  2. operacje otwartego rynku

  3. rezerwy obowiązkowe




    1. Kształtowanie stóp procentowych

    • co to jest stopa % ?

    • jakie są skutki wzrostu (spadku) stopy % ?


i i






ilość (podaż) pieniądza kredyt. popyt na kredyt

- w jakich granicach stopa % wpływać może na decyzje inwestorów?

Od zera do wysokości stopy zysku



    • inflacja a stopa % (stopa nominalna i stopa realna)

    • jak BC może wpływać na stopę % ? (kredyt lombardowy pod zastaw papierów wartościowych, kredyt refinansowy przy zagrożeniu płynności, kredyt redyskontowy przy obrocie wekslowym)




    1. Rezerwy obowiązkowe




    1. Operacje otwartego rynku



    1. Skuteczność polityki pieniężnej




      1. pułapka płynności

      2. problem niezależności banku centralnego

      3. problem ubytków gotówki z systemu bankowego (niezależnego od banku centralnego lecz wynikającego ze zwyczajów ludności)

      4. spadek stopy % nie może skutecznie przezwyciężyć nieufności inwestorów

      5. odroczenia czasowe (monetary rule M. Friedmana)

      6. trudno powiedzieć co jest pieniądzem a co nie jest (M1., M2 ?)

      7. BC może nie być zdolny do zwiększenia zasobu pieniądza wg stałej stopy

Wykład 9




Inflacja



  1. Definicja (wzrost ogólnego poziomu cen

  2. Historia zjawiska

    • wojny i inne przyczyny odejścia od waluty kruszcowej

    • rewolucja cen w Europie XVI-XVII wieku

    • wzrost i spadek cen w okresach zmian koniunktury

    • inflacja po II wojnie św.

  1. Konstrukcja koszyka statystycznego (wskaźnik cen konsumpcyjnych= koszt pewnego koszyka dóbr i usług. Każde dobro „waży” w koszyku proporcjonalnie do znaczenia ekonomicznego mierzonego udziałem w sumie wydatków konsumpcyjnych)

Cpi= Pt chleb/P0 chleb x100x (udział chleba) = Pt samochód/P0 samochód x100x (udział samochodów) +

....
np. w USA

Cpi 83/67 =Żywność 284 (0,19) + Mieszkanie 323(0,43) + Odzież 197(0,07)+ Transport 298(0,18) +

+ Zdrowie 357 (0,05) + Pozostałe 254 (0,08)


  1. Tempo inflacji

      1. pełzająca (umiarkowana) 3-5%

      2. krocząca 5-9 %

      3. galopująca 10-50 %

      4. hiperinflacja (ponad 50 % w skali miesiąca)

  1. Skutki inflacji

    1. pozytywne ?

    2. negatywne

-redystrybucja dochodów

- wypaczenie danych do rachunku ekonomicznego

- osłabienie skłonności do oszczędzania i inwestowania długoterminowego


  1. Przyczyny inflacji

    1. podejście popytowe

    • monetarystyczna teoria inflacji (inflacja postępuje za pieniądzem)

M V + P Y

Ceny zmieniają się wprost proporcjonalnie do zmian ilości pieniądza w obiegu

Trzy twierdzenia monetarystów:


    • v (szybkość obiegu) zmienia się bardzo powoli i zależy od niewielu zmiennych (od wielkości dochodów jednostki, od wysokości stóp % , od oczekiwanej inflacji)

    • podaż pieniądza jest pod kontrolą BC i rządu

    • w „zdrowej „ gospodarce rynkowej mamy wystarczającą dynamikę prowadzącą do pełnego zatrudnienia i wykorzystania mocy wytwórczych, przy wzroście = dynamice wzrostu wydajności pracy

Wniosek: przyczyna inflacji jest błędna polityka pieniężna państwa


    • popytowa teoria inflacji

Inflacja wynika z nadwyżki popytu ponad możliwości jej zaspokojenia prze system produkcyjny


    1. podejście kosztowe

inflacja płacowa (związki zawodowe)

inflacja cen administrowanych wielkich korporacji (monopole0

krzywa Phillipsa

Wykład 10


Bezrobocie


  1. Pojęcie i rodzaje bezrobocia

Rynek pracy – rynek kapitału ludzkiego

Podaż pracy – siła robocza 9wszyscy, którzy chcą pracować i mogą pracować)

Zasoby siły roboczej

-ci, którzy pracują

niepracujący, którzy deklarują, że chcą, lecz nie mogą znaleźć pracy

Zatrudnieni + bezrobotni =zasoby siły roboczej (np. w Polsce ok. 18 mln osób)



Liczba osób w wieku produkcyjnym



Zawodowo aktywni Zawodowo bierni

(zasoby siły roboczej)




Zatrudnieni Bezrobotni



Fluktuacje na rynku pracy

Emeryci i „zrezygnowani”

Zasoby siły roboczej Zawodowo bierni


Zwalniani





Zatrudnieni Bezrobotni




Zatrudniani



Powracający na rynek i nowozatrudniani

Typy bezrobocia:


      1. frykcyjne (opóźnienia w przystosowaniu podaży do popytu, ciągłe zmiany w strukturze produkcji i podaży pracy). Dużo wolnych miejsc pracy i dużo bezrobotnych, charakter krótkookresowy.

      2. strukturalne (niemobilność popytu i podaży). Charakter długookresowy.

      3. cykliczne (zbyt mały popyt agregatowy )

      4. ukryte




  1. Stopa bezrobocia : stosunek % liczby ludności uznanej za bezrobotnych do wielkości zasobów siły roboczej

Liczba bezrobotnych

Stopa bezrobocia =

Zasoby siły roboczej


Bezrobotny:

    • > 18 lat (w USA 16, w UE 15)

    • < niż 60 lat (K) i 65 lat (M)

    • nie ma praw emerytalnych

    • nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego > niż 1 ha

    • nie prowadzi działalności gospodarczej

    • aktywnie poszukuje pracy




  1. Skutki bezrobocia

      1. marnotrawstwo czynnika wytwórczego (zmniejszenie produktu faktycznego)

      2. pogorszenie sytuacji ekonomicznej bezrobotnych i ich rodzin (zasiłki jako forma zmniejszenia stopnia degradacji ekonomicznej)

      3. skutki społeczne i psychologiczne




  1. Ekonomiczna interpretacja bezrobocia

a) teoria neoklasyczna i jej założenie pełnego zatrudnienia

    1. teoria keynesowska

    2. teoria naturalnej stopy bezrobocia




  1. Polityka państwa w zakresie likwidacji masowego bezrobocia




    1. pasywna (zasiłki dla bezrobotnych, odszkodowania dla zwalnianych, ubezpieczenia od bezrobocia)

    2. aktywna (instrumenty polityki makroekonomicznej (zwiększania globalnego popytu przez politykę fiskalna, politykę pieniężną...), specjalne programy polityki zatrudnienia (roboty publiczne, subsydia, szkolenia zawodowe, pośrednictwo pracy, ograniczanie podaży pracy)

Wykład 10


Międzynarodowe stosunki ekonomiczne

  1. Autarkia – brak powiązań z otoczeniem międzynarodowym




  1. Główne formy powiązań

    • handel zagraniczny towarami

    • handel usługami

    • przepływy kapitałowe (zagraniczne inwestycje bezpośrednie, portfelowe, kredyty zagraniczne)

    • transfer wiedzy technicznej

    • migracja pracowników

    • międzynarodowa integracja gospodarcza




  1. Korzyści z wymiany międzynarodowej

      1. wymiana konieczna

      2. korzyści bezwzględne (bezwzględne różnice w kosztach wytwarzania)

      3. korzyści względne (teoria kosztów komparatywnych)




  1. Za i przeciw wolnemu handlowi

    1. względy bezpieczeństwa narodowego

    2. zbyt niskie koszty pracy w krajach rozwijających się

    3. problem ceł wg Lincolna

    4. praktyki retorsji handlowych

    5. zjawisko tzw infant industries




  1. Bilans płatniczy


Definicja: wartościowe zestawienie wszystkich transakcji ekonomicznych dokonanych między dana gospodarka a zagranicą
Części bilansu płatniczego:


    1. rachunek obrotów bieżących (handel towarami, wymiana usług, jednostronne przekazy pieniężne ludności i państw)

    2. rachunek obrotów kapitałowych (inwestycje bezpośrednie, inwestycje portfelowe, kredyty zagraniczne)

    3. rachunek zmian rezerw złota i dewiz




  1. Kursy walutowe:




    1. system kursów stałych (dewaluacja i rewaluacja)




    1. system czystych kursów płynnych (wahania codzienne), aprecjacja i deprecjacja



    1. system kursów płynnych „kierowanych” ( oddziaływanie na podaż walut, regulowanie stopy %)
1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna